Lucas 12
tyx (TYX) vs NTLH
1 Mu matala mamo, mapfwunu ma baara mayabvuŋunu, mu obo babake bákadzyara myili mi banganda. Yiisu ábaana olyele kundaa binduono bi nde ti: «Lisa mayele mu pfini lili ba-Faridzyẽ, li lili mandagha mama fughuru-fughuru.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 Etsughu eli kiili mandagha mwohono ma másweme sa magyighili omoŋono, ya mansweghe mwohono sa bagyahaba mo.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 Mu obo, mandagha mwohono ma liibili be kunsa mpyibi, sa bagyughu mo mu nkara a mwiĩ, ya mandagha ma liilyele be mu mamfwunu munsa mangwumu ma manzo, sa bata mo mukwughu ku yulu a see li nzo lili eyala.»
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 «A baana-abo, me bu ndyele be: Ka libara baara baala yina a nyuru bakughu odzwa o, lo ka bakughu osa elogho ekimi o.
4 Jesus continuou:
5 Me be aansuo nande be lifaana obara. Mbwuru wu lifaana obara be, munde wuulu ŋa mbihi ŋa aamaha nde mbwuru muwumu, nde li a lileene lili otsili nde ku mungele-a-mbaa. Me ngyighili olyele be yo, me nde be lifaana obara.
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 Ka baakatyeghe binswini-a-nswini bitaana mu mana a mipara myele o? Lo Nzaami ka aakadzimini si emõ mu bye nsimi o.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Ngu okala mfu a be yi a ku mutswi, Nzaami gyahaba mutala a yo. Mu obo ka likala a nzalamweẽ o. Ŋa mihi mi Nzaami, be liluru mupfunu ya binswini-a-nswini bilagha!»
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 «Me ndyele be bu, nswe mbwuru wu aakihi me ŋa mihi mi baara, Mwana a mbwuru si sa akihi nde ŋa mihi mi bangye-yulu ba Nzaami.
8 Jesus disse ainda:
9 Lo munde wu aatunu ŋa mihi mi baara ti nde ka gyahaba me o, Mwana a mbwuru sa abihi nde si ŋa mihi mi bangye-yulu ba Nzaami.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 Nswe mbwuru wu tughu Mwana a mbwuru kughu obagha kolokolo, lo munde wu aatsaala Mufulu a Ngili ka kughu obagha kolokolo o.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 Ŋa akala baabiri be mu manzo mama lisamana ma ba-Dzwife mu osa be muyala, bwunu we kundaa bamfumu ya ba baakatumu, ka likala a mikolo maã-maã mu mandagha ma liibvuhulu be bo o, bwunu we mu mandagha ma akala liibili be.
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 Mu kuulu mu matala mamo Mufulu a Ngili sa asuo be mandagha ma lifaana obili be.»
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Mbwuru mutsyini ŋa kara li ba báli oŋo ályele Yiisu ti: «Muluo, lyele naana a me akaba ya me pfa li oosihi taara bihi.»
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Yiisu ágwi nde mvuru yi: «Ta baghala, nande aatwulu me nsughu a lamana a be bwunu we mbwuru wu aakaba pfa li be?»
14 Jesus disse:
15 Ŋa mbihi oŋo nde ályele bo ndiri: «Lisa mayele linyaã okala a ntono a nzi, mu kuulu mbwuru ka kughu obagha laama lili ngaŋma mu nkooro a bilogho bi ali a bye o, si kala ti nde li a bye kyele.»
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Mu obo nde áti bo nkumu yi: «Esini etsyini éli a manseghe ma máburu ku olagha.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 Nde ákatsimi ti: “Bunu-abo me aansa? Me ka aafirinsyili a ebini kii olwunu bimburu byehene bi aantolo me mu nseghe o.”
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Mu obo, nde ályele ti: “Me bu aansa: Me sa mbwihi bitaghala bi me ya me sa ntwu bibaã bi biluru bunene, ya me sa ntwulu mburu a bele a me ya bilogho bi me omo.
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Ŋa mbihi oŋo sa ndyele muwumunu a ti: We aabunu bilogho bilagha bi bikughu osa bamvulu balagha. Gwumu o we, dza, ŋma ya kala mu esee!”
