Gênesis 47
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NTLH
1 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aaghenda aaghambila Falaaho ati, “Tita na baghenji̱ banje, na bu̱hi̱yo bwabo, na bintu byabo byona, baasi̱ye ku̱lu̱gha kyalo kya Kanaani̱, endindi bali mu kyalo kya Goseeni̱.”
1 Então José foi dar a notícia ao rei. Ele disse: — O meu pai e os meus irmãos vieram da terra de Canaã e estão na região de Gosém com as suas ovelhas e cabras, o seu gado e tudo o que têm.
2 Yojeefu̱ aakomamu baghenji̱ be bataano, aabatwala mu maaso ghaa Falaaho.
2 Depois levou cinco dos seus irmãos e os apresentou ao rei.
3 Du̱mbi̱ Falaaho aabu̱u̱li̱ya baghenji̱ baa Yojeefu̱ aba ati, “Mukukolagha mulimo ki?”
3 O rei perguntou: — Qual é o trabalho de vocês? Eles responderam: — Senhor, nós somos criadores de ovelhas, como foram os nossos antepassados.
4 Baatodha baamughila bati, “Twasi̱ye kuukala eni dhaani, nanga njala yamaani̱ eli munsi ya Kanaani̱ kandi bu̱hi̱yo bwa basyana baawe tabuli na bi̱si̱ngo. Nahabweki gutu, oleke etu̱we basyana baawe tuukale Goseeni̱.”
4 Viemos morar neste país porque na terra de Canaã não há pastos para os animais, e a fome lá está terrível. Por favor, deixe que a gente fique morando na região de Gosém.
5 Du̱mbi̱ Falaaho aaghambila Yojeefu̱ ati, “Ngoku so waawe na baghenji̱ baawe baasi̱ye kuukala naawe,
5 O rei disse a José: — Agora que o seu pai e os seus irmãos vieram ficar com você,
6 kandi nsi ya Mi̱si̱li̱ eli mu mikono yaawe, ookali̱ye so waawe na baghenji̱ baawe mu ki̱i̱kalo ekisaai̱ye bi̱i̱kalo byona kusemela. Oleke baakale Goseeni̱. Kandi okaakuba omani̱ye omui muliibo oghu ali na kisembo kya mbaghani̱ja mu ku̱li̱i̱si̱ya, omuhe bu̱toki̱ bwa kuloleelela bisolo byanje.”
6 a terra do Egito está às ordens deles. Dê a eles a região de Gosém, que é a melhor do país, para que fiquem morando lá. E, se na sua opinião houver entre eles homens capazes, ponha-os como chefes dos que cuidam do meu gado.
7 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aaleeta ese wee Yakobbo mu numba hambali Falaaho aabaagha, aamwemi̱li̱li̱ya mu maaso ghe. Du̱mbi̱ Yakobbo aaha Falaaho mu̱gi̱sa.
7 Depois José levou Jacó, o seu pai, e o apresentou ao rei. Jacó deu a sua bênção ao rei,
8 Falaaho aabu̱u̱li̱ya Yakobbo ati, “Oli na myaka eti̱ya?”
8 e este perguntou: — Qual é a sua idade?
9 Yakobbo aamukuukamu ati, “Naabunga-bu̱ngi̱ye munsi muni kumala myaka 130. Bhaatu bwomi̱i̱li̱ bwanje bwabaaye bukee hali bwa baataata banje kandi bwa kubona-bona.”
9 Jacó respondeu: — Já estou com cento e trinta anos de idade e sempre tenho andado de um lado para outro. A minha vida tem passado rapidamente, e muitos anos foram difíceis. E eu não tenho conseguido viver tanto quanto os meus antepassados, que tiveram uma vida tão dura como a que eu tive.
10 Du̱mbi̱ Yakobbo aatodha aaha Falaaho mu̱gi̱sa, aalu̱gha mu maaso ghe.
10 Jacó deu a sua bênção ao rei e foi embora.
11 Nahabweki Yojeefu̱ aakali̱ya ese wee na baghenji̱ be mu nsi ya Mi̱si̱li̱, aabaha ki̱i̱kalo kisemeeye kusaali̱ya bi̱i̱kalo byona ebili munsi ya Mi̱si̱li̱, mu di̱si̱tu̱li̱ki̱ti̱ ya Lamesesi̱, kusighikila haa kulaghila kwa Falaaho.
