Lucas 6
Ha Ugud Apudyus (KNB) vs ARA
1 Nago Sapati kanale Yisasiꞌene agaiꞌaene tokaeꞌya nemaiya anagaꞌaene nago atili hoya amuꞌnopi neꞌuꞌya anagaꞌamoꞌya nago atilia kaleꞌya atafaiꞌya nae.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Nenageꞌya nagoꞌa Falasia vayala anile mainaleti ageteꞌya mage huꞌya hae “Sapati kanama katilemalenaya yana naꞌa higetama ani kavala nehae?” huꞌya hae.
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Hageno Yisasiꞌa mage huno hie “Tamakaya Tevitiꞌene avagi huꞌya umainaya vayaꞌene amakatemainaya yafena hapalitama ohavinafio?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Amakategeno Tevitiꞌa Anumaya Koti nopi hai faleno ageana ‘Afa vayamoꞌya onesageꞌya mono nopi kava vayaꞌmoꞌya amakaiꞌamige negahae.’ huꞌya katilemalenaya maya Anumaya Koti aulagale malenaya kaihame alino neneno avagi huꞌya emainaya vayala amamine. Tamakaya ani kea hapalitama ohavinafio?” huno hie.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Yisasiꞌa mage huno hie “Nagaya ikapinagati emainoa kanoa vayaꞌmo natenea kanomoꞌna Sapati kana kava yagaimainoe.” huno hie.
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Nago Sapati yupa Yisasiꞌa mono nopi haino mono ke hamanepaigeno nago kanoa tamaga aya avayu hulavimainea kanoa anile maine.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Mainegeꞌya nagoꞌa kahegi kema havilinaya anagaꞌene Falasia vayaꞌene Yisasiꞌa havi kavaꞌma hisiafene huꞌya ati neꞌayeꞌya “Yisasiꞌa Sapati kanale ani kali kanoa alino kanale hutesifi huotesifi?” huꞌya Yisasina amata huꞌya mainae.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Mainageno Yisasiꞌa ani vayaꞌmoꞌyama haviya amaku amakesa ago haviteno ayama avayu hulavimainea kanomofe mage huno hapaiye “Hetika vayaꞌmogami amuꞌnoꞌamifi me hetio.” huno higeno hetino anile me hetimaine.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Me hetimainegeno Yisasiꞌa amata huꞌya maiya vayafe mage huno hie “Tamahavinegoe Sapati yupahe mono kemoꞌa naꞌane ke nehie? Sapati yupa veaꞌne ali hilato humatesifi alino haviya humategahie ifi Sapati yupa veaꞌnea amavaleno avina me mategahafi ifi veala tavata hamaegahie?” huno hamavige.
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Hamavigeteno mukiꞌa vayaꞌmogami amaulagafi ageno ute ete nehuno kali kanomofe mage huno hapaiye “Kayana aipi huo.” higeno aipi hiana ayamoꞌa ago kanale hute.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Hutegeꞌya amata huꞌya maiya vayaꞌmoꞌya tusiya huꞌya amaipa kafa heteteꞌya “Yisasina na kava hutesune.” huꞌya humainae.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Nago yupa Yisasiꞌa Nefatega nunamu huno havigegahe agoꞌyafi haino ani kegela Anumaya Kotitega ke huno havige havige nehigeno kola ali halemaine.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Kola alino halegeno agaiꞌenema tokaeꞌya nemaiya anagaꞌamofe ke higeꞌya ageno ani anagapiti tuelufuꞌa (12) anaga hapalimateteno “Nagai kema nehavigeꞌna hunelamatoa anagala Aposolo anaga maiho.” huꞌna hapalinelamatoe.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 — ausente —
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 — ausente —
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yutasiꞌa Yemesi nafaꞌne, Yutasi Isakaliotiꞌa haenaga ani kanomoꞌa Yisasina agesi huno kame hutesia kanoe.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 — ausente —
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 — ausente —
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Tokiyaꞌamoꞌa efalote higeno mukiꞌa veaꞌnea alino kanale humategeꞌya mukiꞌa veaꞌmoꞌya ageteꞌya augafale avate hugahe hae.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Yisasiꞌa agesaga huno agaiꞌene toꞌkaeꞌya nemaiya anagaꞌamogamina neꞌamakeno mage huno hie “Mukiꞌa yatamima omalenaya veaꞌnemogatama Anumaya Kotiꞌa tamakaila kava yagai nelamatea yafe musena hiho.
