Mateus 13
Rote Rikou Alkitab (RGU) vs VC
1 Fai ria boe Yesus kalua neme uma ria mai, de neu natuuꞌ nai dano Galilea suu na.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Boe ma lahenda dodouꞌ mai fela-eo raa Ni. Ana ae leo ofa mananafuꞌ esa nai naa lain neu, de natuuꞌ fo nanori-nafada. Basa lahenda fo rai madaꞌ lain ara ramanene neuꞌ Ana.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ana nanori-nafada si pake dedea nasasamaꞌ dodouꞌ. Ana tui nae, “Lahenda maue-maosa esa neu kari bini-kee nai ria oka-tinen.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Fai fo ana kari bini-kee sira, ruma tuda rai enoꞌ. Boe ma manupuiꞌ ara mai, de seseu rabasa bini-kee sira.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Bini-kee ruma tuda laꞌe dae batu. Bini-kee sira mori lalaiꞌ, nana huu dae a niis a.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Tehuu ledo a nahaa, boe ma nupu nara mamale, de mate si. Huu fo oka nara ta tora losa dae daleꞌ.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Bini-kee ruma bali tuda rai matemaꞌ a talada. Boe ma matemaꞌ a amu naisa nupuꞌ sira.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Tehuu bini-kee ruma tuda laꞌe dae isiꞌ. Bini-kee sira mori, boe ma rambau-ina losa rabuna-raboa. Ruma reni buna-boaꞌ desi lena laiꞌ telu hulu, ruma desi lena laiꞌ nee hulu, ma ruma desi lena laiꞌ natun esa.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Bea nanuu ridooꞌ, sona nenene natalolole!”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Boe ma Yesus ana mana tuka dea nara mai ratane Ni rae, “Ubeaꞌ taon, de Papa manori-mafada lahenda kadodouꞌ sira pake nasasamaꞌ?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Yesus nataa nae, “Huu no emi nau bubuluꞌ matetuꞌ Manetualain pareta Na, de Au afada memaꞌ nasasamaꞌ ria sosoa na. Tehuu maneniko lahenda fekeꞌ, sona Au anori-afada pake noi nasasamaꞌ.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Huu fo lahenda bea nau saka matetuꞌ Manetualain hihii-nanaun, neuꞌ ko Ana fee ni boe-boe bubuluꞌ bali. Tehuu lahenda fo ta tao daleꞌ neuꞌ Manetualain hihii-nanaun, neuꞌ ko Ana tao naan dadi pakanaaꞌ.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Au anori-afada si pake nasasamaꞌ, nana huu:
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Sira sama leoꞌ lahenda fo riꞌ Manetualain mana nesi matan Yesaya duiꞌ nae,
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Huu fo lahenda ia ra dale nara tea-mepeꞌ,
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Tehuu emi, maua-manale! Huu fo emi mata mara rita, ma emi ridoo mara ramanene.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Mamahere Au! Fai a ulu na Manetualain mana nesi mata nara, ma lahenda dale roo-tetuꞌ ara rahiiꞌ rita hata fo riꞌ emi mitan, tehuu ara ta bisa fa. Sira boe rahiiꞌ ramanene hata fo riꞌ emi mamanenen, tehuu ara ta bisa fa.”
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Yesus dedea basa leoꞌ na, boe ma nafada si nae, “De besaꞌ ia emi nenene nasasamaꞌ ria sosoa-raraan.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Bini-kee fo tuda nai enoꞌ a, nana riꞌ lahenda fo namanene Dedea-nafadaꞌ laꞌe-neuꞌ Manetualain hohomu pareta na, tehuu ana ta nalelaꞌ matetuꞌ. Boe ma nitu ra malaka na mai nalea neni Dedea-nafadaꞌ a neme lahenda ria dale na mai.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Bini-kee fo tuda nai dae batu a, nana riꞌ lahenda fo namanene Manetualain Dedea-nafadan, boe ma ana sipoꞌ no dale namahoꞌo.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Tehuu Dedea-nafadaꞌ ria ta naoka-nasamu. Huu ria na, de ta nanapedaꞌ nalaꞌ dooꞌ a nai lahenda dale na. Leoꞌ na boe lahenda fekeꞌ a tao nasususaꞌ nana huu ana sipo Dedea-nafadaꞌ ria, ana tuꞌu-tapa heni si tutiꞌ a.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Ma bini-kee fo tuda nai matemaꞌ a talada a, sama leoꞌ lahenda fo namanene Dedea-nafadaꞌ ria. Tehuu ana nasapute no urusan rupaꞌ ara, fo bisa nasoda lole-napuꞌ. Boe ma urusan sira, seti heni Dedea-nafada ria neme dale na mai, losaꞌ ta nanuu sosoa-raraaꞌ soꞌ.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Tehuu bini-kee fo tuda nai dae isiꞌ a, sama leoꞌ lahenda fo pasaꞌ ridoo na ela sipoꞌ Dedea-nafadaꞌ ria, ma tuka Manetualain hihii-nanaun. Boe ma ana tao noi hihii-nanauꞌ malole ra, sama leoꞌ bini-kee mabuna-maboaꞌ ria. Ruma rabuna-raboa desi lena laiꞌ telu hulu, ruma desi lena laiꞌ nee hulu, ma ruma desi lena laiꞌ natun esa.