1 Samuel 20
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs VC
1 Nga Dawudi aŋwa e Nayosi mu Raama, atiina eyi Yonasaani gaali, ngʼamubuusa ati, “Nahola hi? Musango hi ogu nasaala? Hiina ehibi ehi nahola lataawo ohwenda ohunjita?”
1 Partiu Davi de Naiot, perto de Ramá e veio ter com Jônatas. Disse-lhe: Que fiz eu? Qual é o meu crime, e que mal fiz ao teu pai, para que ele queira matar-me?
2 Nga Yonasaani amuloma ati, “Sihiŋangiha! Sooja hufa olwohuba ŋaŋuma hibbala oba ehitotono ehi bbaabba ahola nʼatanebuuhiseho. Lwahiina gahakwehire ehyo? Sihituufu.”
2 Não, respondeu Jônatas, tu não morrerás! Meu pai não faz coisa alguma, grande ou pequena, sem me dizer. Por que me ocultaria isso? Não é possível!
3 Aye Dawudi galayira ati, “Lataawo amanyire bulaŋi weene ati bunyenda, cehigirire gasalaŋo ati ‘Yonasaani atamanya hino olwohuba singa ahimanya aja hunakuŋala.’ Aye mu butuufu ngʼolu Musengwa ali njʼomwene bulamu era ni neewe ngʼolu ohiiri mulamu, ehiseera hyosihyosi ohufa hundi ŋaapi!”
3 Mas Davi insistiu com juramento: Teu pai bem sabe que eu te sou simpático, e por isso deve ter pensado: que Jônatas não o saiba, para que não se entristeça demasiado. Por Deus e pela tua vida, há apenas um passo entre mim e a morte!
4 Ngʼaŋo Yonasaani aloma Dawudi ati, “Nahole hiisi ehi wenda kuholere.”
4 Jônatas respondeu-lhe: Que queres que eu faça? Eu o farei.
5 Nga Dawudi aloma Yonasaani ati, “Olwejo lwʼembaga eyʼOhubaluha hwʼOmwesi era mbaye wʼohulya ni habaha aye nja hwehweha mu ndimiro, mbe eyo ohwola egulo ni ŋabitireŋo endaalo edatu.”
5 Amanhã, disse Davi, é lua nova, e eu devia jantar à mesa do rei. Deixa-me partir; ocultar-me-ei no campo até a tarde do terceiro dia.
6 Singa Lataawo abuusa ati Dawudi ali ŋeena, omulomeranga oti, “Gasungire olukusa era atiinire e Bbeserekemu mu hibuga hyʼewaawe olwohuba bali nʼomukolo ogwʼohuŋayo eŋongo ogwʼehiha hyawe erya hiisi mwaha.”
6 Se teu pai notar minha ausência, dir-lhe-ás que te pedi licença para ir até Belém, minha cidade natal, onde toda a minha família oferece um sacrifício anual.
7 Singa aloma ati ŋaŋuma bubi, aŋo oja huhimanya ti eŋuma higosi. Aye singa himuluŋia, oja huhimanya oti ahenereeye ohuukosa.
7 Se ele disser que está bem, o teu servo nada terá a temer; mas se ele, ao contrário, se irritar, fica sabendo que ele decretou a minha perda.
8 Aye ba wʼehyere eyiri omwidu wuwo ngʼolu wasala endagaano ni naye mu moni ja Musengwa. Nʼoba nʼomanyire oti ndi nʼehibi ehi nahola hu lataawo, ale wamwene njite. Otapayo mu mihono ja lataawo ohunjita.
8 Mostra-te amigo para com teu servo, pois que fizeste um pacto comigo em nome do Senhor. Se eu tenho alguma culpa, mata-me tu mesmo; por que fazer-me comparecer diante do teu pai?
9 Nga Yonasaani aloma Dawudi ati, “Bbe otatya, olwohuba singa kimanyaho ti bbaabba muheneerefu ohuhwita, mu butuufu ese sinahahulomeeye?”
