Marcos 14
TAFO AYO (KXF) vs NAA
1 Œ sepe lima olo bisha tœ angbo nœ Pake œdœ pe ndje œnœ mapa neke á susuku nene yeka agbozu tshapa anganga Ndjaba œdœ ndje aayi kœyisœ awa akwa para lima awa adœke œne za Yisu ndœ kœwo she.
1 Dois dias depois seria celebrada a Páscoa e a Festa dos Pães sem Fermento. Os principais sacerdotes e os escribas procuravam uma forma de prender Jesus, à traição, para matá-lo.
2 Endje pa ugurutœ endje adœke: «A zaza she lœ lɔndɔ angbonœ nene mbœrœ azu œ vwaratœ endje ye.»
2 Pois diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
3 Yisu sœ lima lœ Betani ɓa sœnda nœ ayi boroma Shimu kœzɨ œrœ, anga yashe bale na dœ ungu yombo nœ ye lœ anga á endje mbœrœ dœ badja albatre. Yombonœ asœmœ dœ adja narde á amanœ gbɔ dœ panœ. Tshe kavwa ama anganœ á su yombonœ ga lœ kumu Yisu.
3 Quando Jesus estava em Betânia, fazendo uma refeição na casa de Simão, o leproso, veio uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume muito valioso, de nardo puro; e, quebrando o frasco, derramou o perfume sobre a cabeça de Jesus.
4 Anga azunœ á ndje lœ lima tœ œsœnœ oma dœ ókó á pa lœ ugurutœ endje adœke: «Mbœrœ gaɗe á tshe ndɨ ungu yombo nœ ye atamœ a?
4 Alguns dos que estavam ali ficaram indignados e diziam entre si: — Para que este desperdício de perfume?
5 Endje za má yombonœ asœmœ, œ za yɔ œrœ œ gbɔ denari kœropa kama votɔ á kœkurutshelœ nœ tœ ayi oyo!» Tshelœ endje ɔɔrɔ gboo ga tœ yashenœ asœmœ.
5 Este perfume poderia ter sido vendido por mais de trezentos denários, para ser dado aos pobres. E murmuravam contra ela.
6 Yé Yisu pa adœke: «'E katœ ye yé, mbœrœ gaɗe á 'e suku dœ she a? Tshe mbœrœ ɔtshɔrœ ga tœ mœ.
6 Mas Jesus disse:
7 Ayi oyo, 'e lœ dœ endje ɔlɔ dœ ɔlɔ yé ɔlɔnœ á lɔsu 'e kœyindœ nœ, 'e mbœrœ ɔtshɔrœ fœ endje zœ. Kashe œmœ, a lœlœpe dœ 'e waa nene.
7 Porque os pobres estarão sempre com vocês, e, quando quiserem, podem fazer-lhes o bem, mas a mim vocês nem sempre terão.
8 Œrœ á sœ má adœke tshe mbœrœ dá tshe mbœrœ asœmœ: Tshe sú ungu yombo ga tœ mœ utshu nœ kœshi mœ.
8 Ela fez o que pôde: ungiu o meu corpo antecipadamente para a sepultura.
9 Mœ sœ kœpa dœ okporo o'o fœ 'e adœke, osho kɔ á endje pandœ Ɔtshɔ O'o, endje gbe dœ œrœ á yashe sœke mbœrœ asœ.»
9 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo o evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
10 Yudasi Isikariote, anga bale lœ ayambarœ nœ Yisu ndjokpa dœ bisha, na ga ndœ agbozu tshapa anganga Ndjaba kœza Yisu yɔ œrœ.
10 E Judas Iscariotes, um dos doze, foi falar com os principais sacerdotes, para lhes entregar Jesus.
11 Kœdji o'onœ ataa, endje sœ dœ yanga œ dɨ mbulu kœko ngendja fœ she. Yudasi te lima tœ kœmirœtshelœ ye ndœ olo ga ɗe dá œne kœza she fœ endje.
