Lucas 12
ULufingo uLupwa kʉ ndongo ɨya Shɨmalɨla (MGQ) vs NTLH
1 Mʉ khabhalɨlo khanaakho, abhantʉ amaelufu na maelufu bhakhabhʉngaana kʉmʉtejeelezya uYeesu. Bháamɨle bhinji poope bhakhakhanyanaga we bhakʉsejeelela kʉkwakwe. Pe uYeesu akhalonga suuti ku bhalandati bhaakwe akhatɨ, “Mʉbhe amiiso ni shisa ɨshɨ lenga ɨsha Bhafalisaayi, kʉnongwa ye shɨkʉsaata ngatɨ wusafu.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 Akhabhalɨlo khakwɨnza khe gonti ge galɨ kukwilu gakhayɨbha apazelu, khabhɨlɨ gonti ge gafisishile gakhayɨmanyɨkha.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 Pe shɨnɨɨsho gonti ge mʉkʉlonga ku khiisi, gakhayɨvwɨnha apazelu. Khabhɨlɨ gonti ge mʉkʉsenha kukwilu, bhakhayɨgavwɨnsya pa mbɨmbɨlɨ.”
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 UYeesu akhajendeelela kʉlonga kʉtɨ, “Ɨmwe bhamanyani bhaanɨ, ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, mʉtabhogopaje bhe bhakʉgoga ʉmʉbhɨlɨ mwene, khatalɨɨpo akhanjɨ khe bhangakhola kʉbhomba.
4 Jesus continuou:
5 Lyoli ɨmbabhʉʉzye we mʉkhondeeye kʉmwogopa. Mwogopaje ʉMʉlʉngʉ! Kʉnongwa ye we bhanaabho bhaagoga, ʉweene alɨ nʉ waamʉlo ʉwa kʉmʉsʉmba umuntu kʉ mwoto we wutakuzima naalumo! Nalyoli ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, wʉnʉʉyo we mʉmwogopaje!
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 “Bhʉlɨ, ʉtʉdwaya tʉsaanʉ bhatakʉkazya kʉ nhela ɨnsabhaazya nyishe bhʉʉlo? Poope shɨnɨɨsho, ʉMʉlʉngʉ atakʉmwɨwa ngaweeka.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Ɨleelo ɨmwe, insisi zyonti ɨzya mʉ matwe giinyu, ʉMʉlʉngʉ azibhaziizye. Pe shɨnɨɨsho mʉtogopaje, kʉnongwa ye ɨmwe mʉkhondeeye kʉshɨla ʉtʉdwaya utwinji.
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 “Ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, umuntu wowonti we akʉnɨɨtɨkha pɨlongolela pa bhantʉ, ʉMwana wa Muntu akhayɨmwɨtɨkha pɨlongolela pa bhakhabhɨzya bha Mʉlʉngʉ.
8 Jesus disse ainda:
9 Ɨleelo umuntu wowonti we akʉnhaana pɨlongolela pa bhantʉ, woope akhayɨkhaanwa pɨlongolela pa bhakhabhɨzya bha Mʉlʉngʉ.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 Umuntu wowonti we akʉlonga amazwi amabhiibhi kʉ zya Mwana wa Muntu, akhayɨtʉʉyɨlwa. Ɨleelo we akʉmʉshoolanya uMupepu uMufinjile, wʉnʉʉyo te akhatʉʉyɨlwe.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 “We bhabhatwala mu masinagoogi, awe pɨlongolela pa bhamwene na pa bhapɨtɨ, mʉtakhaalabhe kʉsɨɨbha kʉtɨ mʉkhayɨlamba lyoni awe mʉkhayɨlonga lyoni.
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 Akhabhalɨlo khanaakho uMupepu uMufinjile akhayɨbhamanyɨzya zye mʉkhondeeye kʉlonga.”
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Umuntu weeka mʉ mpʉga yiila akhamʉbhʉʉzya uYeesu akhatɨ, “Mumanyizyi, mʉbhʉʉzye ʉkhambakʉ waanɨ kʉtɨ angabhɨle ivintu ɨvwa wugaali, vwe uyise wɨɨtʉ átʉlesheeye.”
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 UYeesu akhamwamʉla akhatɨ, “Wu naanu we ambiishile ɨne, kʉbha ne mwamuli wiinyu, awe kʉbha ne wakʉgabhanya uwugaali wiinyu?”
