Atos 7
Nzuwulai n Sa'avu na̱ Tsishingini na̱ a̱ɗiva̱ a na a ɗangulai a Nzuwulai mu Ufaru (TSWNT) vs NAA
1 Reve aabara a nan ganu e ece Istifanu, “Ili i na aa dansa a aciya̱wu amayun a ɗa?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Ɗaɗa Istifanu tsu usu, “A̱ɗu a̱za̱ a̱ va̱ na azagbain, poloo numu atsuvu! Mogono ma̱ A̱sula̱ za tsugbain mo roco ta̱ aciya̱yi ya Ibrahim akaya a̱ tsu e iɗa ya Masapotomiya kafu Ibrahim tyo e iɗa ya Haran.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 A̱sula̱ a damma yi ta̱, ‘Vu ꞌyon vu lyawa iɗa i na a matsan nuwu na ama a̱ wu, reve vu tyo e iɗa i na moo roco wu.’
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 “Ɗaɗa Ibrahim ꞌyoyin e iɗa ya aza a Kaldiya, reve u da̱nu Haran hali ukwa̱ wa abara a̱ yi. Reve A̱sula̱ a̱ ta̱wa̱to yi pa e iɗa i na i ri nden gogo.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Agba A̱sula̱ a ca yi agadu e iɗaꞌa shi, waru ko udasuwu u ta̱ wi iɗaꞌa u ca yi shi. Amma A̱sula̱ a yuwan ta̱ nzuwulai n na waa ca yi iɗaꞌa a̱yi na̱ limatan vu ugundo wa̱ yi ko na u shi na̱ mawun neꞌen shi.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Agba A̱sula̱ a damma yi ta̱, ‘Limatan va̱ wu ta yuwan limocin e iɗa i ro uba̱ta̱ u na oo sowo a̱tsuma̱lima̱ ana agbashi hali aꞌwan ukpakuna̱shi (400).
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Agba n ta zuwa iɗa i na i zuwai aza a Israꞌila tsugbashi a̱tsuma̱lima̱. Waru o ukosu u tsugbashi a̱ to uta̱ adama a yuwaan mu a̱ga̱nda̱ uba̱ta̱ u nda.’ Ili i na A̱sula̱ a dammai ɗa nda.
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 “Waru A̱sula̱ a yuwaan ta̱ Ibrahim akucunu† a mapaɗa mo uryumbu† a mantsaꞌa. Ɗaɗa i zuwai a paɗai Ishiyaku mawun ma Ibrahim uryumbu a̱yi na ayin kunla̱ nu umatsun. Ishiyaku ɗa ta̱wa̱ u matsain Yakubu, reve Yakubu matsan nkaya n tsu kupa ne ejere.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 “Ele nkaya n tsu ana a̱ ri a̱ tsushuꞌun na̱ Isuhu zawaꞌa le, reve a wina yi wo oꞌwo aagbashi e iɗa ya Masar. Agba A̱sula̱ a̱ shi ta̱ oɓolo na̱ a̱yi.
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 Reve gba u wawa yi a̱tsuma̱ a̱ a̱tsuma̱lima̱ a̱ yi. A̱vu A̱sula̱ a zuwa yi u tsura̱ icigi e ekere a Firiꞌawuna,† mogono ma Masar, adama a na A̱sula̱ a ca yi ta̱ urevu u na u ka̱ra̱la̱i. Ɗaɗa i zuwai Firiꞌawuna ca niyi tsugbain tsi iɗa tsa Masar na̱ tsugbain tsu uꞌwa tsa̱ yi suru.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 “Reve ambulu a uwa e iɗa ya Masar suru ni iɗa ya Kaꞌana,† na̱ a̱tsuma̱lima̱ lon, hali nkaya n tsu n lamba ilyalya.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 A̱vu ana Yakubu uwwai ishina i ta̱ ɗe e iɗa ya Masar, reve u lyungu nkaya n tsu n ꞌya̱wa̱ n tsula.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 O uꞌya̱wu we ire u le ɗaɗa Isuhu revetyoi aciya̱yi e ekere a̱ a̱za̱ a̱ yi, reve a tara le o roco Firiꞌawuna.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 “Reve Isuhu lyunguwa̱ dada va̱ yi Yakubu na ama a̱ yi adama a̱ tyo Masar ama kupocindere no ozo o ton ɗa suru suru.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Ɗaɗa Yakubu† tyoyi Masar. Ɗe ɗa a̱yi na̱ nkaya n tsu n kuwa̱i.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Reve a̱ pura̱ etele e le suru a̱ tyo Shekem, ɗe ɗa a̱ ciɗo nle a aason a na Ibrahim tsulai ni ikebe† e ekere o olobo a Hama.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 “Ana mantsa ma na A̱sula̱ oo shiton nzuwulai ma̱ yi ya Ibrahim ma rawai zuzu, reve ama a̱ tsu a̱ da̱shi a̱bunda̱ a̱tsuma̱ a Masar.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 A̱vu wo oꞌwo mogono ma saꞌavu ma kumba tsugono tsa Masar, agba u ri nu urevu wi ili i ro adama a̱ Isuhu shi.