1 Reis 20
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs ARIB
1 Nga Habaha Bbeni Hadadi owʼAlaamu ahumbaania eŋe lirye lyosiryosi. Abahabaha amahumi adatu nʼababiri nʼembalaasi nʼebigaali byawe bamuŋereheraho. Nga batiina balumba Samaliya ehibuga ehya Yisirayiri ehibbala nga bahyeswanigirisa.
1 Ora, Ben-Hadade, rei da Síria, ajuntou todo o seu exército; e havia com ele trinta e dois reis, e cavalos e carros. Então subiu, cercou a Samária, e pelejou contra ela.
2 Nga Bbeni Hadadi atuma abahwenda mu hibuga eyiri Ahabbu habaha wa Yisirayiri ohumuloma baati, “Hino njʼehi Bbeni Hadadi aloma,
2 E enviou à cidade mensageiros a Acabe, rei de Israel, a dizer-lhe: Assim diz: Ben-Hadade:
3 ‘Pe efeeza nʼezaabbu nʼabahasi nʼabaana babo abasinga obulaŋi.’ ”
3 A tua prata e o teu ouro são meus; e também, das tuas mulheres e dos teus filhos, os melhores são meus.
4 Ngʼaŋo habaha wa Yisirayiri amugobolamo ati, “Ngʼolu habaha musengwa yange oloma, ese nʼebindi ni nabyo byosibyosi, bibyo.”
4 Ao que respondeu o rei de Israel, dizendo: Conforme a tua palavra, ó rei meu senhor, sou teu, com tudo quanto tenho.
5 Nga nindi abahwenda bagobolayo eyiri Ahabbu bamuloma baati Bbeni Hadadi ahuloma ati, “Nahuloma wuupe efeeza nʼezaabbu nʼabahasi nʼabaana babo.
5 Tornaram a vir os mensageiros, e disseram: Assim fala Ben-Hadade, dizendo: Enviei-te, na verdade, mensageiros que dissessem: Tu me hás de entregar a tua prata e o teu ouro, as tuas mulheres e os teus filhos;
6 Era olwejo hu nyanga oti jiiti, nja huŋeeresa abahungu bange baaze olubiri lulwo nʼamayumba gʼabahungu babo. Baja hubugula hiisi ehi oŋira ohuba ehyʼomuŋendo.”
6 todavia amanhã a estas horas te enviarei os meus servos, os quais esquadrinharão a tua casa, e as casas dos teus servos; e há de ser que tudo o que de precioso tiveres, eles tomarão consigo e o levarão.
7 Nga habaha wa Yisirayiri alanga abatangirisi bosibosi mu gwanga lirye abaloma ati, “Bahyange mwebonere ngʼolu omusinde oyo ali hweretera ebigosi, ni gaatumihisa muŋe abahasi nʼabaana bange nʼefeeza nʼezaabbu, eŋuma ehi nagaaniraho.”
7 Então o rei de Israel chamou todos os anciãos da terra, e disse: Notai agora, e vede como esse homem procura o mal; pois mandou pedir-me as minhas mulheres, os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, e não os neguei.
8 Ngʼabatangirisi nʼabaatu bosibosi bamugobolamo baati, “Otaŋulirisa era otafugiirira ebi ahuloma ohuhola.”
8 Responderam-lhe todos os anciãos e todo o povo: Não lhe dês ouvidos, nem consintas.
9 Olwʼehyo ngʼagobola mu bahwenda ba Bbeni Hadadi ati, “Mulome habaha musengwa yange muuti, ‘Omuŋeeresa wuwo aja huhola ebi wamulagira oludaayi byosibyosi aye ebyomulundi ogwohubiri guno, bbe.’ ” Ngʼabahwenda baŋwaŋo baja balomera Bbeni Hadadi ehi Ahabbu gagobolamo.
