Atos 17
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs VC
1 Paʉli na Sila bo basookilemo mu Filipi, balɨnkʉkɨɨsania nkaaja akaa mu Amfipoli na mu Apolonija, balɨnkʉfika mu Tesaloniki. Kʉno kwalɨ nɨ sinagogi jaa Bajuuta.
1 Passaram por Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Paʉli alɨnkwingɨla mu sinagogi, bo muumo lwajɨɨliile ʉlwiho lwake. Alɨnkʉmanyisya amasyʉ ʉkʉfuma mwa Kalata ʉMwikemo, kʉkabalɨlo akaa Sabati itatʉ.
2 Paulo dirigiu-se a eles, segundo o seu costume, e por três sábados disputou com eles.
3 Aabalɨngaaniaga nʉ kʉbanangɨsya ʉkʉtɨ, Kɨlɨsiti mpaka akʉbɨlwe nʉ kʉsyʉka ʉkʉfuma mbafwe. Aafumusyaga ɨnongwa sya Jesu, ʉkʉtɨ jo Meesija.
3 Explicava e demonstrava, à base das Escrituras, que era necessário que Cristo padecesse e ressurgisse dos mortos. E este Cristo é Jesus que eu vos anuncio.
4 ABajuuta bamo balɨnkwitɨka, balɨnkʉja pamopeene na Paʉli na Sila. Boope aba bakaja Bajuuta abingi aba baalingiile ndwitɨko lwa Bajuuta na bakiikʉlʉ abingi abɨɨmɨkigwa balɨnkwitɨka, balɨnkʉja pamopeene na Paʉli na Sila.
4 Alguns deles creram e associaram-se a Paulo e Silas, como também uma grande multidão de prosélitos gentios, e não poucas mulheres de destaque.
5 Looli aBajuuta aba bakaalɨ biitɨki ʉbʉʉfi bʉlɨnkʉbakola, balɨnkʉbeega abandʉ bamo abaa kajɨɨlo akabiibi. Abo balɨnkʉbabʉngaania abandʉ abingi, balɨnkʉleefya nkaaja. Balɨnkʉbʉʉka kʉ nyumba jaa Jaasoni, balɨnkwingɨla kʉ maka, baabalondaga baa Paʉli na Sila, ʉkʉtɨ babatwale pa kɨlʉndɨlo kya bandʉ.
5 Os judeus, tomados de inveja, ajuntaram alguns homens da plebe e com esta gente amotinaram a cidade. Assaltaram a casa de Jasão, procurando-os para os entregar ao povo.
6 Bo bakabaaga, balɨnkʉnnduusa Jaasoni na biitɨki biinɨɨtʉ bamo, balɨnkʉbʉʉka nabo kʉ balongosi baa kaaja, balɨnkʉlaata balɨnkʉtɨ, “Koope kʉno biisile, abandʉ aba bafisambʉleenie ɨfiisʉ fyosa.
6 Mas como não os achassem, arrastaram Jasão e alguns irmãos à presença dos magistrados, clamando: Estes homens amotinam todo o mundo. Estão agora aqui! E Jasão os acolheu!
7 Jaasoni abambɨliile kʉmyake. Ʉmwene na bandʉ abo bikʉkilania ɨndagɨlo sya malafyale gwa Balooma, bikʉtɨ baatɨ alipo ʉmalafyale ʉjʉngɨ, ɨngamu jaake jo Jesu.”
7 Todos eles contrariam os decretos de César, proclamando outro rei: Jesus.
8 Ɨkɨlʉndɨlo kya bandʉ na balongosi baa kaaja bo basipɨliike ɨsyo, syabataamiisye.
