Lucas 12
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs VC
1 Bwile obu, bantu bakaniiye kimui baagumbaana hambali ali, muntu ataakukuba na kati. Aatandika ku̱bu̱gha na beeghesebuwa be ati, “Mwelinde ki̱tu̱mbi̱so kya Bafali̱saayo, niibuwo bu̱ghobi̱ya bwabo.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Taaliyo kintu kyona eki bantu balikolelela mu ki̱bi̱so ekitalimanuwa, kedha eki bali̱bi̱sa-bi̱sa ekitalimanuwa.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Nahabweki eki mulabu̱ghi̱lagha mu nsi̱ta, bantu boona balaki̱i̱ghu̱wagha kandi eki mulabu̱ghi̱lagha mu biiweewe, balakilangililagha bantu boona.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 “Enu̱we baabhootu̱ syanje mbaghambiiye majima, mutoobaha abakugubha kwita mubili, bataakugubha kukola kintu kinji kisaai̱ye haala.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Oleke mbaghambile oghu mukwobaha. Mwobahe Luhanga oghu haanu̱ma ya kwita mubili, ali na bu̱toki̱ kubakuba mu Gehena. Mbaghambiiye, oghu aaniiye mwobaha.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 Buuye bu̱si̱i̱li̱ya butaano tabaku̱bu̱ghu̱li̱yagha si̱li̱ngi̱ ki̱ku̱mi̱ syonkaha? Bhaatu noobu buba buli buunabwana-bwana, taaliyo na kamui aka Luhanga atamani̱ye.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Enu̱we boona Luhanga amani̱ye nankabha muhendo ghwa esoke elili haa mutuwe ghwawe. Nahabweki mutoobaha. Muli baa mughaso munu kusaali̱ya bu̱si̱i̱li̱ya bukani̱ye.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 “Mbaghambiiye, weena oghu alyatula mu bantu ati ni wanje, nanje Mwana wa Muntu ndimwatula mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Bhaatu oghu alineehighaana mu bantu, nanje ndimwehighaana mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Kandi weena oghu aku̱bu̱ghʼo kubhi Mwana wa Muntu alighaniluwa. Bhaatu weena oghu akwambula Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye taalighaniluwa.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 “Bhaatu enu̱we mbaabatwete kubatongani̱ya mu malami̱li̱yo ghaa Bayu̱daaya, kedha mu balemi̱, kedha mu bantu abali na bu̱toki̱, byaku̱bu̱gha bitalibatu̱ntu̱li̱ya.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Bwile obu Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye niiye ali̱beegheesi̱ya bya ku̱bu̱gha.”
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Niibuwo muntu omui mu kiigambi̱ kya bantu abaabaagha bagumbaane aba aaghi̱li̱ye Yesu ati, “Mwegheesi̱ya, oghambile wamaaha ampe haa bintu ebi tita aati̱ghi̱ye obu aaku̱u̱ye.”
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu aamukuukamu ati, “Musaasa uwe, ni ani̱ akankoma kuba mu̱cu̱ wa nsonga syanu?”
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Yesu aaghila abaabaaghʼo ati, “Mweghendeseleje! Mwelinde mululu ghwa bu̱li̱ milingo; bwomi̱i̱li̱ bwa muntu tabusighikiiye hʼetungo likani̱ye eli ali naliyo bbaa.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Niibuwo aabatwi̱li̱i̱ye lu̱si̱mo ati, “Musaasa omui akaba ali na kibanja kiye kyeli̱ya ndimo kusemeeye.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Eeli̱li̱kana ati, ‘Boojo nkole ki? Tandi na hambali nkubiikila ndimo yanje eni yoona.’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 “Niibuwo aacuuyemu ati, ‘Eki nkukola nkini, nkusakaalula nguli syanje esi syona nkwelemu sisaayʼo kuneetakaka, haaniimuwo naabikila ndimo yanje eghi na bintu byanje byona.’
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Du̱mbi̱ neesi̱i̱me nti, ‘Neebiikiiye etungo elikuleka niimmalʼo kabili. Mpuumule, ndiye, ninuwe kandi neeghonje.’
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Bhaatu Luhanga aamughila ati, ‘Mudhoma-dhoma uwe! Obwalo nkukuuya haa musana kandi muntu onji ati̱ghali̱ye ebi weebiikiiye ebi!’
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 “Nahabweki niikuwo kiliba kitiyo nʼoghu akwebiikilagha etungo likani̱ye munsi, kuni ali munaku mu maaso ghaa Luhanga.”
