Atos 16
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs NTLH
1 Paʉli na Sila balɨnkʉfika mu Ndelibe, po balɨnkʉbʉʉka mu Lisitila. Ʉko aaliko ʉmwitɨki gwa Jesu jʉmo, ɨngamu jaake Timoti. Ʉgwise akaalɨ Njuuta, ʉnna aalɨ Njuuta ʉjʉ aalɨmmwitiike Jesu.
1 Paulo chegou às cidades de Derbe e Listra. Em Listra morava um cristão chamado Timóteo. A mãe dele, uma cristã, era da raça dos judeus, mas o pai dele não era judeu.
2 Abiitɨki abaa mu Lisitila na mu Ikonija, bannjobaga Timoti ʉkʉja mundʉ nnunu.
2 Todos os irmãos que moravam em Listra e Icônio falavam bem de Timóteo.
3 Paʉli alɨnkʉnndonda Timoti ʉkʉtɨ alongosaniege nagwe mu mbombo. Po alɨnkʉmmbuuta kʉkyeni. Aabombile bo ʉlo ʉkʉtɨ aBajuuta aba balimo ntwaja tʉla balɨngankaanaga, paapo baameenye ʉkʉtɨ ʉgwise akaalɨ Njuuta.
3 Paulo quis levá-lo consigo e por isso o circuncidou , pois todos os judeus que moravam naqueles lugares sabiam que o pai de Timóteo não era judeu.
4 Paʉli na banine bo bikʉkɨnda ntwaja ʉtwa kʉla, balɨnkʉbabʉʉla abiitɨki aba bakaja Bajuuta, ʉkʉtɨ basikongege ɨndagɨlo ɨsi baaliitɨkeene abatʉmigwa na bakʉʉlʉ baa kɨpanga kya Kyala ɨkya mu Jelusalemu.
4 Nas cidades por onde passavam, eles diziam aos cristãos quais as decisões que tinham sido tomadas pelos apóstolos e pelos presbíteros da igreja de Jerusalém e aconselhavam que eles obedecessem a essas decisões.
5 Po ɨfipanga fya Kyala fyakakaga ndwitɨko, na biitɨki bongelelaga kʉkʉtɨ isikʉ.
5 Assim as igrejas ficavam mais fortes na fé, e o número de cristãos aumentava cada dia mais.
6 Paʉli na banine, baalondaga ʉkwakʉlʉmbɨlɨla iisyʉ lya Ntwa Jesu nkiisʉ ɨkya mu Asija, looli Mbepo Mwikemo alɨnkʉbakaanisya. Po balɨnkʉkɨnda nkiisʉ ɨkya Filigija nɨ kya Galatija.
6 Como o Espírito Santo não deixou que anunciassem a palavra na província da Ásia, eles atravessaram a região da Frígia-Galácia.
7 Bo bafikile mu mpaka gwa kiisʉ ɨkya mu Misija, balɨnkʉlonda ʉkwingɨla nkiisʉ ɨkya mu Bitinija, leelo Mbepo Mwikemo ʉkʉfuma kwa Jesu akaabiitɨkiisye.
7 Quando chegaram perto do distrito da Mísia, tentaram ir para a província da Bitínia, mas o Espírito de Jesus não deixou.
8 Po balɨnkʉkɨnda mu Misija, balɨnkʉbʉʉka kʉ Tiloja.
8 Então atravessaram a Mísia e chegaram à cidade de Trôade.
9 Ɨkɨlo kɨla, Paʉli alɨnkʉsibona ɨsya mbʉsetʉka ɨsya mundʉ ʉgwa mu Maketonija, aalyɨmile nkyeni mmyake, aapyelesyaga, aatɨgɨ, “Loboka, gwise kʉ Maketonija, ʉtʉtʉʉle.”
9 Naquela noite Paulo teve uma visão. Ele viu um homem da província da Macedônia, que estava de pé e lhe pedia: “Venha para a Macedônia e nos ajude!”
10 Paʉli bo asibwene ɨsyo ɨsya mbʉsetʉka, tʉlɨnkʉmanya ʉkʉtɨ Kyala aatʉkooliile kʉkʉbalʉmbɨlɨla abandʉ abo ɨNdʉmi ɨNunu, po tʉlɨnkwitendekesya ʉkʉbʉʉka mu Maketonija.
10 Logo depois dessa visão, nós resolvemos partir logo para a Macedônia, pois estávamos certos de que Deus nos havia chamado para anunciar o evangelho ao povo dali.
11 Po ʉko kʉ Tiloja, tʉlɨnkwipakɨla mu sitima, tʉlɨnkʉsookako, tʉlɨnkʉbʉʉka ndʉsʉngo lwa mu Samatilake, kɨlaabo kyake tʉlɨnkʉfika mu Nijapoli.
