Lucas 12

hch (HCH) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Merikɨtsɨ 'ana teɨteri waɨkawa miriyari meyupaɨmetɨ meyukuxeɨrieku yuketatsie me'a'uwekaku. Kanitsutɨani mɨpaɨ tiwakuxaxatɨwatɨ yuhetsɨa miemete teyɨ'ɨkitɨwamete: «Xekeneyukweriwayurieka matsi paritseutsixi wahetsɨa mieme tiyukuxanariyame hepaɨtsita, wa'itarika yuri hepaɨ memɨte'ikuxata hepaɨtsita.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Karikɨ naitɨ tita mɨti'awietsie katinahekɨarimɨkɨ, meta naitɨ tita 'awie mɨtimieme katinitamariwamɨkɨ.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 'Ayumieme mɨpaɨ nepaine, naime tita xemɨtekuxata yɨwikɨta, hekɨaripa kani'enieriemɨkɨ, meta tita kiita yu'inɨkai xemɨtekuxata, kii heima paitɨ kanitahekɨatsiemɨkɨ hiwarikɨ.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 »Mɨpaɨ nepɨtixekɨhɨawe xeme, nehamikuma, xepɨkawamakarɨka mɨkɨ memɨyɨwawe tawaiyari memɨmieni xeikɨa, peru 'arike tawarita mepɨkayɨwawe yɨkɨ memɨte'uyurieni.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Nepɨtixetaxatɨani kemɨ'ane matsi xemɨmakarɨka: xekenemakarɨka kemɨ'ane, ramieme, heitserie mexeiya tai yamɨtita'atsie mɨreukahɨani. Huu, mɨpaɨ nepɨtixekɨhɨawe, mɨkɨ xekenemakarɨka.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Wikixi yu'auxɨwitɨ huta tsenitawuyari mepɨte'aye'axe, peru nixewitɨ mɨkɨ pɨkatɨmaiyarie Kakaɨyari hɨxie.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Mɨpaɨta yaxeikɨa xeme: xekɨpate xemu'utsie mieme naitɨ pɨti'inɨatsie. Xepɨkaheumamaka, yumɨiretɨ wikixi kememɨte'aye'atɨka, xeme matsi waɨkawa xepɨte'aye'atɨka.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 »Mɨpaɨ nepɨtixekɨhɨawe, kemɨ'ane mɨyuhekɨata teɨteri wahɨxie kename nehetsɨa mieme, neta Yuri Tewi kenemɨtitewa nekaninehekɨatamɨkɨ kename hetsiena netiwiya Kakaɨyari hetsɨa miemete niuki tuayamete wahɨxie.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Peru kemɨ'ane muyuku'imawa teɨteri wahɨxie kename nehetsɨa kamieme 'utaitɨ, mɨkɨta pɨkamatiwani Kakaɨyari niuki tuayametemama wahɨxie.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Yunaitɨ memɨniukixie Yuri Tewi hepaɨtsita, mekaniyɨwaweni memɨteheuyehɨwiyarienikɨ, perutsɨ kemɨ'ane 'axamɨtayɨni 'Iyari Mɨtiyupata hepaɨtsita, mɨkɨ pɨkayɨweni mɨreuyehɨwiyarienikɨ.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 »Kepauka xemanuhapanieni tukiteta, kuwexinaruritsixi meta 'itsɨkate wahɨxie, xepɨkayu'iyaritɨaka kexemutiyuaneni yuhetsiemieme meta kehapaɨ xemutiyuaneni,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 karikɨ 'ana 'Iyari Mɨtiyupata pɨtixeta'ɨkitɨani kexemutiyuaneni».
