Gênesis 31
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs VC
1 Ehiseera hyola Yakobbo gaŋulira ati abasaani ba Labbaani baali bemulugunya baati, “Yakobbo aŋirire obuŋinda wa Bbaabba wosiwosi era agagaŋaliiye mu biitu bya Bbaabba.”
1 Jacó ouviu as palavras dos filhos de Labão, que diziam: "Jacó tomou tudo o que é de nosso pai, e é às suas custas que ele se tornou de tal forma rico."
2 Era Yakobbo gabona Labbaani nʼatamuheja bulaŋi.
2 Observou também, pela fisionomia de Labão, que este não tinha mais para com ele os sentimentos de antes.
3 Nga Musengwa aloma Yakobbo ati, “Yagamayo mu hyalo hyʼabasehulu nʼabalebe babo, naabenga ŋalala ni neewe.”
3 O Senhor disse a Jacó: "Volta para a terra dos teus pais, para a tua parentela, e eu estarei contigo."
4 Ngʼaŋo Yakobbo atuma bamulangira Lakeeli ni Leeya batiine mu hyayo eyi gaali.
4 Então Jacó mandou Raquel e Lia vir ao campo junto dos seus rebanhos:
5 Ngʼabaloma ati, “Mu ndaalo jino, mbona engeri eyi senywe gakeja, sinje eyabulijo aye Hatonda wa Bbaabba ali ni nange.
5 "Vejo, disse-lhes ele, pelo semblante de vosso pai, que ele não é mais para comigo o mesmo que antes. Mas o Deus de meu pai está comigo.
6 Era muhimanyire ngʼolu tambiiye senywe nʼamaani gange gosigosi.
6 Sabeis que servi a vosso pai o melhor que pude,
7 Wayire senywe gakolakolanisye emirundi nʼemirundi aye Hatonda sigamuganya hukola habi hosihosi.
7 enquanto ele zombou de mim, mudando dez vezes o meu salário; mas Deus não lhe permitiu causar-me prejuízo.
8 Ni gahalomire ati, ‘Ejamasosogo njʼejinaabenga omuhemba gugwo,’ ngʼetaama nʼembusi josijosi jisaala ejamasosogo. Ngʼaŋo acuusa ati, ‘ejamawombwe njʼejinaabenga omuhemba gugwo,’ nga nindi etaama nʼembusi josijosi jitandiha ohusaala ejamawombwe.
8 Quando ele dizia: os animais malhados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros malhados, e se dizia: os animais riscados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros riscados.
9 Mu ngeri eyo, Hatonda abatuhiiseho ebyayo, gabiipa.
9 Foi Deus mesmo que tomou o rebanho de vosso pai para me dar.
10 “Mu mwesi ogu etaama nʼembusi jitera ohweruhiramo, nasuna ehirooto era mu hirooto omwo, nabona embusi epaya ejerusanga ni jiri jamawombwe nʼejamasosogo neja matonatona.
10 No tempo em que os animais deviam conceber, eu levantava os olhos e via em sonhos que os bodes que cobriam as cabras eram listados, malhados e manchados.
11 Nga Malayika wa Hatonda mu hirooto gandanga ati, ‘Yakobbo,’ ngʼamugobolamo ti, ‘Wanji Musengwa.’
11 Um anjo de Deus disse-me em sonhos: Jacó! Eis-me aqui, respondi.
12 Nga gandoma ati, ‘Gangamusa emoni jijo obone embusi josijosi epaya ejerusa, jamawombwe nʼejamasosogo, neja matonatona olwohuba mbona byosibyosi ebi Labbaani ahuhola.
12 Levanta os olhos e vê: todos os bodes que cobrem as cabras são listados, malhados e manchados, porque eu vi tudo o que te fez Labão.
13 Ndiise Hatonda owahubonehera e Bbeseeri, aŋa wajuha amafuta ngʼehihondo ehyʼohuhebulirirangaho era wahena wahola oweyamo. Nenda oŋwe mu hyalo hino ogoboleyo ewenywe eyi bahusaala.’ ”
13 Eu sou o Deus de Betel, onde tu me consagraste uma estela e me fizeste um voto. Agora, vamos, sai daqui e volta para a terra de tua família."
14 Nga Lakeeli ni Leeya bamugobolamo baati, “Huŋuma mugabo hu buŋinda wa Bbaabba.
14 Raquel e Lia responderam: "Resta-nos porventura ainda alguma parte de herança na casa de nosso pai?
15 Atuŋira hyabagwira olwohuba gatutunda era nʼebiitu gahena hale ohubirya.
15 Não nos tratou ele como estrangeiras, vendendo-nos e devorando o nosso dinheiro?
16 Mu butuufu obuŋinda wosiwosi obu Hatonda atuhiise hu seefe, weefe nʼabaana beefe. Olwʼehyo, hola ehi Hatonda ahuloma ohuhola.”
