Mateus 13
Ɩbwaarɛ Katɔwɛ Kyula Pʋpwɛ (NAW) vs NAA
1 Kanɩn kakɛ maŋa nɩɩ Yesu lɩɩ kɩkpaara sʋ kpee naa kyɩna ɔbʋn kaa ɛɛ kaapʋ.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Asa damantɛ ba maa kyaabɔɔ mʋ mʋ, o loo ɔkʋlɩ tɔ naa kyɩna yɛgɛ asa mʋ ba yɩlɛ ɔbʋn‐kaa.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Nɩɩ ɔ taa aŋasan tɔ kaapʋ bamʋ atɔ damantɛ. Ɔ bɔ bamʋ kɩŋasan kʋ yɛ, “Ɔdɔɔpʋ kʋ ɩ bʋ tɔ nɩɩ o kpee ɔ naa ŋmatɛ ayu.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Maa naa ŋmatɛ ɩmʋ mʋ, ɩkʋ ɩ tɩyɛ ɔkpakaa, nɩɩ nbwiibi ba ba tasɛ ɩmʋ gyii.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Nɩɩ ɩkʋ ɩ tɩyɛ afʋlɛ sʋ, katɩn mʋ nɩɩ ɩsɛ ɩ man kyɔ. Nɩɩ ɩ kɔyɩ bilen kpalɩ fɛɛ ɩsɛ mʋ maa man bʋnyɛ sʋ.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Amaa kyɔwɛ maa ba ɛɛ da mʋ, i fugya ɩmʋ, nɩɩ i wu lɩɩ fɛɛ ɩmʋ ilin ɩ man kyɔ.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Nɩɩ ɩkʋ mɔɔ ɩ tɩyɛ iwii tɔ, nɩɩ iwii mʋ ɩ dan nyan kɩtaa ɩmʋ.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Amaa ayu mʋ ɩkʋ ɩ tɩyɛ kasɛ danbɩrasa sʋ, nɩɩ ɩ sɔyɩ amu lala‐lala. Ɩkʋ ɩ gyɛ kɩlɩfa, nɩɩ ɩkʋ ɩ gyɛ adisiye, nɩɩ ɩkʋ mɔɔ adɩsa.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Ɔmʋ nɩɩ ɔ sʋ asʋ nɩɩ ee biti o nu mʋ o nu.”
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Nɩɩ Yesu abɩɩlapʋ mʋ ba ba mʋ asɛ ba taasɛ mʋ yɛ, “Mɩnɛ ɩ waa nɩɩ aŋasan tɔ nɩɩ fʋ sʋ fɩɩ kaapʋ asa?”
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Nɩɩ Yesu lɛɛ bamʋ kɔnɔ yɛ, “Fanɛɛ fanɛ bɩrɛ ɔkpa bugi sa fanɛ fɛɛ fan bɩɩ Ɩbwaarɛ kuwura‐gyii mʋ tɔ asiri asɩn mʋ, amaa bamɛɛ bamʋ bɩrɛ ɩ man bugi sa bamʋ.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Lɩɩ fɛɛ ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ sʋ Ɩbwaarɛ asɩn mʋ, bee biti ba sa mʋ gaa tii sʋ, kɛ ɔ nyɛ kyʋn sʋ. Amaa ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ man sʋ mʋ, halɩɩ pii kʋmaa mʋ nɩɩ ɔ sʋ mʋ gbaa mʋ, bee biti ba kɔɔlɛ lɩɩ mʋ asɛ.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Kʋtɔ mʋ sʋ nɩɩ n sʋ aŋasan n kaapʋ bamʋ mʋ ɩ gyɛ fɛɛ,
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ɩmʋ sʋ asɩn mʋ nɩɩ Ɩbwaarɛ bɔla mʋ ɔtɔwɛpʋ Isaya sʋ tɔwɛ yɩla mʋ, ɩ ba tɔ asa nɩmʋ sʋ. Ɩmʋ ɩ gyɛ yɛ,
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Lɩɩ fɛɛ asa banɩmʋ bamʋ nkɔlɔ ɩ bʋlʋn,
15 Porque o coração deste povo