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Hikɨ teɨteri watsata 'uwetɨ xewitɨ mɨpaɨ katinitahɨawe:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ketsutsi mɨpaɨ katinitahɨawe:
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Hikɨ mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Hikɨ 'ɨxatsi hepaɨtsita tikuxatatɨ katiniwaruti'ɨkitɨatɨyani mɨpaɨ 'utaitɨ:
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Hikɨ mɨpaɨ katiniyɨkɨhɨawekaitɨni yu'iyaritsie: “¿Ketsɨ netiyurieni? Nepɨkaheixeiya hakewa nemeiti'uta netɨriku”.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Hikɨ mɨpaɨ kaniutayɨni: “Tsipara 'ipaɨ nepɨtiyurieni: Nepika'una nekaxetunite, 'epapame matsi nepɨtiwewieni, mana nepiti'uta netɨriku meta hipame nepiinitɨarika.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 'Anari ne'iyaritsie mɨpaɨ nepɨtinekɨhɨaweni: Ne'iyari 'aku, waɨkawa piinite pekatiniuti'uta mɨixa wiyaritsie mieme. Kene'uxipieka ketinekwaka ketine'ieka pe'atemawietɨ”.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Perutsɨ Kakaɨyari mɨpaɨ katinitahɨawe: “Kari 'atsipepɨkatimate. Hikɨ tɨkarikɨ 'a'iyari pepɨtawawiyarieni. ¿Tita pemɨtiuti'utaxɨ, kemɨ'ane piiniteya pɨrayani 'ana?”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 »Mɨpaɨ katinikɨyɨneni kemɨ'ane yuhetsiemieme waɨkawa mɨtiyuti'utsiri hetsie, peru pɨkaxiku Kakaɨyari hetsiemieme».
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Hikɨ mɨpaɨ katiniwarutahɨawe yuhetsɨa miemete teyɨ'ɨkitɨwamete:
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Tukari matsi waɨkawa pɨraye'axe keyuri 'ikwai, meta xewaiyari keyuri 'ixuriki.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Xekeneyɨ'ɨwiya kwatsari wahetsie: mepɨka'uka'etsa mepɨka'uka'itsana, kaxetuni 'iki mepɨkahexeiya, mɨyatɨtɨ Kakaɨyari katiniwamikwani. Wikixi kememɨte'aye'axe, xeme kwini mieme matsi xekate'aye'axe.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 ¿Kemɨ'ane xeme waɨkawa yu'iyaritɨatɨ pɨyɨwe 'e'utewitɨ mayuyeitɨani xɨka 'etsi'utewini?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Merikɨ 'etsiwa xeikɨa xɨka xekayɨwaweni, ¿titayari xeteyu'iyaritɨa naimekɨ?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 »Tuturi xekena'eriwani, kemɨkatiwita kemɨkatitsa'a, peru 'ipaɨ nepɨtixekɨhɨawe, Tsarumuni kwini mieme witsikemɨ'anekai, witsipɨkaranakatɨkɨkai wahepaɨ nixeime hepaɨ 'ikɨ tuturi.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Merikɨ xɨka Kakaɨyari mɨpaɨ tikemaritɨaka 'ɨxa 'ɨtsita mieme hikɨ muxuawe 'uxa'a huxunuta meukaxɨriyani, matsi yemekɨ katixekemaritɨaka xeme. Kari 'etsiwa xeikɨa yuri xepɨte'erie.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 'Ayumieme xeme xepɨkayu'iyaritɨaka yu'ikwaikɨ meta tita xemɨte'ienikɨ, xeketeneuhayewa xe'iyarixietɨ.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Teɨteri naitsarie kwiepa miemete mɨpaɨ ti'aneneme naime mepɨtekuwautɨwe, xeme xe'ukiyari matsi mɨpaɨ pɨtimate xemeiyehɨwakɨ 'ikɨ.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Xemetsɨ xekeneyuwaɨriyani Kakaɨyari tixe'aitɨwame mɨhɨkɨtɨnikɨ, mɨpaɨ xeteyurietɨ, mɨkɨ naime xepɨtemikienita.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 »Nemuxatsima, tsepa xemɨkayumɨire, xepɨkaheumamaka, xe'ukiyari kaniyuwaɨriyani mɨtixepitɨanikɨ tita mɨrexeiya ti'aitametɨtɨ.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Xeketenetuaka yupiinite, xeteyuparewietɨ xeketeneyumikwani. Xekenanuhuri tumini maname mɨkaye'iriwe, taheima xekeneuti'uta tita mɨkatixɨwe, hakewa tinawayame 'ahurawa mɨkaheyeika hakewa kwitsi mɨkaretikwitamawa.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Hakewa xemɨteheti'uta yupiinite mɨraye'atɨka, manata miemekɨ xe'iyari yakani'anemɨkɨ.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 »Xekeneyuha'aritɨaka xe'ayɨhɨatɨkaitɨ xekɨxeme takaku.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Xemeta teɨteri wahepaɨ xekeneyɨaka yukutsiyari memɨkwewie, 'atsimekatemaitɨ kepauka neɨkiya 'ixɨararipa mayeyani, mekanikwewieka kwitɨwa memɨteheuyepienikɨ nuayu 'itupari heyuitɨayu.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 'Aixɨa mekani'itɨariekakuni mɨkɨ te'uximayatamete xɨka wakutsiyari nuame waretaxeiya me'ayeneniereme. Yurikɨ nepɨtixekɨhɨawe, panayɨhɨani, mexatsie pɨwarutiyatsa, mana 'uyeikatɨ pɨtiwamini.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Tsepa tɨkari hixɨapa tsepa yuimuana munua, mɨya meteyuriekaku xɨka waretaxeiya, 'aixɨa mekani'itɨariekakuni mɨkɨ.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Peru 'ipaɨ xeketenemaika, xɨka kiekame yatimaikake kemɨ'ane hurayaritsie munuani tinawayame, pɨta'ikwewanikeyu mɨka'ipitɨanikɨ kiita meutahani.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Mɨpaɨta xeme kaneuyeweka xemɨyuha'aritɨaka, karikɨ kepauka Yuri Tewi kanuaximeme xemɨ'erieka 'ana kaninuamɨkɨ».