11 E José deu ao pai e aos irmãos terras na melhor região do Egito, perto da cidade de Ramessés, como o rei havia ordenado. Essas terras se tornaram propriedade deles, e eles ficaram morando ali.
12 Yojeefu̱ aaha baghenji̱ be hamui na bantu boona baa muka ya ese wee byakuliya dhee, kusighikila haa muhendo ghwa baana baabo.
12 José dava mantimentos ao pai, aos irmãos e aos parentes, conforme as necessidades de cada família.
13 Bwile obu njala yeeyongelela kimui, byokuliya byabula. Bantu boona baa mu nsi ya Mi̱si̱li̱ na Kanaani̱ booloba.
13 Não havia alimento em lugar nenhum, e a fome aumentava cada vez mais. Os moradores do Egito e de Canaã ficaram fracos de tanto passar fome.
14 Yojeefu̱ aakumaani̱ya sente syona sya Banami̱si̱li̱ na Banakanaani̱ esi baaghulaghamu byokuliya, du̱mbi̱ aasitwala mu kikaali kya Falaaho.
14 O povo comprava mantimentos, e José ajuntava todo o dinheiro e o levava para o palácio.
15 Obu bantu baa Mi̱si̱li̱ na Kanaani̱ sente syabahooyʼo, Banami̱si̱li̱ na Banakanaani̱ boona baasa ewaa Yojeefu̱, baamughila bati, “Otuhe byokuliya. Haabwaki ntu̱ku̱wa onatuloleleeye? Sente syatu syona syahooye.”
15 Quando acabou todo o dinheiro do Egito e de Canaã, os egípcios foram falar com José. Eles disseram: — Por favor, nos dê comida! Não nos deixe morrer só porque o nosso dinheiro acabou!
16 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aabakuukamu ati, “Ngoku sente syabahooyʼo, muleete bisolo byanu aliibiyo mwahi̱ngi̱si̱yamu byokuliya.”
16 José respondeu: — Se vocês não têm mais dinheiro, tragam o seu gado, que eu trocarei por mantimento.
17 Niibuwo baaleeteeye Yojeefu̱ bisolo byabo nga nkai̱na, ntaama, mbu̱li̱, nte, hamui na ndogooi̱. Aabahi̱ngi̱si̱li̱yamu byokuliya ebyabamali̱i̱si̱ye mwaka oghu.
17 Os egípcios levaram a José cavalos, ovelhas, cabras, bois e jumentos, e em troca ele lhes deu mantimento durante todo aquele ano.
18 Mwaka oghu obu ghwahooye, baatodha baakuuka ewaa Yojeefu̱, baaghila bati, “Mukama waatu, tatukugubha ku̱ku̱bi̱sa baa. Sente syatu syahooye kandi bisolo byatu byona, na nte ni byawe. Tatuli na kantu twati̱ghaai̱ye kuhaayo bhaatu mibili yaatu na etaka lyatu.
18 O ano passou, e no ano seguinte foram dizer a José:
19 Haabwaki ntuhwelekeelela mu maaso ghaawe kuleka ntu̱ti̱gha etaka lyatu litalimu muntu? Buuye oku̱si̱i̱ma njala ku̱tu̱hwelekeeleli̱ya mu maaso ghaawe? Otughule hamui na etaka lyatu lyona, otuhemu byokuliya. Etu̱we tulaba basyana baa Falaaho, atwale na etaka lyatu. Otuhe byokuliya niikuwo tutaku̱wa, tu̱ti̱gha nsi yaatu yonkaha.”
19 — Senhor, não podemos esconder o fato de que o nosso dinheiro acabou e que os nossos animais agora são seus. Não temos mais nada para entregar a não ser os nossos corpos e as nossas terras. Não deixe a gente morrer. Compre a nós e as nossas terras em troca de alimentos. Seremos escravos do rei, e ele será dono das nossas terras. Dê-nos mantimento para que possamos viver e também sementes para plantarmos, e assim a terra não se tornará um deserto.
20 Niibuwo Yojeefu̱ aaghu̱li̱ye etaka lya Banami̱si̱li̱ haabwa njala. Etaka eli lyona lyaba lya Falaaho.
20 Então José comprou todas as terras do Egito para o rei. Todos os egípcios tiveram de vender as suas terras, pois a fome era terrível. Assim, a terra ficou sendo do rei,
21 Yojeefu̱ aafoola bantu boona baa mu nsi ya Mi̱si̱li̱ kuba basyana baa Falaaho.
21 e José fez dos egípcios escravos no país inteiro.
