1 Reis 18
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs NAA
1 Ehiseera ehireeŋi ni hyabitaŋo mu mwaha ogwohudatu ogwʼendobooli, Musengwa galoma Eliya ati, “Tiina webonese eyiri Ahabbu, nja hutonyesa efula hu hyalo.”
1 Muito tempo depois, no terceiro ano da seca, a palavra do Senhor veio a Elias, dizendo: — Vá apresentar-se a Acabe, porque farei cair chuva sobre a terra.
2 Ngʼaŋo Eliya atiina ewa Ahabbu.
2 Então Elias foi se apresentar a Acabe. E a fome era extrema em Samaria.
3 Era Ahabbu gaali atumihiise Obbadiya owaali nʼalabirira olubiri lulwe. Obbadiya oyo gaali aŋa Musengwa eŋono bugali.
3 Acabe chamou Obadias, o responsável pelo palácio. Este Obadias era um homem que temia muito o Senhor .
4 Mu hiseera ehi Yezebbeeli geetiramo abanaabbi ba Musengwa, Obbadiya gaŋamba abanaabbi cikumi gabahweha mu pungulu ebiri, ataanu ataanu mu hiisi pungulu era gabaŋanga emere nʼamaaji.
4 Assim, quando Jezabel exterminava os profetas do Senhor , Obadias tomou cem profetas e, em grupos de cinquenta, os escondeu em cavernas, e os sustentou com pão e água.
5 Ahabbu galoma Obbadiya ati, “Hutiine ni huheja ŋa hiisi sobere nʼenjabi nʼebiiho. Somanya hwahagaanayo enyaasi nʼamaaji ohuŋa embalaasi ni nasugirya, hyahatuyeeda ohutafiira solo jeefe.”
5 E Acabe disse a Obadias: — Vá pela terra a todas as fontes de água e a todos os vales; pode ser que achemos capim, para que salvemos a vida dos cavalos e das mulas e não percamos todos os animais.
6 Nga bafugiirisania eyi hiisi muutu anatiine, Ahabbu gatiina hu luuyi luno nga Obbadiya atiina hu luuyi olundi.
6 Repartiram entre si a terra que iam percorrer; Acabe foi sozinho por um caminho, e Obadias foi sozinho por outro.
7 Obbadiya ni gaali nʼatiina, gagaana Eliya. Nga Obbadiya amufaania, ahubba amafuha amubuusa ati, “Hituufu ndiiwe musengwa yange Eliya?”
7 Quando Obadias já estava a caminho, eis que Elias se encontrou com ele. Obadias, reconhecendo-o, prostrou-se com o rosto em terra e disse: — É você mesmo? É o meu senhor Elias?
8 Nga Eliya amugobolamo ati, “Ndiise. Tiina olomere musengwawo oti, ‘Eliya ali ŋano.’ ”
8 Ele respondeu: — Sim, sou eu. Vá e diga a seu senhor: “Eis que Elias está aqui.”
9 Nga Obbadiya amubuusa ati, “Saaye musango hi ohupaayo mu mihono jʼAhabbu ohunjita?
9 Mas Obadias disse: — Em que pequei, para que você queira entregar este seu servo nas mãos de Acabe, e ele me mate?
10 Ngʼolu Musengwa Hatonda wuwo ali njʼomwene bulamu, ŋaŋuma gwanga oba wahabaha eyi musengwa yange ahiiri huŋindiha muutu ohuhwendula. Era hiisi olu gwanga oba owahabaha buloma ti oŋumaayo, ngʼabalayisa ohuhahasa ati sibahubonangaho.
10 Tão certo como vive o Senhor , seu Deus, não houve nação nem reino aonde meu senhor, o rei, não mandasse homens à sua procura. E, quando diziam: “Ele não está aqui”, fazia aquele reino ou aquela nação jurar que não o haviam encontrado.
11 Aye esaawa yino wundoma ohutiina eyiri musengwa yange mulomere ti, ‘Eliya ali ŋano.’
11 E agora você quer que eu vá dizer ao meu senhor, o rei, que Elias está aqui?
12 Aye singa mbanahaŋwa ŋano, ngʼOmwoyo wa Musengwa ahuŋira aŋa tamanyire, kola tye? Singa Ahabbu sahwagaanaŋo, aja hunjita. Hewulira oti perehiise Musengwa ohuŋwa mu buŋere wange.
12 Pode ser que, tão logo eu me afaste de você, o Espírito do Senhor Deus o leve não sei para onde, e, se eu der a notícia a Acabe e ele não o encontrar, ele matará a mim, este seu servo, que temo o Senhor desde a minha mocidade.
