Lucas 12
YAUBADA YANA VONA'AWAUFAUFA 'IVAUNA (YML) vs ARA
1 'Aila'a bwaikaotogina i deli i maia ma ediavo i vevetunufelagi nuanuadi Iesu yana vona i na vinenegeni. Nagami Iesu i veifufu yana tovetutuyamavo 'waidie bega tomotoga sakoidi yadi sauluva kebu i na tunuvedamanidi i vo, Taunimi 'wa na 'i'isave'avinimi i na nunago totafalolo Falisi yadi isita i na vedamanimi i na 'ivesakoimi. 'Awadi sauluva sakoidi i tatalabodedi, siwe wata givagivayega i 'i'idewadi.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ava'ai tomotoga i givediga, matatabuna Yaubada i na sivemagesedi. Ava'ai i nuagivediga Yaubada i na lu'ivoneyedi.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Side bani'odi, ava'ai givagivayega 'wa voneyediga 'wa da vo dudubale, siwe i na sivemagesedi 'aila'a matadie. Ava'ai 'wa ve'awayayediga tutudaba nageneye 'awaie i na vegolegoleyedi 'atamanafouye.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Wata Iesu i vo, Ekwavo a na vonemi. Egavo nuanuadi i na luvewafamiga kebu 'wa na kololoyedi, 'adi fata tomogo'avami i na luvewafadi siwe kebu wata tamu veviga i na velemiga.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 We'e a na vonemi kumanina i lubwainemi 'wa na kololoyeni. Mogitana ma yami ve'ililibu Yaubada 'wa na kololoyeni, ma yana veimea 'ana fata i na luvewafami wata i na tawemi 'ai-'ala'alata kebu yana 'weuga 'waineye.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 'Ai'edi manudanidani 5 ta na kimwanediga, 'adi tutula siaina, bani'odi kileu 'ailuga. We'e Yaubada mataneye manudanidani nani bwaikina, 'aitamogana 'aitamogana kebu nuana i da fani i nuanuanidi.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Wata bani'odi, 'omi mataneye nani bwaikina, i 'aseta'a'avami bani'odi nava'au matatabuna 'adi 'aila'a i 'asetadi. Begaidi kebu 'wa na kolologa, 'omi kebu nani-'avo'avovo manudanidani bani'odiga, 'omi nani bwaikina Yaubada mataneye i 'i'isave'avinimi.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Wata Iesu i vo, A na vonemi, 'ai'edi aitoi fwayefwayeye i na lu'ivona tomotoga 'waidie faifaiku i na vo, Yau a tauyeku Iesu 'waineye taunina 'aku Toveimea,’ wata bani'odi yau a vetomotogaotoga 'awaie Yaubada yana anelose matadie a na vo, No'o tomotoganina yaku 'aila'a.’
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 We'e 'ai'edi aitoi i na ve'eweku tomotoga 'waidie i na vo, Iesu kebu 'aku Toveimeaga,’ wata bani'odi yau 'awaie Yaubada yana anelose matadie a na ve'eweni a na vo, No'o tomotoganina kebu yaku 'aila'a.’
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Wata 'ai'edi aitoi yau a vetomotogaotoga i na awavesakoyekuga, 'ana fata nuatavuna i na veluagai. Siwe 'ai'edi aitoi i na vona-uvi'agala 'Anu'anunu Magemagetana 'waineye, kebu nuatavuna i na veluagai.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 'Wa vetutuyamekuga begaidi 'awaie i na 'ive'avinimi i na nawemi bega 'wa na vonayavuga 'eba miava'auta 'waidie, wata tutuya 'ifwaidi i na vagavaimi i na nawemi to'edakumeta bwaikidi wata toveimeavo 'waidie vonayavuga faifaina. Kebu 'wa na venuafouviga 'wa na vo, I vevitadaga bani'odi ta na ve'ewedi wata bani'odi ta na voneyedi?’