11 Eles, ouvindo isto, se alegraram e prometeram dar dinheiro a ele; nesse meio-tempo, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
12 Dœ olo angbo nœ mapa á susuku nene, á endje wo lima aya apata pa angbo Pakenœ. Yeka ayambarœ nœ Yisu yu she adœke: «Ɓœ yindœ nœ adœke a na ɓata á kœguma kœzɨrœ Pakenœ fœ ɓœ a?»
12 E, no primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando se fazia o sacrifício do cordeiro pascal, os discípulos de Jesus lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
13 A tshe vwa anga ayambarœ nœ ye bisha adœke: «'E na ɓa lœ egerœ ongbo, 'e gbɔtœ 'e dœ anga yakoshe á tshe za lɔsú ungu ga lœ kumu ye. 'E te mangba ye
13 Então Jesus enviou dois dos seus discípulos, dizendo-lhes:
14 yé osho á tshe li ga tœnœ, 'e pa fœ ayengɔnœ adœke: “Ayi kœyisœrœ yu adœke: Osho á mœ zɨ Pakenœ dœ ayambarœ nœ mœ sœ kpœta a?”
14 Sigam esse homem e digam ao dono da casa em que ele entrar que o Mestre pergunta: “Onde fica o meu aposento no qual comerei a Páscoa com os meus discípulos?”
15 Tshe yisœ anga gbɔshɔ œneke á sœ tœ egerœnœ ɓa lafo dœ œrœ neke á li lœnœ kɔkɔ, yeka á 'e kœguma kœzɨrœnœ ɓa zœ fœ azœ.»
15 E ele lhes mostrará um espaçoso cenáculo mobiliado e pronto; ali façam os preparativos.
16 Ayambarœ ro ɓa lœ ongbo, œ gbɔ œneke kɔ á tshe pa má tœnœ fœ endje asœmœ, yé á endje guma kœzɨrœ Pakenœ kpœtœmœ.
16 Os discípulos saíram, foram à cidade e, achando tudo como Jesus lhes tinha dito, prepararam a Páscoa.
17 Dœ akɨdala, tshe yikumu ye dœ ayambarœ nœ ye ndjokpa dœ bisha.
17 Ao cair da tarde, Jesus chegou com os doze.
18 Ɔlɔ á endje sœ pa kœzɨrœ, Yisu pa fœ endje adœke: «Mœ sœ kœpa dœ okporo o'o fœ 'e adœke, anga uzu bale ugurutœ 'e á tshe sœ kœzɨ œrœ dœ mœ kpœtœ œsœnœ œ ka mœ.»
18 Quando estavam à mesa e comiam, Jesus disse:
19 Kœdji o'o ataa, œ za oyo tœ lɔsu endje, yé endje tetœ kœyu she uzu dœ uzu adœke: «Œdœ mœ a?»
19 E eles começaram a entristecer-se e a perguntar-lhe, um por um: — Por acaso seria eu?
20 Tshe gi fœ endje adœke: «Œdœ anga yanga 'e ugurutœ 'e ndjokpa dœ bisha, á 'a sœ kœngbɔ kane a lœ gbarœ kœzɨrœ dœ she bale asœmœ.
20 Jesus respondeu:
21 Gbambanœ nene, Gbolo nœ uzu œ tshu ɓata á endje sú lima ala buku nœ Ndjaba tœ upu nœ ye. Kashe oyo nœ uzu á tshe ka Gbolo nœ uzu fœ angbɨ azu! Œ sœ má dœ ɔtshɔnœ mbœrœ uzunœ adœke adja endje zuzu she nene.»
21 Pois o Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
22 Ɔlɔ á ndje sœtœ kœzɨ œrœ, Yisu za mapa œ donga Ndjaba, œ kavwa tshelœnœ, œ ko fœ ayambarœ nœ ye, yé œ pa adœke: «'E ko, asœ kœdœ undu mœ.»
