Lucas 9
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ARA
1 Jesu aababʉngeenie abafundigwa baake kalongo na babɨlɨ. Alɨnkʉbapapo amaka nʉ bʉlagɨli bwa kʉsikaga ɨmbepo ɨnyali syosa, nʉ kʉbʉmbʉlʉsya ʉbʉbine.
1 Tendo Jesus convocado os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para efetuarem curas.
2 Po alɨnkʉbatʉma ʉkʉlʉmbɨlɨla ʉBʉnyafyale bwa Kyala nʉ kʉbʉmbʉlʉsya ababine.
2 Também os enviou a pregar o reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mulɨngendaga nafyo nafimo ɨfya kʉbatʉʉla mu njɨla, nalɨnga ngili jaa kwendela, nalɨnga kɨnyambɨ, nalɨnga findʉ, nalɨnga ndalama, kangɨ nalɨnga mwenda gwa kwandʉla.
3 E disse-lhes: Nada leveis para o caminho: nem bordão, nem alforje, nem pão, nem dinheiro; nem deveis ter duas túnicas.
4 Ɨnyumba joosa jɨla mukwakwingɨlaga, mukatʉʉgalege mulamula kɨsita kʉsaama, mpaka bo mukʉsookamo nkaaja ako.
4 Na casa em que entrardes, ali permanecei e dali saireis.
5 Lɨnga abandʉ batikʉbambɨlɨla, mukasookengepo nʉ kʉkungʼunda ɨfumbɨ ɨjɨ jɨlɨ mmalʉndɨ gɨɨnu, ʉkʉja kyo kɨmanyilo kya kʉbasoka.”
5 E onde quer que não vos receberem, ao sairdes daquela cidade, sacudi o pó dos vossos pés em testemunho contra eles.
6 Po balɨnkʉbʉʉka ntwaja, balɨnkʉlʉmbɨlɨla ɨNdʉmi ɨNunu, nʉ kʉbʉmbʉlʉsya ababine koosa kʉno baabʉʉkaga.
6 Então, saindo, percorriam todas as aldeias, anunciando o evangelho e efetuando curas por toda parte.
7 Heloti, ʉmalafyale ʉgwa mu Galilai, aapɨliike ɨnongwa syosa ɨsi aabombaga Jesu. Leelo silɨnkʉmmwalangania, paapo abandʉ bamo baatɨgɨ Johani ʉMoosi asyʉkile ʉkʉfuma mbafwe.
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava e ficou perplexo, porque alguns diziam: João ressuscitou dentre os mortos;
8 Abangɨ baatɨgɨ, ʉnkunguluka Elija iisile kangɨ. Abangɨ baatɨgɨ, jʉmo mbakunguluka abaa ijolo asyʉkile.
8 outros: Elias apareceu; e outros: Ressurgiu um dos antigos profetas.
9 Looli Heloti alɨnkʉtɨ, “Johani naalɨmmbuutile ʉntʉ! Po jo jwani ʉjʉ ngʉsipɨlɨka ɨnongwa syake?” Po Heloti alɨnkʉlonda fiijo ʉkʉmmbona Jesu.
9 Herodes, porém, disse: Eu mandei decapitar a João; quem é, pois, este a respeito do qual tenho ouvido tais coisas? E se esforçava por vê-lo.
10 Abatʉmigwa balɨnkʉgomoka kwa Jesu, balɨnkʉmpangɨla ɨmbombo syosa ɨsi baabombile. Po alɨnkʉbeega, alɨnkʉbʉʉka nabo nkaaja aka ɨngamu jaake jo Betisaita, ʉkʉtɨ baje beene pabʉjo ʉbwa kwijeekela.
10 Ao regressarem, os apóstolos relataram a Jesus tudo o que tinham feito. E, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Abandʉ bingi bo bakʉmeenye kʉno ikʉbʉʉka, balɨnkʉnkonga. Jesu alɨnkʉbambɨlɨla, alɨnkʉbamanyisya ɨnongwa sya Bʉnyafyale bwa Kyala. Alɨnkʉbabʉmbʉlʉsya ʉbʉbine, aba baafumbilwe ʉkʉbʉmbʉlʉsigwa.
