Lucas 6

Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 N‑xee ntuku kɨu sabado, te n‑yaꞌa Jesús xiꞌin se dakuaꞌa‑ia ɨɨn nuu ñuꞌu kaa trɨu. Nɨni n‑ka yaꞌa‑s n‑ka tnundodo‑s yoko trɨu jan. N‑ka kɨɨn‑s, te n‑ka xaxi‑s.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 N‑ka xini dava se fariseu, te n‑ka jaꞌan‑s:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 N‑jaꞌan Jesús nuu‑s:
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 N‑kɨu‑s veñuꞌu, te n‑tnɨɨ‑s tila n‑doko dutu nuu Ianyuux. N‑xiaꞌan David se xndeka tnaꞌa xiꞌin‑s, te n‑ka xaxi‑s ntdaa‑s. Ñatu xejoon Ianyuux xa kaxi koio ɨnka ñayiu tila ijan chi diko ni dutu xejoon‑ia xa kaxi‑s.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Ruꞌu, Ia kuu ñayiu, taxnuni‑r nuu ñayiu kɨu kuu sabado, te taꞌu tniu‑r nuu‑i —kuu‑ia, xiaꞌan‑ia.
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Ɨnka ntuku kɨu kuu sabado, n‑kɨu‑ia veñuꞌu, te n‑dakuaꞌa‑ia ñayiu. Ijan tuu ɨɨn se n‑natɨyɨ ndaꞌa kuaꞌa.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Te n‑ka xitoyuꞌu ñaꞌa se fariseu xiꞌin se ka tuꞌa vaꞌa tnuꞌu n‑chidotnuni Moisés nu na ndadavaꞌa‑ia ñayiu kɨu kuu sabado chi n‑ka kuu‑s xa tekuechi neñuu‑s‑ia.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 N‑kutnuni ini‑ia xa n‑ka xani ini se ijan. Xijan kuu xa n‑jaꞌan‑ia nuu se n‑natɨyɨ ndaꞌa:
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Te xiaꞌan Jesús nuu se xyuku ijan:
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 N‑nukondeꞌa Jesús se n‑ka naduku nduu ñaꞌa, te xiaꞌan‑ia nuu se n‑natɨyɨ ndaꞌa:
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Yo n‑ka kiti ini se xyuku ijan, te n‑ka ndatnuꞌu‑s nuu naxa kada koio‑s Jesús.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Nu n‑xika kɨu, te n‑xe kaa‑ia yuku xa kajan taꞌu‑ia nuu Ianyuux. Niniu n‑xijan taꞌu‑ia.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Nu n‑tuu, te n‑kana‑ia ñayiu xndijun ñaꞌa. N‑kaxí niꞌno‑ia uxi uu seyɨɨ nuu ntdaa ñayiu xyuku ijan. N‑kaxí‑ia‑s, te n‑tundaꞌa‑ia‑s xa kada koio‑s tniu‑ia.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 N‑kaxí‑ia Simón, se n‑danani‑ia Spedru. N‑kaxí‑ia Ndrixi Simón. N‑kaxí‑ia Jacobo, Sua, Slipe, Stolo,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Steu, Tomaxi, Jacobo, daꞌya yɨɨ Alfeo du. N‑kaxí‑ia Simón, se n‑dandee ñaꞌa ñayiu Zelote.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 N‑kaxí‑ia Judas, daꞌya yɨɨ Jacobo xiꞌin Judas Iscariote. Judas Iscariote ya kuu se n‑kida xa n‑tnɨɨ juxtixia Jesús.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Te n‑nuu Jesús xiꞌin‑s, te n‑xee‑ia xiꞌin‑s nuu ndaa, ɨɨn nuu io yodo. Kueꞌe xa kueꞌe ñayiu xndijun ñaꞌa. Dani kueꞌe ñayiu dijan n‑ka xee xyuku ijan tuku. Xyuku ñayiu Jerusalén. Xyuku ñayiu xndaxio dava ka ñuu distrito xndatuu Judea. Xyuku ñayiu Tiro xiꞌin ñayiu Sidón. Nduu ñuu yaꞌa xndatuu yuꞌu mar.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 N‑ka xee‑i xa kunini koio‑i tnuꞌu‑ia xiꞌin xa ndadavaꞌa‑ia‑i kueꞌe ka tnaꞌa‑i, te n‑ka ndvaꞌa‑i. Dani n‑ka ndvaꞌa ñayiu n‑ñuꞌu ñaꞌa xaloko.