Atos 19
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ARA
1 Ʉko nkiisʉ ɨkya mu Akaja, Apolo aatʉʉgalaga mu Kolinti. Akabalɨlo kalakala, Paʉli alɨnkwenda paasi ʉkʉbʉʉka kʉ Efesi. Ʉko kʉ Efesi alɨnkʉbaaga abiitɨki bamo abaa Jesu.
1 Aconteceu que, estando Apolo em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Alɨnkʉbalaalʉʉsya alɨnkʉtɨ, “Bo mummwitiike Jesu, bʉle mwalɨmmwambɨliile Mbepo Mwikemo?” Balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Hɨmma, tʉkapɨlɨkamo sikʉ nʉ kʉtɨ aliko Mbepo Mwikemo.”
2 perguntou-lhes: Recebestes, porventura, o Espírito Santo quando crestes? Ao que lhe responderam: Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Alɨnkʉbalaalʉʉsya kangɨ alɨnkʉtɨ, “Po mwalyosiigwe ʉloosyo lʉlɨkʉ?” Balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Ʉloosyo lwa Johani.”
3 Então, Paulo perguntou: Em que, pois, fostes batizados? Responderam: No batismo de João.
4 Paʉli alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Johani aaboosyaga abandʉ ʉkʉnangɨsya ʉkʉtɨ bapɨndwike. Aababʉʉlaga ʉkʉtɨ bammwitɨkege ʉjʉ ikʉja pakwisa kʉnyuma kʉmyake, jo Jesu.”
4 Disse-lhes Paulo: João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que vinha depois dele, a saber, em Jesus.
5 Bo bapɨliike amasyʉ aga, balɨnkoosigwa mu ngamu jaa Ntwa Jesu.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados em o nome do Senhor Jesus.
6 Po Paʉli alɨnkʉbɨɨka amaboko gaake pamwanya pamyabo, Mbepo Mwikemo alɨnkʉbasulukɨla, balɨnkwanda ʉkʉjoba mu njobelo ɨsingi, nʉ kʉkunguluka.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Baalɨ banyambala kalongo na babɨlɨ bʉno.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Paʉli ingɨlaga mu sinagogi, aajobaga kɨsita kʉtiila, kʉkabalɨlo akaa myesi mitatʉ, aamanyisyaga abandʉ ʉkʉtɨ basiitɨke ɨnongwa sya Bʉnyafyale bwa Kyala.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, dissertando e persuadindo com respeito ao reino de Deus.
9 Looli bamo baalɨ bakafu, baakaanile ʉkwitɨka, balɨnkʉjɨtʉka ɨNjɨla ɨjaa Ntwa Jesu pa kɨlʉndɨlo kya bandʉ. Paʉli alɨnkʉbaleka, alɨnkʉbeega abiitɨki baa Jesu ʉkwenda nagwe. Aamanyisyaga kʉkʉtɨ isikʉ pabʉjo ʉbwa mundʉ jʉmo, ɨngamu jaake Tilano.
9 Visto que alguns deles se mostravam empedernidos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo, apartando-se deles, separou os discípulos, passando a discorrer diariamente na escola de Tirano.
10 Paʉli alɨnkwendelela ʉkʉbomba bʉnoobʉno ɨfyɨnja fibɨlɨ, po boosa aba baatʉʉgalaga nkiisʉ ɨkya mu Asija, aBajuuta na aba bakaja Bajuuta, balɨnkʉpɨlɨkɨsya iisyʉ lya Ntwa Jesu.
10 Durou isto por espaço de dois anos, dando ensejo a que todos os habitantes da Ásia ouvissem a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Akabalɨlo ako Kyala aabombaga ɨfiika ɨfikʉlʉmba kʉ njɨla jaa Paʉli.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Fyope ɨfitambala nɨ myenda ɨgɨ gɨpalamaasiisye ʉmbɨlɨ gwa Paʉli, baabatwalɨlaga ababine. Ababine baabʉmbʉlʉkaga ʉbʉbine bwabo, nɨ mbepo ɨnyali syasookangamo.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Baaliko aBajuuta bamo aba baagelaga ʉkʉsoosya ɨmbepo ɨnyali mmbandʉ nkaaja ako, kʉkʉbombela ɨngamu jaa Jesu, baatɨgɨ, “Mu ngamu jaa Jesu ʉjʉ ikʉlʉmbɨlɨligwa na Paʉli, nikʉkʉlagɨla sookamo!”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre possessos de espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Ndɨ abo baalipo abaana abanyambala bahaano na babɨlɨ, abaa mpuuti ʉndongosi gwa Bajuuta, ɨngamu jaake Sikeba.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Looli ɨliisikʉ lɨmo bo bikʉjɨkaga ɨmbepo ɨnyali mmundʉ jʉmo, ɨmbepo ɨnyali jɨla jɨlɨnkʉbaamula jɨlɨnkʉtɨ, “Jesu nʉmmeenye, joope Paʉli nʉmmwageenie, leelo ʉmwe mwe baani?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: Conheço a Jesus e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Po ʉmundʉ ʉjʉ aalɨ nɨ mbepo ɨnyali, alɨnkʉbanyeelela, alɨnkʉbafulasya, alɨnkʉbatola amaka, balɨnkʉbopa kɨtali ʉkʉsooka nnyumba jɨla.