11 Mas as multidões, ao saberem, seguiram-no. Acolhendo-as, falava-lhes a respeito do reino de Deus e socorria os que tinham necessidade de cura.
12 Akabalɨlo akaa namajolo bo kasegeliile, abafundigwa kalongo na babɨlɨ balɨnkʉbʉʉka kwa Jesu, balɨnkʉtɨ, “Ʉbalage abandʉ ʉkʉtɨ babʉʉke ntwaja na mmigʉnda ɨgya kɨfuki, babagiile ʉkʉfyaga ɨfindʉ na pa bʉgono, paapo apa tʉlipo lʉkʉbo.”
12 Mas o dia começava a declinar. Então, se aproximaram os doze e lhe disseram: Despede a multidão, para que, indo às aldeias e campos circunvizinhos, se hospedem e achem alimento; pois estamos aqui em lugar deserto.
13 Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Amubapepo ʉmwe ɨfindʉ.” Balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Ʉswe tʉkaja nafyo nafimo, looli fyene ɨfisyesye fihaano nɨ ɨswɨ ibɨlɨ. Pamo tʉbʉʉke tʉkʉʉle ɨfindʉ ɨfya kʉbafwana abandʉ aba boosa!”
13 Ele, porém, lhes disse: Dai-lhes vós mesmos de comer. Responderam eles: Não temos mais que cinco pães e dois peixes, salvo se nós mesmos formos comprar comida para todo este povo.
14 Baalipo abandʉ abanyambala 5,000 bʉno.
14 Porque estavam ali cerca de cinco mil homens. Então, disse aos seus discípulos: Fazei-os sentar-se em grupos de cinquenta.
15 Po balɨnkʉbomba bo muno abalagɨliile, balɨnkʉbatʉʉgasya boosa.
15 Eles atenderam, acomodando a todos.
16 Po Jesu alɨnkwega ɨfisyesye fila fihaano, nɨ ɨswɨ sila ibɨlɨ, alɨnkʉkeeta kʉmwanya, alɨnkʉgwa ʉlʉpi kwa Kyala, alɨnkʉfimenya ɨfisyesye, alɨnkʉbapapo abafundigwa baake ʉkʉtɨ babajabɨle abandʉ.
16 E, tomando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou, partiu e deu aos discípulos para que os distribuíssem entre o povo.
17 Abandʉ boosa balɨnkʉlya, balɨnkwikʉta. Po abafundigwa baake balɨnkʉbʉngaania ɨfimeenya ɨfi fyasyeleko, balɨnkwisʉsya ɨfiibo kalongo na fibɨlɨ.
17 Todos comeram e se fartaram; e dos pedaços que ainda sobejaram foram recolhidos doze cestos.
18 Ɨliisikʉ lɨmo, Jesu na bafundigwa baake baalɨ pamopeene pabʉjo bʉmo ʉbwa kwijeekela, iipuutaga. Alɨnkʉbalaalʉʉsya abafundigwa baake alɨnkʉtɨ, “Abandʉ bikʉtɨ, ʉne ne ani?”
18 Estando ele orando à parte, achavam-se presentes os discípulos, a quem perguntou: Quem dizem as multidões que sou eu?
19 Balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Bamo bikʉtɨ gwe Johani ʉMoosi, abangɨ bikʉtɨ gwe nkunguluka Elija, na bangɨ bikʉtɨ ʉgwe jo jʉmo mbakunguluka abaa ijolo, ʉjʉ asyʉkile.”
19 Responderam eles: João Batista, mas outros, Elias; e ainda outros dizem que ressurgiu um dos antigos profetas.
20 Po Jesu alɨnkʉbalaalʉʉsya abeene, alɨnkʉtɨ, “Na nuumwe mukʉtɨ, ʉne ne ani?” Po Peeteli alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Ʉgwe gwe Meesija, ʉMpoki ʉjʉ Kyala aatile ikʉntʉma.”
