Lucas 9

Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ARC

Sair da comparação
ARC Almeida Revista e Corrigida 2009
1 Jesu aababʉngeenie abafundigwa baake kalongo na babɨlɨ. Alɨnkʉbapapo amaka nʉ bʉlagɨli bwa kʉsikaga ɨmbepo ɨnyali syosa, nʉ kʉbʉmbʉlʉsya ʉbʉbine.
1 E, convocando os seus doze discípulos, deu-lhes virtude e poder sobre todos os demônios e para curarem enfermidades;
2 Po alɨnkʉbatʉma ʉkʉlʉmbɨlɨla ʉBʉnyafyale bwa Kyala nʉ kʉbʉmbʉlʉsya ababine.
2 e enviou-os a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mulɨngendaga nafyo nafimo ɨfya kʉbatʉʉla mu njɨla, nalɨnga ngili jaa kwendela, nalɨnga kɨnyambɨ, nalɨnga findʉ, nalɨnga ndalama, kangɨ nalɨnga mwenda gwa kwandʉla.
3 E disse-lhes: Nada leveis convosco para o caminho, nem bordões, nem alforje, nem pão, nem dinheiro, nem tenhais duas vestes.
4 Ɨnyumba joosa jɨla mukwakwingɨlaga, mukatʉʉgalege mulamula kɨsita kʉsaama, mpaka bo mukʉsookamo nkaaja ako.
4 E, em qualquer casa em que entrardes, ficai ali e de lá saireis.
5 Lɨnga abandʉ batikʉbambɨlɨla, mukasookengepo nʉ kʉkungʼunda ɨfumbɨ ɨjɨ jɨlɨ mmalʉndɨ gɨɨnu, ʉkʉja kyo kɨmanyilo kya kʉbasoka.”
5 E, se em qualquer cidade vos não receberem, saindo vós dali, sacudi o pó dos vossos pés, em testemunho contra eles.
6 Po balɨnkʉbʉʉka ntwaja, balɨnkʉlʉmbɨlɨla ɨNdʉmi ɨNunu, nʉ kʉbʉmbʉlʉsya ababine koosa kʉno baabʉʉkaga.
6 E, saindo eles, percorreram todas as aldeias, anunciando o evangelho e fazendo curas por toda a parte.
7 Heloti, ʉmalafyale ʉgwa mu Galilai, aapɨliike ɨnongwa syosa ɨsi aabombaga Jesu. Leelo silɨnkʉmmwalangania, paapo abandʉ bamo baatɨgɨ Johani ʉMoosi asyʉkile ʉkʉfuma mbafwe.
7 E o tetrarca Herodes ouvia tudo o que se passava e estava em dúvida, porque diziam alguns que João ressuscitara dos mortos,
8 Abangɨ baatɨgɨ, ʉnkunguluka Elija iisile kangɨ. Abangɨ baatɨgɨ, jʉmo mbakunguluka abaa ijolo asyʉkile.
8 e outros, que Elias tinha aparecido, e outros, que um profeta dos antigos havia ressuscitado.
9 Looli Heloti alɨnkʉtɨ, “Johani naalɨmmbuutile ʉntʉ! Po jo jwani ʉjʉ ngʉsipɨlɨka ɨnongwa syake?” Po Heloti alɨnkʉlonda fiijo ʉkʉmmbona Jesu.
9 E disse Herodes: A João mandei eu degolar; quem é, pois, este de quem ouço dizer tais coisas? E procurava vê-lo.
10 Abatʉmigwa balɨnkʉgomoka kwa Jesu, balɨnkʉmpangɨla ɨmbombo syosa ɨsi baabombile. Po alɨnkʉbeega, alɨnkʉbʉʉka nabo nkaaja aka ɨngamu jaake jo Betisaita, ʉkʉtɨ baje beene pabʉjo ʉbwa kwijeekela.
10 E, regressando os apóstolos, contaram-lhe tudo o que tinham feito. E, tomando-os consigo, retirou-se para um lugar deserto de uma cidade chamada Betsaida.