14 Jesus disse:
15 Pe akhabhabhʉʉzya abhantʉ bhonti akhatɨ, “Mʉbhe amiiso! Mʉleshe kʉbha mwe bhalyovi, kʉnongwa ye uwuumi wa muntu wutakufuma mu winji wa vintu vwe alɨ navwo.”
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Pe akhabhabhʉʉzya ɨshɨkholanyo ishi akhatɨ, “Álɨɨpo udumbwe ʉmo, we mu shiizi shaakwe ɨvɨyabho vwéleeye nhaani.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 Akhasɨɨbha mʉ mwoyo waakwe akhatɨ, ‘Ɨvɨyabho vwanɨ ivi, patalɨɨpo apa kʉbhɨɨkha! Ɨntɨkhonzye bhʉlɨ?’
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Pe akhatɨ, ‘Ɨntɨbhombe ɨntɨtɨ: ɨntɨpongolanye ɨvwanga vwanɨ, na kʉzenga ivinji ɨvɨpɨtɨ nhaani. Mʉnʉʉmwo mwe intisengule ɨvɨyabho vwanɨ vwonti ni vintu vwanɨ ivinji.
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Panaapo pe ɨnhayɨtɨ, “Mwoyo waanɨ, ʉlɨ ni vintu ivwinji ivwinza ɨvwa kʉkwavwa amanha aminji. Ishi, tʉʉzya, lyanga, mwelaga, na kʉseshela.” ’
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 Ɨleelo ʉMʉlʉngʉ akhamʉbhʉʉzya akhatɨ, ‘We mʉlema! Uwusiku ʉwa mʉsanyʉʉnʉ utifwe! Ivintu vwonti vwe ʉyɨbhɨshɨɨye, vɨtɨbhe vwa naanu?’
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 “Shɨnɨɨsho she yɨkhayɨbha, kwa muntu wowonti we akʉbhʉngaanɨkha ivintu mʉ vɨgane ɨvwa mʉ nsɨ umu, sita kʉbhombela uwudumbwe waakwe mʉ mbombo ya Mʉlʉngʉ.”
21 Jesus concluiu:
22 Pe uYeesu akhabhabhʉʉzya abhalandati bhaakwe akhatɨ, “Kʉnongwa yɨnɨɨyo, ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, mʉteleelaje kʉ zya mʉ wɨɨkhalo wiinyu kʉtɨ mutilye akhooni, awe mʉtɨkwate akhooni.
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 Bhʉlɨ, ʉwɨɨkhalo wutashilile ishaakulya? Bhʉlɨ, ʉmʉbhɨlɨ woope wutashilile amenda?
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 Yeenya amakʉngʉʉlʉ, gatakʉwaala awe gatakʉsezya, gatalɨ nɨ shanga awe apa kusengula ɨvɨyabho, ɨleelo ʉMʉlʉngʉ akʉgalɨɨsya. Ishi ɨmwe mʉkhondeeye nhaani pamiiso ga Mʉlʉngʉ kʉshɨla amavwanga!
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 Wu naanu mukaasi yiinyu we kweleela kwakwe kʉngonjezya ʉwɨɨkhalo waakwe poope akhabhalɨlo khashe?
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Ishi, ɨnga ʉkʉpootwa kʉbhomba akhantʉ khati anza khanaakho, khooni khe mʉkweleela na ganjɨ?
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 “Yeenya ameezya aga mwɨ laala, she gakʉkʉla. Gatakʉbhomba ɨmbombo awe kʉsona amenda gaabho aga kʉkwata. Ɨleelo ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, poope ʉmwene uSelemaani mwɨ togo lyakwe lyonti, atálinjiziizye kʉkwata amenda na kʉkhondezya anzɨ lyezya limo!
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 ɄMʉlʉngʉ akʉgakwatɨzya ameezya aga mwɨ laala anza shiniishi, poope she gakʉkhondezya kʉ khabhalɨlo khashe bhʉʉlo, ɨndaabhɨ gakwʉma na kʉpembwa. Ɨnga akʉbhomba shɨnɨɨsho kʉ meezya, bhʉlɨ, atangabhakwatɨzya ɨmwe kʉshɨla, mʉbha lwɨtɨkho ʉlwɨ tende?
