Atos 19
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs NTLH
1 Apolo ni gaali nʼahiiri e Koriiso, Pawulo gaŋwa mu matwale gʼe Fulugiya ni Galatiya eyi gaali ngʼaŋamba engira atiina mu Efeeso. Eyo gagaanayo abaatu abamulomera baati baali bafugiirira Kurisito.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Nga niye ababuusa ati, “Ni mwafugiirira mwasuna ehirabo hyʼOmwoyo Omutukuvu?” Nga nibo bamugobolamo baati, “Kadi! Nʼohuŋulira sihuŋulirangaho huuti ŋaliŋo Omwoyo Omutukuvu.”
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Nga Pawulo ababuusa ehindi ati, “Olwo ŋaahani ohubatiziwa hwenywe hwali hwa ngeri hi?” Nga bamugobolamo baati, “Ohubatiziwa ohwa Yowaane.”
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Nga Pawulo abaloma ati, “Ohubatiza ohwa Yowaane haali habonero ahalaga haati omuutu gebbwagire era gabalomanga bafugiirire owaali nʼaja huuja niye nʼaŋooyeŋo era oyo nje Yesu.”
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Ni baŋulira ebibono ebyo, nga bababatiza mu siina lya Yesu Musengwa.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Pawulo ni gaata hu hiisi mulala emihono, ngʼOmwoyo Omutukuvu abeehaho nga batandiiha ohuloma endimi eji baali ni batamanyire era nga baloma ebibono ebi Omwoyo gabawiihulira.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Abaatu abo baali baŋera abasinde ngʼehumi nʼababiri.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Ebyo ni byaŋwa, Pawulo gahena emyesi edatu nʼatiinanga mu humbaaniro lyʼAbayudaaya mu hibuga ehyo nʼalomeranga abaatu nʼobugumu nʼabahahasa ati ebi gaali nʼabalomera hu ngeri eyi Hatonda genda aŋugemo obulamu wʼabaatu bituufu.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Aye balala hu Bayudaaya nga bagaana ohufugiirira Kurisito era nga baduuliranga mu lwijuuye abo abaali ni bagendera mu Ngira ya Musengwa. Ehyo nga hireetera Pawulo ohubaŋwamo era ngʼaŋamba abafugiirira atiina ni nabo bahumbaaniranga mu somero lya Turaano hiisi ludaalo ni bahubbagania ebiŋeego hu biŋamba hu buŋugi wa Hatonda.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Hino hyamuŋirira emyaha ebiri era ngʼAbayudaaya nʼAbatali Bayudaaya bosibosi abaali ni bamenyire mu Asiya baŋulira ehibono hya Musengwa.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Nga Hatonda ahola ebyamaliholiho bingi nʼabitira mu Pawulo.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Nʼebitambaala oba engoye eji gaŋambangaho ni bahajiŋirire bajita hu balwaye, obulwaye waawe waŋonanga. Nʼababangaho emisambwa ni jibaŋwaho.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Ŋaahani ŋaaliŋo Abayudaaya abagendanga ni babbinga emisambwa hu baatu. Ehiseera hyola nga bagesyangaho ohujibbinga ni bajiroma baati, “Kulagira mu siina lya Yesu Musengwa oyu Pawulo abuuliraho, ŋwa hu muutu ono.”
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Abaholanga ehiitu ehyo baali basinde musanvu abaali abasaani bʼomutangirisi wʼabasengi bʼAbayudaaya oyu balanganga baati Sikeeva.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Aye lwali lulala nga ŋabaŋo omusambwa ogwabaloma guuti, “Yesu mumanyire ni Pawulo yeesi mumanyire, ne enywe ndinywe aba ani?”
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Ngʼaŋo omusinde owaaliho omusambwa ogwo abatuumiraho bosibosi abahubbiraŋo nga ko ababbutujula hifaabi ohwola olu beŋunula baduluma majula nʼabahanuuyehanuyeho ebyambalo ni batonya amafugi.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Ehiitu ehyo ni hyagenda hyahwana mu Bayudaaya nʼAbatali Bayudaaya abamenyanga mu Efeeso, nga bosibosi obuti bubaŋamba era nga batagiha ohuŋa Yesu Musengwa eŋono eryʼamaani olwohuba bafaania baati ali nʼobuŋangi owʼamaani.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Era nga hireetera bangi hu bafugiirira ohubbutula ebibi byawe eyiri abahyawe mu lwijuuye.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Abaŋeŋa bangi nga bahumbaania emifumbo jʼebitabo ebi batambisanga ohuhola obuŋeŋa, babyohya mu lwijuuye abaatu bosibosi ni babona. Ebiitu ebyo ni babibalirira byali biŋwamo ebbeesa buheehere.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Bino byaleetera ehibono hya Musengwa ohusasaana mu baatu abeene abangi era hyahola nʼamaani mu bulamu waabo abahiŋulira.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Ebyo ni byaŋwa, nga Pawulo asalaŋo ohutiina e Yerusaalemu nʼabita mu matwale eryʼe Makedoniya nʼerye Akaya ohulambuula abafugiirira Kurisito. Nʼaloma ati, “Ni ndihena ohwolayo, teehwa ohutiina nʼe Rooma yoosi.”