16 Toda a riqueza, que Deus tomou de nosso pai, é para nós e para nossos filhos. Faze, pois, o que Deus te disse."
17 Ngʼaŋo Yakobbo getegeha ohwagamayo ewaawe, ngʼaŋamba abaana nʼabahasi babe abata hu ngamiya,
17 Levantou-se, pois, Jacó, e fez montar seus filhos e suas mulheres nos camelos.
18 ngʼahubba ebyayo bibye byosibyosi ko nʼebiitu byosibyosi ebi gasuna ni gaali nʼahiiri e Padani Alaamu. Ngʼaŋamba engira ohutiina e Kanani eyi Yisaka semwana gaali nʼamenyire.
18 Levou consigo todos os seus rebanhos, todos os bens que tinha ajuntado, o rebanho que lhe pertencia, adquirido em Padã-Arã, e partiu para junto de seu pai Isaac, na terra de Canaã.
19 Ehiseera ehi basimbuhiramo, Labbaani gaali atiinire ohusala hu taama jije amooya. Kale nga Lakeeli atambisa ekabi eyo ohwiba abagasani ba semwana.
19 Raquel, aproveitando um momento em que seu pai fora tosquiar suas ovelhas, roubou os terafim de seu pai;
20 Mu ngiso, Yakobbo gategeha nga geyiba hu Labbaani Omwalaamu. Sigalomeraho Labbaani ati gaali genda hwagama ewaawe.
20 e Jacó enganou Labão, o arameu, ocultando-lhe sua fuga.
21 Ngʼaŋo Yakobbo nʼebibye byosibyosi amweyibaho, atiina gambuha olwabi Yufuleeti, ngʼaluŋama atiina e Giliyaadi mu hyalo ehyʼesozi.
21 Fugindo, pois, com tudo o que era seu, atravessou o rio e dirigiu-se para a montanha de Galaad.
22 Oluvanyuma lwʼendaalo edatu, nga balomera Labbaani baati Yakobbo gamudulumaho.
22 Três dias depois, soube Labão da fuga de Jacó.
23 Nga Labbaani nʼabalebe babe baŋamba engira balonda hu Yakobbo. Hu ludaalo olwomusanvu, nga bamwolaho e Giliyaadi mu hyalo ehyʼesozi.
23 E, tomando consigo seus irmãos, perseguiu-o durante sete dias de marcha, e alcançou-o na montanha de Galaad.
24 Nga Hatonda abonehera Labbaani Omwalaamu mu hirooto owiire amuloma ati, “Wehuume ohutaloma ehiraŋi oba ehibi hu Yakobbo.”
24 Deus, porém, apareceu num sonho noturno a Labão, o arameu, e disse-lhe: "Guarda-te de dizer algo a Jacó."
25 Yakobbo gaali gemeehire eweema yiye e Giliyaadi mu hyalo ehyʼesozi, Labbaani nʼabalebe babe ni boola nga boosi bemeha aŋo ejaawe.
25 Labão alcançou, pois, Jacó. Este havia levantado sua tenda na montanha, enquanto Labão e seus irmãos tinham plantado a sua na montanha de Galaad.
26 Nga Labbaani aloma Yakobbo ati, “Wukolire hi, ohweyiba weyibe ni tamanyire. Ese ndiise owohudulinga, ngʼohena wiibahwiba nʼabahaana bange hyababanyagire mu lutalo?
26 Labão disse a Jacó: "Que fizeste? Tu me enganaste, e conduziste minhas filhas como prisioneiras de guerra!
27 Lwahiina waŋwayo mu ngiso? Lwahiina siwandomeraho nahola omukolo nahuseebula bulaŋi nʼebivuga?
27 Por que fugiste dessa forma, e me lograste em lugar de me avisar? Eu te teria despedido com manifestações de júbilo e com cânticos, ao som do tamborim e da harpa.
28 Wagira siseebuleho bahaana nʼabejuhulu bange? Wahola hyabuŋubeebe.
28 Não me deixaste beijar meus filhos e minhas filhas! Procedeste como um insensato.
29 Ndi nʼobuŋangi ohuhukosa aye mu hirooto owiire, Hatonda wa lataawo gandomire ati, ‘Wehuume ohutaloma ehiraŋi oba ehibi hu Yakobbo.’
