Atos 16
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs NAA
1 Paʉli na Sila balɨnkʉfika mu Ndelibe, po balɨnkʉbʉʉka mu Lisitila. Ʉko aaliko ʉmwitɨki gwa Jesu jʉmo, ɨngamu jaake Timoti. Ʉgwise akaalɨ Njuuta, ʉnna aalɨ Njuuta ʉjʉ aalɨmmwitiike Jesu.
1 Paulo chegou também a Derbe e a Listra. Havia ali um discípulo chamado Timóteo, filho de uma judia crente, mas de pai grego.
2 Abiitɨki abaa mu Lisitila na mu Ikonija, bannjobaga Timoti ʉkʉja mundʉ nnunu.
2 Os irmãos em Listra e Icônio davam bom testemunho dele.
3 Paʉli alɨnkʉnndonda Timoti ʉkʉtɨ alongosaniege nagwe mu mbombo. Po alɨnkʉmmbuuta kʉkyeni. Aabombile bo ʉlo ʉkʉtɨ aBajuuta aba balimo ntwaja tʉla balɨngankaanaga, paapo baameenye ʉkʉtɨ ʉgwise akaalɨ Njuuta.
3 Paulo queria que Timóteo fosse em sua companhia e, por isso, circuncidou-o por causa dos judeus daqueles lugares; pois todos sabiam que o pai dele era grego.
4 Paʉli na banine bo bikʉkɨnda ntwaja ʉtwa kʉla, balɨnkʉbabʉʉla abiitɨki aba bakaja Bajuuta, ʉkʉtɨ basikongege ɨndagɨlo ɨsi baaliitɨkeene abatʉmigwa na bakʉʉlʉ baa kɨpanga kya Kyala ɨkya mu Jelusalemu.
4 Ao passar pelas cidades, entregavam aos irmãos as decisões tomadas pelos apóstolos e presbíteros de Jerusalém, para que as observassem.
5 Po ɨfipanga fya Kyala fyakakaga ndwitɨko, na biitɨki bongelelaga kʉkʉtɨ isikʉ.
5 Assim, as igrejas eram fortalecidas na fé e, dia a dia, aumentavam em número.
6 Paʉli na banine, baalondaga ʉkwakʉlʉmbɨlɨla iisyʉ lya Ntwa Jesu nkiisʉ ɨkya mu Asija, looli Mbepo Mwikemo alɨnkʉbakaanisya. Po balɨnkʉkɨnda nkiisʉ ɨkya Filigija nɨ kya Galatija.
6 E percorreram a região frígio-gálata, tendo sido impedidos pelo Espírito Santo de pregar a palavra na província da Ásia.
7 Bo bafikile mu mpaka gwa kiisʉ ɨkya mu Misija, balɨnkʉlonda ʉkwingɨla nkiisʉ ɨkya mu Bitinija, leelo Mbepo Mwikemo ʉkʉfuma kwa Jesu akaabiitɨkiisye.
7 Chegando perto de Mísia, tentaram ir para Bitínia, mas o Espírito de Jesus não o permitiu.
8 Po balɨnkʉkɨnda mu Misija, balɨnkʉbʉʉka kʉ Tiloja.
8 E, tendo contornado Mísia, foram a Trôade.
9 Ɨkɨlo kɨla, Paʉli alɨnkʉsibona ɨsya mbʉsetʉka ɨsya mundʉ ʉgwa mu Maketonija, aalyɨmile nkyeni mmyake, aapyelesyaga, aatɨgɨ, “Loboka, gwise kʉ Maketonija, ʉtʉtʉʉle.”
9 À noite, Paulo teve uma visão na qual um homem da Macedônia estava em pé e lhe rogava, dizendo: — Passe à Macedônia e ajude-nos.
10 Paʉli bo asibwene ɨsyo ɨsya mbʉsetʉka, tʉlɨnkʉmanya ʉkʉtɨ Kyala aatʉkooliile kʉkʉbalʉmbɨlɨla abandʉ abo ɨNdʉmi ɨNunu, po tʉlɨnkwitendekesya ʉkʉbʉʉka mu Maketonija.
10 Assim que Paulo teve a visão, imediatamente procuramos partir para aquele destino, concluindo que Deus nos havia chamado para lhes anunciar o evangelho.
11 Po ʉko kʉ Tiloja, tʉlɨnkwipakɨla mu sitima, tʉlɨnkʉsookako, tʉlɨnkʉbʉʉka ndʉsʉngo lwa mu Samatilake, kɨlaabo kyake tʉlɨnkʉfika mu Nijapoli.