11 Abandʉ bingi bo bakʉmeenye kʉno ikʉbʉʉka, balɨnkʉnkonga. Jesu alɨnkʉbambɨlɨla, alɨnkʉbamanyisya ɨnongwa sya Bʉnyafyale bwa Kyala. Alɨnkʉbabʉmbʉlʉsya ʉbʉbine, aba baafumbilwe ʉkʉbʉmbʉlʉsigwa.
11 E, sabendo- o a multidão, o seguiu; e ele os recebeu, e falava-lhes do Reino de Deus, e sarava os que necessitavam de cura.
12 Akabalɨlo akaa namajolo bo kasegeliile, abafundigwa kalongo na babɨlɨ balɨnkʉbʉʉka kwa Jesu, balɨnkʉtɨ, “Ʉbalage abandʉ ʉkʉtɨ babʉʉke ntwaja na mmigʉnda ɨgya kɨfuki, babagiile ʉkʉfyaga ɨfindʉ na pa bʉgono, paapo apa tʉlipo lʉkʉbo.”
12 E já o dia começava a declinar; então, chegando-se a ele os doze, disseram-lhe: Despede a multidão, para que, indo aos campos e aldeias ao redor, se agasalhem e achem o que comer, porque aqui estamos em lugar deserto.
13 Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Amubapepo ʉmwe ɨfindʉ.” Balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Ʉswe tʉkaja nafyo nafimo, looli fyene ɨfisyesye fihaano nɨ ɨswɨ ibɨlɨ. Pamo tʉbʉʉke tʉkʉʉle ɨfindʉ ɨfya kʉbafwana abandʉ aba boosa!”
13 Mas ele lhes disse: Dai-lhes vós de comer. E eles disseram: Não temos senão cinco pães e dois peixes, salvo se nós próprios formos comprar comida para todo este povo.
14 Baalipo abandʉ abanyambala 5,000 bʉno.
14 Porquanto estavam ali quase cinco mil homens. Disse, então, aos seus discípulos: Fazei-os assentar, em grupos de cinquenta em cinquenta.
15 Po balɨnkʉbomba bo muno abalagɨliile, balɨnkʉbatʉʉgasya boosa.
15 E assim o fizeram, fazendo- os assentar a todos.
16 Po Jesu alɨnkwega ɨfisyesye fila fihaano, nɨ ɨswɨ sila ibɨlɨ, alɨnkʉkeeta kʉmwanya, alɨnkʉgwa ʉlʉpi kwa Kyala, alɨnkʉfimenya ɨfisyesye, alɨnkʉbapapo abafundigwa baake ʉkʉtɨ babajabɨle abandʉ.
16 E, tomando os cinco pães e os dois peixes e olhando para o céu, abençoou-os, e partiu-os, e deu-os aos seus discípulos para os porem diante da multidão.
17 Abandʉ boosa balɨnkʉlya, balɨnkwikʉta. Po abafundigwa baake balɨnkʉbʉngaania ɨfimeenya ɨfi fyasyeleko, balɨnkwisʉsya ɨfiibo kalongo na fibɨlɨ.
17 E comeram todos e saciaram-se; e levantaram, do que lhes sobejou, doze cestos de pedaços.
18 Ɨliisikʉ lɨmo, Jesu na bafundigwa baake baalɨ pamopeene pabʉjo bʉmo ʉbwa kwijeekela, iipuutaga. Alɨnkʉbalaalʉʉsya abafundigwa baake alɨnkʉtɨ, “Abandʉ bikʉtɨ, ʉne ne ani?”
18 E aconteceu que, estando ele orando em particular, estavam com ele os discípulos; e perguntou-lhes, dizendo: Quem diz a multidão que eu sou?
19 Balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Bamo bikʉtɨ gwe Johani ʉMoosi, abangɨ bikʉtɨ gwe nkunguluka Elija, na bangɨ bikʉtɨ ʉgwe jo jʉmo mbakunguluka abaa ijolo, ʉjʉ asyʉkile.”