22 E, enquanto comiam, Jesus pegou um pão e, abençoando-o, o partiu e lhes deu, dizendo:
23 Manda nœ, tshe za ndje yashi, yé manda kœdonga Ndjaba, tshe za fœ endje, á endje kɔ ndjo.
23 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos; e todos beberam dele.
24 Yé á tshe mɨndœ nœ fœ endje adœke: «Asœ kœdœ indji mœ, indji á guma ayo ugurutœ Ndjaba dœ azu, á tu mbœrœ azu kɔ.
24 Então lhes disse:
25 Mœ sœ kœpa dœ adjapu fœ 'e adœke, mœ kpa ndjo vinu nene œrrr lɔkɔnœ á mœ ndjo bala tafonœ ɓa lœ Ogo gbozu nœ Ndjaba.»
25 Em verdade lhes digo que nunca mais beberei do fruto da videira, até aquele dia em que beberei o vinho novo, no Reino de Deus.
26 Manda kœdonga Ndjaba dœ itshi, endje wuta ndœ kœɔ ga pa kaga ɔyɔ Olive.
26 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
27 Yisu pa fœ endje adœke: «E'e kɔ 'e katœ mœ tɨ ye, mbœrœ endje sú ala Buku nœ Ndjaba adœke: “Mœ wo bala ayi kœgbɔndœ apata yé apatanœ œ ndjɔtshelœtœ endje kpa ye.”
27 E Jesus disse aos discípulos:
28 Kashe manda kœshe mœ lœ kuzu, mœ na bala utshu 'e ga lœ Galilayi.»
28 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
29 Petro pa fœ she adœke: «Ataa azu kɔ kœkatœ zœ tɨ, mœ katœ zœ tɨ nene.»
29 Então Pedro disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, não o será para mim!
30 Á Yisu gi fœ she adœke: «Mœ pa fœ ɓœ dœ adjapu adœke, dœ abutshɔnœ asœke, utshu nœ bisha ɨkɨ kɔngato, ɓœ pa adœke ɓœ wuwusœ mœ nene awa votɔ.»
30 Mas Jesus lhe disse:
31 A Petro kpa pa fœ she adœke: «Œ kœli adœke a tshu dœ ɓœ, mœ pa bale nene adœke mœ wuwusœ zœ nene.» Yé udu ayambarœnœ pa ndje awa bale.
31 Mas Pedro insistia com mais veemência: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os outros diziam a mesma coisa.
32 Manda nœ, Yisu dœ ayambarœ nœ ye wuta ɓa lœ anga osho bale á ɨ'ɨrɨnœ kœdœ Getesemane á tshe pa fœ endje adœke: «'E lœ ga atɨ kpœke mœ na kœkɨ fœ Ndjaba kane.»
32 Então foram a um lugar chamado Getsêmani. Ali, Jesus disse aos seus discípulos:
33 Tshe za Petro, Jake œdœ Yowane po tœ ye. Œ tetœ kœza oyo fœ she yé awa li she gɔrɔ.
33 E, levando consigo Pedro, Tiago e João, começou a sentir-se tomado de pavor e de angústia.
34 Á tshe pa fœ endje adœke: «Lɔsu mœ sœ tshé tshé dœ oyo adœke mœ tshu ye. 'E lœpe kpœke kashe 'e lolo nene.»
34 E lhes disse:
35 Tshe gitœ ye tœ endje teasho ga utshunœ, œ gote ga lœ ɔshɔ, œ kɨ fœ Ndjaba adœke awa œrœnœ á yindœ kœmbœrœtœ endje, gitœ endje tœ œne.
35 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se em terra; e orava para que, se possível, lhe fosse poupada aquela hora.
36 Tshe pa adœke: «Aba mœ, ɓœ li kœmbœrœ œrœ kɔ, gi yashi kanganœ asœke utshu mœ. Mbœmbœrœ œneke á mœ yindœ nœ nene kashe mbœrœ œneke á li dœ gbetshelœ nœ zœ.»