11 Tendo, pois, navegado de Trôade, fomos diretamente para Samotrácia e, no dia seguinte, a Neápolis.
12 Ʉkʉfuma ʉko tʉlɨnkʉfika mu Filipi, akaaja kamo akakʉlʉmba ʉko kʉ Maketonija, kaalɨ kaaja aka baatʉʉgalaga aBalooma. Twatʉʉgeele nkaaja kala amasikʉ manandɨ.
12 Dali fomos a Filipos, cidade da Macedônia, primeira do distrito e colônia romana. Nesta cidade, permanecemos alguns dias.
13 Pi isikʉ ɨlya pa Sabati tʉlɨnkʉsookamo nkaaja, tʉlɨnkʉbʉʉka kʉmbalɨ kʉ lwɨsi, twasʉʉbɨlaga ʉkʉtɨ tukwakʉbwaga ʉbʉjo ʉbʉ abandʉ bikwipuutamo. Tʉlɨnkʉtʉʉgala, tʉlɨnkʉjoba na bakiikʉlʉ aba baabʉngeene pala, ʉkwipuuta.
13 No sábado, saímos da cidade para a beira do rio, onde nos pareceu haver um lugar de oração; e, assentando-nos, falamos às mulheres que haviam se reunido ali.
14 Ndɨ bala baapɨlɨkɨsyaga aalipo ʉnkiikʉlʉ jʉmo, ɨngamu jaake Litija, ʉmʉʉlɨsya myenda ɨmifubɨɨfu ʉbʉtiitʉ ɨgya ntengo fiijo. Akaapaapiigwe Njuuta, looli aalingiile ndwitɨko lwa Bajuuta, aalɨ gwa nkaaja akaa mu Tyatila. Aatʉpɨlɨkiisye, paapo ʉNtwa aalɨmmwigwile ɨndumbula jaake, alɨnkwitɨka ɨsi aajobaga Paʉli.
14 Certa mulher, chamada Lídia, da cidade de Tiatira, vendedora de púrpura, temente a Deus, nos escutava; o Senhor lhe abriu o coração para que estivesse atenta ao que Paulo dizia.
15 Alɨnkoosigwa, ʉmwene na bandʉ baa nnyumba jaake, alɨnkʉtʉpyelesya alɨnkʉtɨ, “Lɨnga muumbwene ʉkʉtɨ nalooli nʉmmwitiike ʉNtwa Jesu, tʉbʉʉke mukatʉʉgalege mu nyumba jangʉ.” Alɨnkʉtʉfimbɨlɨsya fiijo mpaka twaliitiike.
15 Depois de ser batizada, ela e toda a sua casa, nos fez este pedido: — Se julgam que eu sou fiel ao Senhor, venham ficar na minha casa. E nos constrangeu a isso.
16 Ɨliisikʉ lɨmo bo tukʉbʉʉka pa bwipuutɨlo, tʉlɨnkwaganila nʉ ndɨndwana jʉmo ʉntʉmwa, ʉjʉ aalɨ nɨ mbepo ɨnyali ɨjaa kʉlagʉla. Ʉndɨndwana ʉjo aabakabɨlaga ɨndalama ɨnyingi abatwa baake kʉ mbombo jaa kʉlagʉla.
16 Aconteceu que, indo nós para o lugar de oração, veio ao nosso encontro uma jovem possuída de espírito adivinhador, a qual, adivinhando, dava grande lucro aos seus donos.
17 Po ʉndɨndwana ʉjo alɨnkʉnkongesya Paʉli na nuuswe, aalaataga aatɨgɨ, “Abandʉ aba babombeli baa Kyala ʉNkʉlʉmba, bikʉbalʉmbɨlɨla ʉmwe ɨnjɨla ɨjaa bʉpoki!”
17 Seguindo a Paulo e a nós, gritava, dizendo: — Estes homens são servos do Deus Altíssimo e anunciam a vocês o caminho da salvação.
18 Aabombaga bo ʉlo amasikʉ mingi. Looli iisikʉ lɨmo bo ʉndɨndwana ʉjo ikʉjoba ɨsyo, Paʉli aakaleele. Po alɨnkʉnsanukɨla ʉndɨndwana, alɨnkʉjɨbʉʉla ɨmbepo ɨnyali jɨla alɨnkʉtɨ, “Nikʉkʉlagɨla mu ngamu jaa Jesu Kɨlɨsiti, sookamo mu ndɨndwana ʉjʉ!” Nakalɨnga jɨlɨnkʉsookamo.
18 Isto se repetiu por muitos dias. Então Paulo, já indignado, voltando-se, disse ao espírito: — Em nome de Jesus Cristo, eu ordeno que você saia dela. E, na mesma hora, o espírito saiu.
