Lucas 12
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARIB
1 Bwile obu, bantu bakaniiye kimui baagumbaana hambali ali, muntu ataakukuba na kati. Aatandika ku̱bu̱gha na beeghesebuwa be ati, “Mwelinde ki̱tu̱mbi̱so kya Bafali̱saayo, niibuwo bu̱ghobi̱ya bwabo.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Taaliyo kintu kyona eki bantu balikolelela mu ki̱bi̱so ekitalimanuwa, kedha eki bali̱bi̱sa-bi̱sa ekitalimanuwa.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Nahabweki eki mulabu̱ghi̱lagha mu nsi̱ta, bantu boona balaki̱i̱ghu̱wagha kandi eki mulabu̱ghi̱lagha mu biiweewe, balakilangililagha bantu boona.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Enu̱we baabhootu̱ syanje mbaghambiiye majima, mutoobaha abakugubha kwita mubili, bataakugubha kukola kintu kinji kisaai̱ye haala.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Oleke mbaghambile oghu mukwobaha. Mwobahe Luhanga oghu haanu̱ma ya kwita mubili, ali na bu̱toki̱ kubakuba mu Gehena. Mbaghambiiye, oghu aaniiye mwobaha.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Buuye bu̱si̱i̱li̱ya butaano tabaku̱bu̱ghu̱li̱yagha si̱li̱ngi̱ ki̱ku̱mi̱ syonkaha? Bhaatu noobu buba buli buunabwana-bwana, taaliyo na kamui aka Luhanga atamani̱ye.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Enu̱we boona Luhanga amani̱ye nankabha muhendo ghwa esoke elili haa mutuwe ghwawe. Nahabweki mutoobaha. Muli baa mughaso munu kusaali̱ya bu̱si̱i̱li̱ya bukani̱ye.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Mbaghambiiye, weena oghu alyatula mu bantu ati ni wanje, nanje Mwana wa Muntu ndimwatula mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Bhaatu oghu alineehighaana mu bantu, nanje ndimwehighaana mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Kandi weena oghu aku̱bu̱ghʼo kubhi Mwana wa Muntu alighaniluwa. Bhaatu weena oghu akwambula Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye taalighaniluwa.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Bhaatu enu̱we mbaabatwete kubatongani̱ya mu malami̱li̱yo ghaa Bayu̱daaya, kedha mu balemi̱, kedha mu bantu abali na bu̱toki̱, byaku̱bu̱gha bitalibatu̱ntu̱li̱ya.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Bwile obu Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye niiye ali̱beegheesi̱ya bya ku̱bu̱gha.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Niibuwo muntu omui mu kiigambi̱ kya bantu abaabaagha bagumbaane aba aaghi̱li̱ye Yesu ati, “Mwegheesi̱ya, oghambile wamaaha ampe haa bintu ebi tita aati̱ghi̱ye obu aaku̱u̱ye.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Yesu aamukuukamu ati, “Musaasa uwe, ni ani̱ akankoma kuba mu̱cu̱ wa nsonga syanu?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Yesu aaghila abaabaaghʼo ati, “Mweghendeseleje! Mwelinde mululu ghwa bu̱li̱ milingo; bwomi̱i̱li̱ bwa muntu tabusighikiiye hʼetungo likani̱ye eli ali naliyo bbaa.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Niibuwo aabatwi̱li̱i̱ye lu̱si̱mo ati, “Musaasa omui akaba ali na kibanja kiye kyeli̱ya ndimo kusemeeye.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Eeli̱li̱kana ati, ‘Boojo nkole ki? Tandi na hambali nkubiikila ndimo yanje eni yoona.’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 “Niibuwo aacuuyemu ati, ‘Eki nkukola nkini, nkusakaalula nguli syanje esi syona nkwelemu sisaayʼo kuneetakaka, haaniimuwo naabikila ndimo yanje eghi na bintu byanje byona.’
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Du̱mbi̱ neesi̱i̱me nti, ‘Neebiikiiye etungo elikuleka niimmalʼo kabili. Mpuumule, ndiye, ninuwe kandi neeghonje.’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 “Bhaatu Luhanga aamughila ati, ‘Mudhoma-dhoma uwe! Obwalo nkukuuya haa musana kandi muntu onji ati̱ghali̱ye ebi weebiikiiye ebi!’
