1 Reis 18
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs VC
1 Ehiseera ehireeŋi ni hyabitaŋo mu mwaha ogwohudatu ogwʼendobooli, Musengwa galoma Eliya ati, “Tiina webonese eyiri Ahabbu, nja hutonyesa efula hu hyalo.”
1 Passado muito tempo, foi a palavra de Deus dirigida a Elias no terceiro ano, nestes termos: Vai apresentar-te diante de Acab, eu vou fazer chover sobre a terra.
2 Ngʼaŋo Eliya atiina ewa Ahabbu.
2 Elias partiu e foi apresentar-se a Acab. A fome devastava violentamente a Samaria.
3 Era Ahabbu gaali atumihiise Obbadiya owaali nʼalabirira olubiri lulwe. Obbadiya oyo gaali aŋa Musengwa eŋono bugali.
3 Acab mandou chamar Abdias, seu intendente. Abdias era um homem fervoroso adorador do Senhor.
4 Mu hiseera ehi Yezebbeeli geetiramo abanaabbi ba Musengwa, Obbadiya gaŋamba abanaabbi cikumi gabahweha mu pungulu ebiri, ataanu ataanu mu hiisi pungulu era gabaŋanga emere nʼamaaji.
4 Quando Jezabel massacrou os profetas do Senhor, Abdias tomou cem profetas e escondeu-os em duas cavernas, cinqüenta numa e cinqüenta noutra, onde lhes tinha providenciado o que comer e beber.
5 Ahabbu galoma Obbadiya ati, “Hutiine ni huheja ŋa hiisi sobere nʼenjabi nʼebiiho. Somanya hwahagaanayo enyaasi nʼamaaji ohuŋa embalaasi ni nasugirya, hyahatuyeeda ohutafiira solo jeefe.”
5 Acab disse-lhe: Percorre a terra; vai a todas as fontes e a todas as torrentes; talvez encontremos erva para conservar a vida aos cavalos e aos burros, evitando assim abater uma parte de nossos animais.
6 Nga bafugiirisania eyi hiisi muutu anatiine, Ahabbu gatiina hu luuyi luno nga Obbadiya atiina hu luuyi olundi.
6 E repartiram entre si a terra para percorrê-la. Acab foi por um lado, sozinho, e Abdias tomou uma direção contrária.
7 Obbadiya ni gaali nʼatiina, gagaana Eliya. Nga Obbadiya amufaania, ahubba amafuha amubuusa ati, “Hituufu ndiiwe musengwa yange Eliya?”
7 Enquanto Abdias caminhava, eis que veio Elias ao seu encontro. Abdias reconheceu-o e prostrou-se com o rosto por terra, dizendo: És tu, meu senhor Elias?
8 Nga Eliya amugobolamo ati, “Ndiise. Tiina olomere musengwawo oti, ‘Eliya ali ŋano.’ ”
8 Sim, sou eu. Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
9 Nga Obbadiya amubuusa ati, “Saaye musango hi ohupaayo mu mihono jʼAhabbu ohunjita?
9 Abdias replicou: Que pecado cometi eu, para que entregues assim o teu servo nas mãos de Acab, para ele me matar?
10 Ngʼolu Musengwa Hatonda wuwo ali njʼomwene bulamu, ŋaŋuma gwanga oba wahabaha eyi musengwa yange ahiiri huŋindiha muutu ohuhwendula. Era hiisi olu gwanga oba owahabaha buloma ti oŋumaayo, ngʼabalayisa ohuhahasa ati sibahubonangaho.
10 Pela vida de Deus, não há nação, nem reino aonde meu amo não te tenha mandado buscar. E diziam: Elias não está aqui; e ele fazia jurar reino e povo que não te haviam achado.
11 Aye esaawa yino wundoma ohutiina eyiri musengwa yange mulomere ti, ‘Eliya ali ŋano.’
11 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
12 Aye singa mbanahaŋwa ŋano, ngʼOmwoyo wa Musengwa ahuŋira aŋa tamanyire, kola tye? Singa Ahabbu sahwagaanaŋo, aja hunjita. Hewulira oti perehiise Musengwa ohuŋwa mu buŋere wange.
12 Mas quando eu me apartar de ti, o Espírito do Senhor te levará para não sei onde, e Acab, informado por mim, não te encontrando, matar-me-á. Ora, o teu servo teme o Senhor desde a sua juventude.
13 Sibahulomerangaho ehi nahola Yezebbeeli ni gaali ni geeta abanaabbi ba Musengwa? Nahweha abanaabbi ba Musengwa cikumi mu pungulu ebiri, amahumi ataanu mu hiisi pungulu era nabaŋanga emere nʼamaaji.