22 Oohi̱yʼo etaka lya bahongi̱ lyonkaha, niiliyo ataaghu̱li̱ye, nanga niibo bonkaha abataafooki̱ye kuba basyana baa Falaaho, nanga ebo byokuliya byabo byalu̱ghagha ewaa Falaaho eenini. Nahabweki ebo tabaaghwiluuwe njala, kyaleka bataaghu̱li̱ya bibanja byabo.
22 José só não comprou as terras dos sacerdotes. Eles não tiveram de vendê-las, pois o rei lhes dava certa quantidade de alimentos; e assim eles tinham o que comer.
23 Yojeefu̱ aaghambila bantu ati, “Ngoku naamali̱ye kubaghula hamui na etaka lyanu lyona lyaba lya Falaaho, nsigho ngini mughihele.
23 Então José disse ao povo: — Agora vocês e as suas terras são do rei, pois eu os comprei para ele. Peguem aqui sementes para semearem nos campos.
24 Bhaatu bilimuwa ebi bikaakwela, muhe Falaaho kimui kyakataano kyabiyo. Ebi̱ku̱ti̱ghalʼo mubiikʼo nsigho, na binji mubiliye enu̱we hamui na baana baanu.”
24 Do que colherem, deem a quinta parte ao rei; usem as outras quatro partes para semear e para alimentar vocês, os seus filhos e as pessoas que moram com vocês.
25 Baamukuukamu bati, “Waatughiliiye ngughuma, waajuna bwomi̱i̱li̱ bwatu, tukuba basyana baa Falaaho.”
25 Eles responderam: — O senhor salvou a nossa vida e tem sido bom para nós. Seremos escravos do rei.
26 Niibuwo Yojeefu̱ aataayʼo kilaghilo ekikwetʼo etaka munsi yoona ya Mi̱si̱li̱ kandi kilaghilo eki kinaakukola ku̱hi̱ki̱ya nʼobwalo. Kimui kyakataano kya bilimuwa byona kikubaagha kya Falaaho. Etaka lya bahongi̱ lyonkaha niiliyo litaabaaye lya Falaaho.
26 Assim, José fez uma lei que existe até hoje . A lei é a seguinte: em todo o Egito a quinta parte das colheitas pertence ao rei. Só as terras dos sacerdotes não ficaram para o rei.
27 Bwile obu baana baa I̱saaleeli̱ baakala munsi ya Mi̱si̱li̱ mu ki̱twi̱ke kya Goseeni̱. Baatunga bintu bikani̱ye, baabyalila kimui kandi beeyongela kukana.
27 Os israelitas ficaram vivendo no Egito, na região de Gosém, onde compraram terras e tiveram muitos filhos.
28 Yakobbo aamala myaka eku̱mi̱ na musanju̱ munsi ya Mi̱si̱li̱, du̱mbi̱ aahi̱ki̱ya myaka 147.
28 Jacó viveu dezessete anos no Egito, chegando à idade de cento e quarenta e sete anos.
29 Obu bwile bwa I̱saaleeli̱ bwa ku̱ku̱wa bwali buli haai ku̱hi̱ka, aabilikila mutabani̱ wee Yojeefu̱, aamughila ati, “Gutu, ote ngalo yaawe hansi ya kibelo kyanje, olahile oti oliikala onambbali̱ye kandi toolinjiika munsi ya Mi̱si̱li̱.
29 Quando sentiu que ia morrer, Jacó mandou chamar o seu filho José e disse: — Se lhe posso pedir um favor, ponha a mão por baixo da minha coxa e jure que será fiel e honesto comigo nisto que vou pedir: não me sepulte no Egito.
30 Bhaatu obu ndi̱ku̱wa, olimpeeka, onjiye mu nsi ya Mi̱si̱li̱, onjiike hambali baaji̱i̱ki̱ye baatita.” Yojeefu̱ aamukuukamu ati, “Ndikola ngoku waabu̱ghi̱ye.”
30 Quando eu morrer, tire o meu corpo do Egito e me coloque na sepultura dos meus antepassados, a fim de que eu descanse com eles. José respondeu: — Eu farei o que o senhor está pedindo.
31 Yakobbo aatodha aamughila ati, “Olahile.” Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aalahila mu maaso ghe. I̱saaleeli̱ aasi̱i̱ma aneegi̱mi̱ye mwi̱gho ghuwe.
31 — Então jure — disse Jacó. José jurou, e aí Jacó se inclinou sobre a cabeceira da cama e orou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 47, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.