Juízes 9
Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs NVI
1 Gedeṍ wẽ́rĩ́ca beꞌro Abimelec Siquẽpʉ cʉ̃ paco acawererãrẽ ĩꞌagʉ̃ waꞌacʉ niwĩ. Narẽ, nipeꞌtirã cʉ̃ paco ya curuacjãrãrẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
1 Abimeleque, filho de Jerubaal, foi aos irmãos de sua mãe em Siquém e disse a eles e a todo o clã da família de sua mãe:
2 —Mʉsã aꞌti macã Siquẽcjãrãrẽ sẽrĩtiñaꞌña:
2 "Perguntem a todos os cidadãos de Siquém: O que é melhor para vocês: ter todos os setenta filhos de Jerubaal governando sobre vocês, ou somente um homem? Lembrem-se de que eu sou sua própria carne".
3 Cʉ̃ paco acawererã Siquẽcjãrãrẽ Abimelec ye cjasere ucũbosacãrã niwã. Na tojo nicã tʉꞌorã, Siquẽcjãrã Abimelere “Marĩ acaweregʉ nimi. Tojo weerã cʉ̃rẽ siruturãsaꞌa”, nicãrã niwã.
3 Os irmãos de sua mãe repetiram tudo aos cidadãos de Siquém, e estes se mostraram propensos a seguir Abimeleque, pois disseram: "Ele é nosso irmão".
4 Cʉ̃rẽ setenta niyeru cujiri plata meꞌrã weeꞌque cujirire Baal-berire ẽjõpeori wiꞌi cjasere oꞌocãrã niwã. Te niyeru meꞌrã ʉmʉa ñaꞌarãrẽ wapaye, sirutuduticʉ niwĩ.
4 Deram-lhe setenta peças de prata tiradas do templo de Baal-Berite, as quais Abimeleque usou para contratar alguns desocupados e vadios, que se tornaram seus seguidores.
5 Beꞌro cʉ̃ pacʉ ya wiꞌi Ofrapʉ waꞌacʉ niwĩ. Topʉ niꞌcãgã ʉ̃tãgã buꞌipʉ cʉ̃ acawererã setenta Gedeṍ põꞌrãrẽ wẽjẽcãꞌcʉ niwĩ. Gedeṍrẽta Jerubaal pisucãrã niwã. Jotam, dʉꞌsagʉpʉ diaꞌcʉ̃, ãpẽrã ĩꞌatiropʉ duꞌti, yʉꞌrʉcʉ niwĩ.
5 Foi à casa de seu pai em Ofra e matou seus setenta irmãos, filhos de Jerubaal, sobre uma rocha. Mas Jotão, o filho mais novo de Jerubaal, escondeu-se e escapou.
6 Beꞌro nipeꞌtirã Siquẽcjãrã, tojo nicã Bet-milocjãrã yucʉ pajicjʉ encina wãmeticjʉ pʉꞌto, ʉ̃tã meꞌrã wééca tuturo na ẽjõpeori tuturo pʉꞌto nerẽcãrã niwã. Topʉ Abimelere wiogʉ sõrõcãrã niwã.
6 Então todos os cidadãos de Siquém e de Bete-Milo reuniram-se ao lado do Carvalho, junto à coluna de Siquém, para coroar Abimeleque rei.
7 Na tojo weecã tʉꞌogʉ, Jotam ʉ̃rʉ̃gʉ̃ Gerizim buꞌipʉ mʉjãa, tocjãrãrẽ ʉpʉtʉ caricũcʉ niwĩ:
7 Quando Jotão soube disso, subiu ao topo do monte Gerizim e gritou para eles: "Ouçam-me, cidadãos de Siquém, para que Deus os ouça.