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Tamakaila menia tamakaꞌma nelea veaꞌmogatama haenagaꞌa nesageno tamamu hisiafe musena hiho. Menia tamakaya avi neꞌataya veaꞌnemogatama haenagaꞌa kigi hisayafe musena hiho.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Ikapinagati emainoa kanoa vayaꞌmo natenea nafaꞌnemonima nakave nemalayafe veaꞌnemoꞌya amaipa kafa helamateꞌya ‘Aluꞌale maiho.’ hulamateꞌya kamuge vailamateꞌya ‘Otahaiya kagi hane.’ huꞌya hisagetamahena tamakaya ani kanafina afaꞌa muse hutama maiho.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Aniꞌama hulamatenaya veaꞌneꞌmogamina amakinagomoꞌya nayona Anumaya Koti amaune vayaꞌmogamina aniꞌa huꞌya humatenayane. Aniꞌama hisaya kanafina haenagaꞌa ikapinaga umainetama anonaꞌa kasagoꞌya ya alisayafe tamaipa kanale hutama muse hiho.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Avoꞌnio mukiꞌa yatamima hanea veaꞌneꞌmogatama tamakaya kaꞌye ho. Tamaipa kanale hisia yana hai ali mainae.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Avoꞌnio tamakaya menia mukiꞌa yama nelamamuꞌma nehaya veaꞌmogatama tamakaya kaꞌye ho. Haenagaꞌa tusiꞌa lamakategahie. Avoꞌnio menia kigima hutama nemaiya veaꞌnemogatama kaꞌye ho. Haenagaꞌa tamahau nelagitama avia ategahae.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Avoꞌnio veaꞌmoꞌya ‘Ala vaya mainae.’ huꞌya tamaki alisaga nehisaya anagala kaꞌye ho. Aniꞌama humainaya veaꞌnemogamina amakinagomoꞌya nayona aniꞌa huꞌya havigeꞌage amaune vayamogami amaki alisaga humainayane.”
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Nagai kema havisaya veaꞌmogatama ‘Kame veaꞌnetamimofena tamahau tamayamopafi tamahaino. Amaipa kafama henelamataya veaꞌnemogamina kanale kava humateho.’
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 ‘Anumaya Kotiꞌa ali haviya hugatesie.’ huꞌya nehaya veaꞌmogamife ‘Kanale ya amamio.’ huka Anumayamotega ke huka havigo. Hu haviya hunegatesaya veaꞌnemogamifena ‘Amaya huo.’ huka Anumayamotega havigo.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Nago kanomoꞌma kagalamesaleꞌma kaikolisigekahena ‘Nago kaiyaga nagalamesaleꞌene naikolio.’ hisanageno kaikolisie. Nago kanomoꞌma ala yasi siotakama musufama alisigekahena nago siotakaꞌa afaꞌa kaufila ohuo.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Nago kanomoꞌma ‘Nago yakahema namio.’ hisigekahena afaꞌa hagaꞌyu huka amio. Kagai yama alimainesia kanomofena ‘Eteka namio.’ huka tokiya kea hu oꞌato.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Veaꞌneyagahe ‘Ma kava hulatesae.’ hutama hisaya kavala ani kavakeꞌya alu veaꞌnea humateho.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Veaꞌmoꞌya hamau amayamopafi tamakaifena nehamainagetamahena tamakaya aniꞌa hutama amakaifena tamahaisia yana afa yanagi anonaꞌa oꞌaligahae. Kefo yama nehaya veaꞌnemoꞌya aniꞌa huꞌya amahau amayamopafima amahaiya veafena nehamaiye.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Kanale kavaꞌma hulamataya veaꞌnemogamina aniꞌa hutama kanale ya humatesayana ani yana afa yanagitama anonaꞌa oꞌaligahae. Kefo yama nehaya veaꞌnemoꞌya aniꞌa kavala nehae.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 ‘Eteno namigahie.’ hutama hutetama amisaya veala yoka amisayana afa yanagitama anonaꞌa oꞌaligahae. Kefo yama nehaya veaꞌmoꞌya nagoke augafa ya alisayafe kefo yama nehaya veaꞌneꞌamimona yoka neꞌamamiye.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Anumaya Kotiꞌa kefo veaꞌnemoꞌyaene agaifena musema nohaya veaꞌnemogamifeꞌene kayone huneꞌamatea yafe tamakaya ani kava hutama kame veaꞌnetamihena tamahau tamayamopafi nelamahaisigetama kanale kavakeꞌya humateho. ‘Anonaꞌa nago yana oꞌaligahune.’ hutama hamaisia yana amamiho. Naꞌama hisayana haenagaꞌa Anumaya Kotiꞌa kasagoꞌya anonaꞌa tamamisigetama ala Anumaya Koti kana hutama nafaꞌneyagaꞌa maigahae.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Nelamafaꞌma hauma huneꞌamatea kavala aniꞌa hutama tamahauna humateho.”