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Fai tutuyanina 'waineye 'Anu'anunu Magemagetana i na awave'ede'edemi nika bani'odi 'wa na veifufu.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Tutuyanina Iesu i veveifufu, tamu tomogo 'aila'a 'waidiega i vona i vo, Tove, nuanuaku tataku 'u na voneni bega kukuanidi tamama i wafa i 'iawediga i na veusedi, 'ifwaidi yana kukua, 'ifwaidi yau.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Iesu yana vona i tutuli i vo, Iaku, kebu tamu aitoi veimea i da veleku bega 'ami 'ailuga yami kukua a na veutami.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Begaidi i vona matatabudi 'waidie i vo, 'Wa na 'isa'isa wata taunimi 'wa na 'isave'avinimi bega kebu 'wa na nuagiva wata 'wa na veumokai nani tulidi tulidi 'waidiega. Siwe a na vonemi, kebu 'ana fata 'ai'aiwabu bwaikidi 'wainega yami mia 'ana 'atumaina 'wa na veluagai.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Begaidi Iesu vona-awatabaiega i vonedi i vo, Tamu tomogo 'ai'aiwabuna yana fwayafwaya 'wainega 'ani'ani bwaikina i veluagai.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 I 'iseni yana nuanua 'waineye i vo, Bani'odi a na munegidi? Yaku bubuaka 'akonadi i adaga.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Bega wata i vo, 'Akonadi a nuani. Side bani'odi, yaku bubuaka matatabuna a na geudi 'ivaudi wata bwaikidi a na yogonidi bei 'ani'ani matatabuna a na vedodogidi wata yaku kukua 'ifwaidi taiadi.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Mulieta tauniku a na voneku a na vo, 'Alo yau tamu tove'ai'aiwabu. Yaku 'ai'aiwabu matatabuna 'akonadi a 'idewadi nonogidi i na 'eno'eno malamalanidi i mimaiga faifaidi. Bega folova 'waidiega a na veawai ma yaku sosoana a na 'ani'animo wata ufa toketokedi a na yemuyemumo.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Siwe Yaubada i voneni i vo, 'Omu mogitana 'wava'wavamu. 'Ako lovananina 'u na wafa, we'e kukuanidi faifaidi 'u folovaga, aitoi i na veimeyedi?’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Iesu yana vona 'ana 'eba ve'a'ava 'waineye i vo, Vona mogitana, egavo fwayafwaya 'ana 'ai'aiwabu faifaidi i na folofolova siwe kebu i na ve'ai'aiwabu Yaubada mataneye, 'awaie ava'ai 'ana 'atumaina 'waidie.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Wata Iesu i vona yana tovetutuyamavo 'waidie i vo, Kebu 'wa na venuafouviga yami mia faifaina, voke 'ai'edi 'ani'ani 'ami fata 'alo kebu, wata ava'aiega talauma 'wa na veluagai tomogomi faifaidi.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 'Ani'ani wata talauma nani-'avo'avovo we'e yami mia 'ana 'atumaina nani bwaikina.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 'Wa na nuani bwayobwayo yadi sauluva. Kebu i da bakubakulaga, kebu i da 'a'aile'waga wata kebu yadi bubuakaga siwe Yaubada i veve'anidi. Manuga nani-'avo'avovo we'e 'omi nani bwaikina Yaubada mataneye begaidi 'ami'ami i na velevelemi.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Begaidi kebu tamu nani faifaina 'wa na venuafouviga. Kebu tamu aitoi 'ana fata yana mia fwayefwayeye i na 'ivemanawei yana venuafouviga 'wainega.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Venuafouviga kebu 'ana fata i na 'ivaisemi tamu nani siaina 'waineye, awale 'wa vevenuafouviga nani fuedi faifaidi?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 'Wa na nuani makavuvula yadi tabo. Kebu i da folofolova wata kebu 'adi talauma i da 'i'idewadiga siwe 'adi vaigavu 'atumaidi. A na vonemi. Kini Solomoni tomogo 'ai'aiwabuna 'ana vaigavu 'atumaidi, we'e makavuvula 'atumaiotogidi.