11 Nós embarcamos em Trôade e fomos diretamente para a ilha de Samotrácia. No dia seguinte chegamos ao porto de Neápolis.
12 Ʉkʉfuma ʉko tʉlɨnkʉfika mu Filipi, akaaja kamo akakʉlʉmba ʉko kʉ Maketonija, kaalɨ kaaja aka baatʉʉgalaga aBalooma. Twatʉʉgeele nkaaja kala amasikʉ manandɨ.
12 Dali fomos a Filipos, que é uma cidade do primeiro distrito da província da Macedônia e também colônia romana, onde ficamos vários dias.
13 Pi isikʉ ɨlya pa Sabati tʉlɨnkʉsookamo nkaaja, tʉlɨnkʉbʉʉka kʉmbalɨ kʉ lwɨsi, twasʉʉbɨlaga ʉkʉtɨ tukwakʉbwaga ʉbʉjo ʉbʉ abandʉ bikwipuutamo. Tʉlɨnkʉtʉʉgala, tʉlɨnkʉjoba na bakiikʉlʉ aba baabʉngeene pala, ʉkwipuuta.
13 No sábado saímos da cidade e fomos para a beira do rio, pois pensávamos que ali devia haver um lugar de oração para os judeus. Sentamos e começamos a conversar com as mulheres que estavam reunidas lá.
14 Ndɨ bala baapɨlɨkɨsyaga aalipo ʉnkiikʉlʉ jʉmo, ɨngamu jaake Litija, ʉmʉʉlɨsya myenda ɨmifubɨɨfu ʉbʉtiitʉ ɨgya ntengo fiijo. Akaapaapiigwe Njuuta, looli aalingiile ndwitɨko lwa Bajuuta, aalɨ gwa nkaaja akaa mu Tyatila. Aatʉpɨlɨkiisye, paapo ʉNtwa aalɨmmwigwile ɨndumbula jaake, alɨnkwitɨka ɨsi aajobaga Paʉli.
14 Uma daquelas mulheres que estavam nos ouvindo era Lídia, uma vendedora de púrpura , da cidade de Tiatira. Ela adorava a Deus, e o Senhor abriu a mente dela para que compreendesse o que Paulo dizia.
15 Alɨnkoosigwa, ʉmwene na bandʉ baa nnyumba jaake, alɨnkʉtʉpyelesya alɨnkʉtɨ, “Lɨnga muumbwene ʉkʉtɨ nalooli nʉmmwitiike ʉNtwa Jesu, tʉbʉʉke mukatʉʉgalege mu nyumba jangʉ.” Alɨnkʉtʉfimbɨlɨsya fiijo mpaka twaliitiike.
15 Ela e as pessoas da sua casa foram batizadas. Depois Lídia nos convidou, dizendo: — Venham ficar na minha casa, se é que vocês acham que, de fato, eu creio no Senhor. Assim ela nos convenceu a ficar na casa dela.
16 Ɨliisikʉ lɨmo bo tukʉbʉʉka pa bwipuutɨlo, tʉlɨnkwaganila nʉ ndɨndwana jʉmo ʉntʉmwa, ʉjʉ aalɨ nɨ mbepo ɨnyali ɨjaa kʉlagʉla. Ʉndɨndwana ʉjo aabakabɨlaga ɨndalama ɨnyingi abatwa baake kʉ mbombo jaa kʉlagʉla.
16 Certo dia, quando estávamos indo para o lugar de oração, veio ao nosso encontro uma escrava. Essa moça estava dominada por um espírito mau que adivinhava o futuro, e os seus donos ganhavam muito dinheiro com as adivinhações que ela fazia.
17 Po ʉndɨndwana ʉjo alɨnkʉnkongesya Paʉli na nuuswe, aalaataga aatɨgɨ, “Abandʉ aba babombeli baa Kyala ʉNkʉlʉmba, bikʉbalʉmbɨlɨla ʉmwe ɨnjɨla ɨjaa bʉpoki!”
17 A moça começou a nos seguir, gritando assim: — Estes homens são
18 Aabombaga bo ʉlo amasikʉ mingi. Looli iisikʉ lɨmo bo ʉndɨndwana ʉjo ikʉjoba ɨsyo, Paʉli aakaleele. Po alɨnkʉnsanukɨla ʉndɨndwana, alɨnkʉjɨbʉʉla ɨmbepo ɨnyali jɨla alɨnkʉtɨ, “Nikʉkʉlagɨla mu ngamu jaa Jesu Kɨlɨsiti, sookamo mu ndɨndwana ʉjʉ!” Nakalɨnga jɨlɨnkʉsookamo.