19 Abatwa abaa ndɨndwana jʉla, bo baagile ʉkʉtɨ ʉlʉsʉʉbɨlo lwabo ʉlwa kʉkabɨlamo ɨndalama lʉmaliike, balɨnkʉbakola baa Paʉli na Sila, balɨnkʉbaluusa mpaka pa kɨbanja ɨkya lʉkomaano, nkyeni mbalongosi.
19 Quando os donos da jovem viram que se havia desfeito a esperança do lucro, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram para a praça, à presença das autoridades.
20 Balɨnkʉbasitaaka balɨnkʉtɨ, “Abandʉ aba Bajuuta, bikʉleefya nkaaja kɨɨtʉ.
20 E, levando-os aos magistrados, disseram: — Estes homens, sendo judeus, perturbam a nossa cidade,
21 Bikʉmanyisya ɨnyiiho syabo, ɨsi ɨndagɨlo syɨtʉ twe Balooma sitʉkaaniisye ʉkʉsiitɨka pamo ʉkʉsikonga.”
21 propagando costumes que não podemos aceitar, nem praticar, porque somos romanos.
22 Ɨkɨlʉndɨlo ɨkya bandʉ kɨlɨnkongaana na aba baabasitaakaga baa Paʉli na Sila, balɨnkʉbaalʉkɨla. Po abalongosi balɨnkʉbafuula ɨmyenda baa Paʉli na Sila, nʉ kʉlagɨla ʉkʉtɨ bakomigwe nɨ ngili.
22 Então a multidão se levantou unida contra eles, e os magistrados, rasgando-lhes as roupas, mandaram açoitá-los com varas.
23 Bo babakomile fiijo, balɨnkʉbapinya mu nnyololo, po abalongi balɨnkʉnndagɨla ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo ʉkʉtɨ abalɨndɨlɨlege fiijo.
23 E, depois de lhes darem muitos açoites, os lançaram na prisão, ordenando ao carcereiro que os guardasse com toda a segurança.
24 Ʉkʉkongana nʉ lʉlagɨlo ʉlʉ, ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo alɨnkʉbiigalɨla nkyumba ɨkya kʉ sofu fiijo, nʉ kʉbingɨsya amalʉndɨ mwi ibokosi ɨlya matapwa.
24 Este, recebendo tal ordem, levou-os para o cárcere interior e prendeu os pés deles no tronco.
25 Pakɨlo pakatɨ, Paʉli na Sila biipuutaga nʉ kwɨmba ɨnyɨmbo ɨsya kʉntuufya Kyala. Abapinyigwa abangɨ babapɨlɨkɨsyaga.
25 Por volta da meia-noite, Paulo e Silas oravam e cantavam louvores a Deus, e os demais companheiros de prisão escutavam.
26 Nakalɨnga akasenyenda akakʉlʉmba kalɨnkʉboneka, syope nɨ nyaalo sya nnyololo silɨnkʉsukaanika. Nakalɨnga ɨnyiigi syosa silɨnkwigʉka, nɨ minyololo ɨgɨ baapinyiigwe kʉkʉtɨ mundʉ gɨlɨnkwabʉka.
26 De repente, sobreveio tamanho terremoto, que sacudiu os alicerces da prisão; todas as portas se abriram e as correntes de todos os presos se soltaram.
27 Ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo bo alembwike, alɨnkwaga ɨnyiigi silɨ bwasi. Alɨnkʉfyʉtʉla ʉlʉʉbo lwake ʉkʉtɨ iigoge, paapo iinogonaga ʉkʉtɨ abapinyigwa boosa bajongile.
27 O carcereiro despertou do sono e, vendo abertas as portas da prisão, puxando da espada, ia suicidar-se, pois pensou que os presos tinham fugido.
28 Looli Paʉli alɨnkʉlaata fiijo alɨnkʉtɨ, “Ʉlɨngiigoga, twesa tʉlimo muno.”
28 Mas Paulo gritou bem alto: — Não faça nenhum mal a si mesmo! Estamos todos aqui.
29 Ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo jʉla alɨnkʉlagɨla ababombeli baake ʉkʉtɨ batwale ɨnyaale. Bo bantwaliile, alɨnkwingɨla nkyumba, alɨnkʉgwa ʉlʉpi nkyeni mwa baa Paʉli na Sila bo ikʉtetema.
