Atos 19
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ARC
1 Ʉko nkiisʉ ɨkya mu Akaja, Apolo aatʉʉgalaga mu Kolinti. Akabalɨlo kalakala, Paʉli alɨnkwenda paasi ʉkʉbʉʉka kʉ Efesi. Ʉko kʉ Efesi alɨnkʉbaaga abiitɨki bamo abaa Jesu.
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado por todas as regiões superiores, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Alɨnkʉbalaalʉʉsya alɨnkʉtɨ, “Bo mummwitiike Jesu, bʉle mwalɨmmwambɨliile Mbepo Mwikemo?” Balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Hɨmma, tʉkapɨlɨkamo sikʉ nʉ kʉtɨ aliko Mbepo Mwikemo.”
2 disse-lhes: Recebestes vós já o Espírito Santo quando crestes? E eles disseram-lhe: Nós nem ainda ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Alɨnkʉbalaalʉʉsya kangɨ alɨnkʉtɨ, “Po mwalyosiigwe ʉloosyo lʉlɨkʉ?” Balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Ʉloosyo lwa Johani.”
3 Perguntou-lhes, então: Em que sois batizados, então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Paʉli alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Johani aaboosyaga abandʉ ʉkʉnangɨsya ʉkʉtɨ bapɨndwike. Aababʉʉlaga ʉkʉtɨ bammwitɨkege ʉjʉ ikʉja pakwisa kʉnyuma kʉmyake, jo Jesu.”
4 Mas Paulo disse: Certamente João batizou com o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse no que após ele havia de vir, isto é, em Jesus Cristo.
5 Bo bapɨliike amasyʉ aga, balɨnkoosigwa mu ngamu jaa Ntwa Jesu.
5 E os que ouviram foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Po Paʉli alɨnkʉbɨɨka amaboko gaake pamwanya pamyabo, Mbepo Mwikemo alɨnkʉbasulukɨla, balɨnkwanda ʉkʉjoba mu njobelo ɨsingi, nʉ kʉkunguluka.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e falavam línguas e profetizavam.
7 Baalɨ banyambala kalongo na babɨlɨ bʉno.
7 Estes eram, ao todo, uns doze varões.
8 Paʉli ingɨlaga mu sinagogi, aajobaga kɨsita kʉtiila, kʉkabalɨlo akaa myesi mitatʉ, aamanyisyaga abandʉ ʉkʉtɨ basiitɨke ɨnongwa sya Bʉnyafyale bwa Kyala.
8 E, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, disputando e persuadindo-os acerca do Reino de Deus.
9 Looli bamo baalɨ bakafu, baakaanile ʉkwitɨka, balɨnkʉjɨtʉka ɨNjɨla ɨjaa Ntwa Jesu pa kɨlʉndɨlo kya bandʉ. Paʉli alɨnkʉbaleka, alɨnkʉbeega abiitɨki baa Jesu ʉkwenda nagwe. Aamanyisyaga kʉkʉtɨ isikʉ pabʉjo ʉbwa mundʉ jʉmo, ɨngamu jaake Tilano.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho perante a multidão, retirou-se deles e separou os discípulos, disputando todos os dias na escola de um certo Tirano.
10 Paʉli alɨnkwendelela ʉkʉbomba bʉnoobʉno ɨfyɨnja fibɨlɨ, po boosa aba baatʉʉgalaga nkiisʉ ɨkya mu Asija, aBajuuta na aba bakaja Bajuuta, balɨnkʉpɨlɨkɨsya iisyʉ lya Ntwa Jesu.
10 E durou isto por espaço de dois anos, de tal maneira que todos os que habitavam na Ásia ouviram a palavra do Senhor Jesus, tanto judeus como gregos.
11 Akabalɨlo ako Kyala aabombaga ɨfiika ɨfikʉlʉmba kʉ njɨla jaa Paʉli.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia maravilhas extraordinárias,
12 Fyope ɨfitambala nɨ myenda ɨgɨ gɨpalamaasiisye ʉmbɨlɨ gwa Paʉli, baabatwalɨlaga ababine. Ababine baabʉmbʉlʉkaga ʉbʉbine bwabo, nɨ mbepo ɨnyali syasookangamo.
