Mateus 13
Ɩbwaarɛ Katɔwɛ Kyula Pʋpwɛ (NAW) vs NTLH
1 Kanɩn kakɛ maŋa nɩɩ Yesu lɩɩ kɩkpaara sʋ kpee naa kyɩna ɔbʋn kaa ɛɛ kaapʋ.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa, foi para a beira do lago da Galileia, sentou-se ali e começou a ensinar.
2 Asa damantɛ ba maa kyaabɔɔ mʋ mʋ, o loo ɔkʋlɩ tɔ naa kyɩna yɛgɛ asa mʋ ba yɩlɛ ɔbʋn‐kaa.
2 A multidão que se ajuntou em volta dele era tão grande, que ele entrou num barco e sentou-se; e o povo ficou em pé na praia.
3 Nɩɩ ɔ taa aŋasan tɔ kaapʋ bamʋ atɔ damantɛ. Ɔ bɔ bamʋ kɩŋasan kʋ yɛ, “Ɔdɔɔpʋ kʋ ɩ bʋ tɔ nɩɩ o kpee ɔ naa ŋmatɛ ayu.
3 Jesus usou parábolas para ensinar muitas coisas. Ele disse:
4 Maa naa ŋmatɛ ɩmʋ mʋ, ɩkʋ ɩ tɩyɛ ɔkpakaa, nɩɩ nbwiibi ba ba tasɛ ɩmʋ gyii.
4 Quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, e os passarinhos comeram tudo.
5 Nɩɩ ɩkʋ ɩ tɩyɛ afʋlɛ sʋ, katɩn mʋ nɩɩ ɩsɛ ɩ man kyɔ. Nɩɩ ɩ kɔyɩ bilen kpalɩ fɛɛ ɩsɛ mʋ maa man bʋnyɛ sʋ.
5 Outra parte das sementes caiu num lugar onde havia muitas pedras e pouca terra. As sementes brotaram logo porque a terra não era funda.
6 Amaa kyɔwɛ maa ba ɛɛ da mʋ, i fugya ɩmʋ, nɩɩ i wu lɩɩ fɛɛ ɩmʋ ilin ɩ man kyɔ.
6 Mas, quando o sol apareceu, queimou as plantas, e elas secaram porque não tinham raízes.
7 Nɩɩ ɩkʋ mɔɔ ɩ tɩyɛ iwii tɔ, nɩɩ iwii mʋ ɩ dan nyan kɩtaa ɩmʋ.
7 Outras sementes caíram no meio de espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Amaa ayu mʋ ɩkʋ ɩ tɩyɛ kasɛ danbɩrasa sʋ, nɩɩ ɩ sɔyɩ amu lala‐lala. Ɩkʋ ɩ gyɛ kɩlɩfa, nɩɩ ɩkʋ ɩ gyɛ adisiye, nɩɩ ɩkʋ mɔɔ adɩsa.
8 Mas as sementes que caíram em terra boa produziram na base de cem, de sessenta e de trinta grãos por um.
9 Ɔmʋ nɩɩ ɔ sʋ asʋ nɩɩ ee biti o nu mʋ o nu.”
9 E Jesus terminou, dizendo:
10 Nɩɩ Yesu abɩɩlapʋ mʋ ba ba mʋ asɛ ba taasɛ mʋ yɛ, “Mɩnɛ ɩ waa nɩɩ aŋasan tɔ nɩɩ fʋ sʋ fɩɩ kaapʋ asa?”
10 Então os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que o senhor usa
11 Nɩɩ Yesu lɛɛ bamʋ kɔnɔ yɛ, “Fanɛɛ fanɛ bɩrɛ ɔkpa bugi sa fanɛ fɛɛ fan bɩɩ Ɩbwaarɛ kuwura‐gyii mʋ tɔ asiri asɩn mʋ, amaa bamɛɛ bamʋ bɩrɛ ɩ man bugi sa bamʋ.
