Atos 17
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ARA
1 Paʉli na Sila bo basookilemo mu Filipi, balɨnkʉkɨɨsania nkaaja akaa mu Amfipoli na mu Apolonija, balɨnkʉfika mu Tesaloniki. Kʉno kwalɨ nɨ sinagogi jaa Bajuuta.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Paʉli alɨnkwingɨla mu sinagogi, bo muumo lwajɨɨliile ʉlwiho lwake. Alɨnkʉmanyisya amasyʉ ʉkʉfuma mwa Kalata ʉMwikemo, kʉkabalɨlo akaa Sabati itatʉ.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, arrazoou com eles acerca das Escrituras,
3 Aabalɨngaaniaga nʉ kʉbanangɨsya ʉkʉtɨ, Kɨlɨsiti mpaka akʉbɨlwe nʉ kʉsyʉka ʉkʉfuma mbafwe. Aafumusyaga ɨnongwa sya Jesu, ʉkʉtɨ jo Meesija.
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressurgisse dentre os mortos; e este, dizia ele, é o Cristo, Jesus, que eu vos anuncio.
4 ABajuuta bamo balɨnkwitɨka, balɨnkʉja pamopeene na Paʉli na Sila. Boope aba bakaja Bajuuta abingi aba baalingiile ndwitɨko lwa Bajuuta na bakiikʉlʉ abingi abɨɨmɨkigwa balɨnkwitɨka, balɨnkʉja pamopeene na Paʉli na Sila.
4 Alguns deles foram persuadidos e unidos a Paulo e Silas, bem como numerosa multidão de gregos piedosos e muitas distintas mulheres.
5 Looli aBajuuta aba bakaalɨ biitɨki ʉbʉʉfi bʉlɨnkʉbakola, balɨnkʉbeega abandʉ bamo abaa kajɨɨlo akabiibi. Abo balɨnkʉbabʉngaania abandʉ abingi, balɨnkʉleefya nkaaja. Balɨnkʉbʉʉka kʉ nyumba jaa Jaasoni, balɨnkwingɨla kʉ maka, baabalondaga baa Paʉli na Sila, ʉkʉtɨ babatwale pa kɨlʉndɨlo kya bandʉ.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, ajuntando a turba, alvoroçaram a cidade e, assaltando a casa de Jasom, procuravam trazê-los para o meio do povo.
6 Bo bakabaaga, balɨnkʉnnduusa Jaasoni na biitɨki biinɨɨtʉ bamo, balɨnkʉbʉʉka nabo kʉ balongosi baa kaaja, balɨnkʉlaata balɨnkʉtɨ, “Koope kʉno biisile, abandʉ aba bafisambʉleenie ɨfiisʉ fyosa.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos perante as autoridades, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 Jaasoni abambɨliile kʉmyake. Ʉmwene na bandʉ abo bikʉkilania ɨndagɨlo sya malafyale gwa Balooma, bikʉtɨ baatɨ alipo ʉmalafyale ʉjʉngɨ, ɨngamu jaake jo Jesu.”
7 os quais Jasom hospedou. Todos estes procedem contra os decretos de César, afirmando ser Jesus outro rei.
8 Ɨkɨlʉndɨlo kya bandʉ na balongosi baa kaaja bo basipɨliike ɨsyo, syabataamiisye.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvirem estas palavras;
9 Jaasoni na biitɨki biinɨɨtʉ balɨnkʉsoosya ɨndalama ɨsya kwabʉligwa kʉ balongosi, balɨnkʉbalekesya.
9 contudo, soltaram Jasom e os mais, após terem recebido deles a fiança estipulada.
10 Ɨkɨlo kɨlakɨla abiitɨki abaa nkaaja kala, balɨnkʉbatʉma baa Paʉli na Sila kʉ Beloja. Bo bafikile kʉla, balɨnkʉbʉʉka mu sinagogi jaa Bajuuta.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia; ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Abandʉ baa mu Beloja baapɨlɨkɨsyaga ʉkʉbakɨnda abandʉ baa mu Tesaloniki, baalyambɨliile iisyʉ lya Kyala nɨ ndumbula joosa. Beeneesyaga Kalata ʉMwikemo kʉkʉtɨ isikʉ, ʉkʉtɨ basimanye ɨsi baamanyisyaga Paʉli na Sila lɨnga sya nalooli.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres que os de Tessalônica; pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 ABajuuta bingi balɨnkwitɨka, pamopeene na bakiikʉlʉ abɨɨmɨkigwa aba bakaja Bajuuta, na banyambala boope.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Looli aBajuuta abaa mu Tesaloniki, bo bapɨliike ʉkʉtɨ Paʉli ikʉlʉmbɨlɨla iisyʉ lya Kyala mu Beloja, balɨnkʉbʉʉka koope, balɨnkʉtwala ʉnjwego nʉ kʉfisofania ɨfilʉndɨlo fya bandʉ.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá excitar e perturbar o povo.