12 de sorte que até os lenços e aventais se levavam do seu corpo aos enfermos, e as enfermidades fugiam deles, e os espíritos malignos saíam.
13 Baaliko aBajuuta bamo aba baagelaga ʉkʉsoosya ɨmbepo ɨnyali mmbandʉ nkaaja ako, kʉkʉbombela ɨngamu jaa Jesu, baatɨgɨ, “Mu ngamu jaa Jesu ʉjʉ ikʉlʉmbɨlɨligwa na Paʉli, nikʉkʉlagɨla sookamo!”
13 E alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Ndɨ abo baalipo abaana abanyambala bahaano na babɨlɨ, abaa mpuuti ʉndongosi gwa Bajuuta, ɨngamu jaake Sikeba.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, principal dos sacerdotes.
15 Looli ɨliisikʉ lɨmo bo bikʉjɨkaga ɨmbepo ɨnyali mmundʉ jʉmo, ɨmbepo ɨnyali jɨla jɨlɨnkʉbaamula jɨlɨnkʉtɨ, “Jesu nʉmmeenye, joope Paʉli nʉmmwageenie, leelo ʉmwe mwe baani?”
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: Conheço a Jesus e bem sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Po ʉmundʉ ʉjʉ aalɨ nɨ mbepo ɨnyali, alɨnkʉbanyeelela, alɨnkʉbafulasya, alɨnkʉbatola amaka, balɨnkʉbopa kɨtali ʉkʉsooka nnyumba jɨla.
16 E, saltando neles o homem que tinha o espírito maligno e assenhoreando-se de dois, pôde mais do que eles; de tal maneira que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Abandʉ boosa aba baatʉʉgalaga mu Efesi, aBajuuta boosa na aba bakaja Bajuuta, baasipɨliike ɨnongwa ɨsi baabombeliigwe abaana baa Sikeba. Boosa balɨnkʉja nʉ lʉtende, ɨngamu jaa Ntwa Jesu jɨlɨnkwɨmɨkigwa fiijo.
17 E foi isto notório a todos os que habitavam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e caiu temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Abandʉ bingi aba baalɨmmwitiike Jesu balɨnkwisa, balɨnkwilaata pabwelu ɨmbiibi ɨsi babombile.
18 Muitos dos que tinham crido vinham, confessando e publicando os seus feitos.
19 Bamo ndɨ abo balɨnkʉbʉngaania baakalata abaa kʉbombela ʉbʉlosi, balɨnkʉkosya nkyeni mmbandʉ boosa. Baabalile ʉntengo gwa baakalata bala, syalɨ ndalama nyingi fiijo, syafwene ʉmfwalo gwa isikʉ lɨmo ʉgwa bandʉ 50,000.
19 Também muitos dos que seguiam artes mágicas trouxeram os seus livros e os queimaram na presença de todos, e, feita a conta do seu preço, acharam que montava a cinquenta mil peças de prata.
20 Kʉ njɨla ɨjo ɨliisyʉ lya Ntwa lyakɨndɨlɨlaga ʉkʉfumuka nʉ kongelela ʉkʉja na maka.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Bo sikɨndile ɨsyo, Paʉli alɨnkʉtumula ʉkʉbʉʉka mu Jelusalemu, ʉkwendela mu Maketonija na mu Akaja, alɨnkwinogona alɨnkʉtɨ, “Bo ngonilemo mu Jelusalemu, mpaka mbʉʉke koope kʉ Looma.”
21 E, cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, dizendo: Depois que houver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Po alɨnkʉbatʉma abatʉʉli baake babɨlɨ, Timoti na Elasiti, ʉkʉtɨ batalepo ʉkʉbʉʉka kʉ Maketonija. Ʉmwene alɨnkʉsyala akabalɨlo akanandɨ nkiisʉ ɨkya mu Asija.
