Lucas 12
tyx (TYX) vs NVI
1 Mu matala mamo, mapfwunu ma baara mayabvuŋunu, mu obo babake bákadzyara myili mi banganda. Yiisu ábaana olyele kundaa binduono bi nde ti: «Lisa mayele mu pfini lili ba-Faridzyẽ, li lili mandagha mama fughuru-fughuru.
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Etsughu eli kiili mandagha mwohono ma másweme sa magyighili omoŋono, ya mansweghe mwohono sa bagyahaba mo.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Mu obo, mandagha mwohono ma liibili be kunsa mpyibi, sa bagyughu mo mu nkara a mwiĩ, ya mandagha ma liilyele be mu mamfwunu munsa mangwumu ma manzo, sa bata mo mukwughu ku yulu a see li nzo lili eyala.»
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 «A baana-abo, me bu ndyele be: Ka libara baara baala yina a nyuru bakughu odzwa o, lo ka bakughu osa elogho ekimi o.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Me be aansuo nande be lifaana obara. Mbwuru wu lifaana obara be, munde wuulu ŋa mbihi ŋa aamaha nde mbwuru muwumu, nde li a lileene lili otsili nde ku mungele-a-mbaa. Me ngyighili olyele be yo, me nde be lifaana obara.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 Ka baakatyeghe binswini-a-nswini bitaana mu mana a mipara myele o? Lo Nzaami ka aakadzimini si emõ mu bye nsimi o.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Ngu okala mfu a be yi a ku mutswi, Nzaami gyahaba mutala a yo. Mu obo ka likala a nzalamweẽ o. Ŋa mihi mi Nzaami, be liluru mupfunu ya binswini-a-nswini bilagha!»
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 «Me ndyele be bu, nswe mbwuru wu aakihi me ŋa mihi mi baara, Mwana a mbwuru si sa akihi nde ŋa mihi mi bangye-yulu ba Nzaami.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Lo munde wu aatunu ŋa mihi mi baara ti nde ka gyahaba me o, Mwana a mbwuru sa abihi nde si ŋa mihi mi bangye-yulu ba Nzaami.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Nswe mbwuru wu tughu Mwana a mbwuru kughu obagha kolokolo, lo munde wu aatsaala Mufulu a Ngili ka kughu obagha kolokolo o.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Ŋa akala baabiri be mu manzo mama lisamana ma ba-Dzwife mu osa be muyala, bwunu we kundaa bamfumu ya ba baakatumu, ka likala a mikolo maã-maã mu mandagha ma liibvuhulu be bo o, bwunu we mu mandagha ma akala liibili be.
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 Mu kuulu mu matala mamo Mufulu a Ngili sa asuo be mandagha ma lifaana obili be.»
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Mbwuru mutsyini ŋa kara li ba báli oŋo ályele Yiisu ti: «Muluo, lyele naana a me akaba ya me pfa li oosihi taara bihi.»
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Yiisu ágwi nde mvuru yi: «Ta baghala, nande aatwulu me nsughu a lamana a be bwunu we mbwuru wu aakaba pfa li be?»
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Ŋa mbihi oŋo nde ályele bo ndiri: «Lisa mayele linyaã okala a ntono a nzi, mu kuulu mbwuru ka kughu obagha laama lili ngaŋma mu nkooro a bilogho bi ali a bye o, si kala ti nde li a bye kyele.»
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Mu obo nde áti bo nkumu yi: «Esini etsyini éli a manseghe ma máburu ku olagha.
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Nde ákatsimi ti: “Bunu-abo me aansa? Me ka aafirinsyili a ebini kii olwunu bimburu byehene bi aantolo me mu nseghe o.”
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Mu obo, nde ályele ti: “Me bu aansa: Me sa mbwihi bitaghala bi me ya me sa ntwu bibaã bi biluru bunene, ya me sa ntwulu mburu a bele a me ya bilogho bi me omo.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Ŋa mbihi oŋo sa ndyele muwumunu a ti: We aabunu bilogho bilagha bi bikughu osa bamvulu balagha. Gwumu o we, dza, ŋma ya kala mu esee!”