16 Kusee ɩ gyɛ sa fanɛ mʋ nɩɩ fanɛ ansi ii wu nɩɩ fanɛ asʋ ii nu.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 N tɔwɛ fanɛ kesintin yɛ Ɩbwaarɛ atɔwɛpʋ gaalaagaa yɛ asa mʋ nɩɩ bamʋ ɩkpa i kyiigi Ɩbwaarɛ asɛ mʋ, bee biti gaa fɛɛ ba wu atɔ mʋ nɩɩ fen wu yɛ ɩmʋ nɩɩ fen nu falɛ, amaa ba man nyɛ ɩmʋ.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 “Nbɩɩnbɩɩ fan nu kɩŋasan lɩɩ ayu ɔŋmatɛpʋ mʋ kasɛ.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Ayubi mʋ nɩɩ ɩ tɩyɛ ɔkpakaa mʋ du nɩn fɛɛ, bamʋ nɩɩ bee nu Ɩbwaarɛ kuwura‐gyii mʋ asɩn, nɩɩ ba man nu ɩmʋ kasɛ mʋ, nɩɩ Sɩtaanɛ ɛɛ ba bɛ lɛɛ abi mʋ nɩɩ ba ŋmatɛ mʋ lɩɩ bamʋ nkɔlɔ tɔ.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ayubi mʋ nɩɩ ɩ tɩyɛ afʋlɛ sʋ mɔɔ mʋ, i du nɩn fɛɛ bamʋ nɩɩ bee nu asɩn danbɩrasa mʋ, nɩɩ ba taa kɔkɔlɔ fuuli kɔɔlɛ ɩmʋ opula tɔ mʋ.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Amaa ɩ maa man loo bamʋ nkɔlɔ tɔ kyɛɛkyɛɛ sʋ mʋ, asɩn mʋ mɛɛ kyɛɛrɛɛ bamʋ tɔ. Ɩmʋ sʋ nɩɩ awʋrʋfɔ abɛɛ kanyanla dan ɩ ba bamʋ sʋ lɩɩ asɩn mʋ sʋ mʋ, opula tɔ nɩɩ bɛɛ tɩyɛ lɩɩ bamʋ kɩkɔɔlɛ‐gyii tɔ.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ayubi mʋ nɩɩ ɩ tɩyɛ iwii tɔ mʋ ɩ gyɛ bamʋ nɩɩ bee nu asɩn danbɩrasa mʋ, amaa dulinyaa nɩmʋ tɔ atɔ tɔɔrɔɔsa yɛ kafulee biti bansa mʋ, ɩɩ nyan kɩtaa asɩn danbɩrasa mʋ, nɩɩ ɩ mɛɛ sɔyɩ abi.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Amaa ayubi mʋ nɩɩ ɩ tɩyɛ kasɛ danbɩrasa tɔ mʋ, ɩ gyɛ bamʋ nɩɩ bee nu asɩn danbɩrasa mʋ nɩɩ bee nu ɩmʋ kasɛ mʋ, ɩmʋ sʋ bɛɛ waa atɔ danbɩrasa gaa fɛɛ ayubi mʋ nɩɩ ɩɩ sɔyɩ abi kɩlɩfa nɩɩ ɩkʋ adisiye nɩɩ ɩkʋ mɔɔ adɩsa mʋ.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Nɩɩ Yesu bɩla bɔ bamʋ kɩŋasan kʋ yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ du nɩn fɛɛ ɔnyɩn kʋ maa naa ŋmatɛ ayubi danbɩrasa mʋ ndɔɔ tɔ.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Asa ba maa dɛ lʋwɛ kagyanbwɛ mʋ, ɔdɔɔpʋ maŋa mʋ‐dʋn naa taa afitiri libi ŋmatɛ waa ayu mʋ tɔ, nɩɩ ɔ natɛ kyʋn.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Ayu mʋ maa nyɛ ɩtɔ ɩɩ kʋʋgɛ mʋ, nɩɩ afitiri libi mʋ gbaa ɩɩ dan.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 “Nɩɩ kadɔɔ wuya mʋ ayaafɔlɛ ba ba mʋ asɛ ba tɔwɛ mʋ yɛ, ‘Ɔnyɩrɩpɛ, man gyɛ ayubi danbɩrasa nɩɩ fʋ ŋmatɛ fʋ ndɔɔ mʋ tɔ? Fɩnɛ nɩɩ afitiri libi nɩmʋ ɩ lɩɩ?’
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 “Nɩɩ ɔ lɛɛ bamʋ kɔnɔ yɛ, ‘Mɛ‐dʋn kʋ ɩ waa kanɩn.’