9 Jônatas disse-lhe: Longe de ti tal coisa! Se eu souber que de fato meu pai resolveu perder-te, juro que te avisarei.
10 Nga Dawudi abuusa Yonasaani ati, “Nja hufaanihisya hu hi, singa lataawo ahugobolamo nʼehabyo?”
10 Mas quem me informará, perguntou Davi, se teu pai te responder duramente?
11 Nga Yonasaani aloma Dawudi ati, “Nja hutiine mwisugu.” Nga batula bombi batiina.
11 Vamos ao campo, disse-lhe Jônatas. E foram ambos ao campo.
12 Nga Yonasaani aloma Dawudi ati, “Leha Musengwa, Hatonda wa Yisirayiri abe mujulizi! Mu ndaalo ebiri ehiseera hyehino, nja huba nendulirihiise mbone ehi bbaabba aŋeega. Anaba nʼahuŋumaho habi, nja huhulomera.
12 Então Jônatas falou: Por Javé, Deus de Israel! Amanhã ou depois de amanhã sondarei meu pai. Se tudo for favorável a ti e eu não te avisar,
13 Aye anaba nʼali nʼehiŋeego ehyʼohwenda ohuhukosa, leha Musengwa gambonerese nʼamaani singa sikulomera era nahuloma ohuŋwaŋo miyaaya. Musengwa abe ni neewe ngʼolu abaaye ni laata yange.
13 então o Senhor me trate com todo o seu rigor! E se meu pai te quiser fazer mal, avisar-te-ei da mesma forma; deixar-te-ei então partir e poderás estar tranqüilo. Que o Senhor esteja contigo, como esteve com meu pai!
14 Era ni kiiri mulamu, ohuumanga ehirayiro hihyo wasigala mwesigwa eyi ndi ngʼolu Musengwa abaaye, aye ni fanga
14 Mais tarde, se eu for ainda vivo, conservar-me-ás tua amizade {em nome} do Senhor. Mas, se eu morrer,
15 soleeheranga huba wʼehyere eyiri abomu mago gange. Ehyo kiroma olwohuba Musengwa aliba ahenire ohusihiirisa abalabe babo bosibosi hu hyalo.”
15 não retires jamais tua benevolência de minha casa, nem mesmo quando o Senhor exterminar da face da terra todos os inimigos de Davi!
16 Nga Yonasaani ahola endagaano nʼamago ga Dawudi ni yiroma yiiti, “Musengwa gegalule abalabe ba Dawudi.”
16 Foi assim que Jônatas fez aliança com a casa de Davi, e o Senhor vingou-se dos inimigos de Davi.
17 Nga Yonasaani aloma Dawudi alayire ati aja huhuuma oweyamo wuwe olwohuba gamwenda ngʼolu geyendanga omwene.
17 Jônatas conjurou ainda uma vez a Davi, em nome da amizade que lhe consagrava, pois o amava de toda a sua alma.
18 Nga Yonasaani aloma Dawudi ati, “Ejo yinaahabe mbaga eyʼOhubaluha hwʼOmwesi. Oja huŋumaŋo era ehiŋubaalo hija hutuŋamba olwohuba etebe yiyo yija huba njereere.
18 Amanhã, continuou Jônatas, é lua nova, e notarão tua ausência.
19 Ohukoosa ejo ehyegulo, otiinanga mu hifo ehi weehwehamo hu mulundi gula aŋa bigosi bino byatandiihira, wehwehe enyuma wʼebaale Ezeli.
19 Descerás, pois, sem falta, depois de amanhã ao lugar onde te escondeste no dia do ajuste, e ficarás junto à pedra de Ezel.
20 Nja hulasa obusaale budatu hu hutulo waalyo oti hani ŋaliŋo ehi ndi huhubba.
20 Atirarei três flechas para o lado da pedra como se visasse a um alvo.
21 Oluvanyuma nja hutuma omuseere mulome ti, ‘Tiina wendule obusaale,’ Singa muloma ti, ‘Bona, obusaale buli hu luuyi ohu oli, buleete’ aŋo nga buuja, olwohuba mu butuufu ngʼolu Musengwa ali njʼomwene bulamu, ŋaja huŋumaŋo hibi hyoshyosi.
21 Depois mandarei meu servo buscar as flechas. Se eu lhe gritar: Olha! Estão atrás de ti, apanha-as! Então poderás vir, porque tudo te é favorável, e não há mal algum a temer, por Deus!