13 Porventura não foi dito ao meu senhor o que eu fiz quando Jezabel massacrava os profetas do Senhor? Escondi cem deles, cinqüenta numa caverna e cinqüenta noutra, e os sustentei ali.
14 Lwahiina wundoma tiine ndomere musengwa yange ti oli ŋano!” Aja hunjita!
14 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí! Ele me matará!
15 Nga Eliya aloma ati, “Mu butuufu ngʼolu Musengwa Omwene Maŋe ali njʼomwene bulamu era oyu peeresa, nja hwebonesa eyiri Ahabbu olwa leero luno.”
15 Elias respondeu-lhe: Pela vida do Senhor dos Exércitos a quem sirvo, hoje mesmo me apresentarei diante de Acab.
16 Ngʼaŋo Obbadiya atiina alomera Ahabbu era nga Ahabbu atiina ohubona Eliya.
16 Abdias correu para junto de Acab e deu-lhe a nova. Acab saiu ao encontro de Elias.
17 Ni gabona Eliya, ngʼamubuusa ati, “Ndiiwe oyo agira Abayisirayiri ni bali mu bigosi?”
17 Ao vê-lo, Acab lhe disse: Eis-te aqui, o perturbador de Israel!
18 Nga Eliya amugobolamo ati, “Sindiise aleteeye Yisirayiri ebigosi aye ndiiwe nʼabolulyo lwa lataawo olwohuba mwaŋwa hu biragiro bya Musengwa, mujumirya Bbaali.
18 Não sou eu o perturbador de Israel, respondeu Elias, mas tu, sim, e a casa de teu pai, porque abandonastes os preceitos do Senhor e tu seguiste aos Baal.
19 Ŋaahani tumisa abaatu bosibosi mu Yisirayiri banjagaane hu lusozi Karumeeli. Wuuje nʼabanaabbi ba Bbaali ebihumi ebine nʼataanu nʼabanaabbi ba Asera ebihumi ebine, abalya hu hiiŋulo hirala ni Yezebbeeli.”
19 Convoca, pois, à montanha do Carmelo, junto de mim, todo o Israel com os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas de asserá, que comem à mesa de Jezabel.
20 Nga Ahabbu atumisa Abayisirayiri bosibosi era ngʼaŋira nʼabanaabbi bahumbaanira hu lusozi Karumeeli.
20 Mandou Acab avisar a todos os israelitas e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Nga Eliya atiina aŋa baatu baali abaloma ati, “Mulyosaŋe ohutasalaŋo ehyʼohuhola hu bibiri? Hanye muhimanyire muuti Hatonda nje Musengwa, mumujumirye, ne munamanya muuti Bbaali nje Hatonda, mumujumirye.”
21 Elias, aproximando-se de todo o povo, disse: Até quando claudicareis dos dois pés? Se o Senhor é Deus, segui-o, mas se é Baal, segui a Baal! O povo nada respondeu.
22 Ngʼaŋo Eliya abaloma ati, “Ndiise seeŋene hu banaabbi ba Musengwa asigaayeŋo aye abanaabbi ba Bbaali bali ebihumi bine nʼataanu.
22 Elias continuou: Eu sou o único dos profetas do Senhor que fiquei, enquanto os de Baal são quatrocentos e cinqüenta.
23 Kale mutuŋe ebunwa ebiri, abanaabbi ba Bbaali betobosemo ndala, bayisalesalemo ebifi bayite hu kwi ne bataŋambya muliro. Keesi nja hutegeha eyindi njite hu kwi ne sinja huŋambya muliro.
23 Dê-se-nos, portanto, um par de novilhos: eles escolherão um, fá-lo-ão em pedaços, e o colocarão sobre a lenha, mas sem meter fogo por baixo; eu tomarei o outro novilho e pô-lo-ei sobre a lenha, sem meter fogo por baixo.
24 Enywe mwegalihire hatonda wenywe, ese nja hwegalihira Musengwa. Kale hatonda aja hugobolamo nʼomuliro nje Hatonda.”
24 Depois disso, invocareis o nome de vosso deus, e eu invocarei o nome do Senhor. Aquele que responder pelo fogo, esse será reconhecido como o {verdadeiro} Deus. Todo o povo respondeu: É boa a proposta.
25 Ngʼaŋo Eliya aloma abanaabbi ba Bbaali ati, “Enywe musooke olwohuba muli bangi, mwetobosemo ebunwa yʼeŋombe muyibaage era mutemetememo. Musunge hatonda wenywe ne mutaŋambya muliro.”