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 “Nɩɩ bamʋ‐nyɩrɩpɛ mʋ lɛɛ bamʋ kɔnɔ yɛ, ‘Ayee, fan yɛgɛ ɩmʋ kikyiigi, lɩɩ fɛɛ fan kan yɛ fen kyiigi afitiri libi mʋ, fen biti fan kyiigi bʋga yɛ ayu mʋ.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Fan yɛgɛ ɩmʋ kpini ɩ bʋga dan naa fʋʋ kɩtɩŋɛ saŋa. Kanɩn saŋa maa mʋ, n biti n tɔwɛ atɩŋɛpʋ mʋ yɛ, ba daa kɩkpantɛ afitiri libi mʋ ŋmina ntun‐ntun kɛ ba tuwa ɩmʋ. Kɛ ba laata ayu mʋ naa waa mɛ kɩkyagɩla tɔ.’ ”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Nɩɩ Yesu bɩla bɔ bamʋ kɩŋasan kʋ yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ du nɩn fɛɛ ɔnyɩn kʋ maa taa masitadi oyu kibi pii naa duu mʋ ndɔɔ tɔ.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Halɩɩ oyu maŋa kibi kɩ maa du pii iyu abi kpini tɔ gbaa mʋ, kɩɩ dan kɩ kyɔ apʋnfa kpini, nɩɩ kɩɩ ba waa oyu nɩɩ nbwiibi bɛɛ ba waa bamʋ nsʋswaa kɩmʋ n‐yaabi sʋ.”
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Nɩɩ Yesu bɩla bɔ bamʋ kɩŋasan yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ ki du nɩn fɛɛ ɔkyɩɩ kʋ maa taa kɩfa‐tinsa kyagɩlɛ bodobodo inyifo ɩkyɛmɩsɛ ɩlala ɩsa tɔ mʋ, nɩɩ inyifo mʋ i tin nyɛ akyɔ.”
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Aŋasan tɔ nɩɩ Yesu tɔwɛ ɩnɩmʋ sa sakyɔ mʋ. Ɔ man tɔwɛ sɛhn sa bamʋ yɛgɛ ɩ man gyɛ aŋasan tɔ.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Yesu waa kanɩn nɩn kɛ asɩn mʋ nɩɩ Ɩbwaarɛ ɔtɔwɛpʋ tɔwɛ yɩla mʋ ɩ ba tɔ. Asɩn mʋ ɩ gyɛ yɛ,
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Nɩɩ Yesu lɩɩ sakyɔ mʋ asɛ nɩɩ ɔ kyʋn kɩkpaara sʋ, nɩɩ mʋ abɩɩlapʋ mʋ ba ba mʋ asɛ ba tɔwɛ mʋ yɛ, “Kaapʋ anɛ kɩŋasan mʋ nɩɩ fʋ bɔ lɩɩ ayu yɛ afitiri libi mʋ kasɛ.”
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Nɩɩ Yesu lɛɛ bamʋ kɔnɔ yɛ, “Ɔdɔɔpʋ mʋ nɩɩ o duu ayubi danbɩrasa mʋ ɩ gyɛ mɛ, Daadimaadi Obii‐nyɩnsa mʋ.
37 E Jesus respondeu:
38 Ndɔɔ mʋ ɩ gyɛ dulinyaa, nɩɩ ayubi danbɩrasa mʋ ɩ gyɛ Ɩbwaarɛ kuwura‐gyii mʋ tɔ asa. Afitiri libi mʋ mɔɔ ɩ gyɛ bamʋ nɩɩ ba gyɛ Sɩtaanɛ asa mʋ.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Nɩɩ ɔdʋn mʋ nɩɩ o duu afitiri libi mʋ ɩ gyɛ Sɩtaanɛ. Ayu mʋ kɩtɩŋɛ saŋa mʋ ɩ gyɛ dulinyaa laalaalʋwɛ. Nɩɩ atɩŋɛpʋ mʋ ɩ gyɛ Ɩbwaarɛ nbɔɔ mʋ.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 “Ɩmʋ sʋ fɛɛ kanan mʋ nɩɩ ba kpantɛ afitiri libi mʋ tuwa mʋ, kanɩn nɩɩ ii biti ɩ waa dulinyaa laalaalʋwɛ nɩn.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Mɛ, Daadimaadi Obii‐nyɩnsa mʋ, n biti n sun mɛ sʋsʋ nbɔɔ, kɛ ba ba tasɛ kʋtɔ kʋmaa mʋ nɩɩ kɩɩ pɩna asa nɩɩ bɛɛ waa alibi mʋ, yɛ bamʋ nɩɩ bɛɛ waa alibi mʋ, lɩɩ mi kuwura‐gyii mʋ tɔ.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Kɛ ba taa bamʋ tʋʋ waa awʋrʋfɔ fʋlɔn yen‐yen mʋ tɔ, opula mʋ nɩɩ kusu yɛ anobi kiduŋi bʋ.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Amaa bamʋ nɩɩ bamʋ ɩkpa i kyiigi Ɩbwaarɛ asɛ mʋ bee biti ba ŋalɩgɛ sʋ fɛɛ kyɔwɛ bamʋ‐Sɛ kuwura‐gyii mʋ tɔ. Ɔmʋ nɩɩ ɔ sʋ asʋ nɩɩ ee biti o nu mʋ o nu.”