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 Lo Nzaami ályele nde ti: “We ewulu! Mu mpyibi yiyi we kpa aakpa. Lo bilogho byehene bi aalwunu we, nande aabyala bye?”»
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 Yiisu áfiribwehe bu: «Bumõ kundaa munde wu aakakwu busini mu nkooro a ndeme, lo nde ka li esini ŋa nkulu a Nzaami o.»
21 Jesus concluiu:
22 Ŋa mbihi oŋo, Yiisu ályele binduono bi nde ndiri: «Me mu obo me ndyele be ti: Ka limono mukolo mpara mu nkooro a bi-odza bi bifaana mu laama li be o, bwunu we mu binkuru bi bifaana mu manyuru ma be o.
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 Mu kuulu, laama liluru bi-odza, ya nyuru yiluru binkuru.
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 Litala bangankwaã: Bo ka baakakunu o, ka baakatolo o, ka bali a bibaã bwunu we mangwumu ma baakalwunu bimburu o, lo Nzaami aakabuŋunu bo. Ligyahaba ti be liluru baŋmini mupfunu.
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 Nande ŋa kara li be kughu obwehe etsughu mu laama li nde mu nkooro a minyoõ mi nde?
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Kala be ka likughu osa enda-ndagha kii obo o, mu emakye be lili a minyoõ mu bilogho bibike?
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 Litala bu ookamene bifulu mu ebiri, bye ka biikasala o, bye ka biikatwu o, lo me ndyele be ti, si kala Salomõ, mbwuru wu áali a nsia yi alagha, ka álaha bubwe oluru efulu emõ mu bye o.
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 Kala ti Nzaami aakalaha obo lolo nsele yili mu ebiri ya yiili mbala sa batsili yo ku mbaa, lo bunu-abo nde akala aangwene olaha be obo, be baara banga-a-kana li lisala?
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 Lo be, ka likasagha bilogho bi liidza bwunu we bi liiŋma, ya mikolo mi be minyaã okala mu yulu mu okatsimi mandagha mamo.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Mu kuulu, yini a babo baala ka bali ba-Dzwife o baakasughu mukolo mu bilogho byene bibye. Lo Taara a be gyahaba ti be lili a nzala a bilogho bibye.
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Nsomo-a-nsomo be lifaana osagha Emfumu e Nzaami, ya sa bagwa be bilogho bibike bibye.»
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 «Mukaã a bindoomo wu asala, ka kala a nzalamweẽ o, mu kuulu Taara a be aamono ti oli bubwe nde agwa be Emfumu e nde.
32 Jesus continuou:
33 Lityeghe bilogho bi lili a be ya ligwa nzi kundaa bawele. Likala a bimpogholo bi nzi bi biigwene okakagha, lilwunu mu mayulu busini bu buugwene okafa, mu kuulu oko muturu ka kughu oturu bo o, ya bansiele ka bakughu odza bo o.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 Mu kuulu ebini ki okala busini bu be, me oŋo ŋa okala mikolo mi behe si.»
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 «Likala yeelee, likuru nswele mu bala ya lisa kuulu ti miindi mi be mikala mi minama.
35 E Jesus disse ainda:
36 Behe si, likala ti anga baara ba bali mu okakebe mfumu a bo, wu aagyene ku kyiri kii mabala, mpaala badzubulu nde nzo maswa-maswa ŋa ayabvughuru nde ya ŋa aakoboro nde muŋma a nzo.
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 Esee kundaa bisala bi ooyabagha mfumu a bo ŋa aagya nde mu okakahala mihi! Mu engaŋma, me ndyele be, nde sa alaha binkuru bi nde bii esala, sa abwihi bo nsini ŋa tabele, ya nde ndeme sa agwa bo bi-odza.
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 Ngu okala ti nde gyi kara-a-kara a mpyibi bwunu we ku ookya bwihi, ya nde ayabagha bo mu okakahala mihi, bo sa bakala kunsa esee ki elagha.