29 Então o carcereiro, tendo pedido uma luz, entrou correndo e, trêmulo, prostrou-se diante de Paulo e Silas.
30 Po alɨnkʉbʉʉka nabo panja, alɨnkʉbalaalʉʉsya alɨnkʉtɨ, “Batwa bangʉ, mbombe fiki ʉkʉtɨ mbokigwe?”
30 Depois, trazendo-os para fora, disse: — Senhores, que devo fazer para que seja salvo?
31 Abeene balɨnkʉmmwamula balɨnkʉtɨ, “Ʉgwe ʉmmwitɨke ʉNtwa Jesu, pamopeene na baa nnyumba jaako, po mukʉpokigwa.”
31 Eles responderam: — Creia no Senhor Jesus e você será salvo — você e toda a sua casa.
32 Po Paʉli na Sila balɨnkʉnndʉmbɨlɨla ʉnkʉlʉmba jʉla iisyʉ lya Ntwa, pamopeene na bandʉ boosa aba baalimo nnyumba jaake.
32 E pregaram a palavra de Deus ao carcereiro e a todos os que faziam parte da casa dele.
33 Akabalɨlo kalakala akaa pakɨlo, alɨnkʉbasuka ɨfifulalo baa Paʉli na Sila, po alɨnkoosigwa pamopeene na bandʉ boosa aba baalimo nnyumba jaake.
33 Naquela mesma hora da noite, cuidando deles, lavou-lhes as feridas dos açoites. Logo a seguir, ele e todos os membros da casa dele foram batizados.
34 Alɨnkʉfyʉka nabo mu nyumba jaake, alɨnkʉbapapo ɨfindʉ. Ʉmwene na bandʉ boosa abaa nnyumba jaake balɨnkʉhoboka fiijo, paapo baalɨmmwitiike Kyala.
34 Então, levando-os para a sua própria casa, deu-lhes de comer; e, com todos os seus, manifestava grande alegria por ter crido em Deus.
35 Kɨlaabo kyake abalongosi, balɨnkʉbatʉma ababombeli kʉ nkʉlʉmba gwa nnyololo, balɨnkʉjoba balɨnkʉtɨ, “Namubalekesye abandʉ bala babʉʉkege.”
35 Quando amanheceu, os magistrados enviaram oficiais de justiça, com a seguinte ordem para o carcereiro: — Ponha aqueles homens em liberdade.
36 Ʉnkʉlʉmba gwa nnyololo alɨnkʉmmbʉʉla Paʉli alɨnkʉtɨ, “Abalongosi batʉmile ɨndʉmi, ʉkʉtɨ mwabʉligwe mu nnyololo. Po ʉlʉ namusooke, mubʉʉkege nʉ lʉtengaano.”
36 Então o carcereiro comunicou isso a Paulo, dizendo: — Os magistrados ordenaram que vocês fossem postos em liberdade. Portanto, vocês podem sair. Vão em paz.
37 Looli Paʉli alɨnkʉbabʉʉla ababombeli bala alɨnkʉtɨ, “Batʉkomile nkyeni mmbandʉ, nʉ kʉtʉpinya mu nnyololo kɨsita kʉtʉlonga, na paapo ʉswe tʉlɨ Balooma kʉ lʉlagɨlo lwa kiisʉ. Lɨɨlɨno fiki bikʉlonda ʉkʉtʉlekesya kʉbʉtiitʉ? Hɨmma! Biise baabo batʉsoosye.”
37 Paulo, porém, lhes disse: — Sem ter havido processo formal contra nós, nos açoitaram publicamente e nos jogaram na cadeia, sendo nós cidadãos romanos. Querem agora nos mandar embora sem maior alarde? Nada disso! Pelo contrário, que eles venham e, pessoalmente, nos ponham em liberdade.
38 Ababombeli bala balɨnkʉbabʉʉla abalongosi ɨnongwa ɨsyo. Abalongosi bo bapɨliike ʉkʉtɨ baa Paʉli na Sila Balooma, balɨnkʉtiila.
38 Os oficiais de justiça comunicaram isso aos magistrados. Quando estes souberam que Paulo e Silas eram cidadãos romanos, ficaram com medo.
39 Po balɨnkwisa kʉkʉbasʉʉma ʉlʉhobokelo. Balɨnkʉbasoosya mu nnyololo, balɨnkʉbasʉʉma ʉkʉtɨ basookemo nkaaja kala.
39 Então foram até eles e lhes pediram desculpas; e, relaxando-lhes a prisão, pediram que se retirassem da cidade.
40 Paʉli na Sila bo basookile mu nnyololo, balɨnkʉbʉʉka kwa Litija. Ʉko balɨnkwaganila na baamyabo abiitɨki, balɨnkʉbakasya, po balɨnkʉsookapo.
40 Tendo saído da prisão, Paulo e Silas dirigiram-se para a casa de Lídia e, vendo os irmãos, os animaram. Depois partiram.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.