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Yesus nafada seluꞌ nasasamaꞌ esa nae, “Manetualain hohomu pareta na, sama leoꞌ lahenda fo sele-kari bini-kee malole nai ria oka-tinen.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Nahatu de basa lahenda ra suku ramanee, boe ma lahenda tadaluꞌ a mai, de sele-kari fii nupuꞌ nai okaꞌ ria.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Fai fo okaꞌ ria mulai neni buna-boaꞌ, boe ma ata ra rita fii a mori rai naa sama-sama ro hade gandum.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Boe ma ara reu rafada manuu okaꞌ a rae, ‘Papa! Faiꞌ naa ra ami sele-kari bini-kee malole nai papa oka-tinem, hete? Ubeaꞌ taon, de besaꞌ ia hapu fii dodouꞌ so?’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Malaka ria nataa nae, ‘Ria nana, lahenda tadaluꞌ a nonoi-tataon.’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Tehuu ana nataa nae, ‘Bosoꞌ! Huu fo emi faꞌu fii ra, te neuꞌ ko faꞌu meni no hade gandum ara boe.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Nemeꞌ na ela ara mori sama-sama losa ledo-fai eetu-ooruꞌ. Neuꞌ ko fai ria, besaꞌ ko au afada lahenda manaoru ra ae, “Emi mabubua ma fii sira dei. Boe ma puputu mabua si, fo hotu henis. Basa sona besaꞌ ko mabubua ma buna-boa malole ra, fo madai si reuꞌ mamana pepeda-fufuaꞌ daleꞌ.”’ ”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Boe ma Yesus dedea bali nae, “Au tamba seluꞌ nasasamaꞌ esa bali, ela emi bisa bubuluꞌ mae Manetualain dadi Mane soa-neuꞌ lahenda dodouꞌ. Ria lahenda nara, mulai masososa na bai anaꞌ, sama leoꞌ ai deke lutu anaꞌ fo riꞌ lahenda selen nai oka-tine.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Leo mae ai dekeꞌ ria, lutu anaꞌ a naan seli, tehuu maneniko ana nambau-ina mai, sona dadi neuꞌ ai huu bau-inaꞌ nai oka-tine. Losaꞌ manupuiꞌ ara mai rarunu rai ria doo ranan.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yesus tamba seluꞌ nasasamaꞌ esa nae, “Manetualain lahenda nara, sama leoꞌ ralu teteiꞌ fo riꞌ inaꞌ esa ame nabuan noo uuꞌ saku esa. Boe ma roti a aifuu losaꞌ bauꞌ basa, nana huu ralu tetei kabai anaꞌ ria.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Yesus nanori-nafada lahenda dodouꞌ pake tutuiꞌ rupaꞌ dodouꞌ leo naꞌ. Ana nanori-nafada lahenda dodouꞌ pake nasasamaꞌ.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Ana nanori-nafada leoꞌ na tuka hata fo Manetualain mana nesi mata na duiꞌ memaꞌ nae,
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Yesus laꞌo ela lahenda kadodouꞌ sira, de fali leo uma neu. Boe ma ana mana tuka dea nara mai hule Ni rae, “Papa! Mafada fee ami nasasamaꞌ laꞌe-neuꞌ fii a sosoa-raraan dei!”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Yesus nataa nae, “Lahenda fo sele-kari bini-kee malole a, nana Au, Ana Lahenda ia.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Ma oka-tine a, nana riꞌ dae-bafoꞌ ia. Bini-kee malole a, nana riꞌ lahenda fo dadi reuꞌ Manetualain lahendan. Ma fii a, nana riꞌ nitu ra malaka na lahenda nara.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Boe ma lahenda tadaluꞌ fo riꞌ mai sele-kari fii nupuꞌ a, nana riꞌ nitu ra malaka bau-ina na. Ma ledo-fai eetu-ooruꞌ a, nana riꞌ dae-bafoꞌ a nonoe na. Lahenda manaetu-manaoru buna-boaꞌ a, nana siꞌ Manetualain eilaꞌo-limalopen rai nusatetu-ikutemaꞌ a mai.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Tepoꞌ fo dae-bafoꞌ a nonoe na, ara rabubua ra fii sira ela hotu henis.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Au, Ana Lahenda ia, neuꞌ ko fee eilaꞌo-limalope reme nusatetu-ikutemaꞌ a mai. Neuꞌ ko ara reu rabubua ra lahenda fo ta tuka Manetualain pareta Na. Ma sira boe rabubua ra basa lahenda fo duduku-papauꞌ lahenda fekeꞌ, ela bosoꞌ tuka Manetualain pareta Na.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Neuꞌ ko ara tuꞌu heni lahenda tadaluꞌ sira basa si leo ai-pila naraka a reu, sama leoꞌ hotu heni fii ra. Nai naa, besaꞌ ko ara doidoso raan seli, ma dola-ramatani losa dodoo na.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Tehuu lahenda bea nasoda roo-tetuꞌ tuka Manetualain hihii-nanaun, neuꞌ ko ara leo rahere roo sira Papa Mane na nai nusatetu-ikutemaꞌ a. Nai naa, ara rahaa-rakaledo sama leoꞌ ledo a. Lahenda bea nau bubuluꞌ neu Au, pasaꞌ natalolole ridoo na!”