14 Nakalɨnga abiitɨki abaa kʉla, balɨnkʉnsindɨkɨla Paʉli ʉkʉbʉʉka kʉ nyanja, looli Sila na Timoti balɨnkʉsyala kʉ Beloja.
14 Então, os irmãos promoveram, sem detença, a partida de Paulo para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram ali.
15 Aba bansindɨkɨlaga Paʉli balɨnkwenda nagwe mpaka mu Ateni. Bo bikʉgomoka baalɨ nɨ ndʉmi ɨjaa kʉfuma kwa Paʉli, ʉkʉbabʉʉla baa Sila na Timoti ʉkʉtɨ bankonge mbɨbɨmbɨbɨ.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que, o mais depressa possível, fossem ter com ele.
16 Paʉli bo ikʉbaguulɨla baa Timoti na Sila mu Ateni, ɨndumbula jaake jaasulumeenie fiijo paapo aalyagile akaaja kala kiiswile ɨfifwani ɨfya gyabaakyala.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Po aamanyisyaga aBajuuta mu sinagogi, pamopeene na bandʉ abangɨ aba baalingiile ndwitɨko lwa Bajuuta. Na poope pa kɨbanja ɨkya lʉkomaano, aamanyisyaga kʉkʉtɨ isikʉ abandʉ aba aaganilaga nabo.
17 Por isso, dissertava na sinagoga entre os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, entre os que se encontravam ali.
18 Pa kɨbanja apo, baalipo abamanyi bamo aba baabatɨgɨ, aBaepikuli na Basitoiki. Abo baajobesaniaga na Paʉli, bamo balɨnkʉtɨ, “Ʉgwa ndomo ʉjʉ ikʉlonda ʉkʉjoba ɨsya fiki?” Abangɨ balɨnkʉtɨ, “Sikʉnangɨsya ʉkʉtɨ ndʉmbɨlɨli gwa gyabaakyala ɨmiheesya.” Baajobile ɨsi paapo Paʉli aalʉmbɨlɨlaga ɨNdʉmi ɨNunu ɨjaa Jesu, nɨ sya kʉsyʉka.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos contendiam com ele, havendo quem perguntasse: Que quer dizer esse tagarela? E outros: Parece pregador de estranhos deuses; pois pregava a Jesus e a ressurreição.
19 Po abamanyi abo balɨnkʉntwala Paʉli ndʉkomaano lwa bamanyi ʉlʉ baatɨgɨ Alyopagi, balɨnkʉtɨ, “Tukʉkʉsʉʉma ʉtʉlɨngaanie ʉlʉmanyisyo ʉlʉpya ʉlʉ kʉfumusya.
19 Então, tomando-o consigo, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos saber que nova doutrina é essa que ensinas?
20 Ʉgwe ʉtwele ɨnongwa ɨmbya, tukʉlonda tʉsimanye ɨsyo silɨ bʉleebʉle.”
20 Posto que nos trazes aos ouvidos coisas estranhas, queremos saber o que vem a ser isso.
21 Abandʉ boosa abaa mu Ateni na baheesya aba baatʉʉgalaga nkaaja ako, baabombelaga akabalɨlo kaabo koosa ʉkʉpanga pamo ʉkʉpɨlɨkɨsya ɨnongwa ɨmbya.
21 Pois todos os de Atenas e os estrangeiros residentes de outra coisa não cuidavam senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Po Paʉli alɨnkwɨma ndʉkomaano lwa Alyopagi, alɨnkʉtɨ, “Mwe bandʉ baa mu Ateni! Ngwaga ʉkʉtɨ mukʉsyɨmɨka fiijo syosa ɨsya gyabaakyala gyɨnu.
22 Então, Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: Senhores atenienses! Em tudo vos vejo acentuadamente religiosos;
23 Bo ngwenda kʉno na kʉno nkaaja, mfibwene ɨfifwani ɨfi mukʉfiipuuta. Kangɨ nkɨbwene ɨkɨgemo ɨkɨ kɨsimbiigwe ʉkʉtɨ, ‘kwa Kyala ʉjʉ akamanyigwa.’ Po Kyala ʉjo, ʉjʉ mukʉmmwipuuta kɨsita kʉmmanya, jo ʉjʉ ngʉmfumusya kʉmyɨnu.