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Nga geheerera atuma abaloobera babe Temuseewo nʼErasito e Makedoniya bamwehererengayo niye nʼahiiriho mu twale lyʼAsiya.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Huupi mu hiseera njʼehyene, ŋaaliŋo abaatu abaleeta endibo hu abo abaali ni bagendera mu Ngira ya Musengwa.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Ŋaahani ŋaaliŋo omusinde omubboti oyu balanganga baati Demetiriyo. Demetiriyo njʼowabboteranga abaatu mu byoma ebyʼefeeza obufaanani womu birorero byʼomusambwa ogu balanganga baati Arutemi. Omulimo guno gwamwingihisanga ye omwene nʼababboti bahye ebbeesa ejitali tono.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Ngʼaŋo Demetiriyo ahumbaania ababboti bahye bosibosi abaloma ati, “Bahyange, muhimanyire bulaŋi weene ngʼolu husunira hibbala mu mulimo gwefe guno.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Cooka mubona era muŋulira ngʼolu omusinde ono oyu balanga Pawulo abbamiisye abaatu abeene abangi baaba ti sibahiigula biitu ebi hubbota, simu Efeeso muno mwoŋene aye mu twale lyʼAsiya lyosiryosi, nʼaloma mbo bino ebi hubbota nʼengalo sibahatonda kadi naŋatotono.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Ehigosi hino sihinahagame hu mulimo gwefe, ahatale hʼebiitu byefe ni haguuye hyonyene aye nʼabaatu boosi banahalehere aŋo ohutiina mu yekaalu yʼArutemi. Era banahagosye obubbala nʼeŋono ebi Arutemi oyu baatu bosibosi mu twale lyʼAsiya nomu hyalo hyosihyosi ohuŋirira aŋalala bajumirya.”
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Abahye ni baŋulira ebibono ebyo ngʼetima libaŋamba batandiiha ohuhayaana ni baloma baati, “Arutemi owʼAbefeeso njʼahihenaho!”
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Siŋabita eteŋama ebbala ngʼehibuga hyosihyosi hihwana oluboyooboyo. Nga ŋabaŋo abaatu abaŋamba Gaayo nʼArisitaluuko abʼe Makedoniya abagendanga ni Pawulo. Ngʼehiŋindi hyʼabaatu hyeyoola hitiina ni badyedyesa abasinde abo baja beejuha mu hifo ehi bagudulirangamo emigudulo.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Pawulo gaali gendire gebonese eyiri ehiŋindi hyʼabaatu abo aye abafugiirira bamugaana.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Balala hu bʼobuŋangi mu hibuga ehyo abaali abameeri babe boosi bamutumira obuhwenda ni bamuloma atagesyaho hwemayo.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Abaatu abaali ni bahumbeene baali mu huhubba luboyoboyo ni ŋabula aŋulirisa ehyʼowahye, hiisi muutu nʼahayaana nʼaloma hihye. Era ŋaaliŋo bangi abaali ni batabona nʼehyabaŋirayo.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Nga ŋabaaŋo Abayudaaya abaŋamba owahyawe oyu balanganga baati Alekizanda nga bamusindigirisa bamuŋira mu moni abahihirire alome eyiri ehiŋindi hyʼabaatu. Nga ŋaweene aŋo Alekizanda aŋuubira ehiŋindi hyʼabaatu abo omuhono baŋoleere aŋoserehese Abayudaaya.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Aye bala ni bahifaania baati Muyudaaya nga bosibosi bayaalira ŋalala bahayaana ni baloma baati, “Arutemi owʼAbefeeso njʼahihenaho!” Hino bahihola ohuhena esaawa huupi ebiri kwiye.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Ehiseera ni hyola omuŋandiihi wʼabobuŋangi mu hibuga ehyo gaŋooleresa abaatu, ngʼabaloma ati, “Bahyange abeehasi bomu Efeeso, njʼani ŋano atamanyire ati mu hibuga Efeeso pomuli esabo lyʼArutemi owʼeŋono, ŋalala nʼehifaananyi hihye ehyaŋwa mwigulu hyagwa hu hyalo?
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Olwʼehyo, ngʼolu ŋaŋuma aŋanga huhiŋahania, muguuje mutanguŋirisa huhola hiitu hyosihyosi ehiŋanga ehuhenaŋo emiyaaya.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Abasinde bano aba muleetire ŋano ŋabula ehi banyagire ohuŋwa mu sabo lyʼArutemi wayire ohumufodogola.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Ale hanye Demetiriyo nʼababboti bahye bali nʼehi bemulugunya hu muutu yesiyesi, emiryango jʼekooti jʼabalamuzi miigule. Baŋire eyo esonga jaawe banajiŋulirise.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Ni ŋabaŋo esonga yosiyosi eyi mwemulugunya, mutiine mwemulugunyihise mu kooti.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Aye ŋaahani ebiitu ngʼolu byemire singa abaŋugi baŋulira oluboyooboyo luno olu muli huhubba, baŋanga ohutuboneresa ni batulangira ohwegugunga. Huŋuma songa kulu eyi huŋanga ohuŋa olwʼoluhumbano luno.”
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Ni gahena ohuloma ebibono ebyo ngʼabaloma baagameyo mu mago gaawe.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.