Mateus 13
Rote Rikou Alkitab (RGU) vs NVT
1 Fai ria boe Yesus kalua neme uma ria mai, de neu natuuꞌ nai dano Galilea suu na.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 Boe ma lahenda dodouꞌ mai fela-eo raa Ni. Ana ae leo ofa mananafuꞌ esa nai naa lain neu, de natuuꞌ fo nanori-nafada. Basa lahenda fo rai madaꞌ lain ara ramanene neuꞌ Ana.
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 Ana nanori-nafada si pake dedea nasasamaꞌ dodouꞌ. Ana tui nae, “Lahenda maue-maosa esa neu kari bini-kee nai ria oka-tinen.
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 Fai fo ana kari bini-kee sira, ruma tuda rai enoꞌ. Boe ma manupuiꞌ ara mai, de seseu rabasa bini-kee sira.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 Bini-kee ruma tuda laꞌe dae batu. Bini-kee sira mori lalaiꞌ, nana huu dae a niis a.
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 Tehuu ledo a nahaa, boe ma nupu nara mamale, de mate si. Huu fo oka nara ta tora losa dae daleꞌ.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 Bini-kee ruma bali tuda rai matemaꞌ a talada. Boe ma matemaꞌ a amu naisa nupuꞌ sira.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 Tehuu bini-kee ruma tuda laꞌe dae isiꞌ. Bini-kee sira mori, boe ma rambau-ina losa rabuna-raboa. Ruma reni buna-boaꞌ desi lena laiꞌ telu hulu, ruma desi lena laiꞌ nee hulu, ma ruma desi lena laiꞌ natun esa.
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 Bea nanuu ridooꞌ, sona nenene natalolole!”
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 Boe ma Yesus ana mana tuka dea nara mai ratane Ni rae, “Ubeaꞌ taon, de Papa manori-mafada lahenda kadodouꞌ sira pake nasasamaꞌ?”
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 Yesus nataa nae, “Huu no emi nau bubuluꞌ matetuꞌ Manetualain pareta Na, de Au afada memaꞌ nasasamaꞌ ria sosoa na. Tehuu maneniko lahenda fekeꞌ, sona Au anori-afada pake noi nasasamaꞌ.
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Huu fo lahenda bea nau saka matetuꞌ Manetualain hihii-nanaun, neuꞌ ko Ana fee ni boe-boe bubuluꞌ bali. Tehuu lahenda fo ta tao daleꞌ neuꞌ Manetualain hihii-nanaun, neuꞌ ko Ana tao naan dadi pakanaaꞌ.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Au anori-afada si pake nasasamaꞌ, nana huu:
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Sira sama leoꞌ lahenda fo riꞌ Manetualain mana nesi matan Yesaya duiꞌ nae,
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 Huu fo lahenda ia ra dale nara tea-mepeꞌ,
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 Tehuu emi, maua-manale! Huu fo emi mata mara rita, ma emi ridoo mara ramanene.
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 Mamahere Au! Fai a ulu na Manetualain mana nesi mata nara, ma lahenda dale roo-tetuꞌ ara rahiiꞌ rita hata fo riꞌ emi mitan, tehuu ara ta bisa fa. Sira boe rahiiꞌ ramanene hata fo riꞌ emi mamanenen, tehuu ara ta bisa fa.”
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 Yesus dedea basa leoꞌ na, boe ma nafada si nae, “De besaꞌ ia emi nenene nasasamaꞌ ria sosoa-raraan.
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 Bini-kee fo tuda nai enoꞌ a, nana riꞌ lahenda fo namanene Dedea-nafadaꞌ laꞌe-neuꞌ Manetualain hohomu pareta na, tehuu ana ta nalelaꞌ matetuꞌ. Boe ma nitu ra malaka na mai nalea neni Dedea-nafadaꞌ a neme lahenda ria dale na mai.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 Bini-kee fo tuda nai dae batu a, nana riꞌ lahenda fo namanene Manetualain Dedea-nafadan, boe ma ana sipoꞌ no dale namahoꞌo.
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 Tehuu Dedea-nafadaꞌ ria ta naoka-nasamu. Huu ria na, de ta nanapedaꞌ nalaꞌ dooꞌ a nai lahenda dale na. Leoꞌ na boe lahenda fekeꞌ a tao nasususaꞌ nana huu ana sipo Dedea-nafadaꞌ ria, ana tuꞌu-tapa heni si tutiꞌ a.
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 Ma bini-kee fo tuda nai matemaꞌ a talada a, sama leoꞌ lahenda fo namanene Dedea-nafadaꞌ ria. Tehuu ana nasapute no urusan rupaꞌ ara, fo bisa nasoda lole-napuꞌ. Boe ma urusan sira, seti heni Dedea-nafada ria neme dale na mai, losaꞌ ta nanuu sosoa-raraaꞌ soꞌ.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 Tehuu bini-kee fo tuda nai dae isiꞌ a, sama leoꞌ lahenda fo pasaꞌ ridoo na ela sipoꞌ Dedea-nafadaꞌ ria, ma tuka Manetualain hihii-nanaun. Boe ma ana tao noi hihii-nanauꞌ malole ra, sama leoꞌ bini-kee mabuna-maboaꞌ ria. Ruma rabuna-raboa desi lena laiꞌ telu hulu, ruma desi lena laiꞌ nee hulu, ma ruma desi lena laiꞌ natun esa.”