25 Então disse Elias aos profetas de Baal: Escolhei vós primeiro um novilho e preparai-o, porque sois mais numerosos, e invocai o vosso deus, mas não ponhais fogo.
26 Nga baŋira eŋombe eyi babaŋa nga bayibaaga.
26 Eles tomaram o novilho que lhes foi dado e fizeram-no em pedaços. Em seguida, puseram-se a invocar o nome de Baal desde a manhã até o meio-dia, gritando: Baal, responde-nos! Mas não houve voz, nem resposta. E dançavam ao redor do altar que tinham levantado.
27 Mu muusi esaawa mukaaga, nga Eliya atandiha ohubajojoberesa ati, “Mulomere ŋamugulu ohusingaho aŋo olwohuba mu butuufu hatonda. Oba oli aŋo ali nʼebi aŋeegaho oba ŋaliŋo ebi ali huhola oba ali mu lugendo. Ataba nʼali huŋenyuha ni hyetagisa ohumusisimusa.”
27 Sendo já meio-dia, Elias escarnecia-os, dizendo: Gritai com mais força, pois {seguramente!} ele é deus; mas estará entretido em alguma conversa, ou ocupado, ou em viagem, ou estará dormindo... e isso o acordará.
28 Nga bahayaanira ŋamugulu ngʼolu ekola yaawe yaali, nga besalasala engeso nʼepiima ohwola olu amafugi gatiririha.
28 Eles gritavam, com efeito, em alta voz, e retalhavam-se segundo o seu costume, com espadas e lanças, até se cobrirem de sangue.
29 Esaawa mukaaga ejomu muusi jabitaŋo era beyongera ohuhina nʼohuhayaanira ŋamugulu ohwola egulo mu saawa eyʼohuŋeeramo eŋongo. Aye ŋaŋuma ehyafufula oba owabagobolamo era yaŋuma owabafaho.
29 Passado o meio-dia, enquanto continuavam em seus transes proféticos, chegou a hora da oblação. Mas não houve voz, nem resposta, nem sinal algum de atenção.
30 Ngʼaŋo Eliya aloma abaatu bosibosi ati, “Mwigerere ŋano.” Abaatu bosibosi nga beegerera aŋa gaali. Ngʼatongola bunyaaha ehituuti hya Musengwa ehyo ehi baali ni babbwagabbwagire.
30 Então Elias disse ao povo: Aproximai-vos de mim, e todos se aproximaram. Elias reparou o altar demolido do Senhor.
31 Nga Eliya abugula amabaale ehumi nabiri, hiisi baale ni lihihirira ehiha ohuŋwa mu lulyo lwa Yakobbo oyu Musengwa galoma ati “Baja huhulanga baati Yisirayiri.”
31 Tomou doze pedras, segundo o número das doze tribos saídas dos filhos de Jacó, a quem o Senhor dissera: Tu te chamarás Israel.
32 Era nga atambisa amabaale ago ohutongolera Musengwa ehituuti ehyʼohumuŋeeraho eŋongo. Ngʼayaba omuhula omubbala ohweswanigirisa ehituuti ni gwolamo esongo oti ebiri ejʼamaaji.
32 E erigiu com essas pedras um altar ao Senhor. Fez em volta do altar uma valeta, com a capacidade de duas medidas de semente.
33 Nga ganja ekwi hu hituuti, ngʼatematema ebunwa eyo, ngʼata hu kwi. Ngʼaloma ati, “Mwijuse esongo ene amaaji, mugajuhe hu ŋongo nohu kwi.”
33 Dispôs a lenha e colocou sobre ela o boi feito em pedaços.
34 Ngʼabaloma ati, “Nindi muhihole omulundi ogwohubiri.” Nga bahihola. Nga nindi abaloma ati, “Mugobolemo omulundi ogwohudatu.” Era nga bahihola omulundi ogwohudatu.
34 E disse: Enchei quatro talhas de água e derramai-a em cima do holocausto e da lenha. Depois disse: Fazei isso segunda vez. Tendo-o eles feito, disse: Ainda uma terceira vez. Eles obedeceram.