22 E, enviando à Macedônia dois daqueles que o serviam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Akabalɨlo ako mu Efesi, gʉlɨnkʉsookela ʉnjwego ʉnnywamu fiijo kʉnongwa jaa manyisyo ɨsya Njɨla jaa Ntwa.
23 Naquele mesmo tempo, houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Aaliko ʉmundʉ jʉmo ɨngamu jaake Ndemetilio, ʉmponda fifwani fya feesa. Aapondaga ɨfifwani fya tempeli ɨjaa lyakyala ikiikʉlʉ, ɨngamu jaake Alitemi. Kʉ mbombo ɨjo Ndemetilio na bafundi baake baakabɨlangamo ʉbʉkabi ʉbwingi.
24 Porque um certo ourives da prata, por nome Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana, dava não pouco lucro aos artífices,
25 Ndemetilio aababʉngeenie ababombi baake na bandʉ abangɨ aba baabombaga ɨmbombo bo ɨjo, alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mwe bandʉ ʉmwe, mumeenye ʉkʉtɨ ɨmbombo ɨjɨ jikʉtʉtwalɨla ʉbʉkabi ʉbwingi.
25 aos quais, havendo-os ajuntado com os oficiais de obras semelhantes, disse: Varões, vós bem sabeis que deste ofício temos a nossa prosperidade;
26 Looli musibwene nʉ kʉsipɨlɨka ʉkʉtɨ, Paʉli ʉjo abasongile abandʉ abingi nʉ kʉbasyutula ɨnyiinogono syabo. Biitiike ʉkʉtɨ gyabaakyala ɨgɨ gikʉtendekesigwa na bandʉ gɨkaja gyo gyabaakyala. Ikʉbomba bo ʉlo momma mwene mu Efesi, looli mbʉjo bwingi ʉbwa nkiisʉ ɨkya mu Asija.
26 e bem vedes e ouvis que não só em Éfeso, mas até quase em toda a Ásia, este Paulo tem convencido e afastado uma grande multidão, dizendo que não são deuses os que se fazem com as mãos.
27 Ngʉtiila ɨmbombo jɨɨtʉ ɨjɨ, abandʉ batikʉjɨɨmɨkaga, joope nɨ tempeli ɨjaa lyakyala ikiikʉlʉ ikʉlʉmba Alitemi, batikʉjɨɨmɨkaga. Kangɨ ʉbʉsisya bwa lyakyala ɨlyo, ɨlɨ abandʉ boosa abaa mu Asija nɨ fiisʉ fyosa bikwipuuta kʉmyake, bukʉmalɨka.”
27 Não somente há o perigo de que a nossa profissão caia em descrédito, mas também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo veneram a ser destruída.
28 Abafundi abanine bo bapɨliike ɨnongwa ɨsyo, baakaleele fiijo, balɨnkwanda ʉkʉjwega balɨnkʉtɨ, “Alitemi ʉgwa Baefesi jo nkʉlʉmba!”
28 Ouvindo isto, encheram-se de ira e clamaram, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Akaaja koosa kalɨnkwisʉla ʉnjwego. Abandʉ balɨnkwalʉka pamopeene, balɨnkʉkʉʉja ʉkwakʉbakwaba baa Gajo na Alisitaliko, ʉkʉbʉʉka pa kɨbanja ɨkya lʉkomaano. Abandʉ abo baalɨ baa nkiisʉ ɨkya mu Maketonija, aba baalyendile pamopeene na Paʉli.
29 E encheu-se de confusão toda a cidade, e unânimes correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Paʉli alɨnkʉlonda ʉkwingɨla pakatɨ pa kɨlʉndɨlo kya bandʉ, leelo abiitɨki abanine balɨnkʉnngomola.
30 E, querendo Paulo apresentar-se ao povo, não lho permitiram os discípulos.
31 Baalipo abalongosi bamo abaa nkaaja kala, aba baalɨ bamanyaani baa Paʉli. Baabatʉmile abandʉ kwa Paʉli ʉkʉmmbʉʉla ʉkʉtɨ, alɨngasulwa ʉkʉbʉʉka pa kɨbanja ɨkya lʉkomaano.