11 Jesus respondeu:
12 Lɩɩ fɛɛ ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ sʋ Ɩbwaarɛ asɩn mʋ, bee biti ba sa mʋ gaa tii sʋ, kɛ ɔ nyɛ kyʋn sʋ. Amaa ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ man sʋ mʋ, halɩɩ pii kʋmaa mʋ nɩɩ ɔ sʋ mʋ gbaa mʋ, bee biti ba kɔɔlɛ lɩɩ mʋ asɛ.
12 Pois quem tem receberá mais, para que tenha mais ainda. Mas quem não tem, até o pouco que tem lhe será tirado.
13 Kʋtɔ mʋ sʋ nɩɩ n sʋ aŋasan n kaapʋ bamʋ mʋ ɩ gyɛ fɛɛ,
13 É por isso que eu uso parábolas para falar com essas pessoas. Porque elas olham e não enxergam; escutam e não ouvem, nem entendem.
14 Ɩmʋ sʋ asɩn mʋ nɩɩ Ɩbwaarɛ bɔla mʋ ɔtɔwɛpʋ Isaya sʋ tɔwɛ yɩla mʋ, ɩ ba tɔ asa nɩmʋ sʋ. Ɩmʋ ɩ gyɛ yɛ,
14 E assim acontece com essas pessoas o que disse o
15 Lɩɩ fɛɛ asa banɩmʋ bamʋ nkɔlɔ ɩ bʋlʋn,
15 Pois a mente deste povo está fechada:
16 Kusee ɩ gyɛ sa fanɛ mʋ nɩɩ fanɛ ansi ii wu nɩɩ fanɛ asʋ ii nu.
16 Jesus continuou, dizendo:
17 N tɔwɛ fanɛ kesintin yɛ Ɩbwaarɛ atɔwɛpʋ gaalaagaa yɛ asa mʋ nɩɩ bamʋ ɩkpa i kyiigi Ɩbwaarɛ asɛ mʋ, bee biti gaa fɛɛ ba wu atɔ mʋ nɩɩ fen wu yɛ ɩmʋ nɩɩ fen nu falɛ, amaa ba man nyɛ ɩmʋ.
17 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: muitos profetas e muitas outras pessoas do povo de Deus gostariam de ver o que vocês estão vendo, mas não puderam; e gostariam de ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 “Nbɩɩnbɩɩ fan nu kɩŋasan lɩɩ ayu ɔŋmatɛpʋ mʋ kasɛ.
18 — Então escutem e aprendam o que a
19 Ayubi mʋ nɩɩ ɩ tɩyɛ ɔkpakaa mʋ du nɩn fɛɛ, bamʋ nɩɩ bee nu Ɩbwaarɛ kuwura‐gyii mʋ asɩn, nɩɩ ba man nu ɩmʋ kasɛ mʋ, nɩɩ Sɩtaanɛ ɛɛ ba bɛ lɛɛ abi mʋ nɩɩ ba ŋmatɛ mʋ lɩɩ bamʋ nkɔlɔ tɔ.
19 As pessoas que ouvem a mensagem do vem e tira o que foi semeado no coração delas.
20 Ayubi mʋ nɩɩ ɩ tɩyɛ afʋlɛ sʋ mɔɔ mʋ, i du nɩn fɛɛ bamʋ nɩɩ bee nu asɩn danbɩrasa mʋ, nɩɩ ba taa kɔkɔlɔ fuuli kɔɔlɛ ɩmʋ opula tɔ mʋ.
20 As sementes que foram semeadas onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a aceitam logo com alegria,
21 Amaa ɩ maa man loo bamʋ nkɔlɔ tɔ kyɛɛkyɛɛ sʋ mʋ, asɩn mʋ mɛɛ kyɛɛrɛɛ bamʋ tɔ. Ɩmʋ sʋ nɩɩ awʋrʋfɔ abɛɛ kanyanla dan ɩ ba bamʋ sʋ lɩɩ asɩn mʋ sʋ mʋ, opula tɔ nɩɩ bɛɛ tɩyɛ lɩɩ bamʋ kɩkɔɔlɛ‐gyii tɔ.
21 mas duram pouco porque não têm raiz. E, quando por causa da mensagem chegam os sofrimentos e as perseguições, elas logo abandonam a sua fé.
