1 Reis 22
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs NAA
1 Emyaha edatu jabitaŋo ni ŋaŋuma lutalo ŋagati wʼAlaamu ni Yisirayiri.
1 Três anos se passaram sem haver guerra entre Síria e Israel.
2 Aye mu mwaha ogwohudatu Yokosofaati habaha wa Yuda gaserengeta gatiina ohuhyalira habaha wa Yisirayiri.
2 Porém, no terceiro ano, Josafá, rei de Judá, foi visitar o rei de Israel.
3 Habaha wa Yisirayiri gaali alomire abahungu babe ati, “Ramosi Giliyaadi hyalo hyefe aye lwahiina ŋaŋuma ehi huli huholaŋo ohuhigobosa ohuŋwa hu habaha wʼe Alaamu?”
3 Este perguntou aos seus servos: — Vocês não sabem que Ramote-Gileade é nossa, e nós ficamos quietos e não a tiramos das mãos do rei da Síria?
4 Nga Ahabbu abuusa Yokosofaati habaha wa Yuda ati, “Oja hupereheraho ohuwaagala Ramosi Giliyaadi?”
4 Então perguntou a Josafá: — Você vai comigo à batalha contra Ramote-Gileade? Josafá respondeu ao rei de Israel: — Sou como você é, o meu povo é como o seu povo, e os meus cavalos são como os seus cavalos.
5 Aye Yokosofaati galoma Ahabbu habaha wa Yisirayiri ati, “Hiraŋi ohusooka ohwebuusaho hu Musengwa.”
5 Josafá disse mais ao rei de Israel: — Consulte primeiro a palavra do
6 Olwʼehyo Ahabbu habaha wa Yisirayiri gatumisa abanaabbi ebihumi bine ngʼababuusa ati, “Tiine numbe Ramosi Giliyaadi oba bbe?”
6 Então o rei de Israel reuniu os profetas, cerca de quatrocentos homens, e lhes perguntou: — Devo ir e lutar contra Ramote-Gileade ou devo me conter? Eles responderam: — Vá, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
7 Aye nga Yokosofaati abuusa ati, “Huŋumaaŋo ŋano naabbi wa Musengwa oyu huŋanga ohwebuusaho?”
7 Mas Josafá perguntou: — Não há aqui ainda algum profeta do
8 Nga habaha wa Yisirayiri amugobolamo ati, “Ŋahiiriŋo naabbi oyu husobola ohwebuusaho hu Musengwa. Aye simwenda olwohuba sigandomaho hiraŋi ohutusaho ebibi byereere. Naabbi oyo nje Mikaaya omusaani wa Yimula.”
8 O rei de Israel respondeu a Josafá: — Há um ainda, por meio de quem podemos consultar o Josafá disse: — O rei não deveria falar assim.
9 Ngʼaŋo Ahabbu habaha wa Yisirayiri atuma mulala hu bahungu babe aleete Mikaaya omusaani wa Yimula mangumangu.
9 Então o rei de Israel chamou um oficial e disse: — Traga-me depressa Micaías, filho de Inlá.
10 Habaha wa Yisirayiri ni Yokosofaati habaha wa Yuda bambala ebyambalo ebyʼobuŋugi. Nga beehala hu tebe jaawe ejʼobuŋugi mu hifo aŋa basiritiranga engaano ohuupi nʼomulyango ogwengira mu Samaliya. Abanaabbi bosibosi baali balihuŋa obunaabbi waawe mu moni jʼabahabaha abo.
10 O rei de Israel e Josafá, rei de Judá, estavam assentados, cada um no seu trono, vestidos de trajes reais, numa eira à entrada do portão da cidade de Samaria; e todos os profetas profetizavam diante deles.