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 “Pe shɨnɨɨsho, nɨɨmwe mʉleshe kweleela kʉtɨ mutilye akhooni, awe mʉtɨmwele akhooni. Khabhɨlɨ mʉleshe kʉbha nɨ lyoga.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Kʉnongwa ye abhantʉ bhe bhatakʉmwɨtɨkha ʉMʉlʉngʉ bhakweleela nhaani ni vintu vɨnɨɨvwo. Ɨleelo ɨmwe ʉTaata wiinyu ʉwa kʉmwanya amanyile kʉtɨ mubhuliliilwe vɨnɨɨvwo.
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Ishi yanzaji ʉwʉmwene wa Mʉlʉngʉ, pe vɨnɨɨvwo vwonti atɨbhonjeelezye.
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 “Mʉleshe kʉtʉʉya, ɨmwe mwe mʉlɨ ɨshɨpʉga ishinsi, kʉnongwa ye ʉTaata wiinyu ʉwa kʉmwanya ayiganile kʉʉbhapa ʉwʉmwene waakwe.
32 Jesus continuou:
33 Kazyaji ivintu vwinyu, mʉʉbhape abhapɨɨna ɨnhela zɨnɨɨzyo. Kʉbhomba shɨnɨɨsho kwe kʉyɨbhɨɨshɨla ivintu mʉ shanga ɨsha kʉmwanya she shɨtakwʉnda, kwe ivintu vwakwe ɨvwa kusengulila vɨtakʉlala. Khabhɨlɨ atalɨɨpo umwibha we akʉsejeelela kwibha poope ʉmʉmese kʉnanganya.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 Paala pe mubhiishile ɨshʉʉma shiinyu, panaapo pe amooyo giinyu gakhayɨbha.
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 “Isiku lyolyonti mʉyɨlɨnganyaaje kʉbhomba ɨmbombo, zyope ɨnhozyo zyinyu zyakhaje,
35 E Jesus disse ainda:
36 ngatɨ bhabhombi bhe bhakʉmʉgʉʉlɨla ʉmʉpɨtɨ waabho akʉgalʉkha kufuma ku weeji, kʉtɨ akhabhalɨlo khe atɨyɨnze na kwiguzya pa lwiji, bhamwigulile nalʉbhɨlo.
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 Bhasayiilwe abhabhombi bhe ʉmʉpɨtɨ waabho ɨnga ayɨnza, akhayɨbhaaga bhalɨ amiiso. Nalyoli ɨnkʉbhabhʉʉzya, akhayɨyɨlɨngaanya kʉtɨ abhabhombele, akhayɨbhabhɨlɨshɨla kwɨkhala pa shintalati, akhayɨɨbhapa ishaakulya.
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 Bhasayiilwe abhabhombi ɨbho bhe ʉmʉpɨtɨ waabho ɨnga ayɨnza shawusiku pakaasi awe nakhantandabhɨla, akhayɨbhaaga bhalɨ amiiso.
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 Mʉmanye akhinza kʉtɨ, uwi nyumba abhanje amanyaje akhabhalɨlo khe umwibha akwɨnza, angɨɨkhala amiiso kʉtɨ amudinde umwibha atakhadobhole inyumba yaakwe.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Kʉnongwa yɨnɨɨyo, nɨɨmwe mʉyɨlɨnganyaaje kʉnongwa ye mutamanyile akhabhalɨlo khe akhayɨnza ʉMwana wa Muntu.”
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Pe uPeeteli akhabhʉzɨɨlɨzya akhatɨ, “Mwene, ɨshɨkholanyo ishi, ʉkʉtʉbhʉʉzya ɨtwe tʉbheene, awe ʉkʉbhabhʉʉzya abhantʉ bhonti?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 ɄMwene akhamwamʉla akhatɨ, “Umubhombi umusunde, ʉwɨ njeele, we alikwi? Wʉnʉʉyo we ʉmʉpɨtɨ waakwe akʉmʉbhɨɨkha abhe mwimiilili wa bhamwabho na kʉʉbhapa ishaakulya akhabhalɨlo khe khakhondeeye.
42 O Senhor respondeu:
43 Asayiilwe umubhombi ʉla we ʉmwene waakwe agalʉkha, akhayɨmwaga akʉbhomba zye amulajiziizye.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Nalyoli ɨnkʉbhabhʉʉzya, akhayɨmʉbhɨɨkha kʉbha mʉpɨtɨ wɨ shʉʉma shaakwe shonti.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 Ɨleelo umubhombi wʉnʉʉyo ɨnga ayɨsɨɨbha mʉ mwoyo waakwe kʉtɨ, ‘Ʉmwene waanɨ akhaabha kʉgalʉkha,’ pe akwanda kʉbhakhoma abhabhombi abhamwabho, abhasakhaala na bhantanda, akulya na kʉmwela, na kʉkholwa.
