Lucas 12
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs BKJ
1 Bwile obu, bantu bakaniiye kimui baagumbaana hambali ali, muntu ataakukuba na kati. Aatandika ku̱bu̱gha na beeghesebuwa be ati, “Mwelinde ki̱tu̱mbi̱so kya Bafali̱saayo, niibuwo bu̱ghobi̱ya bwabo.
1 Enquanto isso ajuntou-se uma multidão de inúmeras pessoas, de tal modo que pisoteavam umas as outras, e ele começou a dizer primeiro aos seus discípulos: Cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Taaliyo kintu kyona eki bantu balikolelela mu ki̱bi̱so ekitalimanuwa, kedha eki bali̱bi̱sa-bi̱sa ekitalimanuwa.
2 Porque não há nada encoberto que não seja revelado, nem oculto que não venha a se tornar conhecido.
3 Nahabweki eki mulabu̱ghi̱lagha mu nsi̱ta, bantu boona balaki̱i̱ghu̱wagha kandi eki mulabu̱ghi̱lagha mu biiweewe, balakilangililagha bantu boona.
3 Porquanto tudo o que em trevas falastes, será ouvido na luz, e o que nos quartos tiverdes falado nos ouvidos, será proclamado dos telhados.
4 “Enu̱we baabhootu̱ syanje mbaghambiiye majima, mutoobaha abakugubha kwita mubili, bataakugubha kukola kintu kinji kisaai̱ye haala.
4 E eu vos digo meus amigos: Não tenham medo dos que matam o corpo e depois não têm mais o que fazer.
5 Oleke mbaghambile oghu mukwobaha. Mwobahe Luhanga oghu haanu̱ma ya kwita mubili, ali na bu̱toki̱ kubakuba mu Gehena. Mbaghambiiye, oghu aaniiye mwobaha.
5 Mas eu vos mostrarei a quem deveis temer: Temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, eu vos digo, a esse temei.
6 Buuye bu̱si̱i̱li̱ya butaano tabaku̱bu̱ghu̱li̱yagha si̱li̱ngi̱ ki̱ku̱mi̱ syonkaha? Bhaatu noobu buba buli buunabwana-bwana, taaliyo na kamui aka Luhanga atamani̱ye.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses e nenhum deles fica esquecido diante de Deus?
7 Enu̱we boona Luhanga amani̱ye nankabha muhendo ghwa esoke elili haa mutuwe ghwawe. Nahabweki mutoobaha. Muli baa mughaso munu kusaali̱ya bu̱si̱i̱li̱ya bukani̱ye.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, porque valeis mais do que muitos pardais.
8 “Mbaghambiiye, weena oghu alyatula mu bantu ati ni wanje, nanje Mwana wa Muntu ndimwatula mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
8 Eu também vos digo: Todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Bhaatu oghu alineehighaana mu bantu, nanje ndimwehighaana mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Kandi weena oghu aku̱bu̱ghʼo kubhi Mwana wa Muntu alighaniluwa. Bhaatu weena oghu akwambula Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye taalighaniluwa.
10 E a todo aquele que falar uma palavra contra o Filho do homem, lhe será perdoada, mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo não lhe será perdoado.
11 “Bhaatu enu̱we mbaabatwete kubatongani̱ya mu malami̱li̱yo ghaa Bayu̱daaya, kedha mu balemi̱, kedha mu bantu abali na bu̱toki̱, byaku̱bu̱gha bitalibatu̱ntu̱li̱ya.
11 E, quando eles vos conduzirem às sinagogas, aos magistrados e poderosos, não cuideis de como ou o que respondereis, ou o que direis;
12 Bwile obu Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye niiye ali̱beegheesi̱ya bya ku̱bu̱gha.”
12 porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Niibuwo muntu omui mu kiigambi̱ kya bantu abaabaagha bagumbaane aba aaghi̱li̱ye Yesu ati, “Mwegheesi̱ya, oghambile wamaaha ampe haa bintu ebi tita aati̱ghi̱ye obu aaku̱u̱ye.”