8 Assim excitavam o povo e os magistrados.
9 Jaasoni na biitɨki biinɨɨtʉ balɨnkʉsoosya ɨndalama ɨsya kwabʉligwa kʉ balongosi, balɨnkʉbalekesya.
9 E só depois de receberem uma caução de Jasão e dos outros é que os deixaram ir.
10 Ɨkɨlo kɨlakɨla abiitɨki abaa nkaaja kala, balɨnkʉbatʉma baa Paʉli na Sila kʉ Beloja. Bo bafikile kʉla, balɨnkʉbʉʉka mu sinagogi jaa Bajuuta.
10 Logo que se fez noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Quando ali chegaram, entraram na sinagoga dos judeus.
11 Abandʉ baa mu Beloja baapɨlɨkɨsyaga ʉkʉbakɨnda abandʉ baa mu Tesaloniki, baalyambɨliile iisyʉ lya Kyala nɨ ndumbula joosa. Beeneesyaga Kalata ʉMwikemo kʉkʉtɨ isikʉ, ʉkʉtɨ basimanye ɨsi baamanyisyaga Paʉli na Sila lɨnga sya nalooli.
11 Estes eram mais nobres do que os de Tessalônica e receberam a palavra com ansioso desejo, indagando todos os dias, nas Escrituras, se essas coisas eram de fato assim.
12 ABajuuta bingi balɨnkwitɨka, pamopeene na bakiikʉlʉ abɨɨmɨkigwa aba bakaja Bajuuta, na banyambala boope.
12 Muitos deles creram, como também muitas mulheres gregas da aristocracia, e não poucos homens.
13 Looli aBajuuta abaa mu Tesaloniki, bo bapɨliike ʉkʉtɨ Paʉli ikʉlʉmbɨlɨla iisyʉ lya Kyala mu Beloja, balɨnkʉbʉʉka koope, balɨnkʉtwala ʉnjwego nʉ kʉfisofania ɨfilʉndɨlo fya bandʉ.
13 Mas os judeus de Tessalônica, sabendo que também em Beréia tinha sido pregada por Paulo a palavra de Deus, foram para lá agitar e sublevar o povo.
14 Nakalɨnga abiitɨki abaa kʉla, balɨnkʉnsindɨkɨla Paʉli ʉkʉbʉʉka kʉ nyanja, looli Sila na Timoti balɨnkʉsyala kʉ Beloja.
14 Então os irmãos fizeram que Paulo se retirasse e fosse até o mar, ao passo que Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Aba bansindɨkɨlaga Paʉli balɨnkwenda nagwe mpaka mu Ateni. Bo bikʉgomoka baalɨ nɨ ndʉmi ɨjaa kʉfuma kwa Paʉli, ʉkʉbabʉʉla baa Sila na Timoti ʉkʉtɨ bankonge mbɨbɨmbɨbɨ.
15 Os que conduziam Paulo levaram-no até Atenas. De lá voltaram e transmitiram para Silas e Timóteo a ordem de que fossem ter com ele o mais cedo possível.
16 Paʉli bo ikʉbaguulɨla baa Timoti na Sila mu Ateni, ɨndumbula jaake jaasulumeenie fiijo paapo aalyagile akaaja kala kiiswile ɨfifwani ɨfya gyabaakyala.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, à vista da cidade entregue à idolatria, o seu coração enchia-se de amargura.
17 Po aamanyisyaga aBajuuta mu sinagogi, pamopeene na bandʉ abangɨ aba baalingiile ndwitɨko lwa Bajuuta. Na poope pa kɨbanja ɨkya lʉkomaano, aamanyisyaga kʉkʉtɨ isikʉ abandʉ aba aaganilaga nabo.
17 Disputava na sinagoga com os judeus e prosélitos, e todos os dias, na praça, com os que ali se encontravam.
18 Pa kɨbanja apo, baalipo abamanyi bamo aba baabatɨgɨ, aBaepikuli na Basitoiki. Abo baajobesaniaga na Paʉli, bamo balɨnkʉtɨ, “Ʉgwa ndomo ʉjʉ ikʉlonda ʉkʉjoba ɨsya fiki?” Abangɨ balɨnkʉtɨ, “Sikʉnangɨsya ʉkʉtɨ ndʉmbɨlɨli gwa gyabaakyala ɨmiheesya.” Baajobile ɨsi paapo Paʉli aalʉmbɨlɨlaga ɨNdʉmi ɨNunu ɨjaa Jesu, nɨ sya kʉsyʉka.