22 Ayubi mʋ nɩɩ ɩ tɩyɛ iwii tɔ mʋ ɩ gyɛ bamʋ nɩɩ bee nu asɩn danbɩrasa mʋ, amaa dulinyaa nɩmʋ tɔ atɔ tɔɔrɔɔsa yɛ kafulee biti bansa mʋ, ɩɩ nyan kɩtaa asɩn danbɩrasa mʋ, nɩɩ ɩ mɛɛ sɔyɩ abi.
22 Outras pessoas são parecidas com as sementes que foram semeadas no meio dos espinhos. Elas ouvem a mensagem, mas as preocupações deste mundo e a ilusão das riquezas sufocam a mensagem, e essas pessoas não produzem frutos.
23 Amaa ayubi mʋ nɩɩ ɩ tɩyɛ kasɛ danbɩrasa tɔ mʋ, ɩ gyɛ bamʋ nɩɩ bee nu asɩn danbɩrasa mʋ nɩɩ bee nu ɩmʋ kasɛ mʋ, ɩmʋ sʋ bɛɛ waa atɔ danbɩrasa gaa fɛɛ ayubi mʋ nɩɩ ɩɩ sɔyɩ abi kɩlɩfa nɩɩ ɩkʋ adisiye nɩɩ ɩkʋ mɔɔ adɩsa mʋ.”
23 E as sementes que foram semeadas em terra boa são aquelas pessoas que ouvem, e entendem a mensagem, e produzem uma grande colheita: umas, cem; outras, sessenta; e ainda outras, trinta vezes mais do que foi semeado.
24 Nɩɩ Yesu bɩla bɔ bamʋ kɩŋasan kʋ yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ du nɩn fɛɛ ɔnyɩn kʋ maa naa ŋmatɛ ayubi danbɩrasa mʋ ndɔɔ tɔ.
24 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
25 Asa ba maa dɛ lʋwɛ kagyanbwɛ mʋ, ɔdɔɔpʋ maŋa mʋ‐dʋn naa taa afitiri libi ŋmatɛ waa ayu mʋ tɔ, nɩɩ ɔ natɛ kyʋn.
25 Certa noite, quando todos estavam dormindo, veio um inimigo, semeou no meio do trigo uma erva ruim, chamada joio, e depois foi embora.
26 Ayu mʋ maa nyɛ ɩtɔ ɩɩ kʋʋgɛ mʋ, nɩɩ afitiri libi mʋ gbaa ɩɩ dan.
26 Quando as plantas cresceram, e se formaram as espigas, o joio apareceu.
27 “Nɩɩ kadɔɔ wuya mʋ ayaafɔlɛ ba ba mʋ asɛ ba tɔwɛ mʋ yɛ, ‘Ɔnyɩrɩpɛ, man gyɛ ayubi danbɩrasa nɩɩ fʋ ŋmatɛ fʋ ndɔɔ mʋ tɔ? Fɩnɛ nɩɩ afitiri libi nɩmʋ ɩ lɩɩ?’
27 Aí os empregados do dono das terras chegaram e disseram: “Patrão, o senhor semeou sementes boas nas suas terras. De onde será que veio este joio?”
28 “Nɩɩ ɔ lɛɛ bamʋ kɔnɔ yɛ, ‘Mɛ‐dʋn kʋ ɩ waa kanɩn.’
28 — “Foi algum inimigo que fez isso!”, respondeu ele.
29 “Nɩɩ bamʋ‐nyɩrɩpɛ mʋ lɛɛ bamʋ kɔnɔ yɛ, ‘Ayee, fan yɛgɛ ɩmʋ kikyiigi, lɩɩ fɛɛ fan kan yɛ fen kyiigi afitiri libi mʋ, fen biti fan kyiigi bʋga yɛ ayu mʋ.
29 — “Não”, respondeu ele, “porque, quando vocês forem tirar o joio, poderão arrancar também o trigo.