29 Eu poderia agora fazer-vos mal, mas o Deus de teu pai disse-me na última noite: Guarda-te de dizer algo a Jacó.
30 Manyire ti otiina olwohuba oŋemba ohwagama ewenywe. Aye lwahiina mwiba abagasani bange?”
30 E, se partiste somente porque tinhas saudade da casa paterna, então por que roubaste os meus deuses?"
31 Nga Yakobbo agobola mu Labbaani ati, “Sinahulomera olwohuba natya, ni peega ti oja hutusaho abahaana babo.
31 Jacó respondeu-lhe: "Tive medo, ao pensar que poderias tirar-me tuas filhas;
32 Aye singa obona omuutu yesiyesi nʼali nʼabagasani babo, saaja husigala nʼali mulamu. Abalebe beefe ni babona, yendula ehyihyo hyosihyosi, onahyagaana hiŋire.” Yakobbo galoma atyo olwohuba gaali samanyire Lakeeli ni geeba abagasani ba semwana.
32 quanto aos teus deuses, porém, seja morto aquele que os tiver consigo! Examina o que está comigo, em presença de nossos parentes, e retoma o que é teu." Ora, Jacó ignorava o roubo de Raquel.
33 Nga Labbaani atiina gendula mu weema ya Yakobbo nomu ya Leeya nomu ja bahasi abeedu bombi aba bahaana babe aye sigagaanamo hiitu hyosihyosi. Ni gaŋwa mu weema ya Leeya, nga atiina gengira mu weema ya Lakeeli ohwendulamo mwosi.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na de Lia e na das duas escravas, mas nada encontrou. Saindo da tenda de Lia, entrou na de Raquel.
34 Lakeeli gaali gebire abagasani ba semwana nʼabataaye mu hisaŋu hyohu ngamiya, ngʼahena ahibundalaho. Labbaani gendula mu weema yosiyosi aye sigabonamo hiitu hyosihyosi.
34 Esta havia tomado os terafim e, colocando-os na sela do camelo, sentou-se em cima. Labão revistou toda a tenda, sem nada encontrar.
35 Nga Lakeeli aloma semwana ati, “Musengwa yange otanduŋira olwʼohutemeerera nahuŋa efaasi wendula. Hiri hiityo olwohuba ndi mu songa yeefe eyabahasi.” Labbaani gendula aye sigabona bagasani babe.
35 Raquel disse ao seu pai: "Não se irrite o meu senhor, se não posso levantar-me em sua presença, pois acho-me agora com a indisposição que costuma vir às mulheres." Revistou, pois, mas não encontrou os terafim.
36 Ehyo hyaluŋia Yakobbo. Ngʼabuusa Labbaani ati, “Sobisye hi? Kolire hibi hi ehigimire wapiima oti?
36 Jacó encolerizou-se então contra Labão, e acabrunhou-o de censuras: "Qual é o meu crime?, disse-lhe ele. Qual é o meu pecado, para que te irrites desse modo contra mim?
37 Osinguuye ebiitu byange byosibyosi, hiina ehi oweene hu biitu byosibyosi ebyomu nyumba? Hireete ŋano mu moni jʼabalebe babo nʼabange, batusalire omusango fembi.
37 Revistaste todas as minhas bagagens: que encontraste do que é teu? Mostra-me aqui em presença de meus parentes e dos teus, e sejam eles juízes entre nós dois.
38 “Mbaye ni neewe emyaha abiri, etaama nʼembusi jijo sijisumulangaho, nʼohulya sindyangaho emiigu yiyo kadi ndala.
38 Há vinte anos que estou em tua casa: tuas ovelhas e tuas cabras não abortaram, não comi os carneiros do teu rebanho.
39 Sikuleeterangaho hyayo hihyo hyosihyosi ehi solo yalya. Era esolo ni yalyangaho ndala, nasasulanga. Era wakazanga ohusasula ehiitu hyosihyosi ehyagotanga.
39 Nunca te trouxe os animais estraçalhados pelas feras. Eu os repunha, pois tu o exigias, quer fossem roubados de dia, quer de noite.
40 Omumwi gwapwerangaho omuusi gwosigwosi, embeŋo yafuuŋa owiire wuli huno era sinalimbanga hwiro.
40 Eu era queimado de dia pelo calor, e de noite pelo frio, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Hibaaye hiityo emyaha ejo abiri josijosi ejimbereeyemo mu mago gago. Kutambiiye emyaha ehumi nʼene ohuŋira bahaana babo bombi, ohwo gataho emyaha mukaaga ohuŋira ebisolo era hiisi hiseera obaayenga ocuusacuusania omuhemba gwange.
41 Eis já vinte anos que estou em tua casa; servi-te catorze anos por tuas duas filhas, seis anos pelos teus rebanhos, e dez vezes modificaste o meu salário.
42 Singa Hatonda wa Bbaabba Yisaka ni sehulu yange Yibbulayimu, abanga nʼatali ni neese, hani nahaŋooye ewuwo nʼemihono myereere. Aye Hatonda gabona ohufabiina hwange era owiire ahulomire ohwehuuma ohutandomaho hiraŋi oba ehibi.”
