Gênesis 37
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs ARA
1 Nga ŋaahani Yakobbo amenya e Kanani, ehyalo omu semwana gamenyanga.
1 Habitou Jacó na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Bino njʼebiŋamba hu mago ga Yakobbo: Yosefu mulala hu baana ba Yakobbo ni gaali muvubuka owʼemyaha ehumi namusanvu, gemeeranga etaama nʼabaganda babe, abaana ba Bbiluha ni Zilupa abahasi ba semwana. Nga Yosefu atiina alomera semwana ebiŋamba hu sambo embi ejʼabaganda babe abo.
2 Esta é a história de Jacó. Tendo José dezessete anos, apascentava os rebanhos com seus irmãos; sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Ŋaahani Yisirayiri gendanga Yosefu ohuhira abaana babe abandi, olwohuba gamusaala nʼasahuluŋire. Era gamutungira ehyambalo ehyʼamabala amangi.
3 Ora, Israel amava mais a José que a todos os seus filhos, porque era filho da sua velhice; e fez-lhe uma túnica talar de mangas compridas.
4 Abaganda babe ni babona baati saawe genda Yosefu ohubahira bosibosi, bamucaawa ndibalomanga ni naye bulaŋi.
4 Vendo, pois, seus irmãos que o pai o amava mais que a todos os outros filhos, odiaram-no e já não lhe podiam falar pacificamente.
5 Lwali lulala Yosefu galoota ehirooto. Cooka ni galomeraho abaganda babe ehirooto ehyo, beeyongera humucaawira erala.
5 Teve José um sonho e o relatou a seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 Beyongera ohumucaawa olwohuba gabaloma ati, “Leha mbalomereho ehirooto ehi ndootire.
6 Pois lhes disse: Rogo-vos, ouvi este sonho que tive:
7 Ndootire ni huli mu ndimiro ni husidiha ebinywa byʼengaano. Ngʼaŋo ni naaŋo ehinywa ehyange hyenyoha hyemeerera, ngʼebyenywe bitiina bihyeswanigirisa bitandiha ohuhihubbira amafuha.”
7 Atávamos feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé; e os vossos feixes o rodeavam e se inclinavam perante o meu.
8 Ngʼaŋo abaganda babe bamuloma baati, “Olwo oŋeega oti oja hufuuha habaha, otuŋuge? Mu butuufu, oŋeega oti oja hutuŋuga?” Era nga beyongera ohumucaawira erala olwʼehirooto hihye nʼolwebigaloma.
8 Então, lhe disseram seus irmãos: Reinarás, com efeito, sobre nós? E sobre nós dominarás realmente? E com isso tanto mais o odiavam, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Nga nindi aloota ehirooto ehindi era ngʼahiromeraho abaganda babe ati, “Ndootire ehirooto ehindi era mu hirooto ehyo, eryuba nʼomwesi nʼemunyeenye ehumi nandala byali bikubbira amafuha.”
9 Teve ainda outro sonho e o referiu a seus irmãos, dizendo: Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam perante mim.
10 Ni gahiromera semwana nʼabaganda babe, nga semwana amuhayula, amuloma ati, “Olotire hirooto hiina ehyo? Ese ni maawo nʼabaganda babo hulihuhubbira amafuha?”
10 Contando-o a seu pai e a seus irmãos, repreendeu-o o pai e lhe disse: Que sonho é esse que tiveste? Acaso, viremos, eu e tua mãe e teus irmãos, a inclinar-nos perante ti em terra?
11 Ngʼaŋo abaganda babe bamuŋambira esaalwa aye ehiitu ehyo hyasigala mu mwoyo gwa semwana.
11 Seus irmãos lhe tinham ciúmes; o pai, no entanto, considerava o caso consigo mesmo.
12 Lulala abaganda ba Yosefu batiina ohwaya ebyayo bya saawe ohuupi nʼehibuga Sekemu.
12 E, como foram os irmãos apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Nga Yisirayiri aloma Yosefu ati, “Ngʼolu omanyire, abaganda babo baali hwemera ebyayo ohuupi nʼe Sekemu. Olwʼehyo hola kutume eyi bali.”