20 Mas vós, perguntou ele, quem dizeis que eu sou? Então, falou Pedro e disse: És o Cristo de Deus.
21 Jesu alɨnkʉbasoka ʉkʉtɨ balɨngammbʉʉlaga ɨnongwa ɨjo najʉmo.
21 Ele, porém, advertindo-os, mandou que a ninguém declarassem tal coisa,
22 Jesu alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Ʉne Nnyamundʉ mpaka ngabe ɨngʉbɨlo nyingi nʉ kʉkaanigwa na balongosi baa Bajuuta, abapuuti abalongosi na bamanyisi baa ndagɨlo sya Moose, mpaka ʉkʉgogigwa. Po pi isikʉ lya bʉtatʉ, ngwisa kʉsyʉka.”
22 dizendo: É necessário que o Filho do Homem sofra muitas coisas, seja rejeitado pelos anciãos, pelos principais sacerdotes e pelos escribas; seja morto e, no terceiro dia, ressuscite.
23 Po Jesu alɨnkʉbabʉʉla boosa alɨnkʉtɨ, “Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉlonda ʉkʉngonga, jo fikʉtɨ alɨngiipaakɨsyaga na panandɨ, nalɨnga aikʉgogigwa pa kɨkohekano kʉnongwa jangʉ, angongege kʉkʉtɨ isikʉ.
23 Dizia a todos: Se alguém quer vir após mim, a si mesmo se negue, dia a dia tome a sua cruz e siga-me.
24 Ʉjʉ lɨnga ikʉlonda ʉkʉbʉponesya ʉbʉʉmi bwake, ikʉbʉpeesyaga ʉbʉʉmi bwa bwila na bwila. Looli ʉmundʉ ʉjʉ atikʉpaasya ʉkʉfwa kʉnongwa jangʉ, jo ikʉbʉkabaga ʉbʉʉmi bwa bwila na bwila.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida perdê-la-á; quem perder a vida por minha causa, esse a salvará.
25 Eemwa, kalɨ ʉmundʉ fikʉmmbʉmbʉlɨla ɨfiki ʉkʉkɨkaba ɨkyʉma kyosa ɨkya nkiisʉ, looli ikʉbʉpeesya ʉbʉʉmi bwa bwila na bwila?
25 Que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, se vier a perder-se ou a causar dano a si mesmo?
26 Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉʉfwɨlaga ɨsoni ʉne na masyʉ gangʉ, ne Nnyamundʉ ngwisa kʉmfwɨla ɨsoni ʉmundʉ ʉjo, bo ngwisa mbʉsisya bwangʉ, ʉbwa Taata nʉ bwa bandʉmi abiikemo.
26 Porque qualquer que de mim e das minhas palavras se envergonhar, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e na do Pai e dos santos anjos.
27 Nalooli nikʉbabʉʉla, balipo bamo papaapa aba batikʉfwa mpaka taasi babʉbone ʉBʉnyafyale bwa Kyala.”
27 Verdadeiramente, vos digo: alguns há dos que aqui se encontram que, de maneira nenhuma, passarão pela morte até que vejam o reino de Deus.
28 Amasikʉ lwele bʉno bo gakɨndile, ʉkʉfuma pakʉjoba amasyʉ ago, Jesu alɨnkʉbeega baa Peeteli, Johani na Jaakobo, alɨnkʉfyʉka nabo pa kyamba kʉkwipuuta.
28 Cerca de oito dias depois de proferidas estas palavras, tomando consigo a Pedro, João e Tiago, subiu ao monte com o propósito de orar.
29 Bo ikwipuuta, aalyandwike kʉmaaso, nɨ myenda gyake gɨlɨnkʉja myelu, gɨlɨnkʉlangala fiijo.
29 E aconteceu que, enquanto ele orava, a aparência do seu rosto se transfigurou e suas vestes resplandeceram de brancura.