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos conversaram com ele. Diziam uns: Que quer dizer esse tagarela? Outros: Parece que é pregador de novos deuses. Pois lhes anunciava Jesus e a Ressurreição.
19 Po abamanyi abo balɨnkʉntwala Paʉli ndʉkomaano lwa bamanyi ʉlʉ baatɨgɨ Alyopagi, balɨnkʉtɨ, “Tukʉkʉsʉʉma ʉtʉlɨngaanie ʉlʉmanyisyo ʉlʉpya ʉlʉ kʉfumusya.
19 Tomaram-no consigo e levaram-no ao Areópago, e lhe perguntaram: Podemos saber que nova doutrina é essa que pregas?
20 Ʉgwe ʉtwele ɨnongwa ɨmbya, tukʉlonda tʉsimanye ɨsyo silɨ bʉleebʉle.”
20 Pois o que nos trazes aos ouvidos nos parece muito estranho. Queremos saber o que vem a ser isso.
21 Abandʉ boosa abaa mu Ateni na baheesya aba baatʉʉgalaga nkaaja ako, baabombelaga akabalɨlo kaabo koosa ʉkʉpanga pamo ʉkʉpɨlɨkɨsya ɨnongwa ɨmbya.
21 Ora {como se sabe}, todos os atenienses e os forasteiros que ali se fixaram não se ocupavam de outra coisa senão a de dizer ou de ouvir as últimas novidades.
22 Po Paʉli alɨnkwɨma ndʉkomaano lwa Alyopagi, alɨnkʉtɨ, “Mwe bandʉ baa mu Ateni! Ngwaga ʉkʉtɨ mukʉsyɨmɨka fiijo syosa ɨsya gyabaakyala gyɨnu.
22 Paulo, em pé no meio do Areópago, disse: Homens de Atenas, em tudo vos vejo muitíssimo religiosos.
23 Bo ngwenda kʉno na kʉno nkaaja, mfibwene ɨfifwani ɨfi mukʉfiipuuta. Kangɨ nkɨbwene ɨkɨgemo ɨkɨ kɨsimbiigwe ʉkʉtɨ, ‘kwa Kyala ʉjʉ akamanyigwa.’ Po Kyala ʉjo, ʉjʉ mukʉmmwipuuta kɨsita kʉmmanya, jo ʉjʉ ngʉmfumusya kʉmyɨnu.
23 Percorrendo a cidade e considerando os monumentos do vosso culto, encontrei também um altar com esta inscrição: A um Deus desconhecido. O que adorais sem o conhecer, eu vo-lo anuncio!
24 “Kyala ʉjo jo Ntwa gwa kʉmwanya na paasi, paapo jo ʉjʉ aapelile ɨkiisʉ na fyosa ɨfi filimo ʉmo. Ʉmwene atikʉtʉʉgala mu tempeli ɨsi basijengile abandʉ.
24 O Deus, que fez o mundo e tudo o que nele há, é o Senhor do céu e da terra, e não habita em templos feitos por mãos humanas.
25 Kangɨ atikʉbombeligwa na bandʉ ngatɨ ikʉlonda fimo, paapo ʉmwene jo ʉjʉ ikʉbapa abandʉ boosa ʉbʉʉmi, ʉmʉʉji nʉ tʉndʉ toosa.
25 Nem é servido por mãos de homens, como se necessitasse de alguma coisa, porque é ele quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas.
26 Aalɨmpelile ʉmundʉ jʉmo, ʉkʉfuma mmundʉ ʉjo aapelile ɨfikolo fyosa ɨfya bandʉ, ʉkʉtɨ batʉʉgalege mfiisʉ fyosa. Aababɨɨkiile ʉkʉtɨ bikʉtʉʉgalaga pooki, na kʉkabalɨlo kalɨkʉ.