11 Zedekiya omusaani wa Kenaana, mulala hu banaabbi abo, gaali abbotire ameega agʼehyoma ngʼalangirira ati, “Musengwa aloma ati, ‘Oja hugonga Abalaamu nʼameega gano era oja hubasihiirisa.’ ”
11 Zedequias, filho de Quenaana, fez para si uns chifres de ferro e disse: — Assim diz o
12 Era abanaabbi abandi bosibosi baali baloma cʼehyene baati, “Lumba Ramosi Giliyaadi era oja huŋangula olwohuba Musengwa aja hubaŋaayo mu mihono ja habaha.”
12 Todos os profetas profetizaram assim, dizendo: — Suba a Ramote-Gileade! Você triunfará! O
13 Ngʼomuhwenda owatiina ohulanga Mikaaya amuloma ati, “Abanaabbi bala bosibosi balomire biraŋi byereere ni balaga baati habaha aja huŋangula. Olwʼehyo, weesi tiina olome cʼehyene.”
13 O mensageiro que tinha ido chamar Micaías falou-lhe, dizendo: — Eis que as palavras dos profetas a uma voz predizem coisas boas para o rei. Portanto, que a sua palavra seja como a palavra de um deles; fale o que é bom.
14 Aye Mikaaya gamugobolamo ati, “Mu butuufu ngʼolu Musengwa Hatonda ali njʼomwene bulamu, nja huloma ehi Musengwa aja hundoma ohuloma hyoŋene.”
14 Micaías respondeu: — Tão certo como vive o
15 Mikaaya ni goola, nga Habaha Ahabbu amubuusa ati, “Mikaaya, hulumbe Ramosi Giliyaadi oba bbe?”
15 Quando ele chegou à presença do rei, este lhe perguntou: — Micaías, devemos ir a Ramote-Gileade para a batalha ou devemos nos conter? Ele respondeu: — Vá! Você triunfará! O
16 Nga Ahabbu aloma Mikaaya ati, “Nahoose ŋe ohuhuloma ti nʼoba nʼoloma ni nange mu siina lya Musengwa, oli nʼohuloma amazima?”
16 O rei lhe disse: — Quantas vezes devo fazer você jurar que não me fale a não ser a verdade em nome do
17 Ngʼaŋo Mikaaya amugobolamo ati, “Mbwene eŋe lya Yisirayiri ni lisalanihiiye hu lusozi ni liri hyʼetaama ejiŋumaho mwayi, nga Musengwa aloma ati, ‘Abaatu abo baŋuma mutangirisi, leha bagameyo miyaaya mu mago gaawe.’ ”
17 Então Micaías disse: — Vi todo o Israel disperso pelos montes, como ovelhas que não têm pastor. E o
18 Nga Ahabbu habaha wa Yisirayiri aloma Yokosofaati ati, “Sikulomere ti oyo sigandomaho hiraŋi hyosihyosi ohutusaho ebibi byereere?”
18 Então o rei de Israel disse a Josafá: — Eu não disse a você que a meu respeito ele não profetiza o que é bom, mas somente o que é mau?
19 Nga Mikaaya geyongera aloma ati, “Tega ohutwi, oŋulire ehi Musengwa aloma: Mbwene Musengwa ni gehaaye hu tebe yiye eyʼobuŋugi, abamalayika abomwigulu ni bamweswanigirihiise hu muhono omulungi nʼomugooda.
19 Micaías prosseguiu: — Portanto, ouça a palavra do
20 Nga Musengwa abuusa ati, ‘Njʼani aja hutiina asendesende Ahabbu habaha wa Yisirayiri alumbe abaatu bʼe Ramosi Giliyaadi bamwitire eyo?’
20 Então o Senhor perguntou: “Quem enganará Acabe, para que vá e seja morto em Ramote-Gileade?” E um dizia uma coisa, e outro dizia outra coisa.
21 Ehyaŋwamo, nga ŋabaaŋo omwoyo ogwatiina gwaloma Musengwa guuti, ‘Ese nja hutiina musendasende.’
21 Então um espírito saiu, se apresentou diante do Senhor e disse: “Eu o enganarei.” O Senhor perguntou: “Como?”
22 “Ngʼaŋo Musengwa agubuusa ati, ‘Mu ngeri hi?’