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 Ʉmwene waakwe akhayɨgalʉkha isiku lye atasʉbhɨɨye na khabhalɨlo khe atamanyile. Pe akhayiimupa ulufundo ʉlʉpɨtɨ na kʉmʉbhɨɨkha peeka na bhe bhatitishile.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 “Umubhombi wʉnʉʉyo we amanyile zye akwanza ʉmʉpɨtɨ waakwe, ɨleelo akʉlekha kʉyɨlɨngaanya kʉmʉposheela, na kʉbhomba she akwanza ʉmʉpɨtɨ waakwe, akhayɨkhomwa nhaani.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Ɨleelo umubhombi we atamanyile zye akwanza ʉmʉpɨtɨ waakwe, ɨnga abhomba akhabhiibhi, wʉnʉʉyo akhayɨkhomwa khati. Umuntu wowonti we bhamupiiye ivwinji, wʉnʉʉyo bhakhayɨmwɨsya ivwinji, we bhamupiiye ivwinji nhaani, bhakhayɨmwɨsya ivwinji nhaani.
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 “Ininzile mʉ nsɨ umu kwasya ʉmwoto, kwashi ɨnga wʉbhanje wandile kwakha!
49 Jesus continuou:
50 Nɨɨne ɨndɨ nʉ lwozyo ʉlwa mayɨmba lwe ɨnhondeeye kʉposheela, ɨntɨjendeelele nhaani mʉ mwoyo waanɨ, paka lʉbhombeshe.
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 Mʉkʉsɨɨbha kʉtɨ ininzile kʉleeta uwutengaanu mʉ nsɨ? Ndaali! Ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, ininzile kʉleeta ʉmʉyʉbhano.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Kufuma ishi, mu nyumba mwe bhalɨ abhantʉ bhasaanʉ, bhatɨsataanaje, bhatatʉ bhatɨyeepaje kʉ bhabhɨlɨ, bhoope bhabhɨlɨ bhanaabho bhatɨyeepaje kʉ bhatatʉ.
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 Ʉtaata akhayizilanaga nʉ mwana waakwe, nʉ mwana akhayizilanaga nʉ taata waakwe. Unyina akhayizilanaga nʉ mwalɨ waakwe, nʉ mwalɨ akhayizilanaga nu nyina waakwe. Ʉnyavwala akhayizilanaga nʉ mʉnhamwana waakwe, woope ʉmʉnhamwana akhayizilanaga nʉ nyavwala waakwe.”
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 UYeesu akhabhabhʉʉzya winza abhantʉ abhɨ mpʉga yiila akhatɨ, “We mʉkʉlola amabhɨngo gakʉbhʉngaana mʉkʉtɨ, ‘Imvula yɨkwanza kʉtoonya,’ nalyoli yɨkʉtoonya.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Khabhɨlɨ we mʉkʉlola impepu yikufuma ɨmbalɨ ɨya kʉmbalɨntende mʉkʉtɨ, ‘Kʉkwanza kʉbha amafuku,’ nalyoli she kʉkʉbha.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 Ɨmwe mʉlɨ ni shisa ɨshɨ lenga! Ɨmwe mumanyile kʉzyaganya ɨzya khabhalɨlo kwɨ dala ɨlya kwenya kʉmwanya, ɨleelo kʉvwaganya ɨvɨlolesyo ɨvwa khabhalɨlo ɨkha mutamanyile.
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 “Khooni mʉtakʉsaabhʉla kʉbhomba zye zɨkhondeeye?
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Ɨnga umuntu akusitaakile, akʉkʉtwala kwɨ balaaza, kwashi kʉmʉlamba kʉtɨ mwɨmvwane we mʉlɨ mwɨ dala. Sita kʉbhomba lɨnɨɨlyo, atɨkʉtwale mʉ nyoobhe zya mulonganyi, woope umulonganyi, atɨkʉbhɨɨshe mʉ nyoobhe zya bhasikaali na kʉtwalwa kʉ makha mwɨ jeela.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 Ɨnkʉkʉbhʉʉzya kʉtɨ, mukaasi ʉmwo te ukhaafume paka we waamala kʉsomba vwonti vwe akʉkwɨsya!”
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.