1 Reis 18
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs NVT
1 Ehiseera ehireeŋi ni hyabitaŋo mu mwaha ogwohudatu ogwʼendobooli, Musengwa galoma Eliya ati, “Tiina webonese eyiri Ahabbu, nja hutonyesa efula hu hyalo.”
1 Algum tempo depois, no terceiro ano da seca, o S enhor disse a Elias: “Vá apresentar-se ao rei Acabe. Diga-lhe que enviarei chuva”.
2 Ngʼaŋo Eliya atiina ewa Ahabbu.
2 Elias foi apresentar-se a Acabe. A fome era severa em Samaria.
3 Era Ahabbu gaali atumihiise Obbadiya owaali nʼalabirira olubiri lulwe. Obbadiya oyo gaali aŋa Musengwa eŋono bugali.
3 Acabe mandou chamar Obadias, o administrador do palácio. (Obadias temia profundamente o S enhor .
4 Mu hiseera ehi Yezebbeeli geetiramo abanaabbi ba Musengwa, Obbadiya gaŋamba abanaabbi cikumi gabahweha mu pungulu ebiri, ataanu ataanu mu hiisi pungulu era gabaŋanga emere nʼamaaji.
4 Certa vez, quando Jezabel havia tentado matar todos os profetas do S enhor , Obadias escondeu cem deles em duas cavernas. Colocou cinquenta em cada caverna e forneceu alimento e água para eles.)
5 Ahabbu galoma Obbadiya ati, “Hutiine ni huheja ŋa hiisi sobere nʼenjabi nʼebiiho. Somanya hwahagaanayo enyaasi nʼamaaji ohuŋa embalaasi ni nasugirya, hyahatuyeeda ohutafiira solo jeefe.”
5 Acabe disse a Obadias: “Precisamos ir a todas as fontes e vales na terra. Quem sabe encontraremos pasto suficiente para salvar pelo menos alguns de meus cavalos e mulas!”.
6 Nga bafugiirisania eyi hiisi muutu anatiine, Ahabbu gatiina hu luuyi luno nga Obbadiya atiina hu luuyi olundi.
6 Então dividiram o território entre si. Acabe foi para um lado, e Obadias, para o outro.
7 Obbadiya ni gaali nʼatiina, gagaana Eliya. Nga Obbadiya amufaania, ahubba amafuha amubuusa ati, “Hituufu ndiiwe musengwa yange Eliya?”
7 Enquanto Obadias caminhava, viu de repente Elias vindo em sua direção. Ao reconhecê-lo, Obadias curvou-se diante dele com o rosto no chão. “É o senhor mesmo, meu senhor Elias?”, perguntou.
8 Nga Eliya amugobolamo ati, “Ndiise. Tiina olomere musengwawo oti, ‘Eliya ali ŋano.’ ”
8 “Sim, sou eu”, respondeu Elias. “Agora vá e diga ao rei: ‘Elias está aqui’.”
9 Nga Obbadiya amubuusa ati, “Saaye musango hi ohupaayo mu mihono jʼAhabbu ohunjita?
9 Obadias, porém, protestou: “Que mal lhe fiz para que me envie para morrer nas mãos de Acabe?
10 Ngʼolu Musengwa Hatonda wuwo ali njʼomwene bulamu, ŋaŋuma gwanga oba wahabaha eyi musengwa yange ahiiri huŋindiha muutu ohuhwendula. Era hiisi olu gwanga oba owahabaha buloma ti oŋumaayo, ngʼabalayisa ohuhahasa ati sibahubonangaho.
10 Pois, tão certo como vive o S enhor , seu Deus, o rei o procurou em todas as nações e reinos da terra, de uma extremidade à outra. E cada vez que lhe diziam: ‘Elias não está aqui’, o rei Acabe fazia o rei daquela nação jurar que tinha falado a verdade.
11 Aye esaawa yino wundoma ohutiina eyiri musengwa yange mulomere ti, ‘Eliya ali ŋano.’
11 E agora o senhor diz: ‘Vá e diga ao rei: Elias está aqui’.
12 Aye singa mbanahaŋwa ŋano, ngʼOmwoyo wa Musengwa ahuŋira aŋa tamanyire, kola tye? Singa Ahabbu sahwagaanaŋo, aja hunjita. Hewulira oti perehiise Musengwa ohuŋwa mu buŋere wange.
12 Mas, assim que eu o deixar, o Espírito do S enhor o levará embora, sabe-se lá para onde, e quando Acabe chegar e não o encontrar, ele me matará. E, no entanto, tenho servido fielmente ao S enhor toda a minha vida.