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Deus terrível de Isaac não se tivesse posto de meu lado, tu me terias hoje despedido com as mãos vazias. Deus viu minhas penas e meus trabalhos, e na última noite ele pronunciou-se.
43 Ngʼaŋo Labbaani amugobolamo ati, “Abahaana aba olomaho, bahaana bange era nʼabaana baawe baana bange, etaama nʼembusi, byayo byange. Byosibyosi ebiri ŋano byange. Aye ŋaahani ŋaŋuma ehi panga ohuhola ohweyongera ohuhuuma abahaana bange bano oba abaana baawe?
43 Labão respondeu a Jacó: "Estas filhas são minhas filhas, estes filhos, meus filhos, e estes rebanhos, meus rebanhos: tudo o que vês é meu. Que farei eu agora contra minhas filhas, ou contra os filhos que elas deram ao mundo?
44 Ŋaahani huhole endagaano ŋagati weese ni neewe ohuba bujulizi.”
44 Vamos, façamos juntos um pacto que nos sirva de testemunho a nós dois."
45 Nga Yakobbo aŋamba ebaale ngʼehihondo ehyʼohuhebulirirangaho, alihomeha ohuba ehyʼohuhebulirirangaho.
45 Jacó tomou uma pedra e erigiu-a em estela,
46 Ngʼaloma abalebe babe ati, “Muhumbaanie amabaale.” Nga bahumbaania amabaale bawungiha etuumo, nga baliira aŋo emere.
46 e disse aos seus parentes: "Trazei pedras." E, tendo juntado muitas, fizeram um monte, sobre o qual comeram.
47 Nga Labbaani alanga etuumo eryo ati, “Yegali Sahadusa,” Yakobbo niye galiranga ati, “Galeedi.”
47 Labão chamou-o Yegar-Saaduta, e Jacó, Galaad.
48 Nga Labbaani aloma Yakobbo ati, “Etuumo yino bujulizi ŋagati weese ni neewe.” Cʼehyagira ehifo ehyo bahiranga Galeedi.
48 Labão disse: "Este monte é hoje testemunha entre mim e ti",e por isso deu-se-lhe o nome de Galaad,
49 Nindi bahiranga baati “Mizupa” olwohuba galoma ati, “Musengwa abonanga ehitiina mu moni ŋagati wange ni neewe hiisi muutu nʼatiinire eyi aba.
49 e também Mitspa, porque Labão disse ainda: "Que o Senhor nos vigie a nós ambos, quando nós nos tivermos despedido um do outro.
50 Nʼobisyanga abahaana bange bubi oba nʼoleetanga abahasi abandi ohugaata hu bahaana bange, wayire ŋaŋuma muutu yesiyesi ohundomera, ohebuliranga oti Hatonda aliŋo era mujulizi ŋagati wange ni neewe.”
50 Se maltratares minhas filhas, e se tomares outras mulheres além delas, não é um homem que estará conosco. Mas toma cuidado, pois é Deus que será testemunha entre nós."
51 Ngʼaŋo Labbaani ameedaho aloma Yakobbo ati, “Etuumo eyʼamabaale yino eyi komehire, bujulizi ŋagati wange ni neewe.
51 Labão disse ainda a Jacó: "Vês este monte de pedras e esta estela que levantei entre mim e ti.
52 Etuumo yino nʼamabaale gano gaja huba obujulizi ti sindiŋwa ewange natuuma etuumo yino ohuhulumba ohuhuholaho ehibi era ti weesi sooliŋwa ewuwo ohukolaho obubi.
52 Este monte é testemunho, e igualmente esta estela, de que eu não ultrapassarei este monte para o teu lado, e que tu não ultrapassarás este monte e esta estela para o meu lado para nos fazer mal.
53 Leha Hatonda wa Yibbulayimu ni Naholi nʼabasaawe, abe njʼomulamuzi ŋagati weefe.”
53 O Deus de Abraão, o Deus de Nacor, o Deus de seus pais seja juiz entre nós!" E Jacó jurou pelo Deus terrível de Isaac.
54 Nga Yakobbo aŋaayo eŋongo nʼali eyo mu hyalo ehyʼesozi ngʼahena alanga abalebe babe ohulya emere era baahena baŋenyuha eyo owiire owo.
54 Ofereceu um sacrifício sobre a montanha e convidou seus parentes para comer. Comeram e passaram a noite na montanha.
55 Ni wahya mu mugamba, nga Labbaani agwa abahaana nʼabejuhulu babe mu hifuba, abaŋa ekabi abaseebula. Ngʼaŋo abaleeha gagamayo e wuwe.
55 No dia seguinte pela manhã, Labão beijou seus filhos e suas filhas; abençoou-os e retomou o caminho de sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.