9 Pelo que disse aos mensageiros de Ben-Hadade: Dizei ao rei, meu senhor: Tudo o que a princípio mandaste pedir a teu servo, farei; porém isto não posso fazer. Voltaram os mensageiros, e lhe levaram a resposta.
10 Ngʼaŋo Bbeni Hadadi aŋindihira Ahabbu obuhwenda obundi ati, “Abahatonda bamboneresanga nʼamaani singa sindeta abaatu bange ohusihiirisa ehibuga Samaliya ohwola olu hinahaŋweŋo era nasihibemo wayire ahaatu ahaŋera ehyaba hyʼengalo ehi hiisi mulala hu basooli bange aŋanga ohuyoola.”
10 Tornou Ben-Hadade a enviar-lhe mensageiros, e disse: Assim me façam os deuses, e outro tanto, se o pó de Samária bastar para encher as mãos de todo o povo que me segue.
11 “Nga habaha wa Yisirayiri abaloma batiine balome Bbeni Hadadi baati, ‘Omusirikale omutuufu getenda oluvanyuma lwʼohuŋangula olutalo sosi nʼahiiri.’ ”
11 O rei de Israel, porém, respondeu: Dizei-lhe: Não se gabe quem se cinge das armas como aquele que as depõe.
12 Obuhwenda owo ni wagwa Bbeni Hadadi mu hutwi niye nʼabahabaha ni bali mu weema jaawe ni banywa. Ngʼalagira abasooli babe ati, “Mwetegehe ohuwaagala!” Nga betegeha ohuwaagala ehibuga.
12 E sucedeu que, ouvindo ele esta palavra, estando a beber com os reis nas tendas, disse aos seus servos: Ponde-vos em ordem. E eles se puseram em ordem contra a cidade.
13 Mu hiseera ehyo nga ŋabaaŋo naabbi owatiina eyiri Ahabbu habaha wa Yisirayiri, ngʼamuloma ati, “Musengwa aloma ati, ‘Obona eŋe eryʼamaani eryo lyosiryosi? Olwaleero luno, nja huliŋaayo mu mihono jijo ko wahamanya oti ndiise Musengwa.’ ”
13 E eis que um profeta, chegando-se a Acabe, rei de Israel, lhe disse: Assim diz o Senhor: Viste toda esta grande multidão eis que hoje te entregarei nas mãos, e saberás que eu sou o Senhor.
14 Aye Ahabbu gamubuusa ati, “Njʼabaani abanalirumbe?”
14 Perguntou Acabe: Por quem? Respondeu ele: Assim diz o Senhor: Pelos moços dos chefes das províncias. Ainda perguntou Acabe: Quem começará a peleja? Respondeu ele: Tu.
15 Nga Habaha Ahabbu atumisa abahuumi bʼabahungu ba disitulikiti bibiri adatu nababiri. Ngʼahumbaania Abayisirayiri abasirikale bosibosi kasanvu.
15 Então contou os moços dos chefes das províncias, e eram duzentos e trinta e dois; e depois deles contou todo o povo, a saber, todos os filhos de Israel, e eram sete mil.
16 Nga babalumba hu saawa mukaaga ejomu muusi, Bbeni Hadadi nʼabahabaha amahumi adatu nʼababiri aba gaali ni nabo, baali mu weema jaawe ni bameera.
16 Saíram, pois, ao meio-dia. Ben-Hadade, porém, estava bebendo e se embriagando nas tendas, com os reis, os trinta e dois reis que o ajudavam.
17 Abavubuka abahuuma abahungu ba disitulikiti njʼabeherera ohutiina.
17 E os moços dos chefes das províncias saíram primeiro; e Ben-Hadade enviou espias, que lhe deram aviso, dizendo: Saíram de Samária uns homens.