30 — ausente —
30 Eis que dois varões falavam com ele: Moisés e Elias,
31 — ausente —
31 os quais apareceram em glória e falavam da sua partida, que ele estava para cumprir em Jerusalém.
32 Peeteli na banine twabakolile ʉtʉlo. Nakalɨnga balɨnkʉlembʉka balɨnkʉmmbona Jesu mbʉsisya bwake na bandʉ babɨlɨ abo bɨɨmile pamopeene nagwe.
32 Pedro e seus companheiros achavam-se premidos de sono; mas, conservando-se acordados, viram a sua glória e os dois varões que com ele estavam.
33 Abandʉ bala babɨlɨ bo bikʉbalanila na Jesu, Peeteli alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, kanunu ʉswe ʉkʉjapo apa. Tʉjenge ɨfitembe fitatʉ. Kɨmo kɨje kyako, ɨkɨngɨ kya Moose, nɨ kɨngɨ kɨje kya Elija.” Peeteli akaasimeenye na ɨsi aajobaga.
33 Ao se retirarem estes de Jesus, disse-lhe Pedro: Mestre, bom é estarmos aqui; então, façamos três tendas: uma será tua, outra, de Moisés, e outra, de Elias, não sabendo, porém, o que dizia.
34 Peeteli bo akaalɨ ikʉjoba, lɨlɨnkwisa iibɨngo lɨlɨnkʉbakupɨkɨla. Po abafundigwa balɨnkʉtiila fiijo.
34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem e os envolveu; e encheram-se de medo ao entrarem na nuvem.
35 Po balɨnkʉpɨlɨka iisyʉ ʉkʉfuma mwi ibɨngo, lɨlɨnkʉtɨ, “Ʉjʉ jo Mwanangʉ ʉNsʉngʉligwa, mumpɨlɨkɨsyege!”
35 E dela veio uma voz, dizendo: Este é o meu Filho, o meu eleito; a ele ouvi.
36 Ɨliisyʉ bo lɨmyekile, Jesu alɨnkʉboneka alɨ mwene. Boope abafundigwa baake balɨnkʉja kɨmyemye, bakaalɨmpangiilemo ʉmundʉ najʉmo ɨsi baasibwene, mmasikʉ ago.
36 Depois daquela voz, achou-se Jesus sozinho. Eles calaram-se e, naqueles dias, a ninguém contaram coisa alguma do que tinham visto.
37 Kɨlaabo kyake, Jesu na bafundigwa bala batatʉ bo basulwike ʉkʉfuma kʉ kyamba, baalyaganiile nɨ kɨlʉndɨlo ɨkɨnywamu ɨkya bandʉ.
37 No dia seguinte, ao descerem eles do monte, veio ao encontro de Jesus grande multidão.
38 Ʉmundʉ jʉmo nkɨlʉndɨlo alɨnkʉkoolela alɨnkʉtɨ, “Gwe Mmanyisi, ngʉkʉsʉʉma ʉnkeete ʉmwanangʉ, paapo jo mwanangʉ jʉmojwene ntɨga.
38 E eis que, dentre a multidão, surgiu um homem, dizendo em alta voz: Mestre, suplico-te que vejas meu filho, porque é o único;
39 Ɨmbepo ɨnyali jikʉnkola kaa kingi, ikʉjwega, jikʉnnjʉgaania ikʉsoosya ʉntotoofula nkanwa. Ɨmbepo ɨnyali ɨjo jikʉntaamya fiijo, jɨtikʉnndeka, looli lʉmoolʉmo.
39 um espírito se apodera dele, e, de repente, o menino grita, e o espírito o atira por terra, convulsiona-o até espumar; e dificilmente o deixa, depois de o ter quebrantado.