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Nahabweki niikuwo kiliba kitiyo nʼoghu akwebiikilagha etungo likani̱ye munsi, kuni ali munaku mu maaso ghaa Luhanga.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Yesu aaghila beeghesebuwa be ati, “Nahabweki ndimabaghambila, muteelalikiilila ebi mukwetaaghisibuwa mu bwomi̱i̱li̱ bwanu, bintu nga byokuliya, nankabha byaku̱lu̱wala haa mubili ghwanu.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Nanga bwomi̱i̱li̱ busaai̱ye byokuliya kandi mubili gusaai̱ye byoku̱lu̱wala.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Dhaani mulolele haa binamungoogha. Tabikuhelagha kedha kukesa, tabili na nguli kedha haakubiikila; bhaatu Luhanga aku̱bi̱li̱i̱si̱yagha. Enu̱we muli baa mughaso kusaali̱ya noni̱ esi!
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Buuye ni ani̱ mu enu̱we nankabha atuntula ati̱ya oghu akugubha kwongela haa bwomi̱i̱li̱ buwe saaha emui yonkaha?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Tooli̱ ngoku mutaakugubha kukola kantu kati̱i̱ katiyo, bintu ebi bikubatu̱ntu̱li̱yagha nangaaki?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Dhaani mulolele haa bimole ngoku bikukulagha. Tabikukolagha mulimo kedha kusona ngoye. Bhaatu mbaghambiiye, nankabha Solomooni̱ mu ki̱ti̱i̱ni̱sa kiye kyona, taalu̱wete kusemeeye kwengaani̱ya na kimui haa bimole ebi.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Luhanga alaba naaku̱lu̱wi̱kagha atiyo bi̱si̱ngo bya mu kisaka, ebiliyo obwalo kandi munkiya babijomba babikuba mu mulilo bihiya, akubalu̱wi̱ki̱la kimui kusaali̱ya biyo, enu̱we abali na ku̱hi̱ki̱li̱ja kukee!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Nahabweki byokuliya na byakunuwa bitabatu̱ntu̱li̱yagha.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Nanga ebi niibiyo bikutwali̱li̱jagha munu abatamani̱ye Luhanga, bhaatu Eseenu̱we amani̱ye ngoku mukubyetaaghisibuwa.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Kuuyʼo mwekambe kuba mu bu̱lemi̱ bwa Luhanga kandi bintu mukwetaaghisibuwa ebi byona akubongelʼo biyo.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Enu̱we bantu banje, nankabha muli bakee, mutoobaha, nanga kidheedheeye kimui Eseenu̱we kubaha bu̱lemi̱ buwe.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Mu̱ghu̱li̱ye ebi muli nabiyo, sente esi̱ku̱lu̱ghamu mu musihe banaku. Nimwakoli̱ye mutiyo mukuba mwebiikiiye buguudha butaakuhuwʼo mu eghulu hambali basuma bataakugubha ku̱hi̱ka kedha nenje ku̱bu̱bhi̱i̱ya.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Nanga hambali buguudha bwawe buli na mutima ghwawe niiyo ghukuukalagha dhee.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Muukalaghe mweteekani̱i̱je, mu̱lu̱wete kusemeeye kandi na taala syanu nsyaka.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Mube nga bantu abalindiliiye kukuuka kwa mukama wabo oghu aghendi̱ye haa bu̱ghenu̱ bwa kuswela, niikuwo naaki̱dhi̱ye kandi akonkona haa lwighi du̱mbi̱ bamuughulile bwangu.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je. Mbaghambiiye majima ghoonini, alyeteekani̱ja, abasitami̱ye kandi abasembeje baliye.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je, noobu alikuukila haa nkoko yaakabili kedha yaakasatu ekookela handinga-ndi̱nga ya bwile.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Kandi mumani̱ye kini. Nguli nini e ka aamanyagha bwile obu musuma akwisa kwibhilamu, tangulekagha musuma naataaha mu numba yee kwibhamu.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Nahabweki enu̱we muukalaghe mweteekani̱i̱je, nanga Mwana wa Muntu aliisila mu bwile obu mutaakweli̱li̱kana muti niibuwo akwisilamu.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Niibuwo Peetelo aamu̱bu̱u̱i̱ye ati, “Mukama, buuye lu̱si̱mo olu ni̱i̱tu̱we waalu̱twi̱li̱i̱ye, kedha waalu̱twi̱li̱i̱ye bantu boona?