Gênesis 37
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs NVT
1 Nga ŋaahani Yakobbo amenya e Kanani, ehyalo omu semwana gamenyanga.
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 Bino njʼebiŋamba hu mago ga Yakobbo: Yosefu mulala hu baana ba Yakobbo ni gaali muvubuka owʼemyaha ehumi namusanvu, gemeeranga etaama nʼabaganda babe, abaana ba Bbiluha ni Zilupa abahasi ba semwana. Nga Yosefu atiina alomera semwana ebiŋamba hu sambo embi ejʼabaganda babe abo.
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 Ŋaahani Yisirayiri gendanga Yosefu ohuhira abaana babe abandi, olwohuba gamusaala nʼasahuluŋire. Era gamutungira ehyambalo ehyʼamabala amangi.
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 Abaganda babe ni babona baati saawe genda Yosefu ohubahira bosibosi, bamucaawa ndibalomanga ni naye bulaŋi.
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 Lwali lulala Yosefu galoota ehirooto. Cooka ni galomeraho abaganda babe ehirooto ehyo, beeyongera humucaawira erala.
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 Beyongera ohumucaawa olwohuba gabaloma ati, “Leha mbalomereho ehirooto ehi ndootire.
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 Ndootire ni huli mu ndimiro ni husidiha ebinywa byʼengaano. Ngʼaŋo ni naaŋo ehinywa ehyange hyenyoha hyemeerera, ngʼebyenywe bitiina bihyeswanigirisa bitandiha ohuhihubbira amafuha.”
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 Ngʼaŋo abaganda babe bamuloma baati, “Olwo oŋeega oti oja hufuuha habaha, otuŋuge? Mu butuufu, oŋeega oti oja hutuŋuga?” Era nga beyongera ohumucaawira erala olwʼehirooto hihye nʼolwebigaloma.
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 Nga nindi aloota ehirooto ehindi era ngʼahiromeraho abaganda babe ati, “Ndootire ehirooto ehindi era mu hirooto ehyo, eryuba nʼomwesi nʼemunyeenye ehumi nandala byali bikubbira amafuha.”
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Ni gahiromera semwana nʼabaganda babe, nga semwana amuhayula, amuloma ati, “Olotire hirooto hiina ehyo? Ese ni maawo nʼabaganda babo hulihuhubbira amafuha?”
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 Ngʼaŋo abaganda babe bamuŋambira esaalwa aye ehiitu ehyo hyasigala mu mwoyo gwa semwana.
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 Lulala abaganda ba Yosefu batiina ohwaya ebyayo bya saawe ohuupi nʼehibuga Sekemu.
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 Nga Yisirayiri aloma Yosefu ati, “Ngʼolu omanyire, abaganda babo baali hwemera ebyayo ohuupi nʼe Sekemu. Olwʼehyo hola kutume eyi bali.”
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 Ngʼamuloma ati, “Ale tiina obone abaganda babo ngʼolu baali, obone nʼebisolo byosi. Ohene ogobole wundomere ebibaŋambaho.” Ngʼaŋo amutuma ohuŋwa eyi baali ni bamenyire mu hiiho hyʼe Kebbulooni atiina e Sekemu eyi baganda babe baali ni baayira.
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 Ni goola eyo, ngʼomuutu amubona nʼali hwewuluga mu sugu ni gendula abaganda babe, ngʼamubuusa ati, “Oheja hi?”
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 Nga Yosefu amugobolamo ati, “Keja baganda bange abali hwemerera ebyayo. Wahamanyaho eyi bali?”
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 Yosefu ni goola e Sekemu, nga ŋabaŋo omuutu owamubona ni gebuluga mwisugu ngʼamubuusa ati, “Ŋano baŋooyeŋo, ne puliiye ni baloma baati batiina e Dosani.”
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Aye ni gaali nʼahiiriho ŋale, abaganda babe bamulengera nga behobana ohumwita.
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 Nga baloma baati, “Nabirooto njʼoyo gaaja.
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 Muhole humwite, humudanye mu erala hu maloŋo gano, huhene hulome huuti, ‘Esolo ekambwe yamulya,’ ko hubone ngʼolu ebirooto bibye biryolerera.”
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Lubbeeni ni gaŋulira, gagesyaho ohumuŋonia. Ngʼabaloma ati, “Hulehe hutamwita.
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 Muteeta muutu, mumudanye mwiroŋo lino eriri ŋano mu lulafu aye mutamuhola habi hosihosi.” Lubbeeni galoma atyo olwʼohwenda ohumuŋonia, amwagamye eyiri semwana.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 Yosefu ni goola aŋa baganda babe baali, bamuŋamba bamwambula ehyambalo hihye ehyʼebbeeyi ehyʼamabala amangi ehi gaali ni gambaaye,
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 nga bamuŋira bamudanya mwiroŋo. Eroŋo eryo lyali liŋumamo maaji.Nga badanya Yosefu mwiroŋo|alt="and Joseph was thrown into a cistern" src="CO00705B.tif" size="span" loc="at the end of verse 24" copy="Cook" ref="37:24"
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 Ni baali ni balya, nga babona ehibinja hyʼAbayisimayiri ni baŋwa e Giliyaadi nʼengamiya jaawe ni jetwihire ebyahaloosa ebyohuta mu mere nʼebyahawoowo ebi balanga baati bbaamu ni miira, ni batiina e Misiri.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 Nga Yuda aloma abaganda babe ati, “Hiraŋi hi ehi hunasune mu hwita muganda yeefe?
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 Muhole humuguse Abayisimayiri abo, efe hutamuhola habi hosihosi olwohuba muganda yeefe era mubiri gwefe.” Nga abaganda babe bafugiirira ehi gabaloma.
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 Olwʼehyo, abasubuuzi bala ohuŋwa e Midiyaani ni baali ni babitaŋo, nga baŋalula Yosefu ohuŋwa mwiroŋo, nga bamugusa Abayisimayiri efeeza amahumi abiri. Ngʼabaatu abo abamugula baŋira Yosefu e Misiri.
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Oluvanyuma Lubbeeni ni gaŋwa eyi gaali gatiina hwiroŋo, Yosefu sigaalimo. Enaku yamuleetera ohunabula engoye jije.
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 Ngʼaŋo atiina eyiri abaganda babe, abaloma ati, “Omwana mwiriŋo aŋumamo, naholetye ese?”
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 Ngʼabaganda babe basala embusi bahena baŋamba olugoye lwa Yosefu, balumitya mu mafugi.
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 Nga baŋamba ehyambalo ehyo ehyʼamabala amangi, bahiiŋirira saawe, bamuloma baati, “Hwaweene ehyambalo hino. Gesyaho ohuhifaania hamunga njʼehyomwana wuwo.”
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Nga saawe ahifaania ati nje nihyo. Ngʼaloma ati, “Hino njʼehyambalo hyʼomwana wange, esolo ekambwe yamulya. O-o, hituufu esolo yagusulagusula Yosefu wange.”
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 Nga Yakobbo anabujula engoye eji gaali ni gambaaye, gesidiha ehigwali, ngʼalira omwana wuwe ohuhena endaalo nyingi.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 Abasaani nʼabahaana babe bosibosi batiina ohumugumya aye enaku siyamuŋwa hu mwoyo. Ngʼabaloma ati, “Mundehe mu naku yange! Nditiina e magombe ni kiirira omwana wange!” Kale nga atiina mu moni nʼohulira hu lwʼomwana wuwe.
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 Abamidiyaani ni baŋira Yosefu e Misiri, bamugusa Potifaali, mulala hu bahungu ba Falaawo era owaali omuhulu wʼabahuumi babe.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.