Lucas 12
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARA
1 Bwile obu, bantu bakaniiye kimui baagumbaana hambali ali, muntu ataakukuba na kati. Aatandika ku̱bu̱gha na beeghesebuwa be ati, “Mwelinde ki̱tu̱mbi̱so kya Bafali̱saayo, niibuwo bu̱ghobi̱ya bwabo.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Taaliyo kintu kyona eki bantu balikolelela mu ki̱bi̱so ekitalimanuwa, kedha eki bali̱bi̱sa-bi̱sa ekitalimanuwa.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Nahabweki eki mulabu̱ghi̱lagha mu nsi̱ta, bantu boona balaki̱i̱ghu̱wagha kandi eki mulabu̱ghi̱lagha mu biiweewe, balakilangililagha bantu boona.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Enu̱we baabhootu̱ syanje mbaghambiiye majima, mutoobaha abakugubha kwita mubili, bataakugubha kukola kintu kinji kisaai̱ye haala.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Oleke mbaghambile oghu mukwobaha. Mwobahe Luhanga oghu haanu̱ma ya kwita mubili, ali na bu̱toki̱ kubakuba mu Gehena. Mbaghambiiye, oghu aaniiye mwobaha.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Buuye bu̱si̱i̱li̱ya butaano tabaku̱bu̱ghu̱li̱yagha si̱li̱ngi̱ ki̱ku̱mi̱ syonkaha? Bhaatu noobu buba buli buunabwana-bwana, taaliyo na kamui aka Luhanga atamani̱ye.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Enu̱we boona Luhanga amani̱ye nankabha muhendo ghwa esoke elili haa mutuwe ghwawe. Nahabweki mutoobaha. Muli baa mughaso munu kusaali̱ya bu̱si̱i̱li̱ya bukani̱ye.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Mbaghambiiye, weena oghu alyatula mu bantu ati ni wanje, nanje Mwana wa Muntu ndimwatula mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Bhaatu oghu alineehighaana mu bantu, nanje ndimwehighaana mu maaso ghaa baamalai̱ka baa Luhanga.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Kandi weena oghu aku̱bu̱ghʼo kubhi Mwana wa Muntu alighaniluwa. Bhaatu weena oghu akwambula Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye taalighaniluwa.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Bhaatu enu̱we mbaabatwete kubatongani̱ya mu malami̱li̱yo ghaa Bayu̱daaya, kedha mu balemi̱, kedha mu bantu abali na bu̱toki̱, byaku̱bu̱gha bitalibatu̱ntu̱li̱ya.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Bwile obu Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye niiye ali̱beegheesi̱ya bya ku̱bu̱gha.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Niibuwo muntu omui mu kiigambi̱ kya bantu abaabaagha bagumbaane aba aaghi̱li̱ye Yesu ati, “Mwegheesi̱ya, oghambile wamaaha ampe haa bintu ebi tita aati̱ghi̱ye obu aaku̱u̱ye.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu aamukuukamu ati, “Musaasa uwe, ni ani̱ akankoma kuba mu̱cu̱ wa nsonga syanu?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Yesu aaghila abaabaaghʼo ati, “Mweghendeseleje! Mwelinde mululu ghwa bu̱li̱ milingo; bwomi̱i̱li̱ bwa muntu tabusighikiiye hʼetungo likani̱ye eli ali naliyo bbaa.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Niibuwo aabatwi̱li̱i̱ye lu̱si̱mo ati, “Musaasa omui akaba ali na kibanja kiye kyeli̱ya ndimo kusemeeye.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Eeli̱li̱kana ati, ‘Boojo nkole ki? Tandi na hambali nkubiikila ndimo yanje eni yoona.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 “Niibuwo aacuuyemu ati, ‘Eki nkukola nkini, nkusakaalula nguli syanje esi syona nkwelemu sisaayʼo kuneetakaka, haaniimuwo naabikila ndimo yanje eghi na bintu byanje byona.’