18 Ngʼabalagira ati, “Oba bajire olwʼemiyaaya, mubaŋambe balamu era nʼolu baba ni bajiriiye husoola, mubaŋambe balamu.”
18 Ao que ele disse: Quer venham eles tratar de paz, quer venham à peleja, tomai-os vivos.
19 Abavubuka abahuuma abahungu ba disitulikiti ŋaasi wa baduumisi bʼamatwale, beheerera ohutula mu hibuga nʼeŋe ni libalondaho,
19 Saíram, pois, da cidade os moços dos chefes das províncias, e o exército que os seguia.
20 era nga hiisi muutu geeta oyu gaali nʼasoola ni naye. Ehyo hyaleetera Abalaamu ohunyalagataŋo embiro, Abayisirayiri ni bababbinga. Era Bbeni Hadadi habaha wʼAlaamu gadulumira hu mbalaasi nʼabasirikale abohu mbalaasi.
20 E eles mataram cada um o seu adversário. Então os sírios fugiram, e Israel os perseguiu; mas Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo, com alguns cavaleiros.
21 Habaha wa Yisirayiri gabalumba ngʼabanyagaho embalaasi nʼebigaali era geeta Abalaamu bangi bugali.
21 E saindo o rei de Israel, destruiu os cavalos e os carros, e infligiu aos sírios grande derrota.
22 Oluvanyuma nga naabbi atiina eyiri habaha wa Yisirayiri, ngʼamuloma ati, “Yagamayo oyungule eŋe liryo era wetegehe bulaŋi weene olwohuba mu mwesi hyoguno mu mwaha oguuja, habaha wʼAlaamu aja huhuwaagala nindi.”
22 Então o profeta chegou-se ao rei de Israel e lhe disse: Vai, fortalece-te; atenta bem para o que hás de fazer; porque decorrido um ano, o rei da Síria subirá contra ti.
23 Ngʼaŋo abahungu ba habaha wʼAlaamu bamuŋa amagesi baati, “Abahatonda bʼAbayisirayiri, bahatonda bohu sozi, cʼehyagira batuŋangula hu lula. Ne singa husoola ni nabo aŋaduleere, mu butuufu huuja hubasinga amaani.
23 Os servos do rei da Síria lhe disseram: Seus deuses são deuses dos montes, por isso eles foram mais fortes do que nós; mas pelejemos com eles na planície, e por certo prevaleceremos contra eles.
24 Kale hola oti, tusa abahabaha bosibosi mu bifo ebi baduumira, otemo abaduumisi bʼamaŋe.
24 Faze, pois, isto: tira os reis, cada um do seu lugar, e substitui-os por capitães;
25 Ehindi oli nʼohutendeha eŋe eryaga hyʼeriwafiirwa hu lula, aŋaali embalaasi ogoboseŋo embalaasi era nʼaŋaali ehigaali ogoboseŋo ehigaali, ko husoole nʼAbayisirayiri aŋaduleere. Mu butuufu ehyo hija hutuŋa ohubaŋangula.” Nga habaha Bbeni Hadadi afugiirira amagesi aga bamuŋa agatiiniraho.
25 arregimenta outro exército, igual ao exército que perdeste, cavalo por cavalo, e carro por carro; pelejemos com eles na planície, e por certo prevaleceremos contra eles. Ele deu ouvidos ao que disseram, e assim fez.
26 Omwesi omulagaane ni gwola, Bbeni Hadadi gahumbaania abasirikale Abalaamu ngʼaniinaniina atiina e Afeki ohusoosa Abayisirayiri.
26 Passado um ano, Ben-Hadade arregimentou os sírios, e subiu a Afeque, para pelejar contra Israel.
27 Ahabbu gahumbaania eŋe lirye gabaŋa ebyetagisa mu lutalo, nga batiina ohusoosa Abalaamu. Abayisirayiri batiina nga baba mu kambi ebiri ni balengereeye Abalaamu. Abayisirayiri baali hyʼobudooli wubiri owʼembusi aye Abalaamu nibo ni bejuleene ohuhenaho ehyalo.