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Yesus tamba seluꞌ nasasamaꞌ esa bali nae, “Lahenda fo nau bubuluꞌ Manetualain hohomu pareta na, sama leoꞌ lahenda fo nahiiꞌ hapu hata mabeli beraꞌ, lahenda parnaa nafunin nai dae bibia anaꞌ esa daleꞌ. Lahenda ria mai ali, boe ma ana hapu hata ria nai naa, huu ria na de namahoꞌo naan seli. Boe ma ana nadofu faliꞌ hata ria. Basa de ana nalale fali neun fo seꞌo heni ria hata-heton katemaꞌ. Boe ma ana neu asa na dae ria, fo ela ana bisa nanuu memaꞌ hata mabeli ria.”
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Yesus tamba selu nae, “Lahenda fo nau bubuluꞌ Manetualain hohomu pareta na, sama leoꞌ lahenda papalele esa nahiiꞌ hapu mutiara mabeli beraꞌ. Boe ma ana saka mutiara fo nau asa.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Fai fo ana nita mutiara malole inaꞌ esa, boe ma ana nalale fali neun fo seꞌo heni ria hata-heton katemaꞌ. Basa de ana neu asa na mutiara ria, fo ela ana bisa nanuu ni.”
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Yesus tamba bali nae, “Manetualain hohomu pareta Na, sama leoꞌ manadolu-manadala ra poꞌi pukaꞌ esa nai dano a. Pukaꞌ ria nala ika rupaꞌ ara.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Ikaꞌ henu pukaꞌ a, boe ma manadolu-manadala ra mai hela reni pukaꞌ ria leo dano a suu na neu. Boe ma ara ratuuꞌ de rahii ikaꞌ neme pukaꞌ a mai. Ika malole, sona ara peda si reuꞌ sosoroꞌ daleꞌ. Tehuu ikaꞌ fo ta malole, ara tuꞌu henis.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Leoꞌ na boe dae-bafoꞌ a nonoe na. Neuꞌ ko Manetualain eilaꞌo-limalopen reme nusatetu-ikutemaꞌ a mai, fo reu heo heni lahenda tadaluꞌ ara reme lahenda dale roo-tetuꞌ a mai.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Neuꞌ ko ara tuꞌu heni lahenda tadaluꞌ sira basa leo ai-pila naraka a reu. Nai naa, besaꞌ ko ara doidoso raan seli, ma dola-ramatani losa dodoo na.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Yesus dedea basa nae leoꞌ na, boe ma natane si nae, “Emi malelaꞌ basa-basan fo riꞌ bisinaaꞌ a Au dedea a, do?”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Yesus nataa natafaliꞌ asa nae, “Malole! Huu fo mesen agama fo homu nahere Musa atoran fo riꞌ manaduiꞌ memaꞌ neme fai a ulu na mai, ma ana homu nahere Au nanori-nafada besaꞌ ia ka, sona ria sama leoꞌ manuu umaꞌ esa nahiiꞌ soi mamana pepeda-fufuan, ela natudu ria hata-heto paraa nara, ma hata-heto bebeu nara.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Yesus nanori-nafada lahenda kadodouꞌ ara pake nasasamaꞌ, basa boe ma Ana laꞌo ela mamanaꞌ ria,
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 de fali leo Ria koro Na neu. Nai naa, Ana leo uma mamasoꞌ daleꞌ neu fo nanori-nafada lahenda ra. Basa lahenda fo ramanene Ni, ara heran raan seli. Ara bei dea rae, “Awii! Lahenda ia malela na seli! Ana nanori nai bea ia? Tao leoꞌ bea, de Ana bisa tao tanda heran sira?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Sekona te Ria nana noi tukan ai anan. Ita talelaꞌ Ria maman, Maria; ma Ria fadi nara, siꞌ Yakobis, Yusuf, Yudas ma Simon.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ita boe talelaꞌ Ria feto nara, huu fo ita basa leo nai koroꞌ esa! De Ana hapu malelan ria, neme beaꞌ mai bali? Ma Ana hapu kuasa kaheren ria, neme beaꞌ mai bali?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Huu ria na, de bolii nara puruꞌ, losaꞌ ara ta nau ramanene Ni soꞌ.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Huu no sira dale kamahere taa nara, de Yesus ta tao tanda heran dodouꞌ nai naa.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.