18 Ela fez isso muitos dias. Por fim Paulo se aborreceu, virou-se para ela e ordenou ao espírito: — Pelo poder do nome de Jesus Cristo, eu mando que você saia desta moça! E, no mesmo instante, o espírito saiu.
19 Abatwa abaa ndɨndwana jʉla, bo baagile ʉkʉtɨ ʉlʉsʉʉbɨlo lwabo ʉlwa kʉkabɨlamo ɨndalama lʉmaliike, balɨnkʉbakola baa Paʉli na Sila, balɨnkʉbaluusa mpaka pa kɨbanja ɨkya lʉkomaano, nkyeni mbalongosi.
19 Quando os donos da moça viram que não iam poder mais ganhar dinheiro com as adivinhações dela, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram até a praça pública, diante das autoridades.
20 Balɨnkʉbasitaaka balɨnkʉtɨ, “Abandʉ aba Bajuuta, bikʉleefya nkaaja kɨɨtʉ.
20 Eles os apresentaram a essas autoridades romanas e disseram: — Estes homens são judeus e estão provocando desordem na nossa cidade.
21 Bikʉmanyisya ɨnyiiho syabo, ɨsi ɨndagɨlo syɨtʉ twe Balooma sitʉkaaniisye ʉkʉsiitɨka pamo ʉkʉsikonga.”
21 Estão ensinando costumes que são contra a nossa lei . Nós, que somos romanos, não podemos aceitar esses costumes.
22 Ɨkɨlʉndɨlo ɨkya bandʉ kɨlɨnkongaana na aba baabasitaakaga baa Paʉli na Sila, balɨnkʉbaalʉkɨla. Po abalongosi balɨnkʉbafuula ɨmyenda baa Paʉli na Sila, nʉ kʉlagɨla ʉkʉtɨ bakomigwe nɨ ngili.
22 Aí uma multidão se ajuntou para atacar Paulo e Silas. As autoridades mandaram que tirassem as roupas deles e os surrassem com varas.
23 Bo babakomile fiijo, balɨnkʉbapinya mu nnyololo, po abalongi balɨnkʉnndagɨla ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo ʉkʉtɨ abalɨndɨlɨlege fiijo.
23 Depois de baterem muito neles, as autoridades jogaram os dois na cadeia e deram ordem ao carcereiro para guardá-los com toda a segurança.
24 Ʉkʉkongana nʉ lʉlagɨlo ʉlʉ, ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo alɨnkʉbiigalɨla nkyumba ɨkya kʉ sofu fiijo, nʉ kʉbingɨsya amalʉndɨ mwi ibokosi ɨlya matapwa.
24 Depois de receber essa ordem, o carcereiro os jogou numa cela que ficava no fundo da cadeia e prendeu os pés deles entre dois blocos de madeira.
25 Pakɨlo pakatɨ, Paʉli na Sila biipuutaga nʉ kwɨmba ɨnyɨmbo ɨsya kʉntuufya Kyala. Abapinyigwa abangɨ babapɨlɨkɨsyaga.
25 Mais ou menos à meia-noite, Paulo e Silas estavam orando e cantando hinos a Deus, e os outros presos escutavam.
26 Nakalɨnga akasenyenda akakʉlʉmba kalɨnkʉboneka, syope nɨ nyaalo sya nnyololo silɨnkʉsukaanika. Nakalɨnga ɨnyiigi syosa silɨnkwigʉka, nɨ minyololo ɨgɨ baapinyiigwe kʉkʉtɨ mundʉ gɨlɨnkwabʉka.
26 De repente, o chão tremeu tanto, que abalou os alicerces da cadeia. Naquele instante todas as portas se abriram, e as correntes que prendiam os presos se arrebentaram.
27 Ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo bo alembwike, alɨnkwaga ɨnyiigi silɨ bwasi. Alɨnkʉfyʉtʉla ʉlʉʉbo lwake ʉkʉtɨ iigoge, paapo iinogonaga ʉkʉtɨ abapinyigwa boosa bajongile.
27 Aí o carcereiro acordou. Quando viu que os portões da cadeia estavam abertos, pensou que os prisioneiros tinham fugido. Então puxou a espada e ia se matar,
28 Looli Paʉli alɨnkʉlaata fiijo alɨnkʉtɨ, “Ʉlɨngiigoga, twesa tʉlimo muno.”
28 mas Paulo gritou bem alto: — Não faça isso! Todos nós estamos aqui!
29 Ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo jʉla alɨnkʉlagɨla ababombeli baake ʉkʉtɨ batwale ɨnyaale. Bo bantwaliile, alɨnkwingɨla nkyumba, alɨnkʉgwa ʉlʉpi nkyeni mwa baa Paʉli na Sila bo ikʉtetema.
29 Aí o carcereiro pediu que lhe trouxessem uma luz, entrou depressa na cela e se ajoelhou, tremendo, aos pés de Paulo e Silas.