19 E, respondendo eles, disseram: João Batista; outros, Elias, e outros, que um dos antigos profetas ressuscitou.
20 Po Jesu alɨnkʉbalaalʉʉsya abeene, alɨnkʉtɨ, “Na nuumwe mukʉtɨ, ʉne ne ani?” Po Peeteli alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Ʉgwe gwe Meesija, ʉMpoki ʉjʉ Kyala aatile ikʉntʉma.”
20 E disse-lhes: E vós quem dizeis que eu sou? E, respondendo Pedro, disse: O Cristo de Deus.
21 Jesu alɨnkʉbasoka ʉkʉtɨ balɨngammbʉʉlaga ɨnongwa ɨjo najʉmo.
21 E, admoestando-os, mandou que a ninguém referissem isso,
22 Jesu alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Ʉne Nnyamundʉ mpaka ngabe ɨngʉbɨlo nyingi nʉ kʉkaanigwa na balongosi baa Bajuuta, abapuuti abalongosi na bamanyisi baa ndagɨlo sya Moose, mpaka ʉkʉgogigwa. Po pi isikʉ lya bʉtatʉ, ngwisa kʉsyʉka.”
22 dizendo: É necessário que o Filho do Homem padeça muitas
23 Po Jesu alɨnkʉbabʉʉla boosa alɨnkʉtɨ, “Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉlonda ʉkʉngonga, jo fikʉtɨ alɨngiipaakɨsyaga na panandɨ, nalɨnga aikʉgogigwa pa kɨkohekano kʉnongwa jangʉ, angongege kʉkʉtɨ isikʉ.
23 E dizia a todos: Se alguém quer vir após mim, negue-se a si mesmo, e tome cada dia a sua cruz, e siga-me.
24 Ʉjʉ lɨnga ikʉlonda ʉkʉbʉponesya ʉbʉʉmi bwake, ikʉbʉpeesyaga ʉbʉʉmi bwa bwila na bwila. Looli ʉmundʉ ʉjʉ atikʉpaasya ʉkʉfwa kʉnongwa jangʉ, jo ikʉbʉkabaga ʉbʉʉmi bwa bwila na bwila.
24 Porque qualquer que quiser salvar a sua vida perdê-la-á; mas qualquer que, por amor de mim, perder a sua vida a salvará.
25 Eemwa, kalɨ ʉmundʉ fikʉmmbʉmbʉlɨla ɨfiki ʉkʉkɨkaba ɨkyʉma kyosa ɨkya nkiisʉ, looli ikʉbʉpeesya ʉbʉʉmi bwa bwila na bwila?
25 Porque que aproveita ao homem granjear o mundo todo, perdendo-se ou prejudicando-se a si mesmo?
26 Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉʉfwɨlaga ɨsoni ʉne na masyʉ gangʉ, ne Nnyamundʉ ngwisa kʉmfwɨla ɨsoni ʉmundʉ ʉjo, bo ngwisa mbʉsisya bwangʉ, ʉbwa Taata nʉ bwa bandʉmi abiikemo.
26 Porque qualquer que de mim e das minhas palavras se envergonhar, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e
27 Nalooli nikʉbabʉʉla, balipo bamo papaapa aba batikʉfwa mpaka taasi babʉbone ʉBʉnyafyale bwa Kyala.”
27 E em verdade vos digo que, dos que aqui estão, alguns há que não provarão a morte até que vejam o Reino de Deus.
28 Amasikʉ lwele bʉno bo gakɨndile, ʉkʉfuma pakʉjoba amasyʉ ago, Jesu alɨnkʉbeega baa Peeteli, Johani na Jaakobo, alɨnkʉfyʉka nabo pa kyamba kʉkwipuuta.
28 E aconteceu que, quase oito dias depois dessas palavras, tomou consigo a Pedro, a João e a Tiago e subiu ao monte a orar.
29 Bo ikwipuuta, aalyandwike kʉmaaso, nɨ myenda gyake gɨlɨnkʉja myelu, gɨlɨnkʉlangala fiijo.
29 E, estando ele orando, transfigurou-se a aparência do seu rosto, e as suas vestes ficaram brancas e mui resplandecentes.