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 A̱vu mogono u yuwaan ama a̱ tsu ugbozu u wuya, reve u roco le a̱tsuma̱lima̱, hali u zuwa le a varishi muwun n le adama a̱ kuwa̱.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 “A mantsa mo ndolo ma ɗa a matsain Musa mawun ma saꞌani. Mbara ma̱ yi m ɓa̱na̱ yi ta̱ woto taꞌatsu o uꞌwa u le.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Na̱ a̱ca̱pa̱ reve wo oꞌwo le ko a ciga ko a ꞌyuwan a vari yi, reve usheli u mogono u tsura̱ yi, reve u kungwato yi ana mawun ma̱ yi.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Reve o rito Musa urevu wa aza a Masar suru, reve wo oꞌwo nu ucira a̱tsuma̱ a adanshi na̱ a̱tsuma̱ o ulinga waru.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “Ana u rawai aꞌwan amunga, urana u ro, reve u damma lyawa u ꞌya̱wa̱ u bura ama a̱ yi, ama a Israꞌila.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 A mantsa ma ɗaɗa we enei vuma va Masar e leꞌeshe vuma va Israꞌila. Ɗaɗa Musa rawai adama u wawa yi, reve u tsupaa yi wu una za va Masarꞌm.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 U ta dansa a̱za̱ a̱ yi e te reve A̱sula̱ a̱ lyungu yi ta̱ u wawa le, agba a gura reve shi.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Ana usana u tawai waru, reve wu utisa̱ mabura me le, a̱vu we ene ama a Israꞌila e re a̱ nla̱ngi. A̱vu u ciga wu kasa le. A̱vu u damma, ‘Ili i ta̱ i ɗa i ri, adama a̱ nye yaa amatonloi?’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 “Reve za vi igishi ca̱co Musa a̱ ngeꞌen, a̱vu u damma yi, ‘Zane ɗa zuwa nuwu zagbain na̱ za vu ugeꞌetosu u tsu?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Vu ciga ta̱ vu una mu ununa vu unai vuma va Masar yon?’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Ana Musa uwwai ne, ɗaɗa u sumai u lyawai iɗaꞌa, reve u reme limocin e iɗa ya Midiya, uba̱ta̱ u na u matsain olobo e re a̱ yi.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “Ana a yuwain aꞌwan amunga, urana u ro a̱tsuma̱ o ogozo zuzu na Masasan ma Sinai,† reve malingata ma̱ A̱sula̱ ma̱ ta̱wa̱ ya Musa a̱tsuma̱ e elentsu a akina a madala o molopu.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Ana Musa ene niyi, reve u reme asalama e ili i na wee inda. Ana u rawai zuzu adama we ene, ɗaɗa wu uwwai uɗyo wa̱ A̱sulazuva a dansaa yi,
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘A̱mu ɗa A̱sula̱ a nkaya n ɗu A̱sula̱ a Ibrahim, na̱ Ishiyaku, na̱ Yakubu.’ Reve Musa reme mejeꞌen adama o wovon, u da̱shi gura ka̱lyuwa̱ iliꞌi shi.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 “Reve A̱sulazuva a damma yi, ‘Foɗo atan a̱ wu adama a na uba̱ta̱ u na vu ri uba̱ta̱ wa akiza u ɗa.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Me ene ta̱ a̱tsuma̱lima̱ a na ama a̱ va̱ a̱ ri o sowuso a Masar,† waru mu uwwa ta̱ mɓa̱la̱ mo okolo n le. N cipa̱ ta̱ adama n wawa le. Ta̱wa̱ gogo, n ta̱ lyungu wu a̱ ka̱mba̱ e iɗa ya Masar.’
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 “Ɗaɗa A̱sula̱ a̱ lyunguwisa̱ vuma na ama a̱ yi a ꞌyuwain ɗe, za na a dammai, ‘Zane ɗa zuwa nuwu zagbain na̱ za vu ugeꞌetosu a aci a̱ tsu?’ Ni ikambi i malingata ma̱ A̱sula̱ ma na ma̱ ta̱wa̱i ya̱ꞌa̱ yi o molopu ma na ma̱ da̱na̱i a madala, ma ɗa mo oꞌwoto niyi zagbain na̱ zamawawa le.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Nu uyuwusan wu ulinga wa asalama, ɗaɗa wu uta̱a̱ nle e iɗa ya Masar a pasalai Mala ma̱ Shili.† Na̱ a̱ ꞌya̱wi elime na̱ a̱ca̱pa̱, hali a yuwan aꞌwan amunga a̱tsuma̱ o una.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 “Musa na aciya̱yi u damma ta̱ ama a Israꞌila, ‘A̱sula̱ a ta ɗangwa vumava̱sula̱ tsa̱ va̱ a̱tsuma̱ a ama a̱ ɗu.’