40 Mbasʉʉmile abafundigwa baako ʉkʉtɨ bajɨkage, looli batoliigwe.”
40 Roguei aos teus discípulos que o expelissem, mas eles não puderam.
41 Jesu alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mwe bandʉ baa nkabalɨlo aka, mwe mukaja nʉ lwitɨko ʉmwe! Moonangiike! Bʉle, ngʉtʉʉgala pamopeene na nuumwe nʉ kʉbakeetelela mpaka ndɨli? Namuntwale apa ʉmwanike.”
41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa! Até quando estarei convosco e vos sofrerei? Traze o teu filho.
42 Ʉmwana jʉla bo ikʉbʉʉka kwa Jesu, ɨmbepo ɨnyali jɨlɨnkʉnnjʉgaania, jɨlɨnkʉmmbiga paasi. Po Jesu alɨnkʉjɨkemela, alɨnkʉmmbʉmbʉlʉsya ʉmwana jʉla, alɨnkʉnngomokesya ʉgwise.
42 Quando se ia aproximando, o demônio o atirou no chão e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou a seu pai.
43 Abandʉ boosa baagaswigile amaka amakʉlʉmba agaa Kyala.
43 E todos ficaram maravilhados ante a majestade de Deus. Como todos se maravilhassem de quanto Jesus fazia, disse aos seus discípulos:
44 “Mupɨlɨkɨsye kanunu ɨsi. Ne Nnyamundʉ ngwisa kʉbɨɨkigwa mmaboko agaa balʉgʉ.”
44 Fixai nos vossos ouvidos as seguintes palavras: o Filho do Homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Looli abeene bakaasyageenie ɨsi aajobaga Jesu, paapo syafisiigwe kʉmyabo ʉkʉtɨ balɨngasyagania. Kangɨ baatiilaga ʉkʉnndaalʉʉsya.
45 Eles, porém, não entendiam isto, e foi-lhes encoberto para que o não compreendessem; e temiam interrogá-lo a este respeito.
46 Abafundigwa baa Jesu balɨnkwanda ʉkʉkaanikana ʉkʉtɨ, jo jwani nkʉlʉmba nkɨbugutɨla kyabo.
46 Levantou-se entre eles uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Jesu aasyageenie ɨnyiinogono syabo. Po alɨnkʉmmwega ʉmwanike, alɨnkʉmmbɨɨka kɨfuki nagwe.
47 Mas Jesus, sabendo o que se lhes passava no coração, tomou uma criança, colocou-a junto a si
48 Alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉmmwambɨlɨla ʉmwanike ʉjʉ mu ngamu jangʉ, ikʉʉnyambɨlɨla ʉne. Kangɨ ʉjʉ ikʉʉnyambɨlɨla ʉne, ikʉmmwambɨlɨla ʉjʉ andʉmile. Paapo ʉnnandɨ ʉkʉkɨnda mwesa pakatɨ pamyɨnu, jo nkʉlʉmba ʉkʉkɨnda boosa.”
48 e lhes disse: Quem receber esta criança em meu nome a mim me recebe; e quem receber a mim recebe aquele que me enviou; porque aquele que entre vós for o menor de todos, esse é que é grande.
49 Johani alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, twalɨmmbwene ʉmundʉ jʉmo ikʉkaga ɨmbepo ɨnyali mu ngamu jaako. Twalɨnkaaniisye, paapo akaja pamopeene na nuuswe.”
49 Falou João e disse: Mestre, vimos certo homem que, em teu nome, expelia demônios e lho proibimos, porque não segue conosco.
50 Looli Jesu alɨnkʉtɨ, “Mulɨngankaanisyaga, paapo ʉmundʉ ʉjʉ atikʉkɨndana na nuumwe, jo alɨ kʉkɨbafu kyɨnu.”
50 Mas Jesus lhe disse: Não proibais; pois quem não é contra vós outros é por vós.
51 Akabalɨlo kaake akaa kʉfyʉka kʉmwanya bo kalɨ kɨfuki, Jesu aatumwile ʉkʉbʉʉka kʉ Jelusalemu, alɨnkʉbʉʉka.
51 E aconteceu que, ao se completarem os dias em que devia ele ser assunto ao céu, manifestou, no semblante, a intrépida resolução de ir para Jerusalém
52 Po alɨnkʉbatʉma abandʉ abaa kʉtalapo, abo balɨnkʉbʉʉka nkaaja kamo akaa Basamalija, kʉkʉntendekekesya ʉbʉjo.
52 e enviou mensageiros que o antecedessem. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe preparar pousada.