13 perguntou Israel a José: Não apascentam teus irmãos o rebanho em Siquém? Vem, enviar-te-ei a eles. Respondeu-lhe José: Eis-me aqui.
14 Ngʼamuloma ati, “Ale tiina obone abaganda babo ngʼolu baali, obone nʼebisolo byosi. Ohene ogobole wundomere ebibaŋambaho.” Ngʼaŋo amutuma ohuŋwa eyi baali ni bamenyire mu hiiho hyʼe Kebbulooni atiina e Sekemu eyi baganda babe baali ni baayira.
14 Disse-lhe Israel: Vai, agora, e vê se vão bem teus irmãos e o rebanho; e traze-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 Ni goola eyo, ngʼomuutu amubona nʼali hwewuluga mu sugu ni gendula abaganda babe, ngʼamubuusa ati, “Oheja hi?”
15 E um homem encontrou a José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: Que procuras?
16 Nga Yosefu amugobolamo ati, “Keja baganda bange abali hwemerera ebyayo. Wahamanyaho eyi bali?”
16 Respondeu: Procuro meus irmãos; dize-me: Onde apascentam eles o rebanho?
17 Yosefu ni goola e Sekemu, nga ŋabaŋo omuutu owamubona ni gebuluga mwisugu ngʼamubuusa ati, “Ŋano baŋooyeŋo, ne puliiye ni baloma baati batiina e Dosani.”
17 Disse-lhe o homem: Foram-se daqui, pois ouvi-os dizer: Vamos a Dotã. Então, seguiu José atrás dos irmãos e os achou em Dotã.
18 Aye ni gaali nʼahiiriho ŋale, abaganda babe bamulengera nga behobana ohumwita.
18 De longe o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Nga baloma baati, “Nabirooto njʼoyo gaaja.
19 E dizia um ao outro: Vem lá o tal sonhador!
20 Muhole humwite, humudanye mu erala hu maloŋo gano, huhene hulome huuti, ‘Esolo ekambwe yamulya,’ ko hubone ngʼolu ebirooto bibye biryolerera.”
20 Vinde, pois, agora, matemo-lo e lancemo-lo numa destas cisternas; e diremos: Um animal selvagem o comeu; e vejamos em que lhe darão os sonhos.
21 Lubbeeni ni gaŋulira, gagesyaho ohumuŋonia. Ngʼabaloma ati, “Hulehe hutamwita.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: Não lhe tiremos a vida.
22 Muteeta muutu, mumudanye mwiroŋo lino eriri ŋano mu lulafu aye mutamuhola habi hosihosi.” Lubbeeni galoma atyo olwʼohwenda ohumuŋonia, amwagamye eyiri semwana.
22 Também lhes disse Rúben: Não derrameis sangue; lançai-o nesta cisterna que está no deserto, e não ponhais mão sobre ele; isto disse para o livrar deles, a fim de o restituir ao pai.
23 Yosefu ni goola aŋa baganda babe baali, bamuŋamba bamwambula ehyambalo hihye ehyʼebbeeyi ehyʼamabala amangi ehi gaali ni gambaaye,
23 Mas, logo que chegou José a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia.
24 nga bamuŋira bamudanya mwiroŋo. Eroŋo eryo lyali liŋumamo maaji.Nga badanya Yosefu mwiroŋo|alt="and Joseph was thrown into a cistern" src="CO00705B.tif" size="span" loc="at the end of verse 24" copy="Cook" ref="37:24"
24 E, tomando-o, o lançaram na cisterna, vazia, sem água.
25 Ni baali ni balya, nga babona ehibinja hyʼAbayisimayiri ni baŋwa e Giliyaadi nʼengamiya jaawe ni jetwihire ebyahaloosa ebyohuta mu mere nʼebyahawoowo ebi balanga baati bbaamu ni miira, ni batiina e Misiri.
