Lucas 12
hch (HCH) vs NVI
1 Merikɨtsɨ 'ana teɨteri waɨkawa miriyari meyupaɨmetɨ meyukuxeɨrieku yuketatsie me'a'uwekaku. Kanitsutɨani mɨpaɨ tiwakuxaxatɨwatɨ yuhetsɨa miemete teyɨ'ɨkitɨwamete: «Xekeneyukweriwayurieka matsi paritseutsixi wahetsɨa mieme tiyukuxanariyame hepaɨtsita, wa'itarika yuri hepaɨ memɨte'ikuxata hepaɨtsita.
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Karikɨ naitɨ tita mɨti'awietsie katinahekɨarimɨkɨ, meta naitɨ tita 'awie mɨtimieme katinitamariwamɨkɨ.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 'Ayumieme mɨpaɨ nepaine, naime tita xemɨtekuxata yɨwikɨta, hekɨaripa kani'enieriemɨkɨ, meta tita kiita yu'inɨkai xemɨtekuxata, kii heima paitɨ kanitahekɨatsiemɨkɨ hiwarikɨ.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 »Mɨpaɨ nepɨtixekɨhɨawe xeme, nehamikuma, xepɨkawamakarɨka mɨkɨ memɨyɨwawe tawaiyari memɨmieni xeikɨa, peru 'arike tawarita mepɨkayɨwawe yɨkɨ memɨte'uyurieni.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Nepɨtixetaxatɨani kemɨ'ane matsi xemɨmakarɨka: xekenemakarɨka kemɨ'ane, ramieme, heitserie mexeiya tai yamɨtita'atsie mɨreukahɨani. Huu, mɨpaɨ nepɨtixekɨhɨawe, mɨkɨ xekenemakarɨka.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 Wikixi yu'auxɨwitɨ huta tsenitawuyari mepɨte'aye'axe, peru nixewitɨ mɨkɨ pɨkatɨmaiyarie Kakaɨyari hɨxie.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Mɨpaɨta yaxeikɨa xeme: xekɨpate xemu'utsie mieme naitɨ pɨti'inɨatsie. Xepɨkaheumamaka, yumɨiretɨ wikixi kememɨte'aye'atɨka, xeme matsi waɨkawa xepɨte'aye'atɨka.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 »Mɨpaɨ nepɨtixekɨhɨawe, kemɨ'ane mɨyuhekɨata teɨteri wahɨxie kename nehetsɨa mieme, neta Yuri Tewi kenemɨtitewa nekaninehekɨatamɨkɨ kename hetsiena netiwiya Kakaɨyari hetsɨa miemete niuki tuayamete wahɨxie.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Peru kemɨ'ane muyuku'imawa teɨteri wahɨxie kename nehetsɨa kamieme 'utaitɨ, mɨkɨta pɨkamatiwani Kakaɨyari niuki tuayametemama wahɨxie.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Yunaitɨ memɨniukixie Yuri Tewi hepaɨtsita, mekaniyɨwaweni memɨteheuyehɨwiyarienikɨ, perutsɨ kemɨ'ane 'axamɨtayɨni 'Iyari Mɨtiyupata hepaɨtsita, mɨkɨ pɨkayɨweni mɨreuyehɨwiyarienikɨ.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 »Kepauka xemanuhapanieni tukiteta, kuwexinaruritsixi meta 'itsɨkate wahɨxie, xepɨkayu'iyaritɨaka kexemutiyuaneni yuhetsiemieme meta kehapaɨ xemutiyuaneni,
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 karikɨ 'ana 'Iyari Mɨtiyupata pɨtixeta'ɨkitɨani kexemutiyuaneni».
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Hikɨ teɨteri watsata 'uwetɨ xewitɨ mɨpaɨ katinitahɨawe:
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Ketsutsi mɨpaɨ katinitahɨawe:
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Hikɨ mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Hikɨ 'ɨxatsi hepaɨtsita tikuxatatɨ katiniwaruti'ɨkitɨatɨyani mɨpaɨ 'utaitɨ:
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Hikɨ mɨpaɨ katiniyɨkɨhɨawekaitɨni yu'iyaritsie: “¿Ketsɨ netiyurieni? Nepɨkaheixeiya hakewa nemeiti'uta netɨriku”.
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Hikɨ mɨpaɨ kaniutayɨni: “Tsipara 'ipaɨ nepɨtiyurieni: Nepika'una nekaxetunite, 'epapame matsi nepɨtiwewieni, mana nepiti'uta netɨriku meta hipame nepiinitɨarika.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 'Anari ne'iyaritsie mɨpaɨ nepɨtinekɨhɨaweni: Ne'iyari 'aku, waɨkawa piinite pekatiniuti'uta mɨixa wiyaritsie mieme. Kene'uxipieka ketinekwaka ketine'ieka pe'atemawietɨ”.