27 Também os filhos de Israel foram arregimentados e, providos de víveres, marcharam contra eles. E os filhos de Israel acamparam-se defronte deles, como dois pequenos rebanhos de cabras; mas os sírios enchiam a terra.
28 Ngʼaŋo omuutu wa Hatonda atiina aloma Ahabbu habaha wa Yisirayiri ati, “Musengwa aloma ati, ‘Olwohuba Abalaamu baŋeega baati Musengwa, hatonda wohu sozi, sosi hatonda wʼebiiho, nja huŋayo eŋe eryejuleene eryo mu mihono jijo, otegeere oti ndiise Musengwa.’ ”
28 Nisso chegou o homem de Deus, e disse ao rei de Israel: Assim diz o Senhor: Porquanto os sírios disseram: O Senhor é Deus dos montes, e não Deus dos vales, entregarei nas tuas mãos toda esta grande multidão, e saberás que eu sou o Senhor.
29 Abalaamu nʼAbayisirayiri bahena endaalo musanvu ni bali mu kambi jaawe ejaali ni jirengereene. Nga hulwomusanvu batandiha ohusoola. Abayisirayiri beeta Abalaamu emitwalo ehumi abohu magulu.
29 Assim, pois, estiveram acampados sete dias, uns defronte dos outros. Ao sétimo dia a peleja começou, e num só dia os filhos de Israel mataram dos sírios cem mil homens da infantaria.
30 Abaŋona nga beyiba batiina mu hibuga Afeki eyi hiteepe ehigadirira ehibuga hyagwira hu mitwalo ebiri nʼakasanvu abaali ni basigaaye. Bbeni Hadadi geyiba gaduluma gatiina mu hibuga, gehweha eyo mu hisenge.
30 E os restantes fugiram para Afeque, e entraram na cidade; e caiu o muro sobre vinte e sete mil homens que restavam. Ben-Hadade, porém, fugiu, e veio à cidade, onde se meteu numa câmara interior.
31 Ngʼabahungu babe bamuloma baati, “Huŋulira huuti abahabaha ba Yisirayiri bali nʼehisa. Husunga hutiine eyiri habaha wa Yisirayiri ni hwambaaye ebigwali mu bihunya nʼemigoye mu mamiro ohulaga enaku yeefe, somanya gahahulehaŋo mulamu.”
31 Disseram-lhe os seus servos: Eis que temos ouvido dizer que os reis da casa de Israel são reis clementes; ponhamos, pois, sacos aos lombos, e cordas aos pescoços, e saiamos ao rei de Israel; pode ser que ele te poupe a vida.
32 Nga beboŋa ebigwali mu bihunya nʼemigoye mu mamiro. Nga batiina eyiri habaha wa Yisirayiri bamuloma baati, “Omuŋeeresa wuwo Bbeni Hadadi aloma ati, ‘Kwegayirira, ndehe otanjita.’ ”
32 Então cingiram sacos aos lombos e cordas aos pescoços e, indo ter com o rei de Israel, disseram-lhe: Diz o teu servo Ben-Hadade: Deixa-me viver, rogo-te. Ao que disse Acabe: Pois ainda vive? É meu irmão.
33 Abasinde abo nga baŋira engaluhamo ya habaha wa Yisirayiri ohuba ahabonero ahalaŋi era nga banguŋirisa ohugobolamo baati, “Mu butuufu Bbeni Hadadi mugandawo.”
33 Aqueles homens, tomando isto por bom presságio, apressaram-se em apanhar a sua palavra, e disseram: Ben-Hadade é teu irmão! Respondeu-lhes ele: Ide, trazei-me. Veio, pois, Ben-Hadade à presença de Acabe; e este o fez subir ao carro.