53 Looli abandʉ baa kʉla balɨnkʉkaana ʉkʉmmwambɨlɨla Jesu, paapo aabʉʉkaga kʉ Jelusalemu.
53 Mas não o receberam, porque o aspecto dele era de quem, decisivamente, ia para Jerusalém.
54 Abafundigwa baake, Jaakobo na Johani, bo basibwene ɨsyo balɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, kʉlonda tʉsʉʉme ʉmooto gʉsuluke ʉkʉfuma kʉmwanya gʉbapyute [bo ʉlʉ aabombile Elija]?”
54 Vendo isto, os discípulos Tiago e João perguntaram: Senhor, queres que mandemos descer fogo do céu para os consumir?
55 Looli Jesu alɨnkʉbasanukɨla nʉ kʉbakemela. [Alɨnkʉtɨ, “Mukasyagania ʉkʉtɨ mukʉlondigwa ʉkʉja nɨ nyiinogono ɨsya lʉko lʉki.
55 Jesus, porém, voltando-se os repreendeu [e disse: Vós não sabeis de que espírito sois].
56 Namanga Nnyamundʉ akaaliisile kʉkʉbapyuta abandʉ looli kʉkʉbapoka.”] Jesu na bafundigwa baake balɨnkʉsookapo, balɨnkʉbʉʉka nkaaja akangɨ.
56 [Pois o Filho do Homem não veio para destruir as almas dos homens, mas para salvá-las.] E seguiram para outra aldeia.
57 Jesu na bafundigwa baake bo balɨ mu njɨla, ʉmundʉ jʉmo alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Ʉne nikʉkʉkongaga koosa kʉno kʉbʉʉka ʉkʉtɨ nje mfundigwa gwako!”
57 Indo eles caminho fora, alguém lhe disse: Seguir-te-ei para onde quer que fores.
58 Jesu alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Ʉtʉmbwe tʉlɨ nɨ mbako, nɨ njʉni silɨ nɨ fifufumbwa, looli ʉne Nnyamundʉ ngaja nʉ bʉjo ʉbwa kʉlambalala.”
58 Mas Jesus lhe respondeu: As raposas têm seus covis, e as aves do céu, ninhos; mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Jesu alɨnkʉmmbʉʉla ʉmundʉ ʉjʉngɨ, alɨnkʉtɨ, “Ʉngongege!” Ʉmundʉ jʉla alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, leka taasi mbʉʉke ngansyɨle taata.”
59 A outro disse Jesus: Segue-me! Ele, porém, respondeu: Permite-me ir primeiro sepultar meu pai.
60 Jesu alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Baleke abafwe babasyɨlege abafwe baabo. Looli ʉgwe, ʉbʉʉke kʉkʉfumusya ʉBʉnyafyale bwa Kyala.”
60 Mas Jesus insistiu: Deixa aos mortos o sepultar os seus próprios mortos. Tu, porém, vai e prega o reino de Deus.
61 Joope ʉjʉngɨ alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, ngʉkʉkongaga, looli ʉʉndekesye taasi ngalage kʉkaaja.”
61 Outro lhe disse: Seguir-te-ei, Senhor; mas deixa-me primeiro despedir-me dos de casa.
62 Jesu alɨnkʉmmbʉʉla alɨnkʉtɨ, “Ʉmundʉ ʉjʉ alɨ pakʉlɨma, lɨnga ikʉkeetako kʉnyuma, akabagɨsya ʉkʉja mbombeli mBʉnyafyale bwa Kyala.”
62 Mas Jesus lhe replicou: Ninguém que, tendo posto a mão no arado, olha para trás é apto para o reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.