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Lo Nzaami ályele nde ti: “We ewulu! Mu mpyibi yiyi we kpa aakpa. Lo bilogho byehene bi aalwunu we, nande aabyala bye?”»
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 Yiisu áfiribwehe bu: «Bumõ kundaa munde wu aakakwu busini mu nkooro a ndeme, lo nde ka li esini ŋa nkulu a Nzaami o.»
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Ŋa mbihi oŋo, Yiisu ályele binduono bi nde ndiri: «Me mu obo me ndyele be ti: Ka limono mukolo mpara mu nkooro a bi-odza bi bifaana mu laama li be o, bwunu we mu binkuru bi bifaana mu manyuru ma be o.
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Mu kuulu, laama liluru bi-odza, ya nyuru yiluru binkuru.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Litala bangankwaã: Bo ka baakakunu o, ka baakatolo o, ka bali a bibaã bwunu we mangwumu ma baakalwunu bimburu o, lo Nzaami aakabuŋunu bo. Ligyahaba ti be liluru baŋmini mupfunu.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 Nande ŋa kara li be kughu obwehe etsughu mu laama li nde mu nkooro a minyoõ mi nde?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Kala be ka likughu osa enda-ndagha kii obo o, mu emakye be lili a minyoõ mu bilogho bibike?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 Litala bu ookamene bifulu mu ebiri, bye ka biikasala o, bye ka biikatwu o, lo me ndyele be ti, si kala Salomõ, mbwuru wu áali a nsia yi alagha, ka álaha bubwe oluru efulu emõ mu bye o.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Kala ti Nzaami aakalaha obo lolo nsele yili mu ebiri ya yiili mbala sa batsili yo ku mbaa, lo bunu-abo nde akala aangwene olaha be obo, be baara banga-a-kana li lisala?
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Lo be, ka likasagha bilogho bi liidza bwunu we bi liiŋma, ya mikolo mi be minyaã okala mu yulu mu okatsimi mandagha mamo.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Mu kuulu, yini a babo baala ka bali ba-Dzwife o baakasughu mukolo mu bilogho byene bibye. Lo Taara a be gyahaba ti be lili a nzala a bilogho bibye.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Nsomo-a-nsomo be lifaana osagha Emfumu e Nzaami, ya sa bagwa be bilogho bibike bibye.»
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 «Mukaã a bindoomo wu asala, ka kala a nzalamweẽ o, mu kuulu Taara a be aamono ti oli bubwe nde agwa be Emfumu e nde.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Lityeghe bilogho bi lili a be ya ligwa nzi kundaa bawele. Likala a bimpogholo bi nzi bi biigwene okakagha, lilwunu mu mayulu busini bu buugwene okafa, mu kuulu oko muturu ka kughu oturu bo o, ya bansiele ka bakughu odza bo o.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Mu kuulu ebini ki okala busini bu be, me oŋo ŋa okala mikolo mi behe si.»
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 «Likala yeelee, likuru nswele mu bala ya lisa kuulu ti miindi mi be mikala mi minama.
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 Behe si, likala ti anga baara ba bali mu okakebe mfumu a bo, wu aagyene ku kyiri kii mabala, mpaala badzubulu nde nzo maswa-maswa ŋa ayabvughuru nde ya ŋa aakoboro nde muŋma a nzo.
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Esee kundaa bisala bi ooyabagha mfumu a bo ŋa aagya nde mu okakahala mihi! Mu engaŋma, me ndyele be, nde sa alaha binkuru bi nde bii esala, sa abwihi bo nsini ŋa tabele, ya nde ndeme sa agwa bo bi-odza.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Ngu okala ti nde gyi kara-a-kara a mpyibi bwunu we ku ookya bwihi, ya nde ayabagha bo mu okakahala mihi, bo sa bakala kunsa esee ki elagha.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Limatsimi ati. Kala ti nga-a-nzo aakasoolo matala ma okagya muturu, nde nkini aakasa myehene mu kuulu banyaã obulu nzo a nde.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Behe si likala yeelee, mu kuulu Mwana a mbwuru kughu ogya mu matala maala be ka lili a si bitsimi bi mo o.»