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Mosomoso matatabuna nani-'avo'avovo, 'asiau ta 'ise'isedi we'e 'awa'awai i na tunudi i na 'alaidi siwe Yaubada i veve'wesenidi. We'e 'omi tamu nani bwaikina mataneye, mogitana ma 'ami nuanua i na veve'wesenimi. Awale yami vetumagana Yaubada 'waineye mweadi?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Begaidi 'ani'ani wata walu'ai faifaidi kebu 'wa na venuafouviga bega tutuya fuedi 'wa na lalauala.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Yaubada 'ana tobavu naninidi nuanuadi bwaikina faifaidi i vevenuafouviga. We'e 'omi naninidi nuanuami, Tamami abame 'akonadi yami nuanua i 'asetadi.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 We'e 'wa vevenuafouviga 'asa'aiadi, i lubwaineni nagami taunimi 'wa na tauyemi Yaubada i na veveimeyemi wata yana nuanua 'wa na 'i'idewadi, mulieta naninidi i na velevelemi.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Wata Iesu i vona yana tovetutuyamavo 'waidie i vo, 'Omi 'ami 'aila'a siaina kebu fuemiga, siwe kebu 'wa na kolologa, fai Tamami i veveimeyemi yana 'Aila'a nageneye, yana 'eba sosoana mogitana.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Yami kukua 'wa na vekimwaneyedi, tutulidi 'wa na 'ewadi 'wa na veusedi tovewekowekoma 'waidie, bega yami 'ai'aiwabu abame i na 'eno-vagata. 'Ai'aiwabunidi abame i 'eno'enoviga kebu yadi 'a'avaga fai tovainago wata 'walu'walu kebu i na 'ivesakoidi.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 'Wa na nuani, ava'aibe bei yami 'ai'aiwabu i 'eno'enoviga, bei tutuya fuedi yami nuanua i na nunago.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 'Wa na 'idewadewa, yami mageta i na 'ala'alata 'wa na lulukamata.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Tofolova 'atumaidi 'wa na vetutuyamedi, bani'odi yadi 'auvea i nago vavine 'ana vewelava 'waineye yana tofolovavo i 'idewadewa i lulukamaseni ma'avia i na vilai. Tutuyanina i na le'wa i na velutoli saiboda i na sibala-matayo'oyeni.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Tofolovanidi i 'idewadewa i lulukamataga 'eba sosoana mogitana 'waidie yadi 'auvea yana le'wa faifaina. A vona mogitana, yadi 'auveanina yana tofolovavo i na sosoanedi bega i na vonedi i na miabui, 'eba folova 'ana talauma i na ve'weseneni mulieta 'adi'adi i na veutadi.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 We'e 'ai'edi 'auveanina lovana 'ana utukamwane 'alo 'eba 'ata'atai 'waineye i na le'wa, siwe yana tofolovavo i na lulukamaseniga 'eba sosoana mogitana 'waidie.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 'Wa na nuani, 'ai'edi tamu tomogo tovainago yana mai 'ana tutuya i da 'asetaiga i da 'isa'isa bega tovainagonina kebu 'ana fata i na luku yana vanuge.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 'Omi wata bani'odi 'wa na 'isa'isa fai 'aiatanina 'waineye 'wa na vo, Kebu i na maiga,’ yau a vetomotogaotoga bei a na le'wa.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Fita Iesu i velutolieni i vo, 'Auvea, vona-awatabainina 'u vonevoneyeniga 'ima tovetutuyamavo 'aisema 'ama vona 'alo tomotoga matatabuma faifaima?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Iesu yana velutoli i tutuli i vo, Tofolova 'atumaina kumanina nuana magemagetana wata ma 'ana vetumagana yana sauluva side bani'odi. 'Ana toveimea i voneni yana tofolovavo 'ifwaidi i na 'i'isave'avinidi wata 'adi'adi i na veleveledi 'aiata 'aitamogana 'aitamogana mulieta i tauya.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Tutuyanina 'ana toveimea i na vilai i na mai, 'ai'edi folovanidi matatabuna i na 'idewa'a'avadiga, 'eba sosoana 'waineye fai tutula i na 'ewai.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 A vona mogitana 'waimie, 'ana toveimea i na voneni yana vanuga wata yana kukua matatabuna 'adi to'isave'avina.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 — ausente —