13 Sibahulomerangaho ehi nahola Yezebbeeli ni gaali ni geeta abanaabbi ba Musengwa? Nahweha abanaabbi ba Musengwa cikumi mu pungulu ebiri, amahumi ataanu mu hiisi pungulu era nabaŋanga emere nʼamaaji.
13 Ninguém lhe falou da ocasião em que Jezabel tentou matar os profetas do S enhor ? Escondi cem deles em duas cavernas e lhes forneci alimento e água.
14 Lwahiina wundoma tiine ndomere musengwa yange ti oli ŋano!” Aja hunjita!
14 E agora o senhor diz: ‘Vá e diga ao rei: Elias está aqui’. Se eu fizer isso, certamente Acabe me matará!”.
15 Nga Eliya aloma ati, “Mu butuufu ngʼolu Musengwa Omwene Maŋe ali njʼomwene bulamu era oyu peeresa, nja hwebonesa eyiri Ahabbu olwa leero luno.”
15 Mas Elias disse: “Tão certo como vive o S enhor dos Exércitos, em cuja presença estou, hoje mesmo me apresentarei ao rei Acabe”.
16 Ngʼaŋo Obbadiya atiina alomera Ahabbu era nga Ahabbu atiina ohubona Eliya.
16 Então Obadias foi dizer a Acabe que Elias tinha vindo, e Acabe saiu para encontrar-se com Elias.
17 Ni gabona Eliya, ngʼamubuusa ati, “Ndiiwe oyo agira Abayisirayiri ni bali mu bigosi?”
17 Quando Acabe o viu, disse: “É você mesmo, perturbador de Israel?”.
18 Nga Eliya amugobolamo ati, “Sindiise aleteeye Yisirayiri ebigosi aye ndiiwe nʼabolulyo lwa lataawo olwohuba mwaŋwa hu biragiro bya Musengwa, mujumirya Bbaali.
18 “Não causei problema algum a Israel”, respondeu Elias. “O senhor e sua família é que são os perturbadores, pois se recusaram a obedecer aos mandamentos do S enhor e, em vez disso, adoraram imagens de Baal.
19 Ŋaahani tumisa abaatu bosibosi mu Yisirayiri banjagaane hu lusozi Karumeeli. Wuuje nʼabanaabbi ba Bbaali ebihumi ebine nʼataanu nʼabanaabbi ba Asera ebihumi ebine, abalya hu hiiŋulo hirala ni Yezebbeeli.”
19 Agora, convoque todo o Israel para encontrar-se comigo no monte Carmelo, além dos 450 profetas de Baal e os 400 profetas de Aserá que comem à mesa de Jezabel.”
20 Nga Ahabbu atumisa Abayisirayiri bosibosi era ngʼaŋira nʼabanaabbi bahumbaanira hu lusozi Karumeeli.
20 Acabe convocou todo o povo de Israel e os profetas para se reunirem no monte Carmelo.
21 Nga Eliya atiina aŋa baatu baali abaloma ati, “Mulyosaŋe ohutasalaŋo ehyʼohuhola hu bibiri? Hanye muhimanyire muuti Hatonda nje Musengwa, mumujumirye, ne munamanya muuti Bbaali nje Hatonda, mumujumirye.”
21 Elias se colocou diante do povo e disse: “Até quando ficarão oscilando de um lado para o outro? Se o S enhor é Deus, sigam-no! Mas, se Baal é Deus, então sigam Baal!”. O povo, contudo, ficou em silêncio.
22 Ngʼaŋo Eliya abaloma ati, “Ndiise seeŋene hu banaabbi ba Musengwa asigaayeŋo aye abanaabbi ba Bbaali bali ebihumi bine nʼataanu.
22 Então Elias lhes disse: “Sou o único que resta dos profetas do S enhor , mas Baal tem 450 profetas.
23 Kale mutuŋe ebunwa ebiri, abanaabbi ba Bbaali betobosemo ndala, bayisalesalemo ebifi bayite hu kwi ne bataŋambya muliro. Keesi nja hutegeha eyindi njite hu kwi ne sinja huŋambya muliro.
23 Agora, tragam para cá dois novilhos. Que os profetas de Baal escolham um deles, cortem o animal em pedaços e o coloquem sobre a lenha do altar, mas não ponham fogo na lenha. Eu prepararei o outro novilho e o colocarei sobre a lenha no altar, mas não porei fogo na lenha.
24 Enywe mwegalihire hatonda wenywe, ese nja hwegalihira Musengwa. Kale hatonda aja hugobolamo nʼomuliro nje Hatonda.”
24 Então invoquem o nome de seu deus, e eu invocarei o nome do S enhor . O deus que responder com fogo, esse é o Deus verdadeiro!”. E todo o povo concordou.