8 — ausente —
8 Certo dia as árvores saíram para ungir um rei para si. Disseram à oliveira: ‘Seja o nosso rei! ’
9 — ausente —
9 "A oliveira, porém, respondeu: ‘Deveria eu renunciar ao meu azeite, com o qual se presta honra aos deuses e aos homens, para dominar sobre as árvores? ’
10 — ausente —
10 "Então as árvores disseram à figueira: ‘Venha ser o nosso rei! ’
11 — ausente —
11 "A figueira, porém, respondeu: ‘Deveria eu renunciar ao meu fruto saboroso e doce, para dominar sobre as árvores? ’
12 — ausente —
12 "Depois as árvores disseram à videira: ‘Venha ser o nosso rei! ’
13 — ausente —
13 "A videira, porém, respondeu: ‘Deveria eu renunciar ao meu vinho, que alegra os deuses e os homens, para ter domínio sobre as árvores? ’
14 — ausente —
14 "Finalmente todas as árvores disseram ao espinheiro: ‘Venha ser o nosso rei! ’
15 — ausente —
15 "O espinheiro disse às árvores: ‘Se querem realmente ungir-me rei sobre vocês, venham abrigar-se à minha sombra; do contrário, sairá fogo do espinheiro e consumirá até os cedros do Líbano! ’
16 ”Mʉsãrẽ sẽrĩtiñaꞌgʉ̃ti. ¿Mʉsã Abimelere wiogʉ sõrõrã, queoro weeati? ¿Mʉsã Gedeṍ, cʉ̃ põꞌrãrẽ queoro weeati? ¿Cʉ̃ mʉsãrẽ añurõ weeꞌcaronojõta weeati?
16 "Será que vocês agiram de fato com sinceridade quando fizeram Abimeleque rei? Foram justos com Jerubaal e sua família, como ele merecia?
17 Yʉꞌʉ pacʉ cʉ̃ catiri ʉmʉcore maꞌitimigʉ̃, mʉsãrẽ aꞌmewẽjẽbosawĩ. Madianita masã doca nirãrẽ yʉꞌrʉogʉ, tojo weecʉ niwĩ.
17 Meu pai lutou por vocês e arriscou a vida para livrá-los das mãos de Midiã,
18 Mʉsã peꞌe niꞌcãcã yʉꞌʉ pacʉ acawererã, cʉ̃ põꞌrã setentare niꞌcãgã ʉ̃tãgã buꞌipʉ narẽ wẽjẽ, yʉꞌrʉnʉꞌcãcãrã niapʉ. Apeyema tja mʉsã Abimelec, yʉꞌʉ pacʉre daꞌracoꞌtego macʉ̃rẽ Siquẽrẽ wiogʉ sõrõcãrã niapʉ. Cʉ̃ mʉsã acaweregʉ niyucã, tojo weecãrã niapʉ.
18 hoje, porém, vocês se revoltaram contra a família de meu pai, mataram seus setenta filhos sobre a mesma rocha, e proclamaram Abimeleque, o filho de sua escrava, rei sobre os cidadãos de Siquém pelo fato de ser irmão de vocês.
19 Mʉsã niꞌcãcã Gedeṍ, cʉ̃ acawererãrẽ queoro, diacjʉ̃ nise meꞌrã wéérã, Abimelec meꞌrã eꞌcatiya. Cʉ̃ quẽꞌrã mʉsã meꞌrã eꞌcatiato.
19 Se hoje vocês de fato agiram com sinceridade para com Jerubaal e sua família, alegrem-se com Abimeleque, e alegre-se ele com vocês!
20 Mʉsã queoro weeticã pũrĩcãrẽ, pecameꞌe Abimelepʉre wijaa, mʉsã Siquẽcjãrã, tojo nicã Bet-milocjãrãrẽ ʉ̃jʉ̃apeꞌocãꞌto. Mejãrõta pecameꞌe mʉsãpʉre wijaa, Abimelere ʉ̃jʉ̃acõꞌacãꞌto”, nicʉ niwĩ Jotam.