13 E disse-lhe um da multidão: Mestre, fala ao meu irmão que ele divida comigo a herança.
14 Yesu aamukuukamu ati, “Musaasa uwe, ni ani̱ akankoma kuba mu̱cu̱ wa nsonga syanu?”
14 E ele lhe disse: Homem, quem me fez por juiz ou um divisor entre vós?
15 Yesu aaghila abaabaaghʼo ati, “Mweghendeseleje! Mwelinde mululu ghwa bu̱li̱ milingo; bwomi̱i̱li̱ bwa muntu tabusighikiiye hʼetungo likani̱ye eli ali naliyo bbaa.”
15 E ele disse-lhes: Acautelai-vos e guardai-vos da cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que ele possui.
16 Niibuwo aabatwi̱li̱i̱ye lu̱si̱mo ati, “Musaasa omui akaba ali na kibanja kiye kyeli̱ya ndimo kusemeeye.
16 E ele falou-lhes uma parábola, dizendo: A terra de um certo homem rico produziu com abundância;
17 Eeli̱li̱kana ati, ‘Boojo nkole ki? Tandi na hambali nkubiikila ndimo yanje eni yoona.’
17 e ele pensava consigo mesmo, dizendo: O que eu farei pois não tenho espaço para guardar os meus frutos?
18 “Niibuwo aacuuyemu ati, ‘Eki nkukola nkini, nkusakaalula nguli syanje esi syona nkwelemu sisaayʼo kuneetakaka, haaniimuwo naabikila ndimo yanje eghi na bintu byanje byona.’
18 E ele disse: Eu farei isto: derrubarei os meus celeiros, e edificarei maiores, e ali eu colocarei todos os meus frutos e os meus bens.
19 Du̱mbi̱ neesi̱i̱me nti, ‘Neebiikiiye etungo elikuleka niimmalʼo kabili. Mpuumule, ndiye, ninuwe kandi neeghonje.’
19 E eu direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens, para muitos anos; descansa, come, bebe e alegra-te.
20 “Bhaatu Luhanga aamughila ati, ‘Mudhoma-dhoma uwe! Obwalo nkukuuya haa musana kandi muntu onji ati̱ghali̱ye ebi weebiikiiye ebi!’
20 Mas Deus lhe disse: Tolo, esta noite te requisitarão tua alma, e de quem serão estas coisas que tu preparaste?
21 “Nahabweki niikuwo kiliba kitiyo nʼoghu akwebiikilagha etungo likani̱ye munsi, kuni ali munaku mu maaso ghaa Luhanga.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Yesu aaghila beeghesebuwa be ati, “Nahabweki ndimabaghambila, muteelalikiilila ebi mukwetaaghisibuwa mu bwomi̱i̱li̱ bwanu, bintu nga byokuliya, nankabha byaku̱lu̱wala haa mubili ghwanu.
22 E ele disse aos seus discípulos: Por isso eu vos digo: Não sejais cuidadosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Nanga bwomi̱i̱li̱ busaai̱ye byokuliya kandi mubili gusaai̱ye byoku̱lu̱wala.
23 A vida é mais do que a comida, e o corpo é mais do que o vestuário.
24 Dhaani mulolele haa binamungoogha. Tabikuhelagha kedha kukesa, tabili na nguli kedha haakubiikila; bhaatu Luhanga aku̱bi̱li̱i̱si̱yagha. Enu̱we muli baa mughaso kusaali̱ya noni̱ esi!
24 Considerai os corvos, que não semeiam, nem colhem, nem têm despensa, nem celeiro, e Deus os alimenta; quanto mais sois vós mais valiosos do que as aves?
25 Buuye ni ani̱ mu enu̱we nankabha atuntula ati̱ya oghu akugubha kwongela haa bwomi̱i̱li̱ buwe saaha emui yonkaha?
25 E qual de vós poderá, com os seus cuidados, acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Tooli̱ ngoku mutaakugubha kukola kantu kati̱i̱ katiyo, bintu ebi bikubatu̱ntu̱li̱yagha nangaaki?