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Perutsɨ Kakaɨyari mɨpaɨ katinitahɨawe: “Kari 'atsipepɨkatimate. Hikɨ tɨkarikɨ 'a'iyari pepɨtawawiyarieni. ¿Tita pemɨtiuti'utaxɨ, kemɨ'ane piiniteya pɨrayani 'ana?”
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 »Mɨpaɨ katinikɨyɨneni kemɨ'ane yuhetsiemieme waɨkawa mɨtiyuti'utsiri hetsie, peru pɨkaxiku Kakaɨyari hetsiemieme».
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Hikɨ mɨpaɨ katiniwarutahɨawe yuhetsɨa miemete teyɨ'ɨkitɨwamete:
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Tukari matsi waɨkawa pɨraye'axe keyuri 'ikwai, meta xewaiyari keyuri 'ixuriki.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Xekeneyɨ'ɨwiya kwatsari wahetsie: mepɨka'uka'etsa mepɨka'uka'itsana, kaxetuni 'iki mepɨkahexeiya, mɨyatɨtɨ Kakaɨyari katiniwamikwani. Wikixi kememɨte'aye'axe, xeme kwini mieme matsi xekate'aye'axe.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 ¿Kemɨ'ane xeme waɨkawa yu'iyaritɨatɨ pɨyɨwe 'e'utewitɨ mayuyeitɨani xɨka 'etsi'utewini?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Merikɨ 'etsiwa xeikɨa xɨka xekayɨwaweni, ¿titayari xeteyu'iyaritɨa naimekɨ?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 »Tuturi xekena'eriwani, kemɨkatiwita kemɨkatitsa'a, peru 'ipaɨ nepɨtixekɨhɨawe, Tsarumuni kwini mieme witsikemɨ'anekai, witsipɨkaranakatɨkɨkai wahepaɨ nixeime hepaɨ 'ikɨ tuturi.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Merikɨ xɨka Kakaɨyari mɨpaɨ tikemaritɨaka 'ɨxa 'ɨtsita mieme hikɨ muxuawe 'uxa'a huxunuta meukaxɨriyani, matsi yemekɨ katixekemaritɨaka xeme. Kari 'etsiwa xeikɨa yuri xepɨte'erie.
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 'Ayumieme xeme xepɨkayu'iyaritɨaka yu'ikwaikɨ meta tita xemɨte'ienikɨ, xeketeneuhayewa xe'iyarixietɨ.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Teɨteri naitsarie kwiepa miemete mɨpaɨ ti'aneneme naime mepɨtekuwautɨwe, xeme xe'ukiyari matsi mɨpaɨ pɨtimate xemeiyehɨwakɨ 'ikɨ.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Xemetsɨ xekeneyuwaɨriyani Kakaɨyari tixe'aitɨwame mɨhɨkɨtɨnikɨ, mɨpaɨ xeteyurietɨ, mɨkɨ naime xepɨtemikienita.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 »Nemuxatsima, tsepa xemɨkayumɨire, xepɨkaheumamaka, xe'ukiyari kaniyuwaɨriyani mɨtixepitɨanikɨ tita mɨrexeiya ti'aitametɨtɨ.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Xeketenetuaka yupiinite, xeteyuparewietɨ xeketeneyumikwani. Xekenanuhuri tumini maname mɨkaye'iriwe, taheima xekeneuti'uta tita mɨkatixɨwe, hakewa tinawayame 'ahurawa mɨkaheyeika hakewa kwitsi mɨkaretikwitamawa.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Hakewa xemɨteheti'uta yupiinite mɨraye'atɨka, manata miemekɨ xe'iyari yakani'anemɨkɨ.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 »Xekeneyuha'aritɨaka xe'ayɨhɨatɨkaitɨ xekɨxeme takaku.
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 Xemeta teɨteri wahepaɨ xekeneyɨaka yukutsiyari memɨkwewie, 'atsimekatemaitɨ kepauka neɨkiya 'ixɨararipa mayeyani, mekanikwewieka kwitɨwa memɨteheuyepienikɨ nuayu 'itupari heyuitɨayu.
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 'Aixɨa mekani'itɨariekakuni mɨkɨ te'uximayatamete xɨka wakutsiyari nuame waretaxeiya me'ayeneniereme. Yurikɨ nepɨtixekɨhɨawe, panayɨhɨani, mexatsie pɨwarutiyatsa, mana 'uyeikatɨ pɨtiwamini.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Tsepa tɨkari hixɨapa tsepa yuimuana munua, mɨya meteyuriekaku xɨka waretaxeiya, 'aixɨa mekani'itɨariekakuni mɨkɨ.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Peru 'ipaɨ xeketenemaika, xɨka kiekame yatimaikake kemɨ'ane hurayaritsie munuani tinawayame, pɨta'ikwewanikeyu mɨka'ipitɨanikɨ kiita meutahani.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Mɨpaɨta xeme kaneuyeweka xemɨyuha'aritɨaka, karikɨ kepauka Yuri Tewi kanuaximeme xemɨ'erieka 'ana kaninuamɨkɨ».