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Du̱mbi̱ neesi̱i̱me nti, ‘Neebiikiiye etungo elikuleka niimmalʼo kabili. Mpuumule, ndiye, ninuwe kandi neeghonje.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Bhaatu Luhanga aamughila ati, ‘Mudhoma-dhoma uwe! Obwalo nkukuuya haa musana kandi muntu onji ati̱ghali̱ye ebi weebiikiiye ebi!’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Nahabweki niikuwo kiliba kitiyo nʼoghu akwebiikilagha etungo likani̱ye munsi, kuni ali munaku mu maaso ghaa Luhanga.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Yesu aaghila beeghesebuwa be ati, “Nahabweki ndimabaghambila, muteelalikiilila ebi mukwetaaghisibuwa mu bwomi̱i̱li̱ bwanu, bintu nga byokuliya, nankabha byaku̱lu̱wala haa mubili ghwanu.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Nanga bwomi̱i̱li̱ busaai̱ye byokuliya kandi mubili gusaai̱ye byoku̱lu̱wala.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Dhaani mulolele haa binamungoogha. Tabikuhelagha kedha kukesa, tabili na nguli kedha haakubiikila; bhaatu Luhanga aku̱bi̱li̱i̱si̱yagha. Enu̱we muli baa mughaso kusaali̱ya noni̱ esi!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Buuye ni ani̱ mu enu̱we nankabha atuntula ati̱ya oghu akugubha kwongela haa bwomi̱i̱li̱ buwe saaha emui yonkaha?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Tooli̱ ngoku mutaakugubha kukola kantu kati̱i̱ katiyo, bintu ebi bikubatu̱ntu̱li̱yagha nangaaki?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Dhaani mulolele haa bimole ngoku bikukulagha. Tabikukolagha mulimo kedha kusona ngoye. Bhaatu mbaghambiiye, nankabha Solomooni̱ mu ki̱ti̱i̱ni̱sa kiye kyona, taalu̱wete kusemeeye kwengaani̱ya na kimui haa bimole ebi.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Luhanga alaba naaku̱lu̱wi̱kagha atiyo bi̱si̱ngo bya mu kisaka, ebiliyo obwalo kandi munkiya babijomba babikuba mu mulilo bihiya, akubalu̱wi̱ki̱la kimui kusaali̱ya biyo, enu̱we abali na ku̱hi̱ki̱li̱ja kukee!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Nahabweki byokuliya na byakunuwa bitabatu̱ntu̱li̱yagha.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Nanga ebi niibiyo bikutwali̱li̱jagha munu abatamani̱ye Luhanga, bhaatu Eseenu̱we amani̱ye ngoku mukubyetaaghisibuwa.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Kuuyʼo mwekambe kuba mu bu̱lemi̱ bwa Luhanga kandi bintu mukwetaaghisibuwa ebi byona akubongelʼo biyo.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Enu̱we bantu banje, nankabha muli bakee, mutoobaha, nanga kidheedheeye kimui Eseenu̱we kubaha bu̱lemi̱ buwe.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Mu̱ghu̱li̱ye ebi muli nabiyo, sente esi̱ku̱lu̱ghamu mu musihe banaku. Nimwakoli̱ye mutiyo mukuba mwebiikiiye buguudha butaakuhuwʼo mu eghulu hambali basuma bataakugubha ku̱hi̱ka kedha nenje ku̱bu̱bhi̱i̱ya.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Nanga hambali buguudha bwawe buli na mutima ghwawe niiyo ghukuukalagha dhee.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Muukalaghe mweteekani̱i̱je, mu̱lu̱wete kusemeeye kandi na taala syanu nsyaka.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Mube nga bantu abalindiliiye kukuuka kwa mukama wabo oghu aghendi̱ye haa bu̱ghenu̱ bwa kuswela, niikuwo naaki̱dhi̱ye kandi akonkona haa lwighi du̱mbi̱ bamuughulile bwangu.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je. Mbaghambiiye majima ghoonini, alyeteekani̱ja, abasitami̱ye kandi abasembeje baliye.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Bali na mu̱gi̱sa baheeleli̱ya aba mukama wabo alisanga beeteekani̱i̱je, noobu alikuukila haa nkoko yaakabili kedha yaakasatu ekookela handinga-ndi̱nga ya bwile.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Kandi mumani̱ye kini. Nguli nini e ka aamanyagha bwile obu musuma akwisa kwibhilamu, tangulekagha musuma naataaha mu numba yee kwibhamu.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Nahabweki enu̱we muukalaghe mweteekani̱i̱je, nanga Mwana wa Muntu aliisila mu bwile obu mutaakweli̱li̱kana muti niibuwo akwisilamu.