26 Então se não sois capazes de fazer as coisas mínimas, por que andais cuidadosos com o restante?
27 “Dhaani mulolele haa bimole ngoku bikukulagha. Tabikukolagha mulimo kedha kusona ngoye. Bhaatu mbaghambiiye, nankabha Solomooni̱ mu ki̱ti̱i̱ni̱sa kiye kyona, taalu̱wete kusemeeye kwengaani̱ya na kimui haa bimole ebi.
27 Considerai os lírios, como eles crescem; eles não trabalham, nem fiam; e eu vos digo que Salomão em toda a sua glória não se vestiu como um deles.
28 Luhanga alaba naaku̱lu̱wi̱kagha atiyo bi̱si̱ngo bya mu kisaka, ebiliyo obwalo kandi munkiya babijomba babikuba mu mulilo bihiya, akubalu̱wi̱ki̱la kimui kusaali̱ya biyo, enu̱we abali na ku̱hi̱ki̱li̱ja kukee!
28 Então se Deus assim veste a erva, que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vestirá a vós, Oh pequena fé?
29 Nahabweki byokuliya na byakunuwa bitabatu̱ntu̱li̱yagha.
29 E não busqueis o que comer, ou o que beber, nem sejais de mente duvidosa.
30 Nanga ebi niibiyo bikutwali̱li̱jagha munu abatamani̱ye Luhanga, bhaatu Eseenu̱we amani̱ye ngoku mukubyetaaghisibuwa.
30 Porque todas estas coisas as nações do mundo buscam; mas vosso Pai sabe que necessitais destas coisas.
31 Kuuyʼo mwekambe kuba mu bu̱lemi̱ bwa Luhanga kandi bintu mukwetaaghisibuwa ebi byona akubongelʼo biyo.
31 Mas antes, buscai o reino de Deus, e todas essas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Enu̱we bantu banje, nankabha muli bakee, mutoobaha, nanga kidheedheeye kimui Eseenu̱we kubaha bu̱lemi̱ buwe.
32 Não temas, ó pequenino rebanho, porque é aprazível a vosso Pai dar-vos o reino.
33 Mu̱ghu̱li̱ye ebi muli nabiyo, sente esi̱ku̱lu̱ghamu mu musihe banaku. Nimwakoli̱ye mutiyo mukuba mwebiikiiye buguudha butaakuhuwʼo mu eghulu hambali basuma bataakugubha ku̱hi̱ka kedha nenje ku̱bu̱bhi̱i̱ya.
33 Vendei o que tendes, e dai esmolas; provei para vós bolsas que não envelheçam, tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega ladrão, nem a traça corrói.
34 Nanga hambali buguudha bwawe buli na mutima ghwawe niiyo ghukuukalagha dhee.”
34 Porque onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Muukalaghe mweteekani̱i̱je, mu̱lu̱wete kusemeeye kandi na taala syanu nsyaka.
35 Estejam cingidos os vossos lombos, e as vossas lâmpadas acesas,
36 Mube nga bantu abalindiliiye kukuuka kwa mukama wabo oghu aghendi̱ye haa bu̱ghenu̱ bwa kuswela, niikuwo naaki̱dhi̱ye kandi akonkona haa lwighi du̱mbi̱ bamuughulile bwangu.
36 e sede vós semelhantes aos homens que esperam que o seu senhor retorne das bodas, para que, quando ele vier e bater, eles possam abrir-lhe imediatamente.
37 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je. Mbaghambiiye majima ghoonini, alyeteekani̱ja, abasitami̱ye kandi abasembeje baliye.
37 Abençoados são aqueles servos que, quando vier o senhor, os ache vigiando; em verdade eu vos digo que ele se cingirá, e os fará assentar à mesa, e, chegando-se, os servirá.