36 E dizia:
37 Tshe fatœ ye, œ gu ga ndœ endje, œ gbɔ endje lœ olo. Tshe e Petro œ yu she adœke: «Shimu, ɓœ lo lo a! Ɓœ sœsœ dœ gbɔgbɔ tœ kœsœ uburu tœ ala zœ manda ada ɔlɔ bale nene a?
37 E, voltando, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
38 'E lolo nene, yé œ kɨ fœ Ndjaba adœke Satana fafara 'e nene. Ɨshirɨ uzu gbe dœ kœmbœrœ ɔtshɔrœ yeka á undu ye gugu dœ gbɔgbɔ nene.»
38 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
39 Manda nœ, tshe kpa kwatœ ye tœ bishanœ kœkɨ fœ Ndjaba kolœ dœ o'onœ á tshe pa má utshunœ asœmœ.
39 Retirando-se de novo, orou repetindo as mesmas palavras.
40 Tshe kpa gu ga ndœ ayambarœnœ, œ gbɔ endje kolœ lœ olo, ndara olonœ na lima pa endje, awa endje gi lima o'o fœ she gugu nene.
40 E voltando, achou-os outra vez dormindo, porque os olhos deles estavam pesados; e não sabiam o que lhe responder.
41 Tshe kwa tœ votɔnœ, œ pa fœ endje adœke: «'E sœpe kœlo tœnœ œdœ pe kœyatœ 'e a? Ɔlɔnœ to ye! 'E wu kane, endje na kœza Gbolo nœ uzu gatshakane ayi kœmbœrœ ekperœ.
41 E, quando voltou pela terceira vez, Jesus lhes disse:
42 E áalafo, a na! Ayi kumu mœ má na ye!»
42 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
43 Lɔndɔ á Yisu sœpe kœpa o'o kolœnœ atake, Yudasi, anga ayambarœ lœ andjokpa dœ bisha yi kumu ye. Tshe na awa bale dœ azu ndjoro dœ ɨngɨrɨ yakamba œdœ pe ndɨndɨ ɔyɔ tshakane endje. Agbozu tshapa anganga Ndjaba, aayi kœyisœ awa akwa œdœ agbɔ Ayuda dá vwa lima endje.
43 E logo, enquanto Jesus ainda falava, chegou Judas, um dos doze, e, com ele, uma multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes, escribas e anciãos.
44 Yudasi á tshe za Yisu yɔ œrœ pa lima tshelœ o'o dœ endje adœke: «Uzu á mœ kœuru tshelœ utu ye, œshe dœmœ. 'E za she, yé ala 'e gbɔ yeka á 'e kœgu dœ she.»
44 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam e levem-no com segurança.”
45 Trale Yudasi wuta, œ na ndo dœ she á pa fœ she adœke: «Ayi kœyisœrœ!» Ngbewo á uru tshelœ utu ye.
45 E logo que chegou, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Mestre! E o beijou.
46 Azunœ tepa Yisu, á za she.
46 Então eles agarraram Jesus e o prenderam.
47 Yeka anga yanga endje á tshe sœ lima kpœtœmœ gbota ɨngɨrɨ yakamba nœ ye á de anga ayi akwa nœ egerœ nganga Ndjaba, á wa utu ye ndja.
47 Nisto, um dos que estavam ali, sacando da espada, feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha.
48 Yisu pa fœ endje adœke: «'E na dœ ɨngɨrɨ yakamba dœ pe ndje ndɨndɨ ɔyɔ tshakane 'e ndœ mœ ɓata œmœ kœdœ ayi angba a?
48 Jesus lhes disse:
49 Ɔlɔ dœ ɔlɔ, mœ sœ lima lœguru tœ 'e, mœ yi ndje lima œsœ œrœ lœ Tepelo, yé 'e zaza mœ lima nene. Kashe œneke kɔ wuta mbœrœ adœke o'o ala buku nœ Ndjaba kœmbœrœtœ ye.»
49 Todos os dias eu estava com vocês no templo, ensinando, e vocês não me prenderam; mas isto é para que se cumprissem as Escrituras.