34 Ngʼaŋo Bbeni Hadadi amuloma ati, “Nja huhugaluhisa ebibuga ebi bbaabba gaali nʼatuhiise hu lataawo era nʼoba ni wenda osobola ohwigulaŋo amaduuka e Damasiko ngʼolu bbaabba gahola mu Samaliya.”
34 Então lhe disse Ben-Hadade: Eu te restituirei as cidades que meu pai tomou a teu pai; e farás para ti praças em Damasco, como meu pai as fez em Samária. E eu, respondeu Acabe, com esta aliança te deixarei ir. E fez com ele aliança e o deixou ir.
35 Ngʼaŋo Musengwa alagira mulala hu banaabbi alome owahye ati, “Kusunga wusimite ehisoosa hihyo.” Cooka owahye ngʼagaana.
35 Ora, certo homem dentre os filhos dos profetas disse ao seu companheiro, pela palavra do Senhor: Fere-me, peço-te. Mas o homem recusou feri-lo.
36 Nga naabbi amuloma ati, “Ngʼolu ojemeeye Musengwa, onaabe wahaŋwa ŋano ngʼepologoma ehwita.” Era naabbi oyo gaali gahaŋwangaŋo ati ngʼepologoma emwita.
36 Pelo que ele lhe disse: Porquanto não obedeceste à voz do Senhor, eis que, em te apartando de mim, um leão te matará. E logo que se apartou dele um leão o encontrou e o matou.
37 Nga nindi naabbi gagaana omuutu owundi, amuloma ati, “Kusunga wusimite ehisoosa hihyo.” Ngʼamusimita amukoosa.
37 Depois o profeta encontrou outro homem, e disse-lhe: Fere-me, peço-te. E aquele homem deu nele e o feriu.
38 Ngʼaŋo naabbi oyo gewihirira hu mutwe batamufaania, atiina geema hu luguudo ahuumirira habaha.
38 Então foi o profeta, pôs-se a esperar e rei no caminho, e disfarçou-se, cobrindo os olhos com o seu turbante.
39 Habaha gaali abita, nga naabbi amulanga aloma ati, “Ese omuŋeeresa wuwo naali mu lutalo, nga ŋabaaŋo owajire eyi ndi nʼomusibe oyu baŋambire, nga gandoma ati ‘Huuma omuutu ono. Singa ahugotaho, ndiiwe oja huguhena mu hifo hihye oba oja huliŋa efeeza eŋera etalata enamba.’
39 E passando o rei, clamou ele ao rei, dizendo: Teu servo estava no meio da peleja; e eis que um homem, voltando-se, me trouxe um outro, e disse: Guarda-me este homem; se ele de qualquer maneira vier a faltar, a tua vida responderá pela vida dele, ou então pagarás um talento de prata.
40 Ni naali hu mirimo ejindi, omusibe oyo nga ganjeyibaho.”
40 E estando o teu servo ocupado de uma e de outra parte, eis que o homem desapareceu. Ao que lhe respondeu o rei de Israel: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Ngʼaŋo naabbi gewihula mangumangu. Nga habaha wa Yisirayiri amufaania ati gaali mulala hu banaabbi.
41 Então ele se apressou, e tirou o turbante de sobre os seus olhos; e o rei de Israel o reconheceu, que era um dos profetas.
42 Nga naabbi oyo aloma habaha ati, “Musengwa aloma ati, ‘Ngʼolu walehuuye omuutu oyu naali ni nendire ti afe, oja hufa mu hifo hihye era nʼabaatu babo baja hufa mu hifo hyʼababe.’ ”
42 E disse ele ao rei: Assim diz o Senhor: Porquanto deixaste escapar da mão o homem que eu havia posto para destruição, a tua vida responderá pela sua vida, e o teu povo pelo seu povo.
43 Nga habaha wa Yisirayiri gagama ewuwe e Samaliya nʼabomboŋaaye era naluŋire.
43 E o rei de Israel seguiu para sua casa, desgostoso e indignado, e veio a Samária.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.