22 Ele respondeu: “Sairei e serei um espírito mentiroso na boca de todos os profetas do rei.” Então o Senhor disse: “Você conseguirá enganá-lo. Vá e faça assim.”
23 Nga Mikaaya aloma Ahabbu ati “Olwʼehyo, Musengwa ataaye omwoyo ogwʼobudulingi mu banaabbi babo bano bosibosi. Musengwa asalireeŋo ati otiine osihiirihe.”
23 E agora eis que o Senhor pôs esse espírito mentiroso na boca de todos estes seus profetas e o Senhor declarou que um mal vai lhe acontecer.
24 Ngʼaŋo Zedekiya omusaani wa Kenaana atiina ahubba Mikaaya oluŋi mu moni ahena amuloma ati, “Omwoyo wa Musengwa gapooyeho atye gaaba hu ewe?”
24 Então Zedequias, filho de Quenaana, chegou, deu uma bofetada em Micaías e perguntou: — Por onde é que passou o Espírito do
25 Nga Mikaaya amugobolamo ati, “Ehyo oja huhifaania olu oliba mu hisenge ni wehwehire.”
25 Micaías respondeu: — Eis que você o verá no dia em que estiver correndo de quarto em quarto, tentando se esconder!
26 Nga habaha wa Yisirayiri alagira ati, “Muŋambe Mikaaya mumuŋire ewa Amoni gavana wʼehibuga nʼeyiri Yowaasi omusaani wa habaha
26 Então o rei de Israel disse: — Prenda Micaías e leve-o de volta a Amom, governador da cidade, e a Joás, filho do rei.
27 obalome oti, ‘Habaha alagiiye ati omusinde oyo mumudanye mu komera. Era mumuŋe ahamere hadiidiri ko nʼamaaji ohwola olu nahagobole miyaaya.’ ”
27 E diga: “Assim diz o rei: Metam este homem na cadeia e o ponham a pão e água, até que eu volte em paz.”
28 Nga Mikaaya amuloma ati, “Nʼoja hugobola mulamu, Musengwa aliba sinje owundomeeyemo.” Ngʼameedaho ati, “Mwesimwesi mwetegerese ehi ndoma.”
28 Micaías disse: — Se o rei de fato voltar em paz, é porque o E acrescentou: — Que todos os povos ouçam isto!
29 Nga habaha wa Yisirayiri ni Yokosofaati habaha wa Yuda balumba ehibuga hyʼe Ramosi Giliyaadi.
29 O rei de Israel e Josafá, rei de Judá, foram atacar Ramote-Gileade.
30 Nga habaha wa Yisirayiri aloma Yokosofaati ati, “Ese sinja hwambala engoye ejʼobuŋugi ni tiina mu lutalo aye ewe yambala.” Olwʼehyo habaha wa Yisirayiri gatiina mu lutalo nʼatambaaye engoye jʼobuŋugi olwʼohutenda bamufaanie.
30 O rei de Israel disse a Josafá: — Eu vou me disfarçar e entrar no combate, mas você use os seus trajes reais. E assim o rei de Israel se disfarçou e entrou no combate.
31 Habaha wʼAlaamu gaali alagiiye abaduumisi adatu nababiri abʼebigaali ati, “Mutasoola nʼomuutu owundi yesiyesi ohutusaho habaha wa Yisirayiri yeŋene.”
31 Ora, o rei da Síria havia ordenado aos trinta e dois capitães dos seus carros de guerra que não lutassem nem contra pequeno nem contra grande, mas somente contra o rei de Israel.
32 Abaduumisi bʼebigaali ni babona Yokosofaati mu byambalo byʼobuŋugi, nga baŋeega baati, “Mu butuufu ono nje habaha wa Yisirayiri.” Nga bamucuuhira bamulumba. Aye Yokosofaati gaanira ŋamugulu
32 Quando os capitães dos carros viram Josafá, disseram: — Aquele certamente é o rei de Israel. E se dirigiram até ele para o atacar. Porém Josafá gritou.
