Lucas 12
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NVI
1 Bwile obu, bantu bakaniiye kimui baagumbaana hambali ali, muntu ataakukuba na kati. Aatandika ku̱bu̱gha na beeghesebuwa be ati, “Mwelinde ki̱tu̱mbi̱so kya Bafali̱saayo, niibuwo bu̱ghobi̱ya bwabo.
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Taaliyo kintu kyona eki bantu balikolelela mu ki̱bi̱so ekitalimanuwa, kedha eki bali̱bi̱sa-bi̱sa ekitalimanuwa.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Nahabweki eki mulabu̱ghi̱lagha mu nsi̱ta, bantu boona balaki̱i̱ghu̱wagha kandi eki mulabu̱ghi̱lagha mu biiweewe, balakilangililagha bantu boona.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 “Enu̱we baabhootu̱ syanje mbaghambiiye majima, mutoobaha abakugubha kwita mubili, bataakugubha kukola kintu kinji kisaai̱ye haala.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Oleke mbaghambile oghu mukwobaha. Mwobahe Luhanga oghu haanu̱ma ya kwita mubili, ali na bu̱toki̱ kubakuba mu Gehena. Mbaghambiiye, oghu aaniiye mwobaha.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 Buuye bu̱si̱i̱li̱ya butaano tabaku̱bu̱ghu̱li̱yagha si̱li̱ngi̱ ki̱ku̱mi̱ syonkaha? Bhaatu noobu buba buli buunabwana-bwana, taaliyo na kamui aka Luhanga atamani̱ye.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Enu̱we boona Luhanga amani̱ye nankabha muhendo ghwa esoke elili haa mutuwe ghwawe. Nahabweki mutoobaha. Muli baa mughaso munu kusaali̱ya bu̱si̱i̱li̱ya bukani̱ye.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 “Mbaghambiiye, weena oghu alyatula mu bantu ati ni wanje, nanje Mwana wa Muntu ndimwatula mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Bhaatu oghu alineehighaana mu bantu, nanje ndimwehighaana mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Kandi weena oghu aku̱bu̱ghʼo kubhi Mwana wa Muntu alighaniluwa. Bhaatu weena oghu akwambula Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye taalighaniluwa.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 “Bhaatu enu̱we mbaabatwete kubatongani̱ya mu malami̱li̱yo ghaa Bayu̱daaya, kedha mu balemi̱, kedha mu bantu abali na bu̱toki̱, byaku̱bu̱gha bitalibatu̱ntu̱li̱ya.
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 Bwile obu Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye niiye ali̱beegheesi̱ya bya ku̱bu̱gha.”
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Niibuwo muntu omui mu kiigambi̱ kya bantu abaabaagha bagumbaane aba aaghi̱li̱ye Yesu ati, “Mwegheesi̱ya, oghambile wamaaha ampe haa bintu ebi tita aati̱ghi̱ye obu aaku̱u̱ye.”
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Yesu aamukuukamu ati, “Musaasa uwe, ni ani̱ akankoma kuba mu̱cu̱ wa nsonga syanu?”
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Yesu aaghila abaabaaghʼo ati, “Mweghendeseleje! Mwelinde mululu ghwa bu̱li̱ milingo; bwomi̱i̱li̱ bwa muntu tabusighikiiye hʼetungo likani̱ye eli ali naliyo bbaa.”
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Niibuwo aabatwi̱li̱i̱ye lu̱si̱mo ati, “Musaasa omui akaba ali na kibanja kiye kyeli̱ya ndimo kusemeeye.
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Eeli̱li̱kana ati, ‘Boojo nkole ki? Tandi na hambali nkubiikila ndimo yanje eni yoona.’
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 “Niibuwo aacuuyemu ati, ‘Eki nkukola nkini, nkusakaalula nguli syanje esi syona nkwelemu sisaayʼo kuneetakaka, haaniimuwo naabikila ndimo yanje eghi na bintu byanje byona.’
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Du̱mbi̱ neesi̱i̱me nti, ‘Neebiikiiye etungo elikuleka niimmalʼo kabili. Mpuumule, ndiye, ninuwe kandi neeghonje.’
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 “Bhaatu Luhanga aamughila ati, ‘Mudhoma-dhoma uwe! Obwalo nkukuuya haa musana kandi muntu onji ati̱ghali̱ye ebi weebiikiiye ebi!’
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 “Nahabweki niikuwo kiliba kitiyo nʼoghu akwebiikilagha etungo likani̱ye munsi, kuni ali munaku mu maaso ghaa Luhanga.”