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Nelamafufena ‘Naꞌa maꞌa hana kano mainane.’ hu oꞌateho. Aniꞌama ohisagenoꞌa Anumaya Kotiꞌa tamakaifena ‘Havi kava haya veaꞌne mainae.’ huno hu otamategahie. Nelamafugamina kaiyekema hu oꞌamatesayana Anumaya Kotiꞌa tamakaila kaiyekea hu otamategahie. Haviya hulamatenesia kanomona aigeꞌatetama kefo yamaꞌa ataleteho. Aniꞌa hisagenoꞌa Anumaya Kotiꞌa kefo yatamia aigetamateno atalelamategahie.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Nelamafugamima amamisaya kavala Anumaya Kotiꞌa aniꞌa huno lamamigahie. Tamakaila kutamifina aye talako huno havatesia kava huno ku ailamategahie. Ma mopaleꞌma nelamafugamima humatesaya kavala Anumaya Kotiꞌa tamakaila ani kava hulamategahie.” huno humaine.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Nago avame kea mage huno hie “Nagoꞌma aulaga asu humainesia kanomoꞌa nago aulaga asu humainesia nefaluna avaleno kanale vaiyesaꞌafi? Aꞌao avalenoꞌma vaiyesiana tolemogania komufi asaga hulavigaꞌe.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Nago sugulufi mainesia nafaꞌnemoꞌa huveli kanoꞌamona oꞌagaseneanagino mukiꞌa huvenelia yamaꞌa havilama hulineno huvelimainea kano kana huno maigahie.”
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Tagaya tagaiti taguꞌafima hanea yana ageteta alu veaꞌnehena “Havi veaꞌne mainae.” huta hisuna yafe Yisasiꞌa mage huno hie “Naꞌa higeka negafu aulagafina osiꞌa havi yana hanegeka neꞌagananagi kagaikaꞌa kaulagafina nagola muki yosalapagefa hanegeka ‘Omale.’ huka nehane?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Naꞌa higeka negafufena ‘Kaulagafitila havi yana alitalegahue.’ huka hananagi kagaika kaulagafina nagola muki yosalapagefa hanegeka ‘Omalene.’ huka nehane? Kaguꞌafinaga hanea yana agelama ohuneka kavayaleti havige huka vagala kano maineka kagaikaꞌa kaulagafitila muki yosalapagefa alitaleteka negafu aulagafina kanale neꞌageka osiꞌa havi yana alitalegane.” huno hie.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Kanale yosamoꞌa havi yosalaga noꞌayegi havi yosamoꞌa kanale yosalaga noꞌaye.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Noꞌayegi veaꞌmoꞌya yosalaga ageteꞌya kanale yosalaga hanesigeꞌyahena ‘Kanale yosa hane.’ huꞌya hugahae. Avetaꞌnafa yosaletila kaimona hataga ohugahae. Avetaꞌnafa nofitetila fulutu alaga avayu huꞌya notagiye.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Fatago huꞌya mainaya veaꞌmoꞌya kanale amaku amakesa havilineꞌya kanale kavala nehayanagi kefo ya nehaya veaꞌmoꞌya havi amaku amakesa havilineꞌya havi kavakeꞌya nehae. Veaꞌmoꞌya amaku amakesafinaga havateteno aivalilavimainea kea amavayafiti hu falote nehae.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Nagaifena afa kava nehune hutama ‘Anumayatimogae, Anumayatimogae.’ hutama nehayanagi tamahapauva kea ali hipoꞌya nohae.
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Nagoꞌa veaꞌmoꞌya nagaite neꞌeꞌya nagai ke havige havige huꞌya ali hipoꞌya nehaya veaꞌmogamina maꞌa augafa veaꞌne mainae huꞌna tamaveligahue.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Nago kanomoꞌa noma kigahena ayaꞌaya komu kafiteno yafana anifinaga maleteno u posia ani komufinaga yafa agotofule maleteno aye talako huno nona kimalegeno timoꞌa tusiꞌa li hogino ani note eanagi tokiyaꞌage no kimaleneafe anima hogino ea timoꞌa alino lagape aioꞌatalene.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Ali lagape aioꞌatalenegi nagoꞌa veaꞌmoꞌya nagai ke haviteꞌya ali hipoꞌya nohaya veaꞌmoꞌya maꞌa veaꞌne mainae. Nago kanomoꞌa noma kiana amega komu kafiteno fulu fulu posi ayeno nona kimalenegeno timoꞌa hogino ani note eana aupaꞌa ani nomaꞌa ali lagape aino mopafi atalegeno tusiya huno haviya hulavimaine.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.