20 Entretanto, se não foi assim, que saia fogo de Abimeleque e consuma os cidadãos de Siquém e de Bete-Milo, e que saia fogo dos cidadãos de Siquém e de Bete-Milo, e consuma Abimeleque! "
21 Tojo nitoja, Jotam Beer wãmetiropʉ duꞌtia waꞌacʉ niwĩ. Cʉ̃ maꞌmi Abimelere uigʉ, topʉ niseticʉ niwĩ.
21 Depois Jotão fugiu para Beer, e foi morar ali, longe de seu irmão Abimeleque.
22 Abimelec Israe curuacjãrãrẽ iꞌtia cʉ̃ꞌma duticʉ niwĩ.
22 Fazia três anos que Abimeleque governava Israel,
23 Beꞌro Õꞌacʉ̃ Abimelere, Siquẽcjãrã meꞌrã na basu aꞌmetuꞌticã weecʉ niwĩ. Tojo weerã Siquẽcjãrã Abimelere yʉꞌrʉnʉꞌcãcãrã niwã.
23 quando Deus enviou um espírito maligno entre Abimeleque e os cidadãos de Siquém, e estes agiram traiçoeiramente contra Abimeleque.
24 Õꞌacʉ̃ Abimelec Gedeṍ põꞌrã ʉmʉa setentare wẽjẽꞌque wapa tojo weecʉ niwĩ. Tojo nicã Siquẽcjãrã Abimelec cʉ̃ maꞌmisʉmʉarẽ wẽjẽtamuꞌque wapa na quẽꞌrãrẽ buꞌiri daꞌrecʉ niwĩ.
24 Isso aconteceu para que o crime contra os setenta filhos de Jerubaal, o derramamento do sangue deles, fosse vingado em seu irmão Abimeleque e nos cidadãos de Siquém que o ajudaram a assassinar os seus irmãos.
25 — ausente —
25 Os cidadãos de Siquém enviaram homens para o alto das colinas para emboscarem os que passassem por ali, e Abimeleque foi informado disso.
26 — ausente —
26 Nesse meio tempo Gaal, filho de Ebede, mudou-se com seus parentes para Siquém, cujos cidadãos confiavam nele.
27 — ausente —
27 Sucedeu que foram ao campo, colheram uvas, pisaram-nas, e fizeram uma festa no templo do seu deus. Comendo e bebendo, amaldiçoaram Abimeleque.
28 — ausente —
28 Então Gaal, filho de Ebede, disse: "Quem é Abimeleque para que o sirvamos? E quem é Siquém? Não é ele o filho de Jerubaal, e não é Zebul o seu representante? Sirvam aos homens de Hamor, o pai de Siquém! Por que servir a Abimeleque?
29 — ausente —
29 Ah! Se eu tivesse esse povo sob o meu comando! Eu me livraria dele. E diria a Abimeleque: ‘Mobilize o seu exército e venha! ’"
30 — ausente —
30 Quando Zebul, o governante da cidade, ouviu o que dizia Gaal, filho de Ebede, ficou indignado.
31 — ausente —
31 Secretamente enviou mensageiros a Abimeleque dizendo: "Gaal, filho de Ebede, e seus parentes vieram a Siquém e estão agitando a cidade contra você.
32 — ausente —
32 Venha de noite, você e seus homens, e fiquem à espera no campo.
33 — ausente —
33 De manhã, ao nascer do sol, avance contra a cidade. Quando Gaal e sua tropa atacarem, faça com eles o que achar melhor".
34 — ausente —
34 E assim Abimeleque e todas as suas tropas partiram de noite e prepararam emboscadas perto de Siquém, em quatro companhias.
35 — ausente —
35 Ora, Gaal, filho de Ebede, tinha saído e estava à porta da cidade quando Abimeleque e seus homens saíram da sua emboscada.