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Mukama aamukuukamu ati, “Mu̱heeleli̱ya mwesighibuwa kandi wa magheji akukolagha ebi mukama wee abbali̱ye. Mukama wee akumukomagha kuloleelela baheeleli̱ya baanakiye, kubaha byokuliya mu bwile babhonganuuwe kubitungilamu.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Ali na mu̱gi̱sa mu̱heeleli̱ya oghu mukama wee alikuuka amusanga naakola mulimo ghuwe oghu kusemeeye.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mbaghambiiye majima, mukama wee oghu alimuha kuloleelela bintu biye byona.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Bhaatu mu̱heeleli̱ya mubhi oghu naanaghi̱li̱ye ati, ‘Mukama wanje naye aalebbi̱ye hambali aaghendi̱ye,’ du̱mbi̱ atandika kuhuulanga baheeleli̱ye baanakiye, baabusaasa na baabukali̱. Atandika kuliya, kunuwa kandi kwetamiilila.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Mukama wa mu̱heeleli̱ya oghu aliisa mu kilo kandi mu bwile obu mu̱heeleli̱ya oghu atamunihiiye kwisilamu. Aliha mu̱heeleli̱ya oghu kifubilo kyamaani̱ ngoku Luhanga alikuba mu Gehena batali beesighibuwa.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Kandi mu̱heeleli̱ya oghu amani̱ye eki mukama wee akubbala akole, bhaatu atakikola; balimuhuula bibbooko bikani̱ye.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Bhaatu oghu atamani̱ye eki mukama wee akubbala ati akole, akola ekitahi̱ki̱ye, oghu alifubiluwa kukee. Nanga mbaghambiiye, weena oghu Luhanga aahaaye bikani̱ye, niiye alisaba bikani̱ye.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Yesu aatodha aabaghila ati, “Kwisa kwanje munsi ndi nga muntu naatu̱mi̱ki̱yemu mulilo kughimalakaka. Du̱mbi̱ nkwekumbula mulilo oghu ghutandikilʼo!
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Kandi nkughenda kubona-bonela kimui. Tooli̱ ntuntuliiye kimui ku̱hi̱ki̱ya nimali̱ye kubona-bona ntiyo.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Mutateekeleja muti naasi̱ye kuleeta mpempa mu bantu. Mbaghambiiye tanaaleeti̱ye mpempa bbaa, naasi̱ye kuleka bantu mbeebaghani̱jamu.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Kandi ku̱lu̱ghi̱i̱li̱la endindi numba eghi elabaagha elimu bantu nga bataano, basatu baleebaghani̱jaghʼo ababili bali̱, nʼababili beebaghani̱jaghʼo basatu.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Mubyaye aleebaghani̱jaghʼo mwana wee kandi mwana aleebaghani̱jaghʼo mubyaye wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo muhala wee, na manaabukali̱ aleebaghani̱jaghʼo ni̱na wee, ese mwana aleebaghani̱jaghʼo mwana wee, na mwana aleebaghani̱jaghʼo ese wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo mugholi wee, na mugholi aleebaghani̱jaghʼo ni̱nabyala wee.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Du̱mbi̱ Yesu aaghila ki̱bbu̱la kya bantu abaabaaghʼo ati, “Kusa obu mukubonagha kicu kyelaghuuye eghulu ebughuwa ejooba ngamukughilagha muti, ‘Bhaaba olole mbu̱la ekughuwa endindi,’ ti̱ eghuwa kuwo.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Kandi mwegha ngwatandika kuhunga ngu̱lu̱gha eku̱wa, mughila muti, ‘Obwalo musana ghukutuwa,’ tooli̱ ghutuwa kuwo.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Ngobi̱ya enu̱we! Mukuukalagha mu̱loli̱ye nsi kedha mwanya tooli̱ mumanya muti mumani̱ye kuteebeleja ebikuba mu mwanya. Ti̱ haabwaki mutaakugubha kusoboolola makulu ghaa bikuboneka bya bilo bini ebikwete kubʼo?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Haabwaki buuye mutacuwamu eki̱hi̱ki̱ye kukoluwa mutakatwi̱lu̱u̱we musango?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Muntu naacuuyemu kukunyegheelela mu kooti̱, olengʼo kumala nsonga syanu naye munali mu kihanda, atakaku̱ki̱dhi̱i̱ye mu maaso ghaa mu̱cu̱. Nanga naanaku̱ki̱dhi̱i̱yeyo, mu̱cu̱ oghu akukukwati̱ya muusilikale akute mu nkomo.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Mbaghambiiye, tooku̱lu̱ghamu ku̱hi̱ki̱ya osasuuye bu̱li̱ kaasente aka bakukutonga.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.