16 E o possesso do espírito maligno saltou sobre eles, subjugando a todos, e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, desnudos e feridos, fugiram daquela casa.
17 Abandʉ boosa aba baatʉʉgalaga mu Efesi, aBajuuta boosa na aba bakaja Bajuuta, baasipɨliike ɨnongwa ɨsi baabombeliigwe abaana baa Sikeba. Boosa balɨnkʉja nʉ lʉtende, ɨngamu jaa Ntwa Jesu jɨlɨnkwɨmɨkigwa fiijo.
17 Chegou este fato ao conhecimento de todos, assim judeus como gregos habitantes de Éfeso; veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Abandʉ bingi aba baalɨmmwitiike Jesu balɨnkwisa, balɨnkwilaata pabwelu ɨmbiibi ɨsi babombile.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Bamo ndɨ abo balɨnkʉbʉngaania baakalata abaa kʉbombela ʉbʉlosi, balɨnkʉkosya nkyeni mmbandʉ boosa. Baabalile ʉntengo gwa baakalata bala, syalɨ ndalama nyingi fiijo, syafwene ʉmfwalo gwa isikʉ lɨmo ʉgwa bandʉ 50,000.
19 Também muitos dos que haviam praticado artes mágicas, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculados os seus preços, achou-se que montavam a cinquenta mil denários.
20 Kʉ njɨla ɨjo ɨliisyʉ lya Ntwa lyakɨndɨlɨlaga ʉkʉfumuka nʉ kongelela ʉkʉja na maka.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Bo sikɨndile ɨsyo, Paʉli alɨnkʉtumula ʉkʉbʉʉka mu Jelusalemu, ʉkwendela mu Maketonija na mu Akaja, alɨnkwinogona alɨnkʉtɨ, “Bo ngonilemo mu Jelusalemu, mpaka mbʉʉke koope kʉ Looma.”
21 Cumpridas estas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia, considerando: Depois de haver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Po alɨnkʉbatʉma abatʉʉli baake babɨlɨ, Timoti na Elasiti, ʉkʉtɨ batalepo ʉkʉbʉʉka kʉ Maketonija. Ʉmwene alɨnkʉsyala akabalɨlo akanandɨ nkiisʉ ɨkya mu Asija.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que lhe ministravam, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na Ásia.
23 Akabalɨlo ako mu Efesi, gʉlɨnkʉsookela ʉnjwego ʉnnywamu fiijo kʉnongwa jaa manyisyo ɨsya Njɨla jaa Ntwa.
23 Por esse tempo, houve grande alvoroço acerca do Caminho.
24 Aaliko ʉmundʉ jʉmo ɨngamu jaake Ndemetilio, ʉmponda fifwani fya feesa. Aapondaga ɨfifwani fya tempeli ɨjaa lyakyala ikiikʉlʉ, ɨngamu jaake Alitemi. Kʉ mbombo ɨjo Ndemetilio na bafundi baake baakabɨlangamo ʉbʉkabi ʉbwingi.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Ndemetilio aababʉngeenie ababombi baake na bandʉ abangɨ aba baabombaga ɨmbombo bo ɨjo, alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mwe bandʉ ʉmwe, mumeenye ʉkʉtɨ ɨmbombo ɨjɨ jikʉtʉtwalɨla ʉbʉkabi ʉbwingi.
25 convocando-os juntamente com outros da mesma profissão, disse-lhes: Senhores, sabeis que deste ofício vem a nossa prosperidade
26 Looli musibwene nʉ kʉsipɨlɨka ʉkʉtɨ, Paʉli ʉjo abasongile abandʉ abingi nʉ kʉbasyutula ɨnyiinogono syabo. Biitiike ʉkʉtɨ gyabaakyala ɨgɨ gikʉtendekesigwa na bandʉ gɨkaja gyo gyabaakyala. Ikʉbomba bo ʉlo momma mwene mu Efesi, looli mbʉjo bwingi ʉbwa nkiisʉ ɨkya mu Asija.
26 e estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Ngʉtiila ɨmbombo jɨɨtʉ ɨjɨ, abandʉ batikʉjɨɨmɨkaga, joope nɨ tempeli ɨjaa lyakyala ikiikʉlʉ ikʉlʉmba Alitemi, batikʉjɨɨmɨkaga. Kangɨ ʉbʉsisya bwa lyakyala ɨlyo, ɨlɨ abandʉ boosa abaa mu Asija nɨ fiisʉ fyosa bikwipuuta kʉmyake, bukʉmalɨka.”