30 — ausente —
30 E eis que estavam falando com ele dois varões, que eram Moisés e Elias,
31 — ausente —
31 os quais apareceram com glória e falavam da sua morte, a qual havia de cumprir-se em Jerusalém.
32 Peeteli na banine twabakolile ʉtʉlo. Nakalɨnga balɨnkʉlembʉka balɨnkʉmmbona Jesu mbʉsisya bwake na bandʉ babɨlɨ abo bɨɨmile pamopeene nagwe.
32 E Pedro e os que estavam com ele estavam carregados de sono; e, quando despertaram, viram a sua glória e aqueles dois varões que estavam com ele.
33 Abandʉ bala babɨlɨ bo bikʉbalanila na Jesu, Peeteli alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, kanunu ʉswe ʉkʉjapo apa. Tʉjenge ɨfitembe fitatʉ. Kɨmo kɨje kyako, ɨkɨngɨ kya Moose, nɨ kɨngɨ kɨje kya Elija.” Peeteli akaasimeenye na ɨsi aajobaga.
33 E aconteceu que, quando aqueles se apartaram dele, disse Pedro a Jesus: Mestre, bom é que nós estejamos aqui e façamos três tendas, uma para ti, uma para Moisés e uma para Elias, não sabendo o que dizia.
34 Peeteli bo akaalɨ ikʉjoba, lɨlɨnkwisa iibɨngo lɨlɨnkʉbakupɨkɨla. Po abafundigwa balɨnkʉtiila fiijo.
34 E, dizendo ele isso, veio uma nuvem que os cobriu com a sua sombra; e, entrando eles na nuvem, temeram.
35 Po balɨnkʉpɨlɨka iisyʉ ʉkʉfuma mwi ibɨngo, lɨlɨnkʉtɨ, “Ʉjʉ jo Mwanangʉ ʉNsʉngʉligwa, mumpɨlɨkɨsyege!”
35 E saiu da nuvem uma voz que dizia: Este é o meu Filho amado; a ele ouvi.
36 Ɨliisyʉ bo lɨmyekile, Jesu alɨnkʉboneka alɨ mwene. Boope abafundigwa baake balɨnkʉja kɨmyemye, bakaalɨmpangiilemo ʉmundʉ najʉmo ɨsi baasibwene, mmasikʉ ago.
36 E, tendo soado aquela voz, Jesus foi achado só; e eles calaram-se e, por aqueles dias, não contaram a ninguém nada do que tinham visto.
37 Kɨlaabo kyake, Jesu na bafundigwa bala batatʉ bo basulwike ʉkʉfuma kʉ kyamba, baalyaganiile nɨ kɨlʉndɨlo ɨkɨnywamu ɨkya bandʉ.
37 E aconteceu, no dia seguinte, que, descendo eles do monte, lhes saiu ao encontro uma grande multidão.
38 Ʉmundʉ jʉmo nkɨlʉndɨlo alɨnkʉkoolela alɨnkʉtɨ, “Gwe Mmanyisi, ngʉkʉsʉʉma ʉnkeete ʉmwanangʉ, paapo jo mwanangʉ jʉmojwene ntɨga.
38 E eis que um homem da multidão clamou, dizendo, Mestre, peço-te que olhes para meu filho, porque é o único que eu tenho.
39 Ɨmbepo ɨnyali jikʉnkola kaa kingi, ikʉjwega, jikʉnnjʉgaania ikʉsoosya ʉntotoofula nkanwa. Ɨmbepo ɨnyali ɨjo jikʉntaamya fiijo, jɨtikʉnndeka, looli lʉmoolʉmo.
39 Eis que um espírito o toma, e de repente clama, e o despedaça até espumar; e só o larga depois de o ter quebrantado.
40 Mbasʉʉmile abafundigwa baako ʉkʉtɨ bajɨkage, looli batoliigwe.”
40 E roguei aos teus discípulos que o expulsassem, e não puderam.
41 Jesu alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mwe bandʉ baa nkabalɨlo aka, mwe mukaja nʉ lwitɨko ʉmwe! Moonangiike! Bʉle, ngʉtʉʉgala pamopeene na nuumwe nʉ kʉbakeetelela mpaka ndɨli? Namuntwale apa ʉmwanike.”