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Yesu aaghila beeghesebuwa be ati, “Nahabweki ndimabaghambila, muteelalikiilila ebi mukwetaaghisibuwa mu bwomi̱i̱li̱ bwanu, bintu nga byokuliya, nankabha byaku̱lu̱wala haa mubili ghwanu.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Nanga bwomi̱i̱li̱ busaai̱ye byokuliya kandi mubili gusaai̱ye byoku̱lu̱wala.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Dhaani mulolele haa binamungoogha. Tabikuhelagha kedha kukesa, tabili na nguli kedha haakubiikila; bhaatu Luhanga aku̱bi̱li̱i̱si̱yagha. Enu̱we muli baa mughaso kusaali̱ya noni̱ esi!
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Buuye ni ani̱ mu enu̱we nankabha atuntula ati̱ya oghu akugubha kwongela haa bwomi̱i̱li̱ buwe saaha emui yonkaha?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Tooli̱ ngoku mutaakugubha kukola kantu kati̱i̱ katiyo, bintu ebi bikubatu̱ntu̱li̱yagha nangaaki?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 “Dhaani mulolele haa bimole ngoku bikukulagha. Tabikukolagha mulimo kedha kusona ngoye. Bhaatu mbaghambiiye, nankabha Solomooni̱ mu ki̱ti̱i̱ni̱sa kiye kyona, taalu̱wete kusemeeye kwengaani̱ya na kimui haa bimole ebi.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Luhanga alaba naaku̱lu̱wi̱kagha atiyo bi̱si̱ngo bya mu kisaka, ebiliyo obwalo kandi munkiya babijomba babikuba mu mulilo bihiya, akubalu̱wi̱ki̱la kimui kusaali̱ya biyo, enu̱we abali na ku̱hi̱ki̱li̱ja kukee!
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Nahabweki byokuliya na byakunuwa bitabatu̱ntu̱li̱yagha.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Nanga ebi niibiyo bikutwali̱li̱jagha munu abatamani̱ye Luhanga, bhaatu Eseenu̱we amani̱ye ngoku mukubyetaaghisibuwa.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Kuuyʼo mwekambe kuba mu bu̱lemi̱ bwa Luhanga kandi bintu mukwetaaghisibuwa ebi byona akubongelʼo biyo.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 “Enu̱we bantu banje, nankabha muli bakee, mutoobaha, nanga kidheedheeye kimui Eseenu̱we kubaha bu̱lemi̱ buwe.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Mu̱ghu̱li̱ye ebi muli nabiyo, sente esi̱ku̱lu̱ghamu mu musihe banaku. Nimwakoli̱ye mutiyo mukuba mwebiikiiye buguudha butaakuhuwʼo mu eghulu hambali basuma bataakugubha ku̱hi̱ka kedha nenje ku̱bu̱bhi̱i̱ya.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Nanga hambali buguudha bwawe buli na mutima ghwawe niiyo ghukuukalagha dhee.”
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 “Muukalaghe mweteekani̱i̱je, mu̱lu̱wete kusemeeye kandi na taala syanu nsyaka.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Mube nga bantu abalindiliiye kukuuka kwa mukama wabo oghu aghendi̱ye haa bu̱ghenu̱ bwa kuswela, niikuwo naaki̱dhi̱ye kandi akonkona haa lwighi du̱mbi̱ bamuughulile bwangu.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je. Mbaghambiiye majima ghoonini, alyeteekani̱ja, abasitami̱ye kandi abasembeje baliye.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je, noobu alikuukila haa nkoko yaakabili kedha yaakasatu ekookela handinga-ndi̱nga ya bwile.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 “Kandi mumani̱ye kini. Nguli nini e ka aamanyagha bwile obu musuma akwisa kwibhilamu, tangulekagha musuma naataaha mu numba yee kwibhamu.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Nahabweki enu̱we muukalaghe mweteekani̱i̱je, nanga Mwana wa Muntu aliisila mu bwile obu mutaakweli̱li̱kana muti niibuwo akwisilamu.”
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Niibuwo Peetelo aamu̱bu̱u̱i̱ye ati, “Mukama, buuye lu̱si̱mo olu ni̱i̱tu̱we waalu̱twi̱li̱i̱ye, kedha waalu̱twi̱li̱i̱ye bantu boona?”