35 Amaaji gahuluhuta ni gaŋwera hu hituuti ehyo goola nʼohwijula omuhula.
35 A água correu em volta do altar e a valeta ficou cheia.
36 Ehiseera ehyʼohuŋeeramo eŋongo ehyʼegulo ni hyola, nga naabbi Eliya gigerera ŋa hituuti asaba ati, “O Musengwa Hatonda wa Yibbulayimu ni Yisaka ni Yasirayiri, olwa leero luno leha himanyihane ti oli Hatonda mu Yisirayiri era hiiti ndi muŋeeresa wuwo era ti ndiiwe owundagiiye ohuhola ebi kolire bino byosibyosi.
36 Chegou a hora da oblação. O profeta Elias adiantou-se e disse: Senhor, Deus de Abraão, de Isaac e de Israel, saibam todos hoje que sois o Deus de Israel, que eu sou vosso servo e que por vossa ordem fiz todas estas coisas.
37 O Musengwa, ngobolemo, ngobolemo, abaatu bano bahamanya baati ewe Musengwa ndiiwe Hatonda era ti oli hucuusa emyoyo jaawe ohujigobosa eyi oli.”
37 Ouvi-me, Senhor, ouvi-me: que este povo reconheça que vós, Senhor, sois Deus, e que sois vós que converteis os seus corações!
38 Ngʼaŋo Musengwa aŋindiha omuliro gwohya eŋongo nʼekwi nʼamabaale nʼeroba era nga gwomeesa nʼamaaji agaali mu muhula.
38 Então, subitamente, o fogo do Senhor baixou do céu e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras, a poeira e até mesmo a água da valeta.
39 Abaatu bosibosi ni bahibona, bagwa ŋaasi mafumaaye nga baloma baati, “Musengwa nje Hatonda! Musengwa nje Hatonda!”
39 Vendo isso, o povo prostrou-se com o rosto por terra, e exclamou: O Senhor é Deus! O Senhor é Deus!
40 Ngʼaŋo Eliya alagira ati, “Muŋambe abanaabbi ba Bbaali. Eŋume oweŋunula wayire mulala!” Nga babaŋamba, nga Eliya aloma babaserengesya mu meeho gʼe Kisoni, babetira eyo.
40 Elias disse-lhes: Tomai agora os profetas de Baal; não deixeis escapar um só deles! Tendo-os o povo agarrado, Elias levou-os ao vale de Cison e ali os matou.
41 Nga Eliya aloma Ahabbu ati, “Tiina olye era onywe, ndi huŋulira ohuŋuuma hwʼefula eyʼamaani.”
41 Então Elias disse a Acab: Vai, come e bebe, porque já ouço o ruído de uma grande chuva.
42 Ngʼaŋo Ahabbu atiina alya era anywa. Aye Eliya niye gatiina ganiina olusozi olu balanga baati Karumeeli, ngʼahotamya omutwe mu magulu gage.
42 Voltou Acab para comer e beber, enquanto Elias subiu ao cimo do monte Carmelo, onde se encurvou por terra, pondo a cabeça entre os joelhos.
43 Ngʼaloma omuŋeeresa wuwe ati, “Tiina olengere hu luuyi lwʼenyanja.” Ngʼomuŋeeresa oyo atiina ohuhebera ohubona ehi bamulomire, nga gagama amuloma ati, “Ŋaŋuma hiitu hyosihyosi ehi mbwene.” Eliya gamugobosayo emirundi musanvu.
43 Disse ao seu servo: Sobe um pouco, e olha para as bandas do mar. Ele subiu, olhou {o horizonte} e disse: Nada. Por sete vezes, Elias disse-lhe: Volta e {olha}.
44 Hu mulundi ogwomusanvu, ngʼomuŋeeresa oyo aloma ati, “Pwahubona ahaleri ahali oti hyaba hyʼomuutu ni haŋwa mu nyanja.”
44 Na sétima vez o servo respondeu: Eis que, sobe do mar uma pequena nuvem, do tamanho da palma da mão. Elias disse-lhe: Vai dizer a Acab que prepare o seu carro e desça, para que a chuva não o detenha.
45 Mu haseera ahatono, egulu lyamaliŋa, embeŋo yatandiha era efula enyene eyʼamaani nga yiija era nga Ahabbu afuga ehigaali, atiina e Yezireeli.
45 Num instante, o céu se cobriu de nuvens negras, soprou o vento e a chuva caiu torrencialmente. Acab subiu ao seu carro e partiu para Jezrael.
46 Nga Musengwa aŋa Eliya amaani agenjawulo, nga geesidiha omusibiro gugwe mu hihunya, aduluma atangirira mu Ahabbu ohwola e Yezireeli.
46 A mão do Senhor veio sobre Elias, o qual, tendo cingido os rins, passou adiante de Acab e chegou à entrada de Jezrael.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.