36 — ausente —
36 Quando Gaal os viu, disse a Zebul: "Veja, vem gente descendo do alto das colinas! " Zebul, porém, respondeu: "Você está confundindo as sombras dos montes com homens".
37 — ausente —
37 Mas Gaal tornou a falar: "Veja, vem gente descendo da parte central do território, e uma companhia está vindo pelo caminho do carvalho dos Adivinhadores".
38 — ausente —
38 Disse-lhe Zebul: "Onde está toda aquela sua conversa? Você dizia: ‘Quem é Abimeleque, para que o sirvamos? ’ Não são estes os homens que você ridicularizou? Saia e lute contra eles! "
39 — ausente —
39 Então Gaal conduziu para fora os cidadãos de Siquém e lutou contra Abimeleque.
40 — ausente —
40 Abimeleque o perseguiu, e ele fugiu. Muitos dos homens de Siquém caíram mortos ao longo de todo o caminho, até à porta da cidade.
41 — ausente —
41 Abimeleque permaneceu em Arumá. E Zebul expulsou Gaal e os seus parentes de Siquém.
42 — ausente —
42 No dia seguinte o povo de Siquém saiu aos campos, e Abimeleque ficou sabendo disso.
43 — ausente —
43 Então dividiu os seus homens em três companhias e armou emboscadas no campo. Quando viu o povo saindo da cidade, levantou-se contra ele e atacou-o.
44 — ausente —
44 Abimeleque e as tropas que estavam com ele avançaram até à porta da cidade. Então duas companhias avançaram sobre os que estavam nos campos e os mataram.
45 Beꞌropʉre Abimelec Siquẽpʉ ti macãcjãrã meꞌrã aꞌmewẽjẽ, wapataꞌacʉ niwĩ. Tocjãrãrẽ wẽjẽpeꞌocʉ niwĩ. Beꞌro ti macã cjasere cõꞌapeꞌocãꞌcʉ niwĩ. Tojo wééca beꞌro topʉre ne apeyenojõ pĩꞌrĩnemoticãꞌto nígʉ̃, moarẽ doquestecũucʉ niwĩ.
45 E Abimeleque atacou a cidade o dia todo, até conquistá-la e matar o seu povo. Depois destruiu a cidade e espalhou sal sobre ela.
46 Ãpẽrã Migdal-Siquẽcjãrã ti macã ʉꞌmʉarĩ wiꞌi, na meꞌrã aꞌmewẽjẽrã aꞌtirãrẽ coꞌtedujiati wiꞌipʉ nicãrã niwã. Abimelec Siquẽcjãrãrẽ wẽjẽcã tʉꞌorã, na ẽjõpeogʉ El-berit ẽjõpeori wiꞌipʉ duꞌtisãjãacãrã niwã. Ti wiꞌi ʉ̃tã tʉꞌrʉ yeecãꞌmotaꞌaca wiꞌi nicaro niwʉ̃.
46 Ao saberem disso, os cidadãos que estavam na torre de Siquém entraram na fortaleza do templo de El-Berite.
47 — ausente —
47 Quando Abimeleque soube que se haviam reunido lá,
48 — ausente —
48 ele e todos os seus homens subiram o monte Zalmom. Ele apanhou um machado e cortou um galho de árvore e o pôs nos ombros. Então deu esta ordem aos homens que estavam com ele: "Rápido! Façam o que eu fizer! "
49 Nipeꞌtirã yucʉdʉpʉrire dʉte, Siquẽcjãrã na duꞌtiri wiꞌipʉ Abimelere sirutucãrã niwã. Topʉ nipeꞌtise dʉpʉrire seecũu, pecameꞌe wĩjãcãrã niwã. Nipeꞌtirã ti wiꞌipʉre nirã́ mil ʉmʉa, numia ʉ̃jʉ̃peꞌtia waꞌacãrã niwã.
49 Todos os homens cortaram galhos e seguiram Abimeleque. Empilharam os galhos junto à fortaleza e a incendiaram. Assim morreu também o povo que estava na torre de Siquém, cerca de mil homens e mulheres.