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Musa da̱na̱ ta̱ oɓolo no oɓolo a ama a̱tsuma̱ o una. Waru malingata ma̱ A̱sula̱ ma yuwan ta̱ adanshi na̱ a̱yi a Masasan ma Sinai, na adanshi a̱ a̱ɓula̱. Ne ɗa u ca ntsu adanshi a wumaꞌa.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “A̱vu nkaya n tsu n ꞌyuwan ili i na Musa dammai, a̱vu a ꞌyuwan a zuwaa yi atsuvu, reve a̱ shi a ciga a vadala a̱ ka̱mba̱ Masar.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 A̱vu a damma Haruna,† ‘Yuwaan tsu musula̱ n na maa tsu walaa elime, adama a na tsu reve ili i na i yuwain Musa za na uta̱a̱ ntsu a̱tsuma̱ a Masar shi.’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Reve a ruma a̱ma̱li ana ma̱dindim, reve a yuwaan yi kucci, na̱ a̱buki reve a̱ za̱nga̱na̱ e ili i na a rumai ne ekere e le.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Ɗaɗa A̱sula̱ a vadalaa nle ucina̱. Reve u lyawa le a̱ ꞌya̱wa̱ o toni urana, woto, ni italyoꞌo o oꞌwo musula̱ n le, ununa u ri pe uɗanu a aatagada a Ama̱sula̱:
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 I ꞌya̱sa̱n ta̱ masaꞌa† ma̱ a̱ma̱li uba̱ta̱ u na aa yuwusaan a̱a̱ma̱li Mole a̱ga̱nda̱
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 “Reve nkaya n tsu n tanu Oogodo o Ucuwusan† adama a cuwan ni ili i na A̱sula̱ a yuwaan nle o una. A yuwan yi ta̱ ni ifoɓi ununa A̱sula̱ o rocoi Musa.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Ana a yuwain aꞌwan o ro, a̱vu Josuwa† uwa elime o uvon a aci e iɗa ya Atakpaci a na A̱sula̱ a̱ gba̱ra̱i e iɗa i ndolo. A tara ta̱ Oogodoꞌo a̱ tyo a̱ nda̱na̱ta̱ n saꞌavu n le. A yuwusan ta̱ ulinga na̱ a̱yi a̱ tyo mantsa ma̱ Da̱wuda.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Da̱wuda tsura̱ ta̱ icigi e ekere a̱ A̱sula̱, hali u pati a lyawa yi u suwaa A̱sula̱ a Yakubu A̱a̱ꞌisamapaɗa.
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Amma Sulemanu† ɗa ta̱wa̱i u suwa niyi.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Agba a̱vu wo oꞌwo Mogono ma̱ A̱sula̱ ma̱ tsu da̱nu o uꞌwa u na vaɗilima̱ suwai shi, ununa vumava̱sula̱ dammai, a̱yi a yuwusan adanshi a̱ A̱sula̱,
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Zuva nda̱na̱ta̱ n tsugono n va̱ n ɗa,
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 A̱mu ɗa n yuwain ili biti a̱tsuma̱ a zuva ni iɗa ne ekere a̱ va̱ shi?’
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 “A̱ɗu agbawata, aza a na okolo e le a̱ ri mejege shi, aza a na atsuvu a̱ ɗu a̱ ri uꞌulu. I ta yuwusan nronuloi na̱ Ruhu va Akiza kuci. Ununa nkaya n ɗu n yuwusain, ne ɗa yaa yuwusan.
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 A̱tsuma̱ a ama̱sula̱ zane ɗa nkaya n ɗu n ꞌyuwain shi? Hali gba o una aza a na a yuwain adanshi o uta̱wu wu Za va̱ A̱ɓula̱ na i winai hali yu una yi.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Ko a na i ushiyi Wila̱ wa̱ A̱sula̱ e ekere a nlingata ma̱ A̱sula̱, ne ɗa i ꞌyuwain a̱ kuru yi mejege suru suru.”
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Ana azagbain a Israꞌila a uwwai ne, reve a uwwa upan lon, hali a uwa maluma ma akatsu adama o upan.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Istifanu gba ana u ri na̱ Ruhu va Akiza, reve u zuwa esu a̱ yi zuva a̱vu we ene tsugbain tsa̱ A̱sula̱. A̱vu we ene Yesu mishin uba̱ta̱ u tsugbain o ukere usaꞌani wa̱ A̱sula̱.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Reve u damma le, “Ka̱lyuwa̱i, me ene ta̱ zuva ukpa̱tuꞌu, reve me ene Mawun ma Vuma mishin uba̱ta̱ u tsugbain o ukere usaꞌani wa̱ A̱sula̱!”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Reve a ula atsuvu e le na akatsu o oruwo lon. Reve a̱ zura̱ yi nu u ta̱.
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 Reve o uta̱a̱ yi o ugyuru, ɗaɗa a uwai mavara ma̱ yi na atali. Reve aza a na a̱ shi lo a uwwa niyi a adanshi o foɗo a̱tugu e le o ɓoloto le a̱ ma̱ka̱ka̱n mo ulobo u na a̱ tsu ɗe Shawulu.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Ele a vuvarasa yi, reve Istifanu yuwan avasa u damma, “Yesu Zagbain, ushi wivuwun u va̱.”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Ana u dammai ne, ɗaɗa u kingyoi reve u damma nu ucira, “A̱sulazuva she vu tara le nu unusu wan.” Ɗaɗa u kuwa̱i.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.