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 Yesus nafada seluꞌ nasasamaꞌ esa nae, “Manetualain hohomu pareta na, sama leoꞌ lahenda fo sele-kari bini-kee malole nai ria oka-tinen.
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 Nahatu de basa lahenda ra suku ramanee, boe ma lahenda tadaluꞌ a mai, de sele-kari fii nupuꞌ nai okaꞌ ria.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 Fai fo okaꞌ ria mulai neni buna-boaꞌ, boe ma ata ra rita fii a mori rai naa sama-sama ro hade gandum.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 Boe ma ara reu rafada manuu okaꞌ a rae, ‘Papa! Faiꞌ naa ra ami sele-kari bini-kee malole nai papa oka-tinem, hete? Ubeaꞌ taon, de besaꞌ ia hapu fii dodouꞌ so?’
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 Malaka ria nataa nae, ‘Ria nana, lahenda tadaluꞌ a nonoi-tataon.’
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 Tehuu ana nataa nae, ‘Bosoꞌ! Huu fo emi faꞌu fii ra, te neuꞌ ko faꞌu meni no hade gandum ara boe.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 Nemeꞌ na ela ara mori sama-sama losa ledo-fai eetu-ooruꞌ. Neuꞌ ko fai ria, besaꞌ ko au afada lahenda manaoru ra ae, “Emi mabubua ma fii sira dei. Boe ma puputu mabua si, fo hotu henis. Basa sona besaꞌ ko mabubua ma buna-boa malole ra, fo madai si reuꞌ mamana pepeda-fufuaꞌ daleꞌ.”’ ”
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 Boe ma Yesus dedea bali nae, “Au tamba seluꞌ nasasamaꞌ esa bali, ela emi bisa bubuluꞌ mae Manetualain dadi Mane soa-neuꞌ lahenda dodouꞌ. Ria lahenda nara, mulai masososa na bai anaꞌ, sama leoꞌ ai deke lutu anaꞌ fo riꞌ lahenda selen nai oka-tine.
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 Leo mae ai dekeꞌ ria, lutu anaꞌ a naan seli, tehuu maneniko ana nambau-ina mai, sona dadi neuꞌ ai huu bau-inaꞌ nai oka-tine. Losaꞌ manupuiꞌ ara mai rarunu rai ria doo ranan.”
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 Yesus tamba seluꞌ nasasamaꞌ esa nae, “Manetualain lahenda nara, sama leoꞌ ralu teteiꞌ fo riꞌ inaꞌ esa ame nabuan noo uuꞌ saku esa. Boe ma roti a aifuu losaꞌ bauꞌ basa, nana huu ralu tetei kabai anaꞌ ria.”
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Yesus nanori-nafada lahenda dodouꞌ pake tutuiꞌ rupaꞌ dodouꞌ leo naꞌ. Ana nanori-nafada lahenda dodouꞌ pake nasasamaꞌ.
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 Ana nanori-nafada leoꞌ na tuka hata fo Manetualain mana nesi mata na duiꞌ memaꞌ nae,
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 Yesus laꞌo ela lahenda kadodouꞌ sira, de fali leo uma neu. Boe ma ana mana tuka dea nara mai hule Ni rae, “Papa! Mafada fee ami nasasamaꞌ laꞌe-neuꞌ fii a sosoa-raraan dei!”
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 Yesus nataa nae, “Lahenda fo sele-kari bini-kee malole a, nana Au, Ana Lahenda ia.
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 Ma oka-tine a, nana riꞌ dae-bafoꞌ ia. Bini-kee malole a, nana riꞌ lahenda fo dadi reuꞌ Manetualain lahendan. Ma fii a, nana riꞌ nitu ra malaka na lahenda nara.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 Boe ma lahenda tadaluꞌ fo riꞌ mai sele-kari fii nupuꞌ a, nana riꞌ nitu ra malaka bau-ina na. Ma ledo-fai eetu-ooruꞌ a, nana riꞌ dae-bafoꞌ a nonoe na. Lahenda manaetu-manaoru buna-boaꞌ a, nana siꞌ Manetualain eilaꞌo-limalopen rai nusatetu-ikutemaꞌ a mai.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Tepoꞌ fo dae-bafoꞌ a nonoe na, ara rabubua ra fii sira ela hotu henis.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Au, Ana Lahenda ia, neuꞌ ko fee eilaꞌo-limalope reme nusatetu-ikutemaꞌ a mai. Neuꞌ ko ara reu rabubua ra lahenda fo ta tuka Manetualain pareta Na. Ma sira boe rabubua ra basa lahenda fo duduku-papauꞌ lahenda fekeꞌ, ela bosoꞌ tuka Manetualain pareta Na.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 Neuꞌ ko ara tuꞌu heni lahenda tadaluꞌ sira basa si leo ai-pila naraka a reu, sama leoꞌ hotu heni fii ra. Nai naa, besaꞌ ko ara doidoso raan seli, ma dola-ramatani losa dodoo na.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Tehuu lahenda bea nasoda roo-tetuꞌ tuka Manetualain hihii-nanaun, neuꞌ ko ara leo rahere roo sira Papa Mane na nai nusatetu-ikutemaꞌ a. Nai naa, ara rahaa-rakaledo sama leoꞌ ledo a. Lahenda bea nau bubuluꞌ neu Au, pasaꞌ natalolole ridoo na!”