13 Sibahulomerangaho ehi nahola Yezebbeeli ni gaali ni geeta abanaabbi ba Musengwa? Nahweha abanaabbi ba Musengwa cikumi mu pungulu ebiri, amahumi ataanu mu hiisi pungulu era nabaŋanga emere nʼamaaji.
13 Por acaso não contaram a meu senhor o que fiz, quando Jezabel matava os profetas do Senhor , como escondi cem dos profetas do Senhor em cavernas, de cinquenta em cinquenta, e os sustentei com pão e água?
14 Lwahiina wundoma tiine ndomere musengwa yange ti oli ŋano!” Aja hunjita!
14 E agora você quer que eu vá e diga ao meu senhor que Elias está aqui? Ele vai me matar!
15 Nga Eliya aloma ati, “Mu butuufu ngʼolu Musengwa Omwene Maŋe ali njʼomwene bulamu era oyu peeresa, nja hwebonesa eyiri Ahabbu olwa leero luno.”
15 Elias respondeu: — Tão certo como vive o
16 Ngʼaŋo Obbadiya atiina alomera Ahabbu era nga Ahabbu atiina ohubona Eliya.
16 Então Obadias foi se encontrar com Acabe e lhe deu a notícia. E Acabe foi se encontrar com Elias.
17 Ni gabona Eliya, ngʼamubuusa ati, “Ndiiwe oyo agira Abayisirayiri ni bali mu bigosi?”
17 Quando Acabe viu Elias, disse: — Então é você, o perturbador de Israel?
18 Nga Eliya amugobolamo ati, “Sindiise aleteeye Yisirayiri ebigosi aye ndiiwe nʼabolulyo lwa lataawo olwohuba mwaŋwa hu biragiro bya Musengwa, mujumirya Bbaali.
18 Elias respondeu: — Eu não tenho perturbado Israel. Quem tem perturbado Israel é você e a casa de seu pai, porque vocês abandonaram os mandamentos do
19 Ŋaahani tumisa abaatu bosibosi mu Yisirayiri banjagaane hu lusozi Karumeeli. Wuuje nʼabanaabbi ba Bbaali ebihumi ebine nʼataanu nʼabanaabbi ba Asera ebihumi ebine, abalya hu hiiŋulo hirala ni Yezebbeeli.”
19 Agora ordene que todo o Israel venha se encontrar comigo no monte Carmelo. Convoque também os quatrocentos e cinquenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas da deusa Aserá que são sustentados por Jezabel.
20 Nga Ahabbu atumisa Abayisirayiri bosibosi era ngʼaŋira nʼabanaabbi bahumbaanira hu lusozi Karumeeli.
20 Então Acabe enviou mensageiros a todos os filhos de Israel e ajuntou os profetas no monte Carmelo.
21 Nga Eliya atiina aŋa baatu baali abaloma ati, “Mulyosaŋe ohutasalaŋo ehyʼohuhola hu bibiri? Hanye muhimanyire muuti Hatonda nje Musengwa, mumujumirye, ne munamanya muuti Bbaali nje Hatonda, mumujumirye.”
21 Depois, Elias se aproximou de todo o povo e disse: — Até quando vocês ficarão pulando de um lado para outro? Se o Porém o povo não disse uma só palavra.
22 Ngʼaŋo Eliya abaloma ati, “Ndiise seeŋene hu banaabbi ba Musengwa asigaayeŋo aye abanaabbi ba Bbaali bali ebihumi bine nʼataanu.
22 Então Elias disse ao povo: — Eu sou o único que restou dos profetas do
23 Kale mutuŋe ebunwa ebiri, abanaabbi ba Bbaali betobosemo ndala, bayisalesalemo ebifi bayite hu kwi ne bataŋambya muliro. Keesi nja hutegeha eyindi njite hu kwi ne sinja huŋambya muliro.
23 Tragam, agora, dois novilhos. Eles que escolham para si um dos novilhos e, cortando-o em pedaços, o ponham sobre a lenha, porém não ponham fogo. Eu prepararei o outro novilho e o porei sobre a lenha, mas não porei fogo.
24 Enywe mwegalihire hatonda wenywe, ese nja hwegalihira Musengwa. Kale hatonda aja hugobolamo nʼomuliro nje Hatonda.”
24 Então eles invocarão o nome de seu deus, e eu invocarei o nome do Senhor . E há de ser que o deus que responder com fogo esse é que é Deus. E todo o povo respondeu: — É uma boa proposta!