41 E Jesus, respondendo, disse: Ó geração incrédula e perversa! Até quando estarei ainda convosco e vos sofrerei? Traze-me cá o teu filho.
42 Ʉmwana jʉla bo ikʉbʉʉka kwa Jesu, ɨmbepo ɨnyali jɨlɨnkʉnnjʉgaania, jɨlɨnkʉmmbiga paasi. Po Jesu alɨnkʉjɨkemela, alɨnkʉmmbʉmbʉlʉsya ʉmwana jʉla, alɨnkʉnngomokesya ʉgwise.
42 E, quando vinha chegando, o demônio o derribou e convulsionou; porém Jesus repreendeu o espírito imundo, e curou o menino, e o entregou a seu pai.
43 Abandʉ boosa baagaswigile amaka amakʉlʉmba agaa Kyala.
43 E todos pasmavam da majestade de Deus. E, maravilhando-se todos de todas as
44 “Mupɨlɨkɨsye kanunu ɨsi. Ne Nnyamundʉ ngwisa kʉbɨɨkigwa mmaboko agaa balʉgʉ.”
44 Ponde vós estas palavras em vossos ouvidos, porque o Filho do Homem será entregue nas mãos dos homens.
45 Looli abeene bakaasyageenie ɨsi aajobaga Jesu, paapo syafisiigwe kʉmyabo ʉkʉtɨ balɨngasyagania. Kangɨ baatiilaga ʉkʉnndaalʉʉsya.
45 Mas eles não entendiam essa palavra, que lhes era encoberta, para que a não compreendessem; e temiam interrogá-lo acerca dessa palavra.
46 Abafundigwa baa Jesu balɨnkwanda ʉkʉkaanikana ʉkʉtɨ, jo jwani nkʉlʉmba nkɨbugutɨla kyabo.
46 E suscitou-se entre eles uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Jesu aasyageenie ɨnyiinogono syabo. Po alɨnkʉmmwega ʉmwanike, alɨnkʉmmbɨɨka kɨfuki nagwe.
47 Mas Jesus, vendo o pensamento do coração deles, tomou uma criança, pô-la junto a si
48 Alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉmmwambɨlɨla ʉmwanike ʉjʉ mu ngamu jangʉ, ikʉʉnyambɨlɨla ʉne. Kangɨ ʉjʉ ikʉʉnyambɨlɨla ʉne, ikʉmmwambɨlɨla ʉjʉ andʉmile. Paapo ʉnnandɨ ʉkʉkɨnda mwesa pakatɨ pamyɨnu, jo nkʉlʉmba ʉkʉkɨnda boosa.”
48 e disse-lhes: Qualquer que receber esta criança em meu nome recebe-me a mim; e qualquer que me recebe a mim recebe o que me enviou; porque aquele que entre vós todos for o menor, esse mesmo é grande.
49 Johani alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, twalɨmmbwene ʉmundʉ jʉmo ikʉkaga ɨmbepo ɨnyali mu ngamu jaako. Twalɨnkaaniisye, paapo akaja pamopeene na nuuswe.”
49 E, respondendo João, disse: Mestre, vimos um que em teu nome expulsava os demônios, e lho proibimos, porque não te segue conosco.
50 Looli Jesu alɨnkʉtɨ, “Mulɨngankaanisyaga, paapo ʉmundʉ ʉjʉ atikʉkɨndana na nuumwe, jo alɨ kʉkɨbafu kyɨnu.”
50 E Jesus lhes disse: Não o proibais, porque quem não é contra nós é por nós.
51 Akabalɨlo kaake akaa kʉfyʉka kʉmwanya bo kalɨ kɨfuki, Jesu aatumwile ʉkʉbʉʉka kʉ Jelusalemu, alɨnkʉbʉʉka.
51 E aconteceu que, completando-se os dias para a sua assunção, manifestou o firme propósito de ir a Jerusalém.
52 Po alɨnkʉbatʉma abandʉ abaa kʉtalapo, abo balɨnkʉbʉʉka nkaaja kamo akaa Basamalija, kʉkʉntendekekesya ʉbʉjo.
52 E mandou mensageiros diante da sua face; e, indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos, para lhe prepararem pousada.