31 Também alguns dos principais da Ásia, que eram seus amigos, lhe rogaram que não se apresentasse no teatro.
32 Abandʉ aba baabʉngeene pala, bamo balɨnkʉjwega, kʉkʉtɨ mundʉ alɨnkʉjoba ɨsyake. Ʉlʉkomaano lwalyonangiike. Abandʉ bingi bakaasimeenye na ɨsi baakomaaniile pala.
32 Uns, pois, clamavam de uma maneira, outros, de outra, porque o ajuntamento era confuso; e os mais deles não sabiam por que causa se tinham ajuntado.
33 ABajuuta balɨnkʉnnguta ʉmundʉ gwabo jʉmo, ɨngamu jaake Alikisanda, na bandʉ bamo abaa nkɨlʉndɨlo kɨla balɨnkʉmmwɨmɨka ʉkʉtɨ ajobe. Joope Alikisanda alɨnkwinʉla ɨkɨboko kyake, ʉkʉtɨ abajobele ɨsya kʉbanokesya pabwelu.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para diante; e Alexandre, acenando com a mão, queria dar razão disto ao povo.
34 Looli abandʉ aba baabʉngeene pala bo basyageenie ʉkʉtɨ Njuuta, boosa balɨnkʉlaata palɨkɨmo kʉkabalɨlo akaa sala ibɨlɨ, baatɨgɨ, “Alitemi ʉgwa Baefesi jo nkʉlʉmba!”
34 Mas, quando conheceram que era judeu, todos unanimemente levantaram a voz, clamando por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Kʉmmalɨɨkɨsyo ʉnsimbi gwa kaaja kala alɨnkʉbabatamisya abandʉ, alɨnkʉjoba alɨnkʉtɨ, “Mwe bandʉ baa mu Efesi, jwani ʉjʉ akamanya ʉkʉtɨ akaaja akaa mu Efesi, ko aka kikʉjɨlɨndɨlɨla ɨtempeli ɨjaa Alitemi ʉnkʉlʉmba, nɨ kɨfwani kyake ɨkɨ kyasatwike ʉkʉfuma kʉmwanya?
35 Então, o escrivão da cidade, tendo apaziguado a multidão, disse: Varões efésios, qual é o homem que não sabe que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana e da imagem que desceu de Júpiter?
36 Akajako ʉmundʉ ʉjʉ abagiile ʉkʉbʉkaana ʉbwanalooli ʉbʉ. Po mumyeke, kangɨ mulɨngakʉʉjaga ʉkʉbomba simo,
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos aplaqueis e nada façais temerariamente;
37 paapo mubatwele abandʉ aba apa, na paapo bakalɨtʉkamo sikʉ lyakyala lyɨtʉ ikiikʉlʉ Alitemi, kangɨ bakiiba nafimo mu tempeli jaake.
37 porque estes homens que aqui trouxestes nem são sacrílegos nem blasfemam da vossa deusa.
38 Po lɨnga Ndemetilio na bafundi banine, balɨ nɨ nongwa simo kʉ bandʉ bamo, pabʉlongi na balongi abakʉlʉmba balipo. Babagiile ʉkʉbasitaaka ʉko.
38 Mas, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma coisa contra alguém, há audiências e há procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Lɨnga mulɨ nasyo ɨnongwa ɨsingi, mutwale kʉ lʉkomaano ʉlʉ lwitɨkɨsiigwe nɨ ndagɨlo syɨtʉ.
39 Mas, se alguma outra coisa demandais, averiguar-se-á em legítimo ajuntamento.
40 Ngʉjoba bo ʉlo paapo ʉlʉ tʉbagiile ʉkʉlongigwa kʉnongwa jaa njwego ʉgwa mwisyʉgʉ, namanga tʉkaja nasyo nasimo ɨsya kwinokesya kʉnongwa jaa njwego ʉgʉ.”
40 Na verdade, até corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo causa alguma com que possamos justificar este concurso.
41 Bo amalile ʉkʉjoba ɨsi, alɨnkʉlʉbalania ʉlʉkomaano.
41 E, tendo dito isto, despediu o ajuntamento.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.