23 porque, passando e observando os objetos de vosso culto, encontrei também um altar no qual está inscrito: Ao Deus Desconhecido . Pois esse que adorais sem conhecer é precisamente aquele que eu vos anuncio.
24 “Kyala ʉjo jo Ntwa gwa kʉmwanya na paasi, paapo jo ʉjʉ aapelile ɨkiisʉ na fyosa ɨfi filimo ʉmo. Ʉmwene atikʉtʉʉgala mu tempeli ɨsi basijengile abandʉ.
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas.
25 Kangɨ atikʉbombeligwa na bandʉ ngatɨ ikʉlonda fimo, paapo ʉmwene jo ʉjʉ ikʉbapa abandʉ boosa ʉbʉʉmi, ʉmʉʉji nʉ tʉndʉ toosa.
25 Nem é servido por mãos humanas, como se de alguma coisa precisasse; pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais;
26 Aalɨmpelile ʉmundʉ jʉmo, ʉkʉfuma mmundʉ ʉjo aapelile ɨfikolo fyosa ɨfya bandʉ, ʉkʉtɨ batʉʉgalege mfiisʉ fyosa. Aababɨɨkiile ʉkʉtɨ bikʉtʉʉgalaga pooki, na kʉkabalɨlo kalɨkʉ.
26 de um só fez toda a raça humana para habitar sobre toda a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Kyala aabombile bo ʉlo, ʉkʉtɨ abandʉ banndondege, pamo babagiile ʉkʉmfikɨla bo bikʉpalamaasya palamaasya, na paapo akaja kʉbʉtali nʉ mundʉ gwesa.
27 para buscarem a Deus se, porventura, tateando, o possam achar, bem que não está longe de cada um de nós;
28 Ngʉjoba bo ʉlo, ‘Paapo mmyake tʉlɨ bʉʉmi, tukwenda, kangɨ tʉliko.’ Bo abɨmba nyɨmbo bɨɨnu bamo baatile, ‘Ʉswe tʉlɨ baanaake Kyala.’ ”
28 pois nele vivemos, e nos movemos, e existimos, como alguns dos vossos poetas têm dito: Porque dele também somos geração.
29 Paʉli alɨnkwendelela ʉkʉjoba, alɨnkʉtɨ, “Paapo tʉlɨ baana baa Kyala, tʉlɨngiinogonaga ʉkʉtɨ afwene nɨ fifwani ɨfya sahabʉ pamo ɨfeesa, pamo iibwe. Fitendekesiigwe kʉ bʉmangʼanyi na mahala gaa bandʉ.
29 Sendo, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Akabalɨlo kaa kʉnyuma, aka abandʉ baabombaga ɨsyo kʉ bʉkonyofu, Kyala aaliibɨɨkile ngatɨ atikʉkeeta. Looli akabalɨlo aka ikʉbalagɨla abandʉ boosa kʉkʉtɨ bʉjo, ʉkʉpɨndʉka.
30 Ora, não levou Deus em conta os tempos da ignorância; agora, porém, notifica aos homens que todos, em toda parte, se arrependam;
31 Bikʉlondigwa ʉkʉpɨndʉka paapo alɨbɨɨkile ɨliisikʉ ɨlɨ ikwisa kʉbalonga abandʉ boosa mbʉgolofu, kʉ njɨla jaa mundʉ ʉjʉ aalɨnsalile. Kyala aabanangiisye ɨsi abandʉ boosa, kʉ njɨla jaa kʉnsyʉsya ʉmundʉ ʉjo mbʉfwe.”
31 porquanto estabeleceu um dia em que há de julgar o mundo com justiça, por meio de um varão que destinou e acreditou diante de todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Abandʉ bala bo bapɨliike ɨsya kʉsyʉka abafwe, bamo bʉʉgɨɨlaga, looli bamo balɨnkʉtɨ, “Tukʉlonda ʉkʉpɨlɨkɨsya kangɨ sisiisi pabʉngɨ.”
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns escarneceram, e outros disseram: A respeito disso te ouviremos noutra ocasião.
33 Po Paʉli alɨnkʉsookapo pa lʉkomaano.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Bamo balɨnkʉlongosania nagwe, balɨnkʉmmwitɨka Jesu. Ndɨ abo aalimo Ndyonisi, ʉgwa ndʉkomaano lwa Alyopagi, nʉ nkiikʉlʉ jʉmo ɨngamu jaake Ndamali, na bandʉ abangɨ aba baalɨ pamopeene nabo.
34 Houve, porém, alguns homens que se agregaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, outros mais.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.