30 Fan yɛgɛ ɩmʋ kpini ɩ bʋga dan naa fʋʋ kɩtɩŋɛ saŋa. Kanɩn saŋa maa mʋ, n biti n tɔwɛ atɩŋɛpʋ mʋ yɛ, ba daa kɩkpantɛ afitiri libi mʋ ŋmina ntun‐ntun kɛ ba tuwa ɩmʋ. Kɛ ba laata ayu mʋ naa waa mɛ kɩkyagɩla tɔ.’ ”
30 Deixem o trigo e o joio crescerem juntos até o tempo da colheita. Então eu direi aos trabalhadores que vão fazer a colheita: ‘Arranquem primeiro o joio e amarrem em feixes para ser queimado. Depois colham o trigo e ponham no meu depósito.’ ”
31 Nɩɩ Yesu bɩla bɔ bamʋ kɩŋasan kʋ yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ du nɩn fɛɛ ɔnyɩn kʋ maa taa masitadi oyu kibi pii naa duu mʋ ndɔɔ tɔ.
31 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
32 Halɩɩ oyu maŋa kibi kɩ maa du pii iyu abi kpini tɔ gbaa mʋ, kɩɩ dan kɩ kyɔ apʋnfa kpini, nɩɩ kɩɩ ba waa oyu nɩɩ nbwiibi bɛɛ ba waa bamʋ nsʋswaa kɩmʋ n‐yaabi sʋ.”
32 Ela é a menor de todas as sementes; mas, quando cresce, torna-se a maior de todas as plantas. Ela até chega a ser uma árvore, de modo que os passarinhos vêm e fazem ninhos nos seus ramos.
33 Nɩɩ Yesu bɩla bɔ bamʋ kɩŋasan yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ ki du nɩn fɛɛ ɔkyɩɩ kʋ maa taa kɩfa‐tinsa kyagɩlɛ bodobodo inyifo ɩkyɛmɩsɛ ɩlala ɩsa tɔ mʋ, nɩɩ inyifo mʋ i tin nyɛ akyɔ.”
33 Jesus contou mais esta parábola para o povo:
34 Aŋasan tɔ nɩɩ Yesu tɔwɛ ɩnɩmʋ sa sakyɔ mʋ. Ɔ man tɔwɛ sɛhn sa bamʋ yɛgɛ ɩ man gyɛ aŋasan tɔ.
34 Jesus usava parábolas para dizer tudo isso ao povo. Ele não dizia nada a eles sem ser por meio de parábolas.
35 Yesu waa kanɩn nɩn kɛ asɩn mʋ nɩɩ Ɩbwaarɛ ɔtɔwɛpʋ tɔwɛ yɩla mʋ ɩ ba tɔ. Asɩn mʋ ɩ gyɛ yɛ,
35 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta tinha dito: “Usarei parábolas quando falar com esse povo e explicarei coisas desconhecidas desde a criação do mundo.”
36 Nɩɩ Yesu lɩɩ sakyɔ mʋ asɛ nɩɩ ɔ kyʋn kɩkpaara sʋ, nɩɩ mʋ abɩɩlapʋ mʋ ba ba mʋ asɛ ba tɔwɛ mʋ yɛ, “Kaapʋ anɛ kɩŋasan mʋ nɩɩ fʋ bɔ lɩɩ ayu yɛ afitiri libi mʋ kasɛ.”
36 Então Jesus deixou a multidão e voltou para casa. Os discípulos chegaram perto dele e perguntaram: — Conte para nós o que quer dizer a
37 Nɩɩ Yesu lɛɛ bamʋ kɔnɔ yɛ, “Ɔdɔɔpʋ mʋ nɩɩ o duu ayubi danbɩrasa mʋ ɩ gyɛ mɛ, Daadimaadi Obii‐nyɩnsa mʋ.
37 Jesus respondeu:
38 Ndɔɔ mʋ ɩ gyɛ dulinyaa, nɩɩ ayubi danbɩrasa mʋ ɩ gyɛ Ɩbwaarɛ kuwura‐gyii mʋ tɔ asa. Afitiri libi mʋ mɔɔ ɩ gyɛ bamʋ nɩɩ ba gyɛ Sɩtaanɛ asa mʋ.