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Yesu aaghila beeghesebuwa be ati, “Nahabweki ndimabaghambila, muteelalikiilila ebi mukwetaaghisibuwa mu bwomi̱i̱li̱ bwanu, bintu nga byokuliya, nankabha byaku̱lu̱wala haa mubili ghwanu.
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Nanga bwomi̱i̱li̱ busaai̱ye byokuliya kandi mubili gusaai̱ye byoku̱lu̱wala.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Dhaani mulolele haa binamungoogha. Tabikuhelagha kedha kukesa, tabili na nguli kedha haakubiikila; bhaatu Luhanga aku̱bi̱li̱i̱si̱yagha. Enu̱we muli baa mughaso kusaali̱ya noni̱ esi!
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 Buuye ni ani̱ mu enu̱we nankabha atuntula ati̱ya oghu akugubha kwongela haa bwomi̱i̱li̱ buwe saaha emui yonkaha?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Tooli̱ ngoku mutaakugubha kukola kantu kati̱i̱ katiyo, bintu ebi bikubatu̱ntu̱li̱yagha nangaaki?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 “Dhaani mulolele haa bimole ngoku bikukulagha. Tabikukolagha mulimo kedha kusona ngoye. Bhaatu mbaghambiiye, nankabha Solomooni̱ mu ki̱ti̱i̱ni̱sa kiye kyona, taalu̱wete kusemeeye kwengaani̱ya na kimui haa bimole ebi.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Luhanga alaba naaku̱lu̱wi̱kagha atiyo bi̱si̱ngo bya mu kisaka, ebiliyo obwalo kandi munkiya babijomba babikuba mu mulilo bihiya, akubalu̱wi̱ki̱la kimui kusaali̱ya biyo, enu̱we abali na ku̱hi̱ki̱li̱ja kukee!
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Nahabweki byokuliya na byakunuwa bitabatu̱ntu̱li̱yagha.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Nanga ebi niibiyo bikutwali̱li̱jagha munu abatamani̱ye Luhanga, bhaatu Eseenu̱we amani̱ye ngoku mukubyetaaghisibuwa.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Kuuyʼo mwekambe kuba mu bu̱lemi̱ bwa Luhanga kandi bintu mukwetaaghisibuwa ebi byona akubongelʼo biyo.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 “Enu̱we bantu banje, nankabha muli bakee, mutoobaha, nanga kidheedheeye kimui Eseenu̱we kubaha bu̱lemi̱ buwe.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Mu̱ghu̱li̱ye ebi muli nabiyo, sente esi̱ku̱lu̱ghamu mu musihe banaku. Nimwakoli̱ye mutiyo mukuba mwebiikiiye buguudha butaakuhuwʼo mu eghulu hambali basuma bataakugubha ku̱hi̱ka kedha nenje ku̱bu̱bhi̱i̱ya.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Nanga hambali buguudha bwawe buli na mutima ghwawe niiyo ghukuukalagha dhee.”
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 “Muukalaghe mweteekani̱i̱je, mu̱lu̱wete kusemeeye kandi na taala syanu nsyaka.
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 Mube nga bantu abalindiliiye kukuuka kwa mukama wabo oghu aghendi̱ye haa bu̱ghenu̱ bwa kuswela, niikuwo naaki̱dhi̱ye kandi akonkona haa lwighi du̱mbi̱ bamuughulile bwangu.
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je. Mbaghambiiye majima ghoonini, alyeteekani̱ja, abasitami̱ye kandi abasembeje baliye.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je, noobu alikuukila haa nkoko yaakabili kedha yaakasatu ekookela handinga-ndi̱nga ya bwile.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 “Kandi mumani̱ye kini. Nguli nini e ka aamanyagha bwile obu musuma akwisa kwibhilamu, tangulekagha musuma naataaha mu numba yee kwibhamu.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Nahabweki enu̱we muukalaghe mweteekani̱i̱je, nanga Mwana wa Muntu aliisila mu bwile obu mutaakweli̱li̱kana muti niibuwo akwisilamu.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Niibuwo Peetelo aamu̱bu̱u̱i̱ye ati, “Mukama, buuye lu̱si̱mo olu ni̱i̱tu̱we waalu̱twi̱li̱i̱ye, kedha waalu̱twi̱li̱i̱ye bantu boona?”
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Mukama aamukuukamu ati, “Mu̱heeleli̱ya mwesighibuwa kandi wa magheji akukolagha ebi mukama wee abbali̱ye. Mukama wee akumukomagha kuloleelela baheeleli̱ya baanakiye, kubaha byokuliya mu bwile babhonganuuwe kubitungilamu.