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Yesus tamba seluꞌ nasasamaꞌ esa bali nae, “Lahenda fo nau bubuluꞌ Manetualain hohomu pareta na, sama leoꞌ lahenda fo nahiiꞌ hapu hata mabeli beraꞌ, lahenda parnaa nafunin nai dae bibia anaꞌ esa daleꞌ. Lahenda ria mai ali, boe ma ana hapu hata ria nai naa, huu ria na de namahoꞌo naan seli. Boe ma ana nadofu faliꞌ hata ria. Basa de ana nalale fali neun fo seꞌo heni ria hata-heton katemaꞌ. Boe ma ana neu asa na dae ria, fo ela ana bisa nanuu memaꞌ hata mabeli ria.”
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 Yesus tamba selu nae, “Lahenda fo nau bubuluꞌ Manetualain hohomu pareta na, sama leoꞌ lahenda papalele esa nahiiꞌ hapu mutiara mabeli beraꞌ. Boe ma ana saka mutiara fo nau asa.
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 Fai fo ana nita mutiara malole inaꞌ esa, boe ma ana nalale fali neun fo seꞌo heni ria hata-heton katemaꞌ. Basa de ana neu asa na mutiara ria, fo ela ana bisa nanuu ni.”
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 Yesus tamba bali nae, “Manetualain hohomu pareta Na, sama leoꞌ manadolu-manadala ra poꞌi pukaꞌ esa nai dano a. Pukaꞌ ria nala ika rupaꞌ ara.
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 Ikaꞌ henu pukaꞌ a, boe ma manadolu-manadala ra mai hela reni pukaꞌ ria leo dano a suu na neu. Boe ma ara ratuuꞌ de rahii ikaꞌ neme pukaꞌ a mai. Ika malole, sona ara peda si reuꞌ sosoroꞌ daleꞌ. Tehuu ikaꞌ fo ta malole, ara tuꞌu henis.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 Leoꞌ na boe dae-bafoꞌ a nonoe na. Neuꞌ ko Manetualain eilaꞌo-limalopen reme nusatetu-ikutemaꞌ a mai, fo reu heo heni lahenda tadaluꞌ ara reme lahenda dale roo-tetuꞌ a mai.
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Neuꞌ ko ara tuꞌu heni lahenda tadaluꞌ sira basa leo ai-pila naraka a reu. Nai naa, besaꞌ ko ara doidoso raan seli, ma dola-ramatani losa dodoo na.”
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Yesus dedea basa nae leoꞌ na, boe ma natane si nae, “Emi malelaꞌ basa-basan fo riꞌ bisinaaꞌ a Au dedea a, do?”
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 Yesus nataa natafaliꞌ asa nae, “Malole! Huu fo mesen agama fo homu nahere Musa atoran fo riꞌ manaduiꞌ memaꞌ neme fai a ulu na mai, ma ana homu nahere Au nanori-nafada besaꞌ ia ka, sona ria sama leoꞌ manuu umaꞌ esa nahiiꞌ soi mamana pepeda-fufuan, ela natudu ria hata-heto paraa nara, ma hata-heto bebeu nara.”
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 Yesus nanori-nafada lahenda kadodouꞌ ara pake nasasamaꞌ, basa boe ma Ana laꞌo ela mamanaꞌ ria,
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 de fali leo Ria koro Na neu. Nai naa, Ana leo uma mamasoꞌ daleꞌ neu fo nanori-nafada lahenda ra. Basa lahenda fo ramanene Ni, ara heran raan seli. Ara bei dea rae, “Awii! Lahenda ia malela na seli! Ana nanori nai bea ia? Tao leoꞌ bea, de Ana bisa tao tanda heran sira?
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 Sekona te Ria nana noi tukan ai anan. Ita talelaꞌ Ria maman, Maria; ma Ria fadi nara, siꞌ Yakobis, Yusuf, Yudas ma Simon.
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 Ita boe talelaꞌ Ria feto nara, huu fo ita basa leo nai koroꞌ esa! De Ana hapu malelan ria, neme beaꞌ mai bali? Ma Ana hapu kuasa kaheren ria, neme beaꞌ mai bali?”
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 Huu ria na, de bolii nara puruꞌ, losaꞌ ara ta nau ramanene Ni soꞌ.
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 Huu no sira dale kamahere taa nara, de Yesus ta tao tanda heran dodouꞌ nai naa.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.