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 N‑juini ntdantuꞌu ñayiu xyuku ijan xa kajuꞌun‑i Jesús xa ndvaꞌa‑i chi n‑kida Ianyuux xa kuaꞌa‑ia xa ndadavaꞌa‑ia‑i.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 N‑nukondeꞌa Jesús ñayiu dakuaꞌa‑ia, te n‑jaꞌan‑ia nuu‑i:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 ʼNdoꞌo ñayiu io anu xa kada koio‑n xa juini Ianyuux, naka taꞌu‑n chi kada ndɨꞌɨ‑n xijan, te kudɨ ini‑n.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 ʼNaka taꞌu kuu koio‑n hora na jini uꞌu ñaꞌa ñayiu. Ma juejoon ka‑i xa kandeka tnaꞌa ka‑n xiꞌin‑i, te kuiꞌa jaꞌan ñaꞌa koio‑i. Jaꞌan koio‑i xa unu loko‑n. Ntdaa xijan kada ñaꞌa‑i xaxeꞌe ruꞌu, Ia kuu ñayiu.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Nux daa na yaꞌa koio‑n, taꞌu kuu koio‑n chi yo kueꞌe xa io andɨu taxi Ianyuux. Kudɨ ini koio‑n, daa. Duꞌa kada ñaꞌa koio‑i chi daa n‑ka kida xixitna ñayiu ijan se n‑ka jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 ʼKo ndoꞌo, ñayiu unu kuika, ndaꞌu yaꞌa koio‑n chi xa n‑ka niꞌi‑n xa ka kukajan ini‑n.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 ʼNdoꞌo, ñayiu io xa kaxi xa koꞌo vitna, ndaꞌu yaꞌa koio‑n chi kojon koio‑n.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 ʼNdoꞌo, ñayiu ka najuen tnuꞌu ñaꞌa ntdantuꞌu ñayiu, ndaꞌu yaꞌa koio‑n chi duꞌa n‑ka najuen tnuꞌu xixitna‑n se n‑ka jaꞌan vete xa kuu‑s se jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 ʼMee‑n ñayiu ka teku tnuꞌu jaꞌan‑r nuu‑n, maxku jini uꞌu koio‑n ñayiu kuiꞌa ka kida ñaꞌa; juemani koio‑n‑yɨ.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Kajan taꞌu koio‑n nuu Ianyuux xa taꞌu na kuu ñayiu ka jaꞌan uꞌu ñaꞌa. Kajan taꞌu koio‑n nuu Ianyuux xaxeꞌe ñayiu ka jan kuiꞌa ñaꞌa.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Nux na kani ñayiu ɨɨn lado kuñu nuu‑n ngoneꞌe‑n ɨnka lado xa na kani ntuku‑i. Nux na jendee ñayiu doo‑n, maxku nadita‑n, nux jendee‑i duꞌnu‑n tuku, juñaꞌa naꞌi‑n na kaneꞌe‑i jɨꞌɨn.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Davaꞌa nga xa na kajan ñayiu, juñaꞌa koio‑n. Nux na jendee ñayiu ndatniu‑n, maxku nandajan koio‑n.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Nuxa juini‑n xa juemani ñaꞌa ñayiu, juemani‑n‑yɨ.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Nux mee ni ñayiu ka xemani ñaꞌa, ka xemani‑n, ña tna ini Ianyuux xa ka kida‑n chi ntdaa ñayiu duꞌa ka kida. Nde ñayiu ka kida kueꞌe kuechi kida xaꞌa.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Nux mee ni ñayiu ka kida ñaꞌa xavaꞌa ka kida‑n xavaꞌa, ña tna ini Ianyuux xa ka kida‑n. Ntdaa ñayiu duꞌa ka kida, nde ñayiu ka kida kueꞌe kuechi kida xijan.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Nux diko ni ñayiu ka nataxi, ka xiaꞌan nuu‑n, ña tna ini Ianyuux xa ka kida‑n. Ntdaa ñayiu duꞌa ka kida, nde ñayiu ka kida kueꞌe kuechi kida xijan. Ka xiaꞌan nuu ñayiu tvini xiꞌin xaxii‑i xa na najuñaꞌa nuu ñayiu n‑xiaꞌan nuu‑i ɨnka kɨu.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Maxku duꞌa kada koio‑n; juemani koio‑n ñayiu ka xini uꞌu ñaꞌa. Juñaꞌa nuu koio‑n xa ka xijan nuu‑i, te maxku jun ini‑n xa najeꞌen koio‑n xa n‑xiaꞌan nuu‑n ñayiu nux ña tuu nax naniꞌi‑i xa nataxi‑i. Nux duꞌa na kada koio‑n kueꞌe xa taxi Ianyuux. Kada koio‑n ná kida Ianyuux, Ia taxnuni ka, chi vaꞌa‑ia nuu ñayiu ña uun ka jaꞌan xa n‑kutaꞌu‑i nuu‑ia. Vaꞌa‑ia nuu ñayiu loko.