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Mukama aamukuukamu ati, “Mu̱heeleli̱ya mwesighibuwa kandi wa magheji akukolagha ebi mukama wee abbali̱ye. Mukama wee akumukomagha kuloleelela baheeleli̱ya baanakiye, kubaha byokuliya mu bwile babhonganuuwe kubitungilamu.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Ali na mu̱gi̱sa mu̱heeleli̱ya oghu mukama wee alikuuka amusanga naakola mulimo ghuwe oghu kusemeeye.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Mbaghambiiye majima, mukama wee oghu alimuha kuloleelela bintu biye byona.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Bhaatu mu̱heeleli̱ya mubhi oghu naanaghi̱li̱ye ati, ‘Mukama wanje naye aalebbi̱ye hambali aaghendi̱ye,’ du̱mbi̱ atandika kuhuulanga baheeleli̱ye baanakiye, baabusaasa na baabukali̱. Atandika kuliya, kunuwa kandi kwetamiilila.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Mukama wa mu̱heeleli̱ya oghu aliisa mu kilo kandi mu bwile obu mu̱heeleli̱ya oghu atamunihiiye kwisilamu. Aliha mu̱heeleli̱ya oghu kifubilo kyamaani̱ ngoku Luhanga alikuba mu Gehena batali beesighibuwa.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Kandi mu̱heeleli̱ya oghu amani̱ye eki mukama wee akubbala akole, bhaatu atakikola; balimuhuula bibbooko bikani̱ye.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Bhaatu oghu atamani̱ye eki mukama wee akubbala ati akole, akola ekitahi̱ki̱ye, oghu alifubiluwa kukee. Nanga mbaghambiiye, weena oghu Luhanga aahaaye bikani̱ye, niiye alisaba bikani̱ye.”
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Yesu aatodha aabaghila ati, “Kwisa kwanje munsi ndi nga muntu naatu̱mi̱ki̱yemu mulilo kughimalakaka. Du̱mbi̱ nkwekumbula mulilo oghu ghutandikilʼo!
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Kandi nkughenda kubona-bonela kimui. Tooli̱ ntuntuliiye kimui ku̱hi̱ki̱ya nimali̱ye kubona-bona ntiyo.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Mutateekeleja muti naasi̱ye kuleeta mpempa mu bantu. Mbaghambiiye tanaaleeti̱ye mpempa bbaa, naasi̱ye kuleka bantu mbeebaghani̱jamu.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Kandi ku̱lu̱ghi̱i̱li̱la endindi numba eghi elabaagha elimu bantu nga bataano, basatu baleebaghani̱jaghʼo ababili bali̱, nʼababili beebaghani̱jaghʼo basatu.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Mubyaye aleebaghani̱jaghʼo mwana wee kandi mwana aleebaghani̱jaghʼo mubyaye wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo muhala wee, na manaabukali̱ aleebaghani̱jaghʼo ni̱na wee, ese mwana aleebaghani̱jaghʼo mwana wee, na mwana aleebaghani̱jaghʼo ese wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo mugholi wee, na mugholi aleebaghani̱jaghʼo ni̱nabyala wee.”
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Du̱mbi̱ Yesu aaghila ki̱bbu̱la kya bantu abaabaaghʼo ati, “Kusa obu mukubonagha kicu kyelaghuuye eghulu ebughuwa ejooba ngamukughilagha muti, ‘Bhaaba olole mbu̱la ekughuwa endindi,’ ti̱ eghuwa kuwo.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Kandi mwegha ngwatandika kuhunga ngu̱lu̱gha eku̱wa, mughila muti, ‘Obwalo musana ghukutuwa,’ tooli̱ ghutuwa kuwo.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Ngobi̱ya enu̱we! Mukuukalagha mu̱loli̱ye nsi kedha mwanya tooli̱ mumanya muti mumani̱ye kuteebeleja ebikuba mu mwanya. Ti̱ haabwaki mutaakugubha kusoboolola makulu ghaa bikuboneka bya bilo bini ebikwete kubʼo?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 “Haabwaki buuye mutacuwamu eki̱hi̱ki̱ye kukoluwa mutakatwi̱lu̱u̱we musango?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Muntu naacuuyemu kukunyegheelela mu kooti̱, olengʼo kumala nsonga syanu naye munali mu kihanda, atakaku̱ki̱dhi̱i̱ye mu maaso ghaa mu̱cu̱. Nanga naanaku̱ki̱dhi̱i̱yeyo, mu̱cu̱ oghu akukukwati̱ya muusilikale akute mu nkomo.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Mbaghambiiye, tooku̱lu̱ghamu ku̱hi̱ki̱ya osasuuye bu̱li̱ kaasente aka bakukutonga.”
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.