50 Ayambarœnœ kɔ katœ ye tɨ, yé œ kpa kpɨrɨ.
50 Então todos o deixaram e fugiram.
51 Anga gbolo yakoshe bale na lima manda ye, tshe i lima akpa ayi lœba ga tœ ɨgɨ ye. Endje za she.
51 Um jovem, coberto unicamente com um lençol, seguia Jesus. Eles o agarraram,
52 A tshe katœ akpa ayi lœbanœ tɨ, á djɔ dœ ɔrɔ kpendro.
52 mas ele largou o lençol e fugiu nu.
53 Endje za Yisu gutœnœ ɓa utshu egerœ nganga Ndjaba. Agbɔ ayudanœ ndje dœ aayi kœyisœ awa akwanœ dœ pe agbozu nœ anganga Ndjabanœ kɔ ngbɔtœ endje gasœnœ.
53 E levaram Jesus ao sumo sacerdote, e então se reuniram todos os principais sacerdotes, os anciãos e os escribas.
54 Petro sœ lima kœna manda Yisu yima yima lœ ɨngɨrɨnœ œrrr ɓa uguru gbagba anda nœ egerœ nganga Ndjaba, yé á sœ lima ga ɨndɨrɨ owo awa bale dœ ayi akwa nœ gbozu nœ anganga Ndjaba.
54 Pedro seguiu Jesus de longe até o interior do pátio do sumo sacerdote e estava assentado entre os servos, aquentando-se ao fogo.
55 Agbozu tshapa anganga Ndjaba dœ agboro aayi kœwa ngbanga, sœ kœpara lima awa adœke œne gbɔ anga uzu á tshe kœpa anga tshenea o'o goro œsœ Yisu, á œne kœgbɔ awa kœwo she. Yé endje gbɔgbɔ œnœ endje lima uzu bale nene.
55 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho contra Jesus para o condenar à morte, mas não achavam nada.
56 Mbœrœ ɨlɨ azunœ sœ lima kœko o'o ga pa ye, kashe ama endje sœsœ lima bale nene.
56 Pois muitos testemunhavam falsamente contra Jesus, mas os depoimentos não eram coerentes.
57 Anga endje áalafo, œ za ɓishu ga pa ye adœke:
57 E, levantando-se alguns, testemunhavam falsamente, dizendo:
58 «A dji lima she adœke: “Œmœ, mœ ndɨ bala tshelœ anda Tepelonœ á azu mbœrœ dœ kane endje ye, yeka manda olo votɔ á mœ kpa mɔ anga tafonœ œneke á azu œ li kœmbœrœ dœ kane endje nene.”»
58 — Nós o ouvimos declarar: “Eu destruirei este santuário edificado por mãos humanas e, em três dias, construirei outro, não por mãos humanas.”
59 Ata atamœ gbaa, o'o ama endje sœsœ lima ndje awa bale nene.
59 Nem assim o testemunho deles era coerente.
60 Yé á egerœ nganga Ndjaba áafo gbara lœ ugurutœ azu á endje ngbɔtœ endje asœmœ, á yu Yisu adœke: «Ɓœ ɨɨ ama zœ ndœ o'o œneke kɔ á azu œ ko ga pa zœ asœke nene a?»
60 E, levantando-se o sumo sacerdote, no meio, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
61 Yé Yisu sœ œrœ nœ ye ko ko ko, œ ɨɨ ama ye bale nene. Egerœ nganga Ndjabanœ kpa yu she adœke: «Ɓœ kœdœ Masiya, Gbolo nœ Ndjaba á azu œ donga she a?»
61 Jesus, porém, guardou silêncio e nada respondeu. O sumo sacerdote tornou a interrogá-lo: — Você é o Cristo, o Filho do Deus Bendito?
62 Yisu gi adœke: «Œ̃, œmœ kœdœ she. Yé 'e wu bala Gbolo nœ uzu kœsœ ga atɨ ga pa kuni Ndjaba á tshe sœ dœ gbɔgbɔ kɔ, yé 'e wu ndje bala she kœjerœ lœ ondoro ɓa lafo.»