25 Ngʼaŋo Eliya aloma abanaabbi ba Bbaali ati, “Enywe musooke olwohuba muli bangi, mwetobosemo ebunwa yʼeŋombe muyibaage era mutemetememo. Musunge hatonda wenywe ne mutaŋambya muliro.”
25 Elias disse aos profetas de Baal: — Escolham um dos novilhos e preparem-no primeiro, porque vocês são muitos. Depois, invoquem o nome do deus de vocês, mas não ponham fogo na lenha.
26 Nga baŋira eŋombe eyi babaŋa nga bayibaaga.
26 Pegaram o novilho que lhes foi trazido, prepararam-no e invocaram o nome de Baal, desde a manhã até o meio-dia, dizendo: — Ó Baal, responde-nos! Porém não se ouviu nenhuma voz e não houve quem respondesse. E ficaram pulando ao redor do altar que tinham feito.
27 Mu muusi esaawa mukaaga, nga Eliya atandiha ohubajojoberesa ati, “Mulomere ŋamugulu ohusingaho aŋo olwohuba mu butuufu hatonda. Oba oli aŋo ali nʼebi aŋeegaho oba ŋaliŋo ebi ali huhola oba ali mu lugendo. Ataba nʼali huŋenyuha ni hyetagisa ohumusisimusa.”
27 Ao meio-dia, Elias começou a zombar deles, dizendo: — Gritem mais alto, porque ele é deus! Pode ser que esteja meditando, atendendo a necessidades ou viajando. Talvez esteja dormindo e necessite que o acordem.
28 Nga bahayaanira ŋamugulu ngʼolu ekola yaawe yaali, nga besalasala engeso nʼepiima ohwola olu amafugi gatiririha.
28 E eles clamavam em altas vozes e se cortavam com facas e com lanças, segundo o seu costume, até ficarem cobertos de sangue.
29 Esaawa mukaaga ejomu muusi jabitaŋo era beyongera ohuhina nʼohuhayaanira ŋamugulu ohwola egulo mu saawa eyʼohuŋeeramo eŋongo. Aye ŋaŋuma ehyafufula oba owabagobolamo era yaŋuma owabafaho.
29 Passado o meio-dia, eles profetizaram, até a hora do sacrifício da tarde; porém não houve voz, nem resposta, nem atenção alguma.
30 Ngʼaŋo Eliya aloma abaatu bosibosi ati, “Mwigerere ŋano.” Abaatu bosibosi nga beegerera aŋa gaali. Ngʼatongola bunyaaha ehituuti hya Musengwa ehyo ehi baali ni babbwagabbwagire.
30 Então Elias disse a todo o povo: — Aproximem-se de mim. E todo o povo se aproximou dele. Elias restaurou o altar do
31 Nga Eliya abugula amabaale ehumi nabiri, hiisi baale ni lihihirira ehiha ohuŋwa mu lulyo lwa Yakobbo oyu Musengwa galoma ati “Baja huhulanga baati Yisirayiri.”
31 Pegou doze pedras, segundo o número das tribos dos filhos de Jacó, a quem tinha vindo a palavra do Senhor , dizendo: “O seu nome será Israel.”
32 Era nga atambisa amabaale ago ohutongolera Musengwa ehituuti ehyʼohumuŋeeraho eŋongo. Ngʼayaba omuhula omubbala ohweswanigirisa ehituuti ni gwolamo esongo oti ebiri ejʼamaaji.
32 Com aquelas pedras edificou o altar em nome do Senhor . Ao redor dele fez uma vala capaz de conter duas medidas de sementes
33 Nga ganja ekwi hu hituuti, ngʼatematema ebunwa eyo, ngʼata hu kwi. Ngʼaloma ati, “Mwijuse esongo ene amaaji, mugajuhe hu ŋongo nohu kwi.”
33 e então armou a lenha, cortou o novilho em pedaços e os pôs sobre a lenha.
34 Ngʼabaloma ati, “Nindi muhihole omulundi ogwohubiri.” Nga bahihola. Nga nindi abaloma ati, “Mugobolemo omulundi ogwohudatu.” Era nga bahihola omulundi ogwohudatu.
34 Então disse: — Encham quatro cântaros com água e derramem sobre o holocausto e sobre a lenha. Disse ainda: — Façam isso outra vez. E eles o fizeram. Disse mais: — Façam isso pela terceira vez. E eles o fizeram pela terceira vez.