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Ali na mu̱gi̱sa mu̱heeleli̱ya oghu mukama wee alikuuka amusanga naakola mulimo ghuwe oghu kusemeeye.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Mbaghambiiye majima, mukama wee oghu alimuha kuloleelela bintu biye byona.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Bhaatu mu̱heeleli̱ya mubhi oghu naanaghi̱li̱ye ati, ‘Mukama wanje naye aalebbi̱ye hambali aaghendi̱ye,’ du̱mbi̱ atandika kuhuulanga baheeleli̱ye baanakiye, baabusaasa na baabukali̱. Atandika kuliya, kunuwa kandi kwetamiilila.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 Mukama wa mu̱heeleli̱ya oghu aliisa mu kilo kandi mu bwile obu mu̱heeleli̱ya oghu atamunihiiye kwisilamu. Aliha mu̱heeleli̱ya oghu kifubilo kyamaani̱ ngoku Luhanga alikuba mu Gehena batali beesighibuwa.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 “Kandi mu̱heeleli̱ya oghu amani̱ye eki mukama wee akubbala akole, bhaatu atakikola; balimuhuula bibbooko bikani̱ye.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Bhaatu oghu atamani̱ye eki mukama wee akubbala ati akole, akola ekitahi̱ki̱ye, oghu alifubiluwa kukee. Nanga mbaghambiiye, weena oghu Luhanga aahaaye bikani̱ye, niiye alisaba bikani̱ye.”
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 Yesu aatodha aabaghila ati, “Kwisa kwanje munsi ndi nga muntu naatu̱mi̱ki̱yemu mulilo kughimalakaka. Du̱mbi̱ nkwekumbula mulilo oghu ghutandikilʼo!
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Kandi nkughenda kubona-bonela kimui. Tooli̱ ntuntuliiye kimui ku̱hi̱ki̱ya nimali̱ye kubona-bona ntiyo.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 Mutateekeleja muti naasi̱ye kuleeta mpempa mu bantu. Mbaghambiiye tanaaleeti̱ye mpempa bbaa, naasi̱ye kuleka bantu mbeebaghani̱jamu.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Kandi ku̱lu̱ghi̱i̱li̱la endindi numba eghi elabaagha elimu bantu nga bataano, basatu baleebaghani̱jaghʼo ababili bali̱, nʼababili beebaghani̱jaghʼo basatu.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Mubyaye aleebaghani̱jaghʼo mwana wee kandi mwana aleebaghani̱jaghʼo mubyaye wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo muhala wee, na manaabukali̱ aleebaghani̱jaghʼo ni̱na wee, ese mwana aleebaghani̱jaghʼo mwana wee, na mwana aleebaghani̱jaghʼo ese wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo mugholi wee, na mugholi aleebaghani̱jaghʼo ni̱nabyala wee.”
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Du̱mbi̱ Yesu aaghila ki̱bbu̱la kya bantu abaabaaghʼo ati, “Kusa obu mukubonagha kicu kyelaghuuye eghulu ebughuwa ejooba ngamukughilagha muti, ‘Bhaaba olole mbu̱la ekughuwa endindi,’ ti̱ eghuwa kuwo.
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Kandi mwegha ngwatandika kuhunga ngu̱lu̱gha eku̱wa, mughila muti, ‘Obwalo musana ghukutuwa,’ tooli̱ ghutuwa kuwo.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Ngobi̱ya enu̱we! Mukuukalagha mu̱loli̱ye nsi kedha mwanya tooli̱ mumanya muti mumani̱ye kuteebeleja ebikuba mu mwanya. Ti̱ haabwaki mutaakugubha kusoboolola makulu ghaa bikuboneka bya bilo bini ebikwete kubʼo?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 “Haabwaki buuye mutacuwamu eki̱hi̱ki̱ye kukoluwa mutakatwi̱lu̱u̱we musango?
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Muntu naacuuyemu kukunyegheelela mu kooti̱, olengʼo kumala nsonga syanu naye munali mu kihanda, atakaku̱ki̱dhi̱i̱ye mu maaso ghaa mu̱cu̱. Nanga naanaku̱ki̱dhi̱i̱yeyo, mu̱cu̱ oghu akukukwati̱ya muusilikale akute mu nkomo.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Mbaghambiiye, tooku̱lu̱ghamu ku̱hi̱ki̱ya osasuuye bu̱li̱ kaasente aka bakukutonga.”
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.