38 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je, noobu alikuukila haa nkoko yaakabili kedha yaakasatu ekookela handinga-ndi̱nga ya bwile.
38 E, se ele vier na segunda vigília, ou vier na terceira vigília, e assim os encontrar, abençoados são estes servos.
39 “Kandi mumani̱ye kini. Nguli nini e ka aamanyagha bwile obu musuma akwisa kwibhilamu, tangulekagha musuma naataaha mu numba yee kwibhamu.
39 Mas sabei isto: que se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, ele teria vigiado, e não teria permitido que arrombasse a sua casa.
40 Nahabweki enu̱we muukalaghe mweteekani̱i̱je, nanga Mwana wa Muntu aliisila mu bwile obu mutaakweli̱li̱kana muti niibuwo akwisilamu.”
40 Por isso, estai vós prontos também; porque o Filho do homem vem em uma hora que não penseis.
41 Niibuwo Peetelo aamu̱bu̱u̱i̱ye ati, “Mukama, buuye lu̱si̱mo olu ni̱i̱tu̱we waalu̱twi̱li̱i̱ye, kedha waalu̱twi̱li̱i̱ye bantu boona?”
41 Então, Pedro lhe disse: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Mukama aamukuukamu ati, “Mu̱heeleli̱ya mwesighibuwa kandi wa magheji akukolagha ebi mukama wee abbali̱ye. Mukama wee akumukomagha kuloleelela baheeleli̱ya baanakiye, kubaha byokuliya mu bwile babhonganuuwe kubitungilamu.
42 E disse o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que seu senhor fará governante sobre os servos, para lhes dar uma porção de alimento na estação devida?
43 Ali na mu̱gi̱sa mu̱heeleli̱ya oghu mukama wee alikuuka amusanga naakola mulimo ghuwe oghu kusemeeye.
43 Abençoado é aquele servo, a quem o senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mbaghambiiye majima, mukama wee oghu alimuha kuloleelela bintu biye byona.
44 Em verdade eu vos digo que ele o fará governante sobre tudo o que ele tem.
45 Bhaatu mu̱heeleli̱ya mubhi oghu naanaghi̱li̱ye ati, ‘Mukama wanje naye aalebbi̱ye hambali aaghendi̱ye,’ du̱mbi̱ atandika kuhuulanga baheeleli̱ye baanakiye, baabusaasa na baabukali̱. Atandika kuliya, kunuwa kandi kwetamiilila.
45 Mas, e se aquele servo disser em seu coração: O meu senhor atrasa em sua vinda, e começa a espancar os servos e servas, e a comer e a beber, e a embriagar-se,
46 Mukama wa mu̱heeleli̱ya oghu aliisa mu kilo kandi mu bwile obu mu̱heeleli̱ya oghu atamunihiiye kwisilamu. Aliha mu̱heeleli̱ya oghu kifubilo kyamaani̱ ngoku Luhanga alikuba mu Gehena batali beesighibuwa.
46 o senhor daquele servo virá em um dia quando ele não espera, e em uma hora quando ele não estiver ciente, e açoitá-lo-á severamente e irá designar-lhe sua porção com os incrédulos.
47 “Kandi mu̱heeleli̱ya oghu amani̱ye eki mukama wee akubbala akole, bhaatu atakikola; balimuhuula bibbooko bikani̱ye.
47 E o servo que sabia a vontade do seu senhor e não se preparou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites.
48 Bhaatu oghu atamani̱ye eki mukama wee akubbala ati akole, akola ekitahi̱ki̱ye, oghu alifubiluwa kukee. Nanga mbaghambiiye, weena oghu Luhanga aahaaye bikani̱ye, niiye alisaba bikani̱ye.”
48 Mas, o que a não sabia e fez coisas dignas de açoites, será castigado com poucos açoites. Porque a quem quer que muito for dado, muito será requerido dele; e para o homem que muito foi confiado, muito mais se exigirá dele.