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 — ausente —
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Tofolovanina 'ana toveimea yana nuanua i 'asetadi siwe i baila kebu i da 'idewadi, 'ana vematavuloga bwaikaotogina.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 We'e tofolovanina 'ana toveimea yana nuanua kebu i da 'asetadi bega i na vekaliga, 'ana vematavuloga sai'afo. 'Ai'edi Yaubada nani fuedi i 'anivelenedi tamu aitoi 'waineye, i lubwaineni i na vevefolovedi bega 'ana Toveimea nani fueotogidi i na veleveleni. 'Ai'edi Yaubada nani fuedi i 'anivelenedi tamu aitoi 'waineye bega i na 'i'isave'avinidi, i lubwaineni i na vevefolovedi bega 'ana Toveimea nani fueotogidi ma 'ana 'imoso'i i na veleveleni.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Wata Iesu i vonedi i vo, Yau a maiga bega 'ai-'ala'alata i na souyeni fwayefwayeye. Nuanuaku bwaikina 'akonadi i da 'ala'alata.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Yau nuafouku i veveviga fai 'awaie a na luku veviga bwaikaotogina 'waineye, siwe mulieta veviganina i na 'a'ava nuafouku i na vatu.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 'Ifwaimi yami nuanua a maiga bega tomotoga matatabumi 'wa na veveiaiana. Siwe kebu. A na vonemi, a maiga bega tomotoga a na 'ididi.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Tutuya de'e i na nagoga, 'aila'a tulina tulina i na 'idi. Side bani'odi, 'aila'a 'aitamogana nageneye tomotoga 5, 'adi 'ailuga nuanuadi yau, 'adi 'aitonu i na vedumwe'ai'aieku, 'alo 'adi 'aitonu nuanuadi yau, 'adi 'ailuga i na vedumwe'ai'aieku, bega ve'idi'idi i na souyeni.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Tomogo natuna iavetana i na vegavieni wata natuna iavetana tamana i na vegavieni faifaiku. Vavine natudi vevinena i na vegavieni wata natudi vevinena inana i na vegaviedi faifaiku. We'e vavine lawadi vevinena i na vegavieni wata vavine lawadi vevinedi i na vegaviedi faifaiku.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 — ausente —
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 — ausente —
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 'Omi tovekali, tugusanidi abame wata fwayefwayeye i na vemi bega 'ami fata 'wa na 'asetai ava'ai i na souyedi, we'e 'eba 'isa toketokedi Yaubada i 'i'idewadi tutuya i mimaiga faifaina, kebu 'wa da 'isa'inanadiga.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Awale kebu nuanuami 'wa na venua'ivina-'atumai bega 'eda tonovineamo 'wa na nagoi?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 'Ai'edi aitoi i na vevitamu tamu sakona faifaina bega i na vagavaimu i na nunawemu 'eba vonayavuga 'waineye, 'u na vewavawava 'edeye 'wa na sivetonovi. 'Ai'edi kebu, i na 'anivelenemu tovevonayavuga 'waineye mulieta i na yatomu tovematavuloga nimaneye nika 'u na luku vanuga yogona nageneye.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 A vona mogitana, kebu i na 'etoyavu-matayo'omu bei 'u na miamia i na nagoga 'ana tugusa 'u na tutula'a'ava, nika i na 'etoyavumu.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.