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 Limatsimi ati. Kala ti nga-a-nzo aakasoolo matala ma okagya muturu, nde nkini aakasa myehene mu kuulu banyaã obulu nzo a nde.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Behe si likala yeelee, mu kuulu Mwana a mbwuru kughu ogya mu matala maala be ka lili a si bitsimi bi mo o.»
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Mu obo Piere áfwulu nde ti: «Mfumu, we yini a mu bihi aati nkumu oyo, bwunu we mu baara bwohono?»
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 Mfumu ábvuhulu nde ndiri: «Nande li musala wu aakakebe ya aakasalala bilogho bi mfumu a nde wu mayele ya wu bakughu osa kana mu nde, wu ootwulu mfumu mukwuru a basala ba nde, mu kuulu akagwa bo bi-odza mu matala ma mafaana?
42 O Senhor respondeu:
43 Esee kundaa musala munde kala ti mfumu a nde yabvughuru ya yabagha nde mu okasala esala ekye!
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Mu engaŋma me ndyele be, mfumu munde sa agwa bilogho bi nde byehene ŋa myaã mi nde, mu kuulu nde akatala bye.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 Lo kala ti musala munde tsimi bu: “Mfumu a me li mu ogyili”. Ya kala nde baana odzwa basala babake baba babaghala ya baba bakaha nkubu, kala ti nde bwi mu odza, oŋma ya okolo mala,
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 mfumu a musala munde sa ayabvughuru ensihibi mu etsughu ya matala maala nde ka agyahaba o. Nde sa agwini a nde nkubu yi luru, sa abagha masyeme mamo ya baara ba bagwene a kana.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 Musala wu gyahaba mi okadzyi mfumu a nde, lo kwono ogyighili dzyi li nde, sa bakaha nde nswa-nswa yi alagha.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Lo munde wu gwene gyahaba mi okadzyi mfumu a nde ya gyighili mandagha ma makughu osa ti bakaha nde nswa-nswa, ka badzwa nde nkubu yi alagha o. Sa basagha bi bilagha kundaa munde wu baagwi bi bilagha. Sa baluomo bi biluru kundaa munde wu baagwi bi bibvulu.»
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 «Me aayantsili mbaa ŋa yulu a nsie. Me áli ndzyi omono mbaa oyo yimaalughulu.
49 Jesus continuou:
50 Oli a liboghoro li mfaana me obagha, ya mukolo a me li a mbaa mu obaabagha lo!
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 Be bu litsimi ti me edzuunu aayangwa ŋa nsie? Pele! Me bu ndyele be: Me aangyi mu okabala baara.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Mu kuulu, obaana etsughu kii lolo dzumu lili baara bataana sa likaghaba, nkolo mõ baara batere, nkolo yinke baara buolo:
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 Munkaghaba sa akala ŋa kara li taara ya mwana a nde wu baghala, ŋa kara li mwana wu baghala ya taara a nde, ŋa kara li ngughu ya mwana a nde wu mukaha, ŋa kara li mwana wu mukaha ya ngughu a nde, ŋa kara li bako ba bakaha bo-a-bo.»
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Yiisu áfirilyele kunda mpwumu a baara bu: «Ŋa liikamono be edzi kii epyini ku ookadzyama tala, mu matala maana mamo be liikalyele ti: “Mvulu sa anoõ”. Ya ookakala obo.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Ya ŋa liikamono be efulu ki eekafa ku Sude, be liikalyele: “Lolo mwiĩ sa agyighili obala”. Ya ookakala obo.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 Be baara ba lili fughuru-fughuru! Be ligyahaba okabaghala mandagha ma liikamono ku yulu ya ŋa nsie ŋa. Mu emakye liikuono obaghala mandagha ma mali mu oluru mu matala ma?»
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 «Mu emakye be beme liikakuono obaghala mandagha mama bunsumu?
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Mu matala ma li mu okagye we kundaa nsughu a lamana ya mutaara a we, sa myehene mu ogwihini ya nde ŋaala be nkini mu nzili. Kala pele, mbwuru munde sa abiri we kundaa nsughu a lamana, ya nsughu sa agwa we ku myaã mi bambumbulu mu kuulu balo we mu boloko.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 Me ndyele be, we ka pala mu boloko o, kala ti we ka mana ofiri ebyimi kyehene o.»
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.