33 ne abaduumisi bʼebigaali ni bahifaania baati sinje habaha wa Yisirayiri, balehera aŋo ohumulumba.
33 Quando os capitães dos carros de guerra viram que não era o rei de Israel, deixaram de persegui-lo.
34 Aye mulala hu basirikale ba Alaamu galasa ahasaale ni ŋaŋuma higendererwa nga hafumita Ahabbu habaha wa Yisirayiri mu hifo aŋaŋuma ehimugadirira. Ahasaale ni hamufumita ngʼaloma omufugi wʼehigaali ati, “Tuse ŋano, bafumitire.”
34 Então um homem entesou o arco e, atirando ao acaso, atingiu o rei de Israel por entre as juntas da sua armadura. Então o rei Acabe disse ao condutor do seu carro: — Dê a volta e leve-me para fora do combate, porque estou gravemente ferido.
35 Hyaŋunya hu ludaalo olwo lwosirwosi era habaha wa Yisirayiri nga gediira ni gemereeye mu higaali hihye alengerera Abalaamu. Amafugi ohuŋwa mu hifumitire gahuluhutira mu higaali hihye, ngʼehyegulo ehyo, afa.
35 A batalha se intensificou naquele dia. Quanto ao rei, seguraram-no em pé no seu carro de guerra de frente para os sírios, mas à tarde ele morreu. O sangue corria da ferida para o fundo do carro.
36 Esaawa ni yaali ni yija hugwa mu maaji, batusa ehiragiro mu kambi yʼabasirikale baati, “Hiisi muutu gagameyo mu hibuga hihye. Hiisi muutu gagamayo mu hyalo hyʼewaawe.”
36 Ao pôr do sol, fez-se ouvir um grito pelo acampamento, que dizia: — Cada um para a sua cidade, e cada um para a sua terra!
37 Habaha gafa nga bamuŋira bamusiiha e Samaliya.
37 Morto o rei, levaram-no a Samaria, onde o sepultaram.
38 Era hu hidiba hyʼe Samaliya ehi bamalaaya basaabirangamo, pohu boohesa amafugi gage agaali hu higaali hihye. Ngʼembwa jihomba amafugi ago ohwoheresa ehi Musengwa galoma.
38 Quando lavaram o carro de guerra junto à cisterna de Samaria, os cães lamberam o sangue do rei, segundo a palavra que o Senhor tinha dito; as prostitutas banharam-se naquelas águas.
39 Ebiitu ebindi ebyomu buŋugi wa Ahabbu nga pumuli byosibyosi ebi gahola nʼohutongola olubiri galudirikinyaho nʼamasyaka genjofu nʼebibuga ebi gatongoleraho ebiteepe ohweswanigirisa, babiŋandiiha mu hitabo hyʼebyafaayo byʼabahabaha ba Yisirayiri.
39 Quanto aos demais atos de Acabe, a tudo o que fez, ao palácio de marfim que construiu e a todas as cidades que edificou, não está tudo escrito no Livro da História dos Reis de Israel?
40 Ahabbu gaŋuumula nga bamusiiha mu mbafu jʼabasehulu baawe. Nga Ahaziya omusaani amugobola mu magulu nga habaha.
40 Assim, Acabe morreu, e Acazias, seu filho, reinou em seu lugar.
41 Mu mwaha ogwohune ogwʼobuŋugi wa Ahabbu habaha wa Yisirayiri, Yokosofaati omusaani wa Asa gafuuha habaha wa Yuda.
41 Josafá, filho de Asa, começou a reinar sobre Judá no quarto ano do reinado de Acabe, rei de Israel.
42 Yokosofaati gafuuha habaha wa Yuda nʼali nʼemyaha adatu nʼetaanu era gaŋuga emyaha abiri nʼetaanu mu Yerusaalemu. Nyina gaali nje Azubba omuhaana wa Siluhi.
42 Josafá tinha trinta e cinco anos de idade quando começou a reinar e reinou vinte e cinco anos em Jerusalém. A mãe dele se chamava Azuba e era filha de Sili.
