Mateus 13
Lumun (LMD) vs VC
1 Nocaꞌri cen oIeccuo poingkathe ntuan akwothikkat cik nokuthut korue irapangka toCelïl akwongkene.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Acungkut coul oppakat iccik kung akwarrat ikuppuꞌrung konoiꞌri akwikkat cik, ana ul wokat cik acoꞌro nokuthut korue irapangka appik.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ana kwerekanthet kin lon loppot nthokkwie lon kuru ncik akwiꞌret kin itti, “Pul pokkwon peot itti pathee mïl.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Anakka kwokat cik akwee mïl, amꞌrek apukkat ikathar auꞌrupe akkakat acumat ncik appik.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Amꞌrek apukkat nocapu iconat kꞌrimi ikonat nünthü notte noꞌra wen ana mummathe cokoccokot akka mokat noꞌrpu.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Anaruk akka cïngkï cuat, cokꞌrekathe ana millekathe akka mellat laka ippu.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Amïl mꞌrek apukkat ithoꞌrkït tholï ana lï locokkakathe alonentekat cik amillekat.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Anaruk amꞌrek apukkat nocapu icoporot, na mokwonathe mïl mipiet kicce, amꞌrek ipiekat kït ken arrial ukuluk (100) ana amꞌrek arrial wꞌrapuruk (60) ana amꞌrek arrial ana alkaire (30) nomïl imokat merat.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Okkwi iponu unu itti kwaccïkot akwoccïkot.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Ul wung iammakothok wakkakanthok ana wipittathok itti, “Ngkwerene ul nthokkwie lon kuru ncik akaintha?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Ana kwothïanthet kin tit itti, “Lon lothina ngili ngorothiꞌrot ilamuꞌruttakot ncik lettathenon ana lakannettat kin.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Ana okkwion ithaccïkot lon lin, okin tharttakinthet nan, okin thina lon loppot. Anaruk okkwion ithaik thakannoccïkot lon lin, thanekittat thinaik ithakin thonu thotte.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Ilen akka anerenekin nthokkwie lon kuru ncik amma anerenekin akka okin thakathacceik akin ikkoik ere okin thakinnimmaik ana akin occïkot lon akin ikkoik ere okin thakannoccïkot lon lꞌrek ana ina lon len.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Lon ila pul pothernte lon loKapik ipoccot kꞌran itti oIccaia perethe ul ngngin maꞌrot lokakathe nakin ïcat ila kwiꞌret itti,
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Akka mïkït moul enni monthomat
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Anaruk kït kon kethïettat akka kakathacce cik, ana unu won wethïettat akka waccïkot cik.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Akka mpiꞌret non lon ilaik ïcat itti, ul woppot wothernte lon loKapik womaꞌrot ana ul ioporot tokït koKapik wokat akwantot kathar ikakin imma lon ngngin ila non thaik thakathacce inenni anaruk okin thakinniot, ana othakka itti akin occïkot lon ilanon thaik thaccïkot inenni, anaruk okin thakannoccïkot.”
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Ana kwikkatheik akwere itti, “Noccïkot lon lothokkwie lon kuru ncik lopul ipet mïl lonu lon len itti tat.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Amma pul pꞌrek poccïkothe lon longili ngorothiꞌrot ana kwakinnina kicce, pul pothopulut panthan ana panekothok lon ilokat liꞌrikot nocïkït cung. Lon elli locïl icapothe ikathar.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Lon locïl icapothe nokꞌrimi lonu itti pul ipaccïkot lon loKapik accokkot akwopirakat noka nocaꞌri cen.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Anaruk akka lon len lakinniꞌriko ci nocïkït, lintat cik nomaꞌri motte. Amma lon lꞌrek lainok ilokithak ana thokkiettat thiak nti ithoccïkot lon loKapik, kwapaꞌrine lon len cik accokkot.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Lon locïl icapothe ithoꞌrkït tholï lungkwiettat mpul ipaccïkot lon anaruk thirro cïkït nti icarak tholon lothikkoik ana thammikkot thothaꞌrathan thakorronno lon lung iliꞌrikot nocïkït alella ngre cik.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Anaruk lon locïl icapothe nocapu icoporot lungkwiettat mpul ipaccïkot lon ana ina kicce. Kwarttot nolon ila kwoccïkothe arrial ukuluk (100) ana arrial wꞌrapuruk (60) ana arrial ana alkaire (30).”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 OIeccuo pappererekanthet kin lon lothokkwie lon kuru ncik lꞌrek akwiꞌrekat kin itti, “Ngili ngorothiꞌrot ngungkot pul ipeet mïl imoporot ikkwon kung.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Anaruk akka ul wonokworok wokat inthe ngkoꞌra, apul ipꞌrat pul pokkwon akkakat apeekanthok takkaa ikkwon na mïl meerat apoingkat.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Anakka mïl mummothe amoingkat ikwonco amokkwat ntit, arakkaa ummat ncik arokkwat ntit cakuruk.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Aul iareko ikkwon akkakanthet pul pokkwon aiꞌrekathok itti, ‘Pït pïn, ikkre ngkwakannee mïl imoporot ikkwon kang akka takkaa akkummothe ikkwon.’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Akwothïat tit itti, ‘Pul ipꞌrat lon lin akkokkinthin lon len.’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Akwothïat tit itti, ‘Nokorronno akka amma anon ïtho takkaa ana onon thïthot mïl cik ngngin.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Nokorronno arocokka mmïl appik acaꞌri cothokio akkakat. Nocaꞌri cen mpiꞌret ul iakio itti, cittokït nokkuttot takkaa annïꞌrïkïkko muꞌrukul muꞌrukul arothokꞌretta, ana annaꞌrntot mïl annona itharak thin thomïl.’”