49 Yesu aatodha aabaghila ati, “Kwisa kwanje munsi ndi nga muntu naatu̱mi̱ki̱yemu mulilo kughimalakaka. Du̱mbi̱ nkwekumbula mulilo oghu ghutandikilʼo!
49 Eu vim para lançar fogo na terra; e o que eu quero, se este já está aceso?
50 Kandi nkughenda kubona-bonela kimui. Tooli̱ ntuntuliiye kimui ku̱hi̱ki̱ya nimali̱ye kubona-bona ntiyo.
50 Mas eu tenho um batismo para ser batizado; e como estou afligido até que venha a cumprir-se!
51 Mutateekeleja muti naasi̱ye kuleeta mpempa mu bantu. Mbaghambiiye tanaaleeti̱ye mpempa bbaa, naasi̱ye kuleka bantu mbeebaghani̱jamu.
51 Suponhas que eu vim dar paz à terra? Eu vos digo: Não; mas antes divisão.
52 Kandi ku̱lu̱ghi̱i̱li̱la endindi numba eghi elabaagha elimu bantu nga bataano, basatu baleebaghani̱jaghʼo ababili bali̱, nʼababili beebaghani̱jaghʼo basatu.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos em uma casa; três contra dois, e dois contra três.
53 Mubyaye aleebaghani̱jaghʼo mwana wee kandi mwana aleebaghani̱jaghʼo mubyaye wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo muhala wee, na manaabukali̱ aleebaghani̱jaghʼo ni̱na wee, ese mwana aleebaghani̱jaghʼo mwana wee, na mwana aleebaghani̱jaghʼo ese wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo mugholi wee, na mugholi aleebaghani̱jaghʼo ni̱nabyala wee.”
53 O pai estará dividido contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a sua nora, e a nora contra sua sogra.
54 Du̱mbi̱ Yesu aaghila ki̱bbu̱la kya bantu abaabaaghʼo ati, “Kusa obu mukubonagha kicu kyelaghuuye eghulu ebughuwa ejooba ngamukughilagha muti, ‘Bhaaba olole mbu̱la ekughuwa endindi,’ ti̱ eghuwa kuwo.
54 E ele também dizia à multidão: Quando vedes subir uma nuvem do oeste, imediatamente dizeis: Lá vem chuva; e assim acontece.
55 Kandi mwegha ngwatandika kuhunga ngu̱lu̱gha eku̱wa, mughila muti, ‘Obwalo musana ghukutuwa,’ tooli̱ ghutuwa kuwo.
55 E quando vedes soprar o vento sul, dizeis: Haverá calor; e assim acontece.
56 Ngobi̱ya enu̱we! Mukuukalagha mu̱loli̱ye nsi kedha mwanya tooli̱ mumanya muti mumani̱ye kuteebeleja ebikuba mu mwanya. Ti̱ haabwaki mutaakugubha kusoboolola makulu ghaa bikuboneka bya bilo bini ebikwete kubʼo?
56 Hipócritas, podeis discernir a face da terra e do céu; mas, como não discernis este tempo?
57 “Haabwaki buuye mutacuwamu eki̱hi̱ki̱ye kukoluwa mutakatwi̱lu̱u̱we musango?
57 Sim, e por que vós mesmos não julgam o que é certo?
58 Muntu naacuuyemu kukunyegheelela mu kooti̱, olengʼo kumala nsonga syanu naye munali mu kihanda, atakaku̱ki̱dhi̱i̱ye mu maaso ghaa mu̱cu̱. Nanga naanaku̱ki̱dhi̱i̱yeyo, mu̱cu̱ oghu akukukwati̱ya muusilikale akute mu nkomo.
58 Porque, quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para pôr em ordem o assunto com ele no caminho, para que ele não te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e o oficial te lance na prisão.
59 Mbaghambiiye, tooku̱lu̱ghamu ku̱hi̱ki̱ya osasuuye bu̱li̱ kaasente aka bakukutonga.”
59 Eu te digo que não sairás de lá enquanto não pagares o último ceitil.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.