50 Tojo wééca beꞌro Abimelec Tebes wãmetiri macãpʉ waꞌa, tocjãrã meꞌrã aꞌmewẽjẽ, narẽ docaqueꞌacã weecʉ niwĩ.
50 A seguir Abimeleque foi a Tebes, sitiou-a e conquistou-a.
51 Ti macã poꞌpeapʉ ʉꞌmʉarĩ wiꞌi, surara na coꞌtedujiri wiꞌi nicaro niwʉ̃. Ti wiꞌipʉ nipeꞌtirã ʉmʉa, numia duꞌtisãjãacãrã niwã. Ti wiꞌi sopere biꞌa, ti wiꞌi buꞌipʉ mʉjãcãrã niwã.
51 Mas dentro da cidade havia uma torre bastante forte, para a qual fugiram todos os homens e mulheres, todo o povo da cidade. Trancaram-se por dentro e subiram para o telhado da torre.
52 Abimelec ti wiꞌi sopepʉ eja, tore tuupãꞌrẽ, ʉ̃jʉ̃agʉ̃tigʉ weecʉ niwĩ.
52 Abimeleque foi para a torre e atacou-a. E, quando se aproximava da entrada da torre para incendiá-la,
53 Cʉ̃ tojo weegʉti nirĩ cura niꞌcõ numio ti wiꞌi buꞌipʉ nigṍ co trigo tuumʉtõcjare cʉ̃ dʉpoapʉ doquepeoco niwõ. Co tojo weecã, cʉ̃ dʉpoa peꞌtoro bata waꞌacaro niwʉ̃.
53 uma mulher jogou-lhe uma pedra de moinho na cabeça, que lhe rachou o crânio.
54 Maata cʉ̃ wãmorẽ miacoꞌtegʉre piji, cʉ̃rẽ nicʉ niwĩ: “Mʉꞌʉ ya pjĩ miiwĩrõ, yʉꞌʉre ñosẽwẽjẽcãꞌña. ‘Numio cʉ̃rẽ wẽjẽcãꞌmo’ nicã ʉatigʉ, ‘Tojo weeya’ ”, nicʉ niwĩ. Tojo weegʉ cʉ̃rẽ daꞌracoꞌtegʉ cʉ̃rẽ ñosẽwẽjẽcʉ niwĩ. Tojo wee Abimelec wẽrĩa waꞌacʉ niwĩ.
54 Imediatamente ele chamou seu escudeiro e lhe ordenou: "Tire a espada e mate-me, para que não digam que uma mulher me matou". Então o jovem o atravessou, e ele morreu.
55 Cʉ̃ wẽrĩcã ĩꞌarã, Israe curuacjãrã na ye wiꞌseripʉ dajatojaacãrã niwã.
55 Quando os israelitas viram que Abimeleque estava morto, voltaram para casa.
56 Tojo weegʉ Abimelec cʉ̃ acawererã setentare wẽjẽ́gʉ̃, cʉ̃ pacʉre ñaꞌarõ weeꞌque wapare Õꞌacʉ̃ wapaseecʉ niwĩ.
56 Assim Deus retribuiu a maldade que Abimeleque praticara contra o seu pai, matando os seus setenta irmãos.
57 Tojo nicã Õꞌacʉ̃ Siquẽcjãrã ʉmʉarẽ na ñaꞌarõ weeꞌque wapare tojo weecʉ niwĩ. Tojo wee Jotam, Gedeṍ macʉ̃ Siquẽcjãrãrẽ “Ñaꞌarõ waꞌarosaꞌa” níꞌque narẽ queoro waꞌacaro niwʉ̃.
57 Deus fez também os homens de Siquém pagarem por toda a sua maldade. A maldição de Jotão, filho de Jerubaal, caiu sobre eles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.