22 Aye singa ndoma omuseere ti, ‘Bona, obusaale buli mu moni buwo,’ oja hutiina olwohuba Musengwa anaabe ahulagiiye ohutiina.
22 Se, porém, eu disser ao rapaz: Olha! As flechas estão diante de ti, um pouco mais longe. Então foge, porque essa é a vontade de Deus.
23 Hu biitu ebi hulomireho, hebulira oti Musengwa njʼomujulizi ŋagati wuwo ni neese emirembe nʼemirembe.”
23 Quanto à palavra que nos demos um ao outro, o Senhor seja testemunha entre nós para sempre.
24 Ngʼaŋo Dawudi geehweha mwisugu era omukolo gwʼoludaalo olwʼOhubaluha hwʼOmwesi ni lwola, habaha gehala ohulya.
24 Davi escondeu-se no campo. No dia da lua nova, o rei pôs-se à mesa para comer,
25 Gehala aŋa gateranga ohwihala ohuupi nʼehiteepe ni balengereene ni Yonasaani era Abbuneeri gehala nʼalireene Sawulo. Ne ehifo hya Dawudi hyali hyereere.
25 sentando-se, como de costume, numa cadeira junto à parede. Jônatas levantou-se para que Abner pudesse sentar-se ao lado de Saul, e o lugar de Davi ficou desocupado.
26 Aye Sawulo gaŋuma ehi galoma hu ludaalo olwo olwohuba gaŋeega ati hamunga ŋaaliŋo ehyali ni hireteeye Dawudi ohutaba mugwalaafu.
26 Naquele dia Saul não disse nada. Algo aconteceu-lhe, pensou ele; provavelmente não está puro; deve ter contraído alguma impureza.
27 Aye hu ludaalo olwalondaho, oludaalo olwohubiri mu mwesi, ehifo hya Dawudi nindi hyali hiŋumamo muutu. Nga Sawulo abuusa Yonasaani omusaani wuwe ati, “Hiina ehireteeye omusaani wa Yese ohutaaja hu hiiŋulo, olwejo nʼolwa leero?”
27 No dia seguinte, segundo dia da lua, o lugar de Davi continuava vazio. Saul disse ao seu filho Jônatas: Por que o filho de Isaí não veio comer, nem ontem nem hoje?
28 Nga Yonasaani amugobolamo ati, “Dawudi gaasungire olukusa ohutiina e Bbeserekemu.
28 Davi pediu-me com instâncias, respondeu Jônatas, para ir a Belém.
29 Gandomire ati, ‘Ndehe tiine olwohuba huli nʼomukolo mu mago geefe ogwʼohuŋayo eŋongo mu hibuga era muganda yange gandagiiye ohubaayo. Kale nʼoba ni wunyenda ndehe tiine mbone abalebe bange.’ Cʼehigira aŋumaŋo ŋano ohulya ni habaha.”
29 Disse-me: deixa-me ir, rogo-te, porque temos na cidade um sacrifício de família, ao qual meu irmão me convidou. Se me queres dar um prazer, permite-me que vá rever meus irmãos. Por isso não veio ele à mesa do rei.
30 Ngʼobusungu buŋamba Sawulo olwa Yonasaani, amuloma ati, “Ewe omwana wʼomuhasi owabbaama era omujeemu! Oŋeega oti simanyire ti oli huhongeresania nʼomusaani wa Yese, ohweswasa wamwene nʼohuswasa maawo owahusaala?”
30 Então Saul encolerizou-se contra Jônatas: Filho de prostituta, disse-lhe, não sei eu porventura que és amigo do filho de Isaí, o que é uma vergonha para ti e para tua mãe?
31 “Sohimanyire oti omusaani wa Yese nʼahiiri mulamu hu hyalo huno, ewe solifuuha habaha kadi naŋadiidiri. Hu olwʼehyo tuma abaatu bamundeetere, olwohuba ateehwa hufa!”
31 Enquanto viver esse homem na terra, não estarás seguro, nem tu nem o teu trono. Vamos! Vai buscá-lo e traze-mo; ele merece a morte!