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 Nɩɩ Yesu bɩla bɔ bamʋ kɩŋasan kʋ yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ ki du nɩn fɛɛ atɔ kparɛ fɛɛ suwa mʋ nɩɩ ba taa baala nɩɩ ɔnyɩn kʋ naa benti kasɛ kʋ sʋ. Maa wu ɩmʋ mʋ, nɩɩ o bwii bun ɩmʋ sʋ. Ɩ maa waa mʋ ɔkɔn gaa sʋ mʋ, nɩɩ ɔ naa taa mʋ atɔ kpini fɛɛ nɩɩ ɔ naa sɔɔ kanɩn kasɛ maŋa.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ kɩ bɩla ki du nɩn fɛɛ, ɔyaawʋ‐gyipu maa naa ee biti kigyibi kparɛ mʋ.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Nɩɩ maa naa nyɛ kʋkʋ nɩɩ kɩ gyɛ kɩkparɛ mʋ, ɔ naa fɛ mʋ atɔ mʋ nɩɩ ɔ sʋ mʋ kpini, nɩɩ ɔ naa sɔɔ kɩmʋ.”
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 Nɩɩ Yesu bɩla tɔwɛ yɛ, “Sʋsʋ kuwura‐gyii mʋ bɩla ki du nɩn fɛɛ, ɩkɩn ɔkɩtapʋ maa tʋʋ mʋ kisewu kɩtaa ɩkɩn kʋkwɩɩ‐kʋkwɩɩ.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Ɩkɩn mʋ ba maa bɔla kisewu mʋ nɩɩ akɩtapʋ mʋ ba bɩɩtɛ kɩmʋ ba ɔlɩɩkaa nɩɩ ba kyɩna tasɛ adanbɩrasa mʋ waa alantan tɔ, nɩɩ ba taa bamʋ nɩɩ ba man bʋrɔn mʋ fɔyɩ.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Kanɩn nɩɩ ii biti ɩ ba waa dulinyaa laalaalʋwɛ mʋ. Ɩbwaarɛ nbɔɔ mʋ bee biti ba ba tasɛ asa libi lɛɛ asa danbɩrasa tɔ,
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 kɛ ba taa bamʋ tʋʋ waa awʋrʋfɔ fʋlɔn yen‐yen mʋ tɔ, opula mʋ nɩɩ kusu yɛ anobi kiduŋi bʋ.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Nɩɩ Yesu taasɛ bamʋ yɛ, “Fan nu ɩmʋ nɩɩ n tɔwɛ fanɛ kpini kasɛ?”
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Nɩɩ Yesu tɔwɛ bamʋ yɛ, “Kanɩn sʋ, nbara ɔkaapʋpʋ kʋmaa mʋ nɩɩ ɔ ba waa ɔbɩɩlapʋ lɩɩ sʋsʋ kuwura‐gyii sʋ mʋ, du nɩn fɛɛ kɩkpaara wuya mʋ nɩɩ ɔ lɛɛ mʋ atɔ kparɛ pʋpwɛ yɛ adɩdaa lɩɩ mu obu to mʋ.”
52 Então Jesus lhes disse:
53 Yesu maa bɔ bamʋ aŋasan anɩmʋ lʋwɛ mʋ, ɔ lɩɩ kadɛ mʋ tɔ.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Nɩɩ o kpee mʋ gbaa‐gbaa mʋ kadɛ tɔ. Nɩɩ ɔ naa piili ɛɛ kaapʋ asa bamʋ kabwaarɛ‐kʋlɛ ɔgyaŋɛkpa, nɩɩ i kyinkyin bamʋ. Nɩɩ ba taasɛ yɛ, “Fɩnɛ nɩɩ ɔnyɩn nɩmʋ nyɛ falɛ kanyaasɩn yɛ asɩn kyinkyinsa nɩmʋ lɩɩ?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Man gyɛ kapinta mu‐bii mʋ ndee? Man gyɛ mu‐nyi ɩ gyɛ Mɛɛrɩ mʋ? Nɩɩ man gyɛ mu‐supu ana ɩ gyɛ Gyemisi yɛ Gyosefu yɛ Simon yɛ Gyudasi mʋ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Man gyɛ mʋ pɩɩkyɩɩ ana kpini ɩ bʋ ana asɛ nfɩɩ? Nɩɩ fɩnɛ nɩɩ ɔ nyɛ falɛ asɩn nɩmʋ kpini lɩɩ?”
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Ɩmʋ sʋ ba kina kɩkɔɔlɛ mʋ.
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Yesu man waa asɩn kyinkyinsa gaalaagaa tʋtɔ, lɩɩ fɛɛ asa mʋ ba maa man sʋ kɩkɔɔlɛ‐gyii sʋ.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.