26 Ele fez nascer de um só homem todo o gênero humano, para que habitasse sobre toda a face da terra. Fixou aos povos os tempos e os limites da sua habitação.
27 Kyala aabombile bo ʉlo, ʉkʉtɨ abandʉ banndondege, pamo babagiile ʉkʉmfikɨla bo bikʉpalamaasya palamaasya, na paapo akaja kʉbʉtali nʉ mundʉ gwesa.
27 Tudo isso para que procurem a Deus e se esforcem por encontrá-lo como que às apalpadelas, pois na verdade ele não está longe de cada um de nós.
28 Ngʉjoba bo ʉlo, ‘Paapo mmyake tʉlɨ bʉʉmi, tukwenda, kangɨ tʉliko.’ Bo abɨmba nyɨmbo bɨɨnu bamo baatile, ‘Ʉswe tʉlɨ baanaake Kyala.’ ”
28 Porque é nele que temos a vida, o movimento e o ser, como até alguns dos vossos poetas disseram: Nós somos também de sua raça...
29 Paʉli alɨnkwendelela ʉkʉjoba, alɨnkʉtɨ, “Paapo tʉlɨ baana baa Kyala, tʉlɨngiinogonaga ʉkʉtɨ afwene nɨ fifwani ɨfya sahabʉ pamo ɨfeesa, pamo iibwe. Fitendekesiigwe kʉ bʉmangʼanyi na mahala gaa bandʉ.
29 Se, pois, somos da raça de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra lavrada por arte e gênio dos homens.
30 Akabalɨlo kaa kʉnyuma, aka abandʉ baabombaga ɨsyo kʉ bʉkonyofu, Kyala aaliibɨɨkile ngatɨ atikʉkeeta. Looli akabalɨlo aka ikʉbalagɨla abandʉ boosa kʉkʉtɨ bʉjo, ʉkʉpɨndʉka.
30 Deus, porém, não levando em conta os tempos da ignorância, convida agora a todos os homens de todos os lugares a se arrependerem.
31 Bikʉlondigwa ʉkʉpɨndʉka paapo alɨbɨɨkile ɨliisikʉ ɨlɨ ikwisa kʉbalonga abandʉ boosa mbʉgolofu, kʉ njɨla jaa mundʉ ʉjʉ aalɨnsalile. Kyala aabanangiisye ɨsi abandʉ boosa, kʉ njɨla jaa kʉnsyʉsya ʉmundʉ ʉjo mbʉfwe.”
31 Porquanto fixou o dia em que há de julgar o mundo com justiça, pelo ministério de um homem que para isso destinou. Para todos deu como garantia disso o fato de tê-lo ressuscitado dentre os mortos.
32 Abandʉ bala bo bapɨliike ɨsya kʉsyʉka abafwe, bamo bʉʉgɨɨlaga, looli bamo balɨnkʉtɨ, “Tukʉlonda ʉkʉpɨlɨkɨsya kangɨ sisiisi pabʉngɨ.”
32 Quando o ouviram falar de ressurreição dos mortos, uns zombavam e outros diziam: A respeito disso te ouviremos outra vez.
33 Po Paʉli alɨnkʉsookapo pa lʉkomaano.
33 Assim saiu Paulo do meio deles.
34 Bamo balɨnkʉlongosania nagwe, balɨnkʉmmwitɨka Jesu. Ndɨ abo aalimo Ndyonisi, ʉgwa ndʉkomaano lwa Alyopagi, nʉ nkiikʉlʉ jʉmo ɨngamu jaake Ndamali, na bandʉ abangɨ aba baalɨ pamopeene nabo.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele e creram: entre eles, Dionísio, o areopagita, e uma mulher chamada Dâmaris; e com eles ainda outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.