62 Jesus respondeu:
63 Kœdji ataa, egerœ nganga Ndjaba oma dœ ókó, œ suru tshelœ lœba tœ ye, yé á pa adœke: «Ádá kpa kœdji atimu tœ azœ gugu nene!
63 O sumo sacerdote, rasgando as suas vestes, disse: — Por que ainda precisamos de testemunhas?
64 'E dji she kœpa ngbɨndɨ o'o goro œsœ Ndjaba a! 'E gbe má œnœ 'e dœ tœnœ kotoo?» Yé ngbɨɨ endje wa ga tœ ye adœke: «Tshe li dœ kuzu!»
64 Vocês ouviram a blasfêmia. Qual é o parecer de vocês? E todos o julgaram réu de morte.
65 Anga endje ugurunœ tetœ kœtu ngusha ga tœ ye, kœgwa ala ye dœ lœba, kœdu she, á lœ kœyu she adœke: «Pandœ uzunœ á tshe du ɓœ!» Yé aayi akwanœ tshu ga paye á sœ kœda ala ye.
65 Alguns começaram a cuspir nele, a cobrir-lhe o rosto, a bater nele e a dizer-lhe: — Profetize! E os guardas davam-lhe bofetadas.
66 Ɓata á Petro sœpe lima ɓa atɨ ɓa lœ gbagba, anga yashe akwa nœ egerœ nganga Ndjaba yi kumu ye.
66 Estando Pedro embaixo no pátio, veio uma das empregadas do sumo sacerdote
67 Tshe wu Petro ɓa ɨndɨrɨ owo, á tondœ ye œrrr, á yu she adœke: «Œɓœ ndje, ɓœ kœdœ lima anga uzu nœ Yisu, uzu Nazarete.»
67 e, vendo Pedro, que se aquecia, fixou os olhos nele e disse: — Você também estava com Jesus, o Nazareno.
68 Petro vusœ nœ á pa adœke: «Mœ wuwusœ ye nene yé mœ sœ ndje gene nœ o'onœ á ɓœ sœ kœpa tœnœ.» Tshe áafo œ wuta œ ká ɓa tœ manda gbagbanœ.
68 Mas ele negou, dizendo: — Não o conheço, nem compreendo o que você está falando. E saiu para o pórtico. E o galo cantou.
69 Yashe sœmœ wu she œ tetœ kœmɨndœ nœ fœ azu á ndje lœ lima kpœtœmœ adœke: «Uzunœ á tshe sœ ɓa e, kœdœ anga azunœ asœmœ.»
69 E a empregada, vendo-o, tornou a dizer aos que estavam ali: — Este é um deles.
70 Petro kpa vusœ nœ. Manda nœ teasho, azu á ndje lœ lima kpœtœmœ kpa yu Petro adœke: «Adjapu, ɓœ kœdœ anga uzunœ mbœrœ ɓœ kœdœ uzu tshelœ Galilayi.»
70 Mas ele negou outra vez. E, pouco depois, os que estavam ali disseram outra vez a Pedro: — Com certeza você é um deles, porque também é galileu.
71 Petro tetœ kœdarama ye dœ pe kœwa ɨgɨ ye adœke: «Mœ wuwusœ yakoshenœ a 'e pa tœ ye asœmœ nene.»
71 Ele, porém, começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem de quem vocês estão falando!
72 Ngbewo, á kɔngato kpa kɨ tœ bishanœ. Yé Petro gbe tshelœ ye ndœ o'onœ á Yisu pa lima fœ she adœke: «Utshunœ adœke kɔngato kɨ awa bisha ɓœ pa wa ɓœ wuwusœ mœ nene awa votɔ.» Tshe wuta dœ ɔgbɔ ga ushu, yeka a kɨ.
72 E no mesmo instante o galo cantou pela segunda vez. Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante duas vezes, você me negará três vezes.” E, caindo em si, começou a chorar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.