25 Ngʼaŋo Eliya aloma abanaabbi ba Bbaali ati, “Enywe musooke olwohuba muli bangi, mwetobosemo ebunwa yʼeŋombe muyibaage era mutemetememo. Musunge hatonda wenywe ne mutaŋambya muliro.”
25 Então Elias disse aos profetas de Baal: “Comecem vocês, pois são muitos. Escolham um dos novilhos, preparem-no e invoquem o nome de seu deus. Mas não ponham fogo na lenha”.
26 Nga baŋira eŋombe eyi babaŋa nga bayibaaga.
26 Eles prepararam um dos novilhos e o colocaram sobre o altar. Invocaram o nome de Baal desde a manhã até o meio-dia e gritavam: “Ó Baal, responde-nos!”, mas não houve resposta alguma. E dançavam em volta do altar que haviam feito.
27 Mu muusi esaawa mukaaga, nga Eliya atandiha ohubajojoberesa ati, “Mulomere ŋamugulu ohusingaho aŋo olwohuba mu butuufu hatonda. Oba oli aŋo ali nʼebi aŋeegaho oba ŋaliŋo ebi ali huhola oba ali mu lugendo. Ataba nʼali huŋenyuha ni hyetagisa ohumusisimusa.”
27 Por volta do meio-dia, Elias começou a zombar deles: “Vocês precisam gritar mais alto”, dizia ele. “Sem dúvida ele é um deus! Talvez esteja meditando ou ocupado em outro lugar. Ou talvez esteja viajando, ou dormindo, e precise ser acordado!”
28 Nga bahayaanira ŋamugulu ngʼolu ekola yaawe yaali, nga besalasala engeso nʼepiima ohwola olu amafugi gatiririha.
28 Então gritaram mais alto e, como era seu costume, cortaram-se com facas e espadas, até sangrarem.
29 Esaawa mukaaga ejomu muusi jabitaŋo era beyongera ohuhina nʼohuhayaanira ŋamugulu ohwola egulo mu saawa eyʼohuŋeeramo eŋongo. Aye ŋaŋuma ehyafufula oba owabagobolamo era yaŋuma owabafaho.
29 Agitaram-se em transe desde o meio-dia até a hora do sacrifício da tarde, mas não houve sequer um som, nem resposta ou reação alguma.
30 Ngʼaŋo Eliya aloma abaatu bosibosi ati, “Mwigerere ŋano.” Abaatu bosibosi nga beegerera aŋa gaali. Ngʼatongola bunyaaha ehituuti hya Musengwa ehyo ehi baali ni babbwagabbwagire.
30 Então Elias disse ao povo: “Venham aqui!”. Todos se reuniram em volta dele enquanto ele consertava o altar do S enhor que havia sido derrubado.
31 Nga Eliya abugula amabaale ehumi nabiri, hiisi baale ni lihihirira ehiha ohuŋwa mu lulyo lwa Yakobbo oyu Musengwa galoma ati “Baja huhulanga baati Yisirayiri.”
31 Pegou doze pedras, uma para cada tribo dos filhos de Jacó, a quem o S enhor disse: “Teu nome será Israel”,
32 Era nga atambisa amabaale ago ohutongolera Musengwa ehituuti ehyʼohumuŋeeraho eŋongo. Ngʼayaba omuhula omubbala ohweswanigirisa ehituuti ni gwolamo esongo oti ebiri ejʼamaaji.
32 e com elas reconstruiu o altar em nome do S enhor . Depois, cavou ao redor do altar uma valeta com capacidade suficiente para doze litros de água.
33 Nga ganja ekwi hu hituuti, ngʼatematema ebunwa eyo, ngʼata hu kwi. Ngʼaloma ati, “Mwijuse esongo ene amaaji, mugajuhe hu ŋongo nohu kwi.”
33 Empilhou lenha sobre o altar, cortou o novilho em pedaços e colocou os pedaços sobre a lenha.
34 Ngʼabaloma ati, “Nindi muhihole omulundi ogwohubiri.” Nga bahihola. Nga nindi abaloma ati, “Mugobolemo omulundi ogwohudatu.” Era nga bahihola omulundi ogwohudatu.
34 Depois que fizeram isso, disse: “Façam a mesma coisa novamente”. Quando terminaram, ele disse: “Agora façam o mesmo pela terceira vez”. Eles seguiram sua instrução,
35 Amaaji gahuluhuta ni gaŋwera hu hituuti ehyo goola nʼohwijula omuhula.
35 e a água corria ao redor do altar e encheu a valeta.