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Hikɨ Pekuru mɨpaɨ kaniutayɨni:
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Ti'aitame mɨpaɨ katinita'eiya:
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 'Aixɨa ke'itɨarieka mɨkɨ ti'uximayatame xɨka kutsiyarieya nuame 'itaxeiya yatiyurieneme kemɨtiuta'aitɨarie.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Yurikɨ mɨpaɨ nepɨxerahɨawe, pɨtihɨritɨani yupiinite tinaime.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Peru mexɨka mɨkɨ ti'uximayatame mɨpaɨ tiuyɨhɨawe: “Nekutsiyari 'epɨreutere kwitɨwa pɨkanuani”, hikɨ xɨka warutiwatɨyani te'uximayatamete 'ukitsi meta 'ukari, meta xɨka tikwaneni meta 'ieneni meta taweneni.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 Mɨkɨ ti'uximayatame kutsiyarieya kaninuamɨkɨ kepauka mɨka'ikwewietsie, meta kemɨ'ane hurayaritsie yemekɨ mɨka'ikwewietsie. Hikɨ waɨkawa pi'uximatɨani meta yuri memɨkate'erie wahepaɨ katinipitɨamɨkɨ.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 »Mɨkɨ ti'uximayatame yamɨtimaikai kemɨtinakekai kutsiyarieya, peru mɨkayukuha'aritɨa 'atsimɨkatiuyuri kemɨtinakekai, mɨkɨ kwini mieme kanikuweiyaxɨamɨkɨ.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Kemɨ'ane pɨta 'atsikatimaitɨ yamɨtiuyuri para mɨkuweiyaxɨanikɨ, 'etsiwa xeikɨa pɨkuweiyaxɨani. Kemɨ'ane waɨkawa mɨtiumikie, mɨkɨ waɨka pɨtitawawiyarieni, kemɨ'ane waɨkawa mɨhɨritɨarie, waɨkawa matsi pɨtitawawiyarieni.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 »Ne nekaninuani tai nemeukahɨanikɨ kwiepa, yanepɨra'eriwakaku 'ari xɨka takake.
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Peuyewetse nema'iwarienikɨ nemɨmierienikɨ, tewi kemɨranukanamiepaɨ hakɨ kepauka muka'ɨyarie, haweri mieme nepɨtiuka'eniwa mexi ka'aye'awe.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 ¿Xeme mɨpaɨ xeteku'eriwa kename nenua newapitɨanike kwiepa memɨtama 'aixɨa memɨteyuxeiyanikɨ? Hawaikɨ, hixɨata nemɨwatsanakɨ pɨta nepunua.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Hikɨ 'uxa'atɨni yu'auxɨwitɨ xeikiyarita miemete hixɨata mepɨyutsanani yuhaikatɨ yuhutame mewaraye'unietɨ, yuhutatɨ yuhaikame mewaraye'unietɨ.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Mepɨkayuxewini nuariekame yuniwe paye'unieka meta nu'aya yupaapa paye'unieka, niwekame yuniwe 'uka paye'unieka meta 'uka yumaama paye'unieka, niwekame yumu'e paye'unieka meta wikiekame yumu'e paye'unieka».
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Hikɨ mɨpaɨ katiniwarutahɨawe teɨteri:
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Meta kepauka 'eka tatsutɨa hepatsie mieme mu'eka, mɨpaɨ xeputiyuane: pukɨxɨre, mɨpaɨta pɨtikɨyɨne.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Xemɨte'itawamete. Xepi'inɨatawawe kwie kemɨtiyuxexeiya muyuawi meta. ¿Titayari xekate'i'inɨatawawe 'ikɨ tukaritsie mieme?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 »¿Titayarita yɨkɨmana xekateheitimaiwawe tita mɨtiheitserie?
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Kepauka 'itsɨkame hetsɨa pemanuhanieni, huyeta xe'uhutɨ keneunɨtɨa 'axanetame matsixɨnakɨ, kapa 'itsɨkame hɨxie matsihe'atɨanikɨ, 'itsɨkame kapa matsiyetuanikɨ tupiri hetsɨa, tupiri kapa matsi'anutahɨani katsariyanata.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Mɨpaɨ nepɨmatikɨhɨawe, muwa pepɨkawayeyani kepaukake naimekɨ pemɨti'atuani».
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.