27 Não somente há o perigo de a nossa profissão cair em descrédito, como também o de o próprio templo da grande deusa, Diana, ser estimado em nada, e ser mesmo destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Abafundi abanine bo bapɨliike ɨnongwa ɨsyo, baakaleele fiijo, balɨnkwanda ʉkʉjwega balɨnkʉtɨ, “Alitemi ʉgwa Baefesi jo nkʉlʉmba!”
28 Ouvindo isto, encheram-se de furor e clamavam: Grande é a Diana dos efésios!
29 Akaaja koosa kalɨnkwisʉla ʉnjwego. Abandʉ balɨnkwalʉka pamopeene, balɨnkʉkʉʉja ʉkwakʉbakwaba baa Gajo na Alisitaliko, ʉkʉbʉʉka pa kɨbanja ɨkya lʉkomaano. Abandʉ abo baalɨ baa nkiisʉ ɨkya mu Maketonija, aba baalyendile pamopeene na Paʉli.
29 Foi a cidade tomada de confusão, e todos, à uma, arremeteram para o teatro, arrebatando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Paʉli alɨnkʉlonda ʉkwingɨla pakatɨ pa kɨlʉndɨlo kya bandʉ, leelo abiitɨki abanine balɨnkʉnngomola.
30 Querendo este apresentar-se ao povo, não lhe permitiram os discípulos.
31 Baalipo abalongosi bamo abaa nkaaja kala, aba baalɨ bamanyaani baa Paʉli. Baabatʉmile abandʉ kwa Paʉli ʉkʉmmbʉʉla ʉkʉtɨ, alɨngasulwa ʉkʉbʉʉka pa kɨbanja ɨkya lʉkomaano.
31 Também asiarcas, que eram amigos de Paulo, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse indo ao teatro.
32 Abandʉ aba baabʉngeene pala, bamo balɨnkʉjwega, kʉkʉtɨ mundʉ alɨnkʉjoba ɨsyake. Ʉlʉkomaano lwalyonangiike. Abandʉ bingi bakaasimeenye na ɨsi baakomaaniile pala.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia caíra em confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 ABajuuta balɨnkʉnnguta ʉmundʉ gwabo jʉmo, ɨngamu jaake Alikisanda, na bandʉ bamo abaa nkɨlʉndɨlo kɨla balɨnkʉmmwɨmɨka ʉkʉtɨ ajobe. Joope Alikisanda alɨnkwinʉla ɨkɨboko kyake, ʉkʉtɨ abajobele ɨsya kʉbanokesya pabwelu.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Looli abandʉ aba baabʉngeene pala bo basyageenie ʉkʉtɨ Njuuta, boosa balɨnkʉlaata palɨkɨmo kʉkabalɨlo akaa sala ibɨlɨ, baatɨgɨ, “Alitemi ʉgwa Baefesi jo nkʉlʉmba!”
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Kʉmmalɨɨkɨsyo ʉnsimbi gwa kaaja kala alɨnkʉbabatamisya abandʉ, alɨnkʉjoba alɨnkʉtɨ, “Mwe bandʉ baa mu Efesi, jwani ʉjʉ akamanya ʉkʉtɨ akaaja akaa mu Efesi, ko aka kikʉjɨlɨndɨlɨla ɨtempeli ɨjaa Alitemi ʉnkʉlʉmba, nɨ kɨfwani kyake ɨkɨ kyasatwike ʉkʉfuma kʉmwanya?
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: Senhores, efésios: quem, porventura, não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Akajako ʉmundʉ ʉjʉ abagiile ʉkʉbʉkaana ʉbwanalooli ʉbʉ. Po mumyeke, kangɨ mulɨngakʉʉjaga ʉkʉbomba simo,
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos mantenhais calmos e nada façais precipitadamente;
37 paapo mubatwele abandʉ aba apa, na paapo bakalɨtʉkamo sikʉ lyakyala lyɨtʉ ikiikʉlʉ Alitemi, kangɨ bakiiba nafimo mu tempeli jaake.
37 porque estes homens que aqui trouxestes não são sacrílegos, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Po lɨnga Ndemetilio na bafundi banine, balɨ nɨ nongwa simo kʉ bandʉ bamo, pabʉlongi na balongi abakʉlʉmba balipo. Babagiile ʉkʉbasitaaka ʉko.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, há audiências e procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Lɨnga mulɨ nasyo ɨnongwa ɨsingi, mutwale kʉ lʉkomaano ʉlʉ lwitɨkɨsiigwe nɨ ndagɨlo syɨtʉ.
39 Mas, se alguma outra coisa pleiteais, será decidida em assembleia regular.
40 Ngʉjoba bo ʉlo paapo ʉlʉ tʉbagiile ʉkʉlongigwa kʉnongwa jaa njwego ʉgwa mwisyʉgʉ, namanga tʉkaja nasyo nasimo ɨsya kwinokesya kʉnongwa jaa njwego ʉgʉ.”
40 Porque também corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Bo amalile ʉkʉjoba ɨsi, alɨnkʉlʉbalania ʉlʉkomaano.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.