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Akwapperekanthet kin lon lothokkwie lon kuru ncik lꞌrek itti, “Ngili ngorothiꞌrot ngungkot core icoththe cannan iceera nocapu.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Antoka manna itti core icoththe nonyukul nyokira appik, anaruk amma wummothe wathakka pira pïttïk, ana uꞌrupe manna wanthan athuno nune nan ana ikkoik nouꞌri wen.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Ana kwappiꞌrekat kin lon lothokkwie lon kuru ncik lꞌrek icci itti, “Ngili ngorothiꞌrot ngungkot müꞌrükül motteik ima pul ipopari porrethe imꞌre moppot amma akwokkot arrakith anakka mikkot cik aminyakat amothakkakat moppot cannan.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 OIeccuo perenet cungkut coul lon elli appik nthokkwie lon kuru ncik, kwakanniꞌret kin lon lꞌrek ella thokkwie lon kuru ncik.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Ittina lon lokakathe ïcat ila pul pothernte lon loKapik piꞌret itti,
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 OIeccuo poththekathe noul ana kwoingkathe tuan. Ul iammakothok wakkakanthok aiꞌrekathok itti, “Okenenïn lon lothokkwie lon kuru ncik lorakkaa ikkwon.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Kwothïatherit itti, “Okkwi ipeet mïl imoporot ook ukul wopul iponyi.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Kopon konu lon itti capu ncik appik ana lon itti mïl imoporot lonu itti nyukul nyongili ngorothiꞌrot. Takkaa tonu lon itti nyukul nyopul pothopulut,
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 ana pul ipꞌrat lon lopul pokkwon, ook pul pothopulut ana ook ipeet takkaa. Thokio mïl thonu itti caꞌri ica luput ocothakot nan, ana lon itti ul iathokio lonu itti uꞌrupa wothothïlettat woKapik.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Ana thïtho takkaa ana okꞌre, laka ittina amma aKapik athakkma ul amma luput locothakothe.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ukul wopul iponyi wathïot uꞌrupa wung wothothïlettat, athocumo okkwion ithakkiet ul lon ilokithak ana okkwion ithakkot lon ilokithak appik nti ingili ngorothiꞌrot.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Okin tharret kin icꞌrot ithik thothothïrïn, nakin oot ana okꞌrellot kïnyït thocipit ngngeme.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Ittina ul ioporot tokït koKapik wallio ere cothot ingili ngoththan pen. Okkwi iponu unu itti kwaccïkot, akwoccïkot.”
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 “Ngili ngorothiꞌrot ngungkot thaꞌrathan thamuꞌruttakot ikkwon. Anakka pul ipareko ikkwon kopul pꞌrek piothe thaꞌrthan then ikkwon apappamuꞌruttat. Ana akka pokat popirat noka paththokettekat aꞌrupu appik akwothokero kopon ken.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Attang, ngili ngorothiꞌrot ngungkot pul ipakette aꞌrupu paik pakwantot muccu moriꞌri imallio.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Amma kwiothe culukku iconu cekerek crïk kwaeo ana kwothokette aꞌrupu appik ia kwonu akwathokero cuccu cen coriꞌri icallio.”
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Ana cakuruk, ngili ngorothiꞌrot ngungkot loꞌrak lape ilorrettathe irue irapangka aiꞌriththa ape ncik kurekkurek appik.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Anakka ape wiꞌriththat woppot, aul woloꞌrak othat loꞌrak nocarkan. Akin ikkat cik akin ocumo ape ioporot akin ipot inyalünthüng akin orre iokithak.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Laka ittina nocaꞌri ica luput ocothakot nan nocapu ncik appik. Uꞌrupa wothothïlettat woKapik wanthan ana wathopetto iul iokithak nti iul ioporot tokït koKapik
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 arret icꞌrot cothik thothothïrïn na akin oot ana okꞌrellot kïnyït thocipit.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 AIeccuo ipittat kin itti, “Onon thina lon elli appiki?”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Kwiꞌrekathekin itti, “Pul ipangkene lon lothonceꞌret lon cik ipongkenettat lon longili ngorothiꞌrot paik ere pul pokaman ipana thaꞌrathan thung thapat ithie ana ithïpe ithokat thaꞌrantakothe athothongkenetta opilingon.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Anakka oIeccuo pomarttot lon lothokkwie lon kuru ncik len, kwoththekathe nokaꞌran ken.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Anakka kwokat cik akweo nokaꞌran koNaccir na kupokkothe, kwikkatheik akwappongkene ul nocuththun caꞌrama cen, ana okin thoprttakatherit. Akin ipittat itti, “Pul empi ponat thinaik nti ica enthi ngkartha? Ana puꞌran pothokkot lon ilommaththik elli ngkeren?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Okorronno oka ukul enni wopul ipaccatha oꞌreni? Ana okorronno oka onnan iponu kꞌran itti oMeriomi, ana okorronno oka opangon ithonu ꞌran itti oIakup ana oIuccip ana oCcamaan ana oIouthai?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Okorronno oka opangon ithari enthi cene uraththungoni? Pul empi piothe lon elli kartha appik?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Ittina ul wꞌrakathe lon lung ila kwokat cik akwokkot.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Ana kwakannokkat lon ilommaththik loppot nokaꞌran ken akka okin thellat thoccokot lon nomïkït.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.