53 Looli abandʉ baa kʉla balɨnkʉkaana ʉkʉmmwambɨlɨla Jesu, paapo aabʉʉkaga kʉ Jelusalemu.
53 Mas não o receberam, porque o seu aspecto era como de quem ia a Jerusalém.
54 Abafundigwa baake, Jaakobo na Johani, bo basibwene ɨsyo balɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, kʉlonda tʉsʉʉme ʉmooto gʉsuluke ʉkʉfuma kʉmwanya gʉbapyute [bo ʉlʉ aabombile Elija]?”
54 E os discípulos Tiago e João, vendo isso, disseram: Senhor, queres que digamos que desça fogo do céu e os consuma, como Elias também fez?
55 Looli Jesu alɨnkʉbasanukɨla nʉ kʉbakemela. [Alɨnkʉtɨ, “Mukasyagania ʉkʉtɨ mukʉlondigwa ʉkʉja nɨ nyiinogono ɨsya lʉko lʉki.
55 Voltando-se, porém, repreendeu-os e disse: Vós não sabeis de que espírito sois.
56 Namanga Nnyamundʉ akaaliisile kʉkʉbapyuta abandʉ looli kʉkʉbapoka.”] Jesu na bafundigwa baake balɨnkʉsookapo, balɨnkʉbʉʉka nkaaja akangɨ.
56 Porque o Filho do Homem não veio para destruir as almas dos homens, mas para salvá- E foram para outra aldeia.
57 Jesu na bafundigwa baake bo balɨ mu njɨla, ʉmundʉ jʉmo alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Ʉne nikʉkʉkongaga koosa kʉno kʉbʉʉka ʉkʉtɨ nje mfundigwa gwako!”
57 E aconteceu que, indo eles pelo caminho, lhe disse um: Senhor, seguir-te-ei para onde quer que fores.
58 Jesu alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Ʉtʉmbwe tʉlɨ nɨ mbako, nɨ njʉni silɨ nɨ fifufumbwa, looli ʉne Nnyamundʉ ngaja nʉ bʉjo ʉbwa kʉlambalala.”
58 E disse-lhe Jesus: As raposas têm covis, e as aves do céu, ninhos, mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Jesu alɨnkʉmmbʉʉla ʉmundʉ ʉjʉngɨ, alɨnkʉtɨ, “Ʉngongege!” Ʉmundʉ jʉla alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, leka taasi mbʉʉke ngansyɨle taata.”
59 E disse a outro: Segue-me. Mas ele respondeu: Senhor, deixa que primeiro eu vá enterrar meu pai.
60 Jesu alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Baleke abafwe babasyɨlege abafwe baabo. Looli ʉgwe, ʉbʉʉke kʉkʉfumusya ʉBʉnyafyale bwa Kyala.”
60 Mas Jesus lhe observou: Deixa aos mortos o enterrar os seus mortos; porém tu, vai e anuncia o Reino de Deus.
61 Joope ʉjʉngɨ alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, ngʉkʉkongaga, looli ʉʉndekesye taasi ngalage kʉkaaja.”
61 Disse também outro: Senhor, eu te seguirei, mas deixa-me despedir primeiro dos que estão em minha casa.
62 Jesu alɨnkʉmmbʉʉla alɨnkʉtɨ, “Ʉmundʉ ʉjʉ alɨ pakʉlɨma, lɨnga ikʉkeetako kʉnyuma, akabagɨsya ʉkʉja mbombeli mBʉnyafyale bwa Kyala.”
62 E Jesus lhe disse: Ninguém que lança mão do arado e olha para trás é apto para o Reino de Deus.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.