32 Nga Yonasaani abuusa semwana ati, “Lwahiina ali nʼohufa? Aholire hi?”
32 Jônatas respondeu ao seu pai: Por que deverá ele morrer? Que fez ele?
33 Ngʼaŋo Sawulo amuholoŋa efumo ohwenda amufumite. Nga Yonasaani ategeera ti semwana muheneerefu ohwita Dawudi.
33 Saul brandiu sua lança para feri-lo, e Jônatas viu que a morte de Davi era coisa decidida pelo seu pai.
34 Nga Yonasaani genyoha hu hiiŋulo naluŋire bugali weene era hu ludaalo olwo olwʼohubiri mu mwesi, sigalya olwohuba ganakuŋala bugali olwʼengeri eswasa eyi semwana gaali nʼategeha ohuhola hu Dawudi.
34 Furioso, deixou a mesa sem comer naquele segundo dia da lua. As injúrias que seu pai tinha proferido contra a Davi tinham-no afligido profundamente.
35 Ni wahya mu mugamba, Yonasaani gatula gatiina mwisugu ohwagaanana ni Dawudi ngʼolu baali ni balageene. Gatiina nʼomuseere omuŋere.
35 Na manhã seguinte, Jônatas saiu ao campo e foi ao lugar combinado com Davi, acompanhado de um jovem servo.
36 Ngʼaloma omuseere oyu gatiina ni naye ati, “Duluma otiine wendule obusaale obu ndahiise.” Omuseere oyo ni gaali nʼaduluma ohutiina, nga Yonasaani alasa ahasaale habita haja hagwa emutwe wʼomuseere.
36 Vai, disse ele, e traze-me as setas que vou atirar. Mas, enquanto o rapaz corria, Jônatas atirou outra flecha mais para além dele.
37 Omuseere ni goola mu hifo aŋa hasaale ha Yonasaani haali ni haguuye, nga Yonasaani alanga omuseere oyo amuloma ati, “Ahasaale hahuli emutwe.”
37 Quando chegou ao lugar da flecha, Jônatas gritou-lhe: Não está a flecha mais para lá de ti?
38 Ngʼalomera ŋamugulu ati “Yanguŋaho! Tiina mangu, otagayaala!” Ngʼomuseere atiina gangala ahasaale, ngʼagobola eyiri musengwawe.
38 E ajuntou: Vamos, apressa-te, não te demores. O servo apanhou a flecha e voltou ao seu senhor; e de nada suspeitou,
39 Omuseere oyo sigaali nʼehi amanyire aye Yonasaani ni Dawudi nje boŋene abaali ni bamanyire.
39 porque só Jônatas e Davi conheciam o ajuste.
40 Ngʼaŋo Yonasaani aŋa omuseere oyo ebisoosa bibye amuloma ati, “Byagamyeyo mu hibuga.”
40 Depois disso, entregou Jônatas suas armas ao rapaz, dizendo-lhe: Vai, leva-as para a cidade.
41 Omuseere ni gahena ohutiina, nga Dawudi aŋwa mu hifo ehyali hu luuyi lwʼebaale olwomu mehiriro, geyala hwiroba mu moni ja Yonasaani emirundi edatu ohumuŋa eŋono. Nga Dawudi ni Yonasaani bagwijana mu hifuba ni balira aye Dawudi niye galira bugali ohuliraho.
41 Logo que ele partiu, deixou Davi o seu esconderijo e curvou-se até a terra, prostrando-se três vezes; beijaram-se mutuamente, chorando, e Davi estava ainda mais comovido que o seu amigo.
42 Nga Yonasaani aloma Dawudi ati, “Tiina woole miyaaya, Musengwa abe ni neewe. Musengwa njʼomujulizi ŋagati wange ni neewe emirembe nʼemirembe ti ewe ni neese huli nʼohuhuuma endagaano, olulyo lwange nʼolulwo emirembe nʼemirembe.” Ngʼaŋo Dawudi atiina, Yonasaani yeesi ngʼagamayo mu hibuga.
42 Jônatas disse-lhe: Vai em paz, agora que demos um ao outro nossa palavra com este juramento: o Senhor seja para sempre testemunha entre ti e mim, entre a tua posteridade e a minha!
43 — ausente —
43 Davi partiu, e Jônatas voltou para a cidade.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.