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Kundaꞌu ini‑n ñayiu ná kundaꞌu ini Taa‑ro Ianyuux‑yɨ.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 ʼMaxku jan tnuꞌu koio‑n ñayiu na kuaꞌa maxku jan tnuꞌu ñaꞌa‑i. Nux taxkanu ini koio‑n xa n‑kida ñaꞌa ñayiu, taxkanu ini ñaꞌa‑i tuku.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Juñaꞌa nga‑n ɨɨn xa juñaꞌa nga‑n ñayiu. Nux daa na kada koio‑n, taxi ɨnka ñayiu ɨɨn xa taxi‑i. Diko kuedi niꞌno‑i xa taxi‑i, diko kodo yɨɨ yuꞌu maquila. Nani juñaꞌa koio‑n ñayiu, dani nataxi‑i —kuu Jesús, xiaꞌan‑ia.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Te n‑jaꞌan‑ia ɨnka tnuꞌu kandee:
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Ñayo ñayiu xyɨꞌɨ xkuela tuꞌa ka dada maestru‑i. Na daxinokava se xyɨꞌɨ xkuela xa kaꞌu‑s, dada xee‑s maestru‑s, te ma yaꞌa nduu ñaꞌa‑s.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 ʼKuenda kɨu yakua luchi lii kaa niꞌno nduchi nuu ñayiu xka ndeka tnaꞌa xiꞌin‑n kuu kuechi luchi ka kida‑i. ¿Nax kuu xa ka chinuu‑n xijan, te ña ka chinuu‑n kuechi naꞌnu ka kida mee‑n kuenda kɨu tnduꞌu kaa niꞌno nduchi nuu mee‑n?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 ¿Nakuenda ka xiaꞌan‑n nuu ñayiu xnetnaꞌa xiꞌin‑n: “Taxtuu nuu‑n na natava‑r yakua luchi lii kaa niꞌno”, te ña ka chinuu‑n tnduꞌu kaa niꞌno nduchi nuu mee‑n? Kuenda kɨu kuechi kaꞌnu ka kida‑n kuu xijan. Ka kida nga‑n xa vaꞌa‑n. Kiꞌna nuu natava koio‑n tnduꞌu kaa niꞌno nuu‑n na kuaꞌa kaxi kundeꞌa koio‑n xa natava‑n yakua luchi kaa niꞌno nuu ñayiu.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 ʼYutnu juun xavidi, ñatu juun‑tnu ɨɨn xa ña xiniñuꞌu. Daa ka kuu ñayiu vaꞌa. Tnundeꞌa vax teꞌyu, ñatuka xiniñuꞌu ndeꞌa juun‑tnu. Daa ka kuu ñayiu loko.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Ka xini‑n nuu na yutnu kuu‑tnu hora xndeꞌa‑n xavidi juun‑tnu. Ñatu juun tnutitnu higo. Dani tnuyɨkɨ ñatu juun‑tnu uva.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Nux vaꞌa‑n, vaꞌa ka jaꞌan‑n. Nux loko‑n, kuiꞌa ka jaꞌan‑n. Xa xñuꞌu anu‑n, xijan ka jaꞌan‑n.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 ʼ¿Nakuenda ka jaꞌan‑n xa xtoꞌo‑n kuu ñaꞌa, te ñatu ka jandixa ñaꞌa‑n?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Na kakuneꞌe‑r ñayiu jandixa ñaꞌa xiꞌin ñayiu ña jandixa ñaꞌa.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Ñayiu teku tnuꞌu‑r te kida‑i xa jaꞌan‑r jan kuu ná kuu ɨɨn se n‑kidavaꞌa veꞌe‑s. Kunu n‑xate‑s, te n‑xajan ndodo‑s cimientu veꞌe‑s nuu toto ndɨka yɨꞌɨ nuu ñuꞌu. N‑juun dau. N‑naneñu ndute xika deꞌva, te n‑tuxindee‑te xeveꞌe‑s, ko ñatu n‑tundaꞌa‑te veꞌe jan chi vaꞌa n‑kuaꞌa veꞌe‑s.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Ñayiu teku tnuꞌu‑r te ña jandixa‑i, kuu‑i ná kuu ɨɨn se n‑kidavaꞌa veꞌe nuu ñuꞌu ni, te ñatu n‑tava‑s cimientu. N‑juun dau. N‑naneñu ndute xika deꞌva, te n‑tuxindee‑té xeveꞌe jan, te danaa n‑ndua. Ndondoo veꞌe jan junkoio —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.