38 O terreno é o mundo. As sementes boas são as pessoas que pertencem ao .
39 Nɩɩ ɔdʋn mʋ nɩɩ o duu afitiri libi mʋ ɩ gyɛ Sɩtaanɛ. Ayu mʋ kɩtɩŋɛ saŋa mʋ ɩ gyɛ dulinyaa laalaalʋwɛ. Nɩɩ atɩŋɛpʋ mʋ ɩ gyɛ Ɩbwaarɛ nbɔɔ mʋ.
39 O inimigo que semeia o joio é o próprio Diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 “Ɩmʋ sʋ fɛɛ kanan mʋ nɩɩ ba kpantɛ afitiri libi mʋ tuwa mʋ, kanɩn nɩɩ ii biti ɩ waa dulinyaa laalaalʋwɛ nɩn.
40 Assim como o joio é ajuntado e jogado no fogo, assim também será no fim dos tempos.
41 Mɛ, Daadimaadi Obii‐nyɩnsa mʋ, n biti n sun mɛ sʋsʋ nbɔɔ, kɛ ba ba tasɛ kʋtɔ kʋmaa mʋ nɩɩ kɩɩ pɩna asa nɩɩ bɛɛ waa alibi mʋ, yɛ bamʋ nɩɩ bɛɛ waa alibi mʋ, lɩɩ mi kuwura‐gyii mʋ tɔ.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, e eles ajuntarão e tirarão do seu Reino todos os que fazem com que os outros pequem e também todos os que praticam o mal.
42 Kɛ ba taa bamʋ tʋʋ waa awʋrʋfɔ fʋlɔn yen‐yen mʋ tɔ, opula mʋ nɩɩ kusu yɛ anobi kiduŋi bʋ.
42 Depois os anjos jogarão essas pessoas na fornalha de fogo, onde vão chorar e ranger os dentes de desespero.
43 Amaa bamʋ nɩɩ bamʋ ɩkpa i kyiigi Ɩbwaarɛ asɛ mʋ bee biti ba ŋalɩgɛ sʋ fɛɛ kyɔwɛ bamʋ‐Sɛ kuwura‐gyii mʋ tɔ. Ɔmʋ nɩɩ ɔ sʋ asʋ nɩɩ ee biti o nu mʋ o nu.”
43 Então o povo de Deus brilhará como o sol no Reino do seu Pai. Se vocês têm ouvidos para ouvir, então ouçam.
44 Nɩɩ Yesu bɩla bɔ bamʋ kɩŋasan kʋ yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ ki du nɩn fɛɛ atɔ kparɛ fɛɛ suwa mʋ nɩɩ ba taa baala nɩɩ ɔnyɩn kʋ naa benti kasɛ kʋ sʋ. Maa wu ɩmʋ mʋ, nɩɩ o bwii bun ɩmʋ sʋ. Ɩ maa waa mʋ ɔkɔn gaa sʋ mʋ, nɩɩ ɔ naa taa mʋ atɔ kpini fɛɛ nɩɩ ɔ naa sɔɔ kanɩn kasɛ maŋa.
44 — O
45 “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ kɩ bɩla ki du nɩn fɛɛ, ɔyaawʋ‐gyipu maa naa ee biti kigyibi kparɛ mʋ.
45 — O
46 Nɩɩ maa naa nyɛ kʋkʋ nɩɩ kɩ gyɛ kɩkparɛ mʋ, ɔ naa fɛ mʋ atɔ mʋ nɩɩ ɔ sʋ mʋ kpini, nɩɩ ɔ naa sɔɔ kɩmʋ.”
46 Quando encontra uma pérola que é mesmo de grande valor, ele vai, vende tudo o que tem e compra a pérola.
47 Nɩɩ Yesu bɩla tɔwɛ yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ bɩla ki du nɩn fɛɛ, ɩkɩn ɔkɩtapʋ maa tʋʋ mʋ kisewu kɩtaa ɩkɩn kʋkwɩɩ‐kʋkwɩɩ.
47 — O
48 Ɩkɩn mʋ ba maa bɔla kisewu mʋ nɩɩ akɩtapʋ mʋ ba bɩɩtɛ kɩmʋ ba ɔlɩɩkaa nɩɩ ba kyɩna tasɛ adanbɩrasa mʋ waa alantan tɔ, nɩɩ ba taa bamʋ nɩɩ ba man bʋrɔn mʋ fɔyɩ.