35 Amaaji gahuluhuta ni gaŋwera hu hituuti ehyo goola nʼohwijula omuhula.
35 A água escorria do altar e enchia também a vala aberta.
36 Ehiseera ehyʼohuŋeeramo eŋongo ehyʼegulo ni hyola, nga naabbi Eliya gigerera ŋa hituuti asaba ati, “O Musengwa Hatonda wa Yibbulayimu ni Yisaka ni Yasirayiri, olwa leero luno leha himanyihane ti oli Hatonda mu Yisirayiri era hiiti ndi muŋeeresa wuwo era ti ndiiwe owundagiiye ohuhola ebi kolire bino byosibyosi.
36 Quando chegou a hora do sacrifício da tarde, o profeta Elias se aproximou do altar e disse: — Ó
37 O Musengwa, ngobolemo, ngobolemo, abaatu bano bahamanya baati ewe Musengwa ndiiwe Hatonda era ti oli hucuusa emyoyo jaawe ohujigobosa eyi oli.”
37 Responde-me, Senhor , responde-me, para que este povo saiba que tu, Senhor , és Deus e que fizeste o coração deles voltar para ti.
38 Ngʼaŋo Musengwa aŋindiha omuliro gwohya eŋongo nʼekwi nʼamabaale nʼeroba era nga gwomeesa nʼamaaji agaali mu muhula.
38 Então caiu fogo do Senhor e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras e a terra, e ainda lambeu a água que estava na vala.
39 Abaatu bosibosi ni bahibona, bagwa ŋaasi mafumaaye nga baloma baati, “Musengwa nje Hatonda! Musengwa nje Hatonda!”
39 Quando o povo viu isso, todos se prostraram com o rosto em terra e disseram: — O
40 Ngʼaŋo Eliya alagira ati, “Muŋambe abanaabbi ba Bbaali. Eŋume oweŋunula wayire mulala!” Nga babaŋamba, nga Eliya aloma babaserengesya mu meeho gʼe Kisoni, babetira eyo.
40 Então Elias disse: — Prendam os profetas de Baal! Que nem um deles escape! Eles os prenderam, e Elias os fez descer até o ribeiro de Quisom e ali os matou.
41 Nga Eliya aloma Ahabbu ati, “Tiina olye era onywe, ndi huŋulira ohuŋuuma hwʼefula eyʼamaani.”
41 Então Elias disse a Acabe: — Suba, vá comer e beber, porque já se ouve o barulho de abundante chuva.
42 Ngʼaŋo Ahabbu atiina alya era anywa. Aye Eliya niye gatiina ganiina olusozi olu balanga baati Karumeeli, ngʼahotamya omutwe mu magulu gage.
42 Acabe subiu para comer e beber, mas Elias subiu até o alto do Carmelo. Ali, encurvado para a terra, pôs o rosto entre os joelhos
43 Ngʼaloma omuŋeeresa wuwe ati, “Tiina olengere hu luuyi lwʼenyanja.” Ngʼomuŋeeresa oyo atiina ohuhebera ohubona ehi bamulomire, nga gagama amuloma ati, “Ŋaŋuma hiitu hyosihyosi ehi mbwene.” Eliya gamugobosayo emirundi musanvu.
43 e disse ao seu servo: — Vá e olhe para o lado do mar. Ele foi, olhou e disse: — Não vi nada. Então Elias disse: — Volte. E assim por sete vezes.
44 Hu mulundi ogwomusanvu, ngʼomuŋeeresa oyo aloma ati, “Pwahubona ahaleri ahali oti hyaba hyʼomuutu ni haŋwa mu nyanja.”
44 Na sétima vez o servo disse: — Eis que se levanta do mar uma nuvem pequena como a palma da mão de um homem. Então Elias disse: — Suba e diga a Acabe: “Apronte o seu carro e desça, para que a chuva não o detenha.”
45 Mu haseera ahatono, egulu lyamaliŋa, embeŋo yatandiha era efula enyene eyʼamaani nga yiija era nga Ahabbu afuga ehigaali, atiina e Yezireeli.
45 Em pouco tempo o céu escureceu, com nuvens e vento, e caiu grande chuva. Acabe subiu ao carro e foi para Jezreel.
46 Nga Musengwa aŋa Eliya amaani agenjawulo, nga geesidiha omusibiro gugwe mu hihunya, aduluma atangirira mu Ahabbu ohwola e Yezireeli.
46 A mão do Senhor veio sobre Elias, que cingiu os lombos e correu na frente de Acabe, até a entrada de Jezreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.