36 Ehiseera ehyʼohuŋeeramo eŋongo ehyʼegulo ni hyola, nga naabbi Eliya gigerera ŋa hituuti asaba ati, “O Musengwa Hatonda wa Yibbulayimu ni Yisaka ni Yasirayiri, olwa leero luno leha himanyihane ti oli Hatonda mu Yisirayiri era hiiti ndi muŋeeresa wuwo era ti ndiiwe owundagiiye ohuhola ebi kolire bino byosibyosi.
36 Na hora costumeira de oferecer o sacrifício da tarde, o profeta Elias se aproximou do altar e orou: “Ó S enhor , Deus de Abraão, Isaque e Jacó, prova hoje que és Deus em Israel e que sou teu servo. Prova que fiz tudo isso por ordem tua.
37 O Musengwa, ngobolemo, ngobolemo, abaatu bano bahamanya baati ewe Musengwa ndiiwe Hatonda era ti oli hucuusa emyoyo jaawe ohujigobosa eyi oli.”
37 Ó S enhor , responde-me! Que este povo saiba que tu, ó S enhor , és o verdadeiro Deus e estás buscando o povo de volta para ti!”.
38 Ngʼaŋo Musengwa aŋindiha omuliro gwohya eŋongo nʼekwi nʼamabaale nʼeroba era nga gwomeesa nʼamaaji agaali mu muhula.
38 No mesmo instante, fogo do S enhor desceu do céu e queimou o novilho, a madeira, as pedras e o chão, e secou até a água da valeta.
39 Abaatu bosibosi ni bahibona, bagwa ŋaasi mafumaaye nga baloma baati, “Musengwa nje Hatonda! Musengwa nje Hatonda!”
39 Quando o povo viu isso, todos se prostraram com o rosto no chão e gritaram: “O S enhor é Deus! Sim, o S enhor é Deus!”.
40 Ngʼaŋo Eliya alagira ati, “Muŋambe abanaabbi ba Bbaali. Eŋume oweŋunula wayire mulala!” Nga babaŋamba, nga Eliya aloma babaserengesya mu meeho gʼe Kisoni, babetira eyo.
40 Então Elias ordenou: “Prendam todos os profetas de Baal. Não deixem nenhum escapar!”. O povo os prendeu, e Elias os levou para o riacho de Quisom e ali os matou.
41 Nga Eliya aloma Ahabbu ati, “Tiina olye era onywe, ndi huŋulira ohuŋuuma hwʼefula eyʼamaani.”
41 Em seguida, Elias disse a Acabe: “Vá comer e beber, pois ouço uma forte tempestade chegando”.
42 Ngʼaŋo Ahabbu atiina alya era anywa. Aye Eliya niye gatiina ganiina olusozi olu balanga baati Karumeeli, ngʼahotamya omutwe mu magulu gage.
42 Acabe foi comer e beber. Elias, porém, subiu ao topo do monte Carmelo, prostrou-se até o chão com o rosto entre os joelhos e orou.
43 Ngʼaloma omuŋeeresa wuwe ati, “Tiina olengere hu luuyi lwʼenyanja.” Ngʼomuŋeeresa oyo atiina ohuhebera ohubona ehi bamulomire, nga gagama amuloma ati, “Ŋaŋuma hiitu hyosihyosi ehi mbwene.” Eliya gamugobosayo emirundi musanvu.
43 Depois, disse a seu servo: “Vá e olhe na direção do mar”. O servo foi e olhou, depois voltou e disse: “Não vi nada”. Sete vezes Elias mandou que ele fosse e olhasse.
44 Hu mulundi ogwomusanvu, ngʼomuŋeeresa oyo aloma ati, “Pwahubona ahaleri ahali oti hyaba hyʼomuutu ni haŋwa mu nyanja.”
44 Por fim, na sétima vez, o servo lhe disse: “Vi subir do mar uma pequena nuvem, do tamanho da mão de um homem”. Então Elias lhe disse: “Vá depressa dizer a Acabe: ‘Apronte seu carro e volte para casa. Se não se apressar, a chuva o impedirá!’”.
45 Mu haseera ahatono, egulu lyamaliŋa, embeŋo yatandiha era efula enyene eyʼamaani nga yiija era nga Ahabbu afuga ehigaali, atiina e Yezireeli.
45 Em pouco tempo, o céu ficou escuro com nuvens. Um vento forte trouxe uma grande tempestade, e Acabe partiu em sua carruagem a toda velocidade para Jezreel.
46 Nga Musengwa aŋa Eliya amaani agenjawulo, nga geesidiha omusibiro gugwe mu hihunya, aduluma atangirira mu Ahabbu ohwola e Yezireeli.
46 Então o S enhor concedeu força extraordinária a Elias. Ele prendeu a capa no cinto e correu à frente do carro de Acabe até a entrada de Jezreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.