48 E, quando está cheia, os pescadores a arrastam para a praia e sentam para separar os peixes: os que prestam são postos dentro dos cestos, e os que não prestam são jogados fora.
49 Kanɩn nɩɩ ii biti ɩ ba waa dulinyaa laalaalʋwɛ mʋ. Ɩbwaarɛ nbɔɔ mʋ bee biti ba ba tasɛ asa libi lɛɛ asa danbɩrasa tɔ,
49 No fim dos tempos também será assim: os anjos sairão, e separarão as pessoas más das boas,
50 kɛ ba taa bamʋ tʋʋ waa awʋrʋfɔ fʋlɔn yen‐yen mʋ tɔ, opula mʋ nɩɩ kusu yɛ anobi kiduŋi bʋ.”
50 e jogarão as pessoas más na fornalha de fogo. E ali elas vão chorar e ranger os dentes de desespero.
51 Nɩɩ Yesu taasɛ bamʋ yɛ, “Fan nu ɩmʋ nɩɩ n tɔwɛ fanɛ kpini kasɛ?”
51 Então Jesus perguntou aos discípulos: — Sim! — responderam eles.
52 Nɩɩ Yesu tɔwɛ bamʋ yɛ, “Kanɩn sʋ, nbara ɔkaapʋpʋ kʋmaa mʋ nɩɩ ɔ ba waa ɔbɩɩlapʋ lɩɩ sʋsʋ kuwura‐gyii sʋ mʋ, du nɩn fɛɛ kɩkpaara wuya mʋ nɩɩ ɔ lɛɛ mʋ atɔ kparɛ pʋpwɛ yɛ adɩdaa lɩɩ mu obu to mʋ.”
52 Jesus disse:
53 Yesu maa bɔ bamʋ aŋasan anɩmʋ lʋwɛ mʋ, ɔ lɩɩ kadɛ mʋ tɔ.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas , saiu dali
54 Nɩɩ o kpee mʋ gbaa‐gbaa mʋ kadɛ tɔ. Nɩɩ ɔ naa piili ɛɛ kaapʋ asa bamʋ kabwaarɛ‐kʋlɛ ɔgyaŋɛkpa, nɩɩ i kyinkyin bamʋ. Nɩɩ ba taasɛ yɛ, “Fɩnɛ nɩɩ ɔnyɩn nɩmʋ nyɛ falɛ kanyaasɩn yɛ asɩn kyinkyinsa nɩmʋ lɩɩ?
54 e voltou para a cidade de Nazaré, onde ele tinha morado. Ele ensinava na sinagoga , e os que o ouviam ficavam admirados e perguntavam: — De onde vêm a sabedoria dele e o poder que ele tem para fazer milagres?
55 Man gyɛ kapinta mu‐bii mʋ ndee? Man gyɛ mu‐nyi ɩ gyɛ Mɛɛrɩ mʋ? Nɩɩ man gyɛ mu‐supu ana ɩ gyɛ Gyemisi yɛ Gyosefu yɛ Simon yɛ Gyudasi mʋ?
55 Por acaso ele não é o filho do carpinteiro? A sua mãe não é Maria? Ele não é irmão de Tiago, José, Simão e Judas?
56 Man gyɛ mʋ pɩɩkyɩɩ ana kpini ɩ bʋ ana asɛ nfɩɩ? Nɩɩ fɩnɛ nɩɩ ɔ nyɛ falɛ asɩn nɩmʋ kpini lɩɩ?”
56 Todas as suas irmãs não moram aqui? De onde é que ele consegue tudo isso?
57 Ɩmʋ sʋ ba kina kɩkɔɔlɛ mʋ.
57 Por isso ficaram desiludidos com ele. Mas Jesus disse:
58 Yesu man waa asɩn kyinkyinsa gaalaagaa tʋtɔ, lɩɩ fɛɛ asa mʋ ba maa man sʋ kɩkɔɔlɛ‐gyii sʋ.
58 Jesus não pôde fazer muitos milagres ali porque eles não tinham fé.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.