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Mu obo Piere áfwulu nde ti: «Mfumu, we yini a mu bihi aati nkumu oyo, bwunu we mu baara bwohono?»
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Mfumu ábvuhulu nde ndiri: «Nande li musala wu aakakebe ya aakasalala bilogho bi mfumu a nde wu mayele ya wu bakughu osa kana mu nde, wu ootwulu mfumu mukwuru a basala ba nde, mu kuulu akagwa bo bi-odza mu matala ma mafaana?
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Esee kundaa musala munde kala ti mfumu a nde yabvughuru ya yabagha nde mu okasala esala ekye!
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Mu engaŋma me ndyele be, mfumu munde sa agwa bilogho bi nde byehene ŋa myaã mi nde, mu kuulu nde akatala bye.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Lo kala ti musala munde tsimi bu: “Mfumu a me li mu ogyili”. Ya kala nde baana odzwa basala babake baba babaghala ya baba bakaha nkubu, kala ti nde bwi mu odza, oŋma ya okolo mala,
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 mfumu a musala munde sa ayabvughuru ensihibi mu etsughu ya matala maala nde ka agyahaba o. Nde sa agwini a nde nkubu yi luru, sa abagha masyeme mamo ya baara ba bagwene a kana.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 Musala wu gyahaba mi okadzyi mfumu a nde, lo kwono ogyighili dzyi li nde, sa bakaha nde nswa-nswa yi alagha.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Lo munde wu gwene gyahaba mi okadzyi mfumu a nde ya gyighili mandagha ma makughu osa ti bakaha nde nswa-nswa, ka badzwa nde nkubu yi alagha o. Sa basagha bi bilagha kundaa munde wu baagwi bi bilagha. Sa baluomo bi biluru kundaa munde wu baagwi bi bibvulu.»
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 «Me aayantsili mbaa ŋa yulu a nsie. Me áli ndzyi omono mbaa oyo yimaalughulu.
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Oli a liboghoro li mfaana me obagha, ya mukolo a me li a mbaa mu obaabagha lo!
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 Be bu litsimi ti me edzuunu aayangwa ŋa nsie? Pele! Me bu ndyele be: Me aangyi mu okabala baara.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Mu kuulu, obaana etsughu kii lolo dzumu lili baara bataana sa likaghaba, nkolo mõ baara batere, nkolo yinke baara buolo:
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Munkaghaba sa akala ŋa kara li taara ya mwana a nde wu baghala, ŋa kara li mwana wu baghala ya taara a nde, ŋa kara li ngughu ya mwana a nde wu mukaha, ŋa kara li mwana wu mukaha ya ngughu a nde, ŋa kara li bako ba bakaha bo-a-bo.»
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Yiisu áfirilyele kunda mpwumu a baara bu: «Ŋa liikamono be edzi kii epyini ku ookadzyama tala, mu matala maana mamo be liikalyele ti: “Mvulu sa anoõ”. Ya ookakala obo.
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Ya ŋa liikamono be efulu ki eekafa ku Sude, be liikalyele: “Lolo mwiĩ sa agyighili obala”. Ya ookakala obo.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Be baara ba lili fughuru-fughuru! Be ligyahaba okabaghala mandagha ma liikamono ku yulu ya ŋa nsie ŋa. Mu emakye liikuono obaghala mandagha ma mali mu oluru mu matala ma?»
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 «Mu emakye be beme liikakuono obaghala mandagha mama bunsumu?
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Mu matala ma li mu okagye we kundaa nsughu a lamana ya mutaara a we, sa myehene mu ogwihini ya nde ŋaala be nkini mu nzili. Kala pele, mbwuru munde sa abiri we kundaa nsughu a lamana, ya nsughu sa agwa we ku myaã mi bambumbulu mu kuulu balo we mu boloko.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Me ndyele be, we ka pala mu boloko o, kala ti we ka mana ofiri ebyimi kyehene o.»
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.