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Niibuwo Peetelo aamu̱bu̱u̱i̱ye ati, “Mukama, buuye lu̱si̱mo olu ni̱i̱tu̱we waalu̱twi̱li̱i̱ye, kedha waalu̱twi̱li̱i̱ye bantu boona?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Mukama aamukuukamu ati, “Mu̱heeleli̱ya mwesighibuwa kandi wa magheji akukolagha ebi mukama wee abbali̱ye. Mukama wee akumukomagha kuloleelela baheeleli̱ya baanakiye, kubaha byokuliya mu bwile babhonganuuwe kubitungilamu.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Ali na mu̱gi̱sa mu̱heeleli̱ya oghu mukama wee alikuuka amusanga naakola mulimo ghuwe oghu kusemeeye.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mbaghambiiye majima, mukama wee oghu alimuha kuloleelela bintu biye byona.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Bhaatu mu̱heeleli̱ya mubhi oghu naanaghi̱li̱ye ati, ‘Mukama wanje naye aalebbi̱ye hambali aaghendi̱ye,’ du̱mbi̱ atandika kuhuulanga baheeleli̱ye baanakiye, baabusaasa na baabukali̱. Atandika kuliya, kunuwa kandi kwetamiilila.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Mukama wa mu̱heeleli̱ya oghu aliisa mu kilo kandi mu bwile obu mu̱heeleli̱ya oghu atamunihiiye kwisilamu. Aliha mu̱heeleli̱ya oghu kifubilo kyamaani̱ ngoku Luhanga alikuba mu Gehena batali beesighibuwa.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Kandi mu̱heeleli̱ya oghu amani̱ye eki mukama wee akubbala akole, bhaatu atakikola; balimuhuula bibbooko bikani̱ye.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Bhaatu oghu atamani̱ye eki mukama wee akubbala ati akole, akola ekitahi̱ki̱ye, oghu alifubiluwa kukee. Nanga mbaghambiiye, weena oghu Luhanga aahaaye bikani̱ye, niiye alisaba bikani̱ye.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yesu aatodha aabaghila ati, “Kwisa kwanje munsi ndi nga muntu naatu̱mi̱ki̱yemu mulilo kughimalakaka. Du̱mbi̱ nkwekumbula mulilo oghu ghutandikilʼo!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Kandi nkughenda kubona-bonela kimui. Tooli̱ ntuntuliiye kimui ku̱hi̱ki̱ya nimali̱ye kubona-bona ntiyo.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Mutateekeleja muti naasi̱ye kuleeta mpempa mu bantu. Mbaghambiiye tanaaleeti̱ye mpempa bbaa, naasi̱ye kuleka bantu mbeebaghani̱jamu.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Kandi ku̱lu̱ghi̱i̱li̱la endindi numba eghi elabaagha elimu bantu nga bataano, basatu baleebaghani̱jaghʼo ababili bali̱, nʼababili beebaghani̱jaghʼo basatu.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Mubyaye aleebaghani̱jaghʼo mwana wee kandi mwana aleebaghani̱jaghʼo mubyaye wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo muhala wee, na manaabukali̱ aleebaghani̱jaghʼo ni̱na wee, ese mwana aleebaghani̱jaghʼo mwana wee, na mwana aleebaghani̱jaghʼo ese wee. Mukali̱ aleebaghani̱jaghʼo mugholi wee, na mugholi aleebaghani̱jaghʼo ni̱nabyala wee.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Du̱mbi̱ Yesu aaghila ki̱bbu̱la kya bantu abaabaaghʼo ati, “Kusa obu mukubonagha kicu kyelaghuuye eghulu ebughuwa ejooba ngamukughilagha muti, ‘Bhaaba olole mbu̱la ekughuwa endindi,’ ti̱ eghuwa kuwo.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Kandi mwegha ngwatandika kuhunga ngu̱lu̱gha eku̱wa, mughila muti, ‘Obwalo musana ghukutuwa,’ tooli̱ ghutuwa kuwo.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Ngobi̱ya enu̱we! Mukuukalagha mu̱loli̱ye nsi kedha mwanya tooli̱ mumanya muti mumani̱ye kuteebeleja ebikuba mu mwanya. Ti̱ haabwaki mutaakugubha kusoboolola makulu ghaa bikuboneka bya bilo bini ebikwete kubʼo?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Haabwaki buuye mutacuwamu eki̱hi̱ki̱ye kukoluwa mutakatwi̱lu̱u̱we musango?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Muntu naacuuyemu kukunyegheelela mu kooti̱, olengʼo kumala nsonga syanu naye munali mu kihanda, atakaku̱ki̱dhi̱i̱ye mu maaso ghaa mu̱cu̱. Nanga naanaku̱ki̱dhi̱i̱yeyo, mu̱cu̱ oghu akukukwati̱ya muusilikale akute mu nkomo.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Mbaghambiiye, tooku̱lu̱ghamu ku̱hi̱ki̱ya osasuuye bu̱li̱ kaasente aka bakukutonga.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.