43 Yokosofaati gaali nʼesambo endaŋi hyʼeja semwana Asa era gahola ebiraŋi mu moni ja Musengwa. Cooka sibatusaŋo masabo era abaatu batiina mu moni ni baŋeerayo eŋongo, ni badunyihisayo nʼobubbaani.
43 Josafá andou em todos os caminhos de Asa, seu pai; não se desviou deles e fez o que era reto aos olhos do Senhor .
44 Era ŋaaliŋo emirembe ŋagati wa Yokosofaati ni habaha wa Yisirayiri.
44 Os lugares altos, porém, não foram destruídos; neles, o povo ainda oferecia sacrifícios e queimava incenso.
45 Ebiitu ebindi ebyomu buŋugi wa Yokosofaati, nʼebiitu ebi gasuna nʼetalo eji gasoola, babiŋandiiha mu hitabo hyʼebyafaayo byʼabahabaha ba Yuda.
45 Josafá viveu em paz com o rei de Israel.
46 Yokosofaati gatusaŋo abasinde nʼabahasi abamalaaya abaŋeeresanga mu ngolo abaali ni basigaayeŋo mu mulembe gwa Asa semwana.
46 Quanto aos demais atos de Josafá, ao poder que mostrou e como guerreou, não está tudo escrito no Livro da História dos Reis de Judá?
47 Mu hiseera ehyo Edomu siyaali ni habaha aye omuhungu wa habaha wa Yuda njʼowaŋuganga.
47 Também exterminou da terra os restantes dos prostitutos cultuais que ficaram nos dias de Asa, seu pai.
48 Yokosofaati gaabbota emeeri ejiŋeraho ohutiinanga mu Ofiri ohusubuula ni jireeta ezaabbu aye sijatiina olwohuba jabbwagihira mu Eziyoni Gebberi.
48 Nessa época não havia rei em Edom, porém somente um governador.
49 Mu biseera ebyo Ahaziya omusaani wa Ahabbu galoma Yokosofaati ati, “Leha abaŋeeresa bange basaabalenga nʼababo mu meeri.” Aye Yokosofaati gagaana.
49 Josafá fez grandes navios, para irem a Ofir em busca de ouro; porém não foram, porque os navios se quebraram em Eziom-Geber.
50 Yokosofaati gafa bamusiiha mu mbafu jʼabasehulu babe mu hibuga hya Dawudi. Omusaani Yokolaamu gamugobola mu magulu nga habaha.
50 Então Acazias, filho de Acabe, disse a Josafá: — Deixe que os meus servos naveguem com os seus. Porém Josafá não quis.
51 Mu mwaha ogwʼehumi namusanvu ogwʼobuŋugi wa Yokosofaati habaha wa Yuda, Ahaziya omusaani wa Ahabbu gafuuha habaha wa Yisirayiri era gaŋuga emyaha ebiri mu Samaliya.
51 Josafá morreu e foi sepultado na Cidade de Davi, seu pai; e Jeorão, seu filho, reinou em seu lugar.
52 Ahaziya gahola ebibi mu moni ja Musengwa, galonda esambo ja semwana ni nyina era nʼeja Yerobbowaamu omusaani wa Nebbati owaleetera Yisirayiri ohubbenga.
52 Acazias, filho de Acabe, começou a reinar sobre Israel em Samaria, no décimo sétimo ano do reinado de Josafá, rei de Judá; e reinou dois anos sobre Israel.
53 Hya semwana, Ahaziya gaŋeeresanga era gajumiryanga Bbaali, ehyo hyaleetera Musengwa Hatonda wa Yisirayiri ohuluŋa.
53 Fez o que era mau aos olhos do Senhor , pois andou nos caminhos de seu pai, bem como nos caminhos de sua mãe e nos caminhos de Jeroboão, filho de Nebate, que levou Israel a pecar.
54 — ausente —
54 Ele serviu a Baal, e o adorou, como o seu pai havia feito antes dele, provocando o Senhor , Deus de Israel, à ira.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.