30 Po alɨnkʉbʉʉka nabo panja, alɨnkʉbalaalʉʉsya alɨnkʉtɨ, “Batwa bangʉ, mbombe fiki ʉkʉtɨ mbokigwe?”
30 Depois levou os dois para fora e perguntou: — Senhores, o que devo fazer para ser salvo?
31 Abeene balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Ʉgwe ʉmmwitɨke ʉNtwa Jesu, pamopeene na baa nnyumba jaako, po mukʉpokigwa.”
31 Eles responderam: — Creia no Senhor Jesus e você será salvo — você e as pessoas da sua casa.
32 Po Paʉli na Sila balɨnkʉnndʉmbɨlɨla ʉnkʉlʉmba jʉla iisyʉ lya Ntwa, pamopeene na bandʉ boosa aba baalimo nnyumba jaake.
32 Então eles anunciaram a palavra do Senhor ao carcereiro e a todas as pessoas da casa dele.
33 Akabalɨlo kalakala akaa pakɨlo, alɨnkʉbasuka ɨfifulalo baa Paʉli na Sila, po alɨnkoosigwa pamopeene na bandʉ boosa aba baalimo nnyumba jaake.
33 Naquela mesma hora da noite, o carcereiro começou a cuidar deles, lavando os ferimentos da surra que haviam levado. Logo depois ele e todas as pessoas da sua casa foram batizados.
34 Alɨnkʉfyʉka nabo mu nyumba jaake, alɨnkʉbapapo ɨfindʉ. Ʉmwene na bandʉ boosa abaa nnyumba jaake balɨnkʉhoboka fiijo, paapo baalɨmmwitiike Kyala.
34 Em seguida ele levou Paulo e Silas para a sua casa e lhes deu comida. O carcereiro e as pessoas da sua casa ficaram cheios de alegria porque agora criam em Deus.
35 Kɨlaabo kyake abalongosi, balɨnkʉbatʉma ababombeli kʉ nkʉlʉmba gwa nnyololo, balɨnkʉjoba balɨnkʉtɨ, “Namubalekesye abandʉ bala babʉʉkege.”
35 Quando amanheceu, as autoridades romanas mandaram alguns policiais com a seguinte ordem para o carcereiro: “Solte esses homens.”
36 Ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo alɨnkʉmmbʉʉla Paʉli alɨnkʉtɨ, “Abalongosi batʉmile ɨndʉmi, ʉkʉtɨ mwabʉligwe mu nnyololo. Po ʉlʉ namusooke, mubʉʉkege nʉ lʉtengaano.”
36 Então o carcereiro disse a Paulo: — As autoridades mandaram soltá-los. Podem ir embora em paz.
37 Looli Paʉli alɨnkʉbabʉʉla ababombeli bala alɨnkʉtɨ, “Batʉkomile nkyeni mmbandʉ, nʉ kʉtʉpinya mu nnyololo kɨsita kʉtʉlonga, na paapo ʉswe tʉlɨ Balooma kʉ lʉlagɨlo lwa kiisʉ. Lɨɨlɨno fiki bikʉlonda ʉkʉtʉlekesya kʉbʉtiitʉ? Hɨmma! Biise baabo batʉsoosye.”
37 Mas Paulo disse aos policiais: — Eu e Silas somos cidadãos romanos e, mesmo assim, sem termos sido julgados, fomos surrados em público. E depois nos jogaram na cadeia. E agora querem nos mandar embora assim em segredo? Isso não! Que as próprias autoridades romanas venham aqui e nos soltem!
38 Ababombeli bala balɨnkʉbabʉʉla abalongosi ɨnongwa ɨsyo. Abalongosi bo bapɨliike ʉkʉtɨ baa Paʉli na Sila Balooma, balɨnkʉtiila.
38 Os policiais foram contar às autoridades romanas o que Paulo tinha dito. Quando as autoridades souberam que Paulo e Silas eram cidadãos romanos, ficaram com medo
39 Po balɨnkwisa kʉkʉbasʉʉma ʉlʉhobokelo. Balɨnkʉbasoosya mu nnyololo, balɨnkʉbasʉʉma ʉkʉtɨ basookemo nkaaja kala.
39 e foram lhes pedir desculpas. Então os tiraram da prisão e pediram que fossem embora da cidade.
40 Paʉli na Sila bo basookile mu nnyololo, balɨnkʉbʉʉka kwa Litija. Ʉko balɨnkwaganila na baamyabo abiitɨki, balɨnkʉbakasya, po balɨnkʉsookapo.
40 Paulo e Silas saíram da cadeia e foram para a casa de Lídia. Ali encontraram-se com os irmãos, animaram a todos e depois foram embora.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.