25 Ora, sentando-se para comer pão, olharam e viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade; seus camelos traziam arômatas, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Nga Yuda aloma abaganda babe ati, “Hiraŋi hi ehi hunasune mu hwita muganda yeefe?
26 Então, disse Judá a seus irmãos: De que nos aproveita matar o nosso irmão e esconder-lhe o sangue?
27 Muhole humuguse Abayisimayiri abo, efe hutamuhola habi hosihosi olwohuba muganda yeefe era mubiri gwefe.” Nga abaganda babe bafugiirira ehi gabaloma.
27 Vinde, vendamo-lo aos ismaelitas; não ponhamos sobre ele a mão, pois é nosso irmão e nossa carne. Seus irmãos concordaram.
28 Olwʼehyo, abasubuuzi bala ohuŋwa e Midiyaani ni baali ni babitaŋo, nga baŋalula Yosefu ohuŋwa mwiroŋo, nga bamugusa Abayisimayiri efeeza amahumi abiri. Ngʼabaatu abo abamugula baŋira Yosefu e Misiri.
28 E, passando os mercadores midianitas, os irmãos de José o alçaram, e o tiraram da cisterna, e o venderam por vinte siclos de prata aos ismaelitas; estes levaram José ao Egito.
29 Oluvanyuma Lubbeeni ni gaŋwa eyi gaali gatiina hwiroŋo, Yosefu sigaalimo. Enaku yamuleetera ohunabula engoye jije.
29 Tendo Rúben voltado à cisterna, eis que José não estava nela; então, rasgou as suas vestes.
30 Ngʼaŋo atiina eyiri abaganda babe, abaloma ati, “Omwana mwiriŋo aŋumamo, naholetye ese?”
30 E, voltando a seus irmãos, disse: Não está lá o menino; e, eu, para onde irei?
31 Ngʼabaganda babe basala embusi bahena baŋamba olugoye lwa Yosefu, balumitya mu mafugi.
31 Então, tomaram a túnica de José, mataram um bode e a molharam no sangue.
32 Nga baŋamba ehyambalo ehyo ehyʼamabala amangi, bahiiŋirira saawe, bamuloma baati, “Hwaweene ehyambalo hino. Gesyaho ohuhifaania hamunga njʼehyomwana wuwo.”
32 E enviaram a túnica talar de mangas compridas, fizeram-na levar a seu pai e lhe disseram: Achamos isto; vê se é ou não a túnica de teu filho.
33 Nga saawe ahifaania ati nje nihyo. Ngʼaloma ati, “Hino njʼehyambalo hyʼomwana wange, esolo ekambwe yamulya. O-o, hituufu esolo yagusulagusula Yosefu wange.”
33 Ele a reconheceu e disse: É a túnica de meu filho; um animal selvagem o terá comido, certamente José foi despedaçado.
34 Nga Yakobbo anabujula engoye eji gaali ni gambaaye, gesidiha ehigwali, ngʼalira omwana wuwe ohuhena endaalo nyingi.
34 Então, Jacó rasgou as suas vestes, e se cingiu de pano de saco, e lamentou o filho por muitos dias.
35 Abasaani nʼabahaana babe bosibosi batiina ohumugumya aye enaku siyamuŋwa hu mwoyo. Ngʼabaloma ati, “Mundehe mu naku yange! Nditiina e magombe ni kiirira omwana wange!” Kale nga atiina mu moni nʼohulira hu lwʼomwana wuwe.
35 Levantaram-se todos os seus filhos e todas as suas filhas, para o consolarem; ele, porém, recusou ser consolado e disse: Chorando, descerei a meu filho até à sepultura. E de fato o chorou seu pai.
36 Abamidiyaani ni baŋira Yosefu e Misiri, bamugusa Potifaali, mulala hu bahungu ba Falaawo era owaali omuhulu wʼabahuumi babe.
36 Entrementes, os midianitas venderam José no Egito a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.