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Hikɨ Pekuru mɨpaɨ kaniutayɨni:
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ti'aitame mɨpaɨ katinita'eiya:
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 'Aixɨa ke'itɨarieka mɨkɨ ti'uximayatame xɨka kutsiyarieya nuame 'itaxeiya yatiyurieneme kemɨtiuta'aitɨarie.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Yurikɨ mɨpaɨ nepɨxerahɨawe, pɨtihɨritɨani yupiinite tinaime.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Peru mexɨka mɨkɨ ti'uximayatame mɨpaɨ tiuyɨhɨawe: “Nekutsiyari 'epɨreutere kwitɨwa pɨkanuani”, hikɨ xɨka warutiwatɨyani te'uximayatamete 'ukitsi meta 'ukari, meta xɨka tikwaneni meta 'ieneni meta taweneni.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Mɨkɨ ti'uximayatame kutsiyarieya kaninuamɨkɨ kepauka mɨka'ikwewietsie, meta kemɨ'ane hurayaritsie yemekɨ mɨka'ikwewietsie. Hikɨ waɨkawa pi'uximatɨani meta yuri memɨkate'erie wahepaɨ katinipitɨamɨkɨ.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 »Mɨkɨ ti'uximayatame yamɨtimaikai kemɨtinakekai kutsiyarieya, peru mɨkayukuha'aritɨa 'atsimɨkatiuyuri kemɨtinakekai, mɨkɨ kwini mieme kanikuweiyaxɨamɨkɨ.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Kemɨ'ane pɨta 'atsikatimaitɨ yamɨtiuyuri para mɨkuweiyaxɨanikɨ, 'etsiwa xeikɨa pɨkuweiyaxɨani. Kemɨ'ane waɨkawa mɨtiumikie, mɨkɨ waɨka pɨtitawawiyarieni, kemɨ'ane waɨkawa mɨhɨritɨarie, waɨkawa matsi pɨtitawawiyarieni.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 »Ne nekaninuani tai nemeukahɨanikɨ kwiepa, yanepɨra'eriwakaku 'ari xɨka takake.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Peuyewetse nema'iwarienikɨ nemɨmierienikɨ, tewi kemɨranukanamiepaɨ hakɨ kepauka muka'ɨyarie, haweri mieme nepɨtiuka'eniwa mexi ka'aye'awe.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ¿Xeme mɨpaɨ xeteku'eriwa kename nenua newapitɨanike kwiepa memɨtama 'aixɨa memɨteyuxeiyanikɨ? Hawaikɨ, hixɨata nemɨwatsanakɨ pɨta nepunua.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Hikɨ 'uxa'atɨni yu'auxɨwitɨ xeikiyarita miemete hixɨata mepɨyutsanani yuhaikatɨ yuhutame mewaraye'unietɨ, yuhutatɨ yuhaikame mewaraye'unietɨ.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Mepɨkayuxewini nuariekame yuniwe paye'unieka meta nu'aya yupaapa paye'unieka, niwekame yuniwe 'uka paye'unieka meta 'uka yumaama paye'unieka, niwekame yumu'e paye'unieka meta wikiekame yumu'e paye'unieka».
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Hikɨ mɨpaɨ katiniwarutahɨawe teɨteri:
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Meta kepauka 'eka tatsutɨa hepatsie mieme mu'eka, mɨpaɨ xeputiyuane: pukɨxɨre, mɨpaɨta pɨtikɨyɨne.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Xemɨte'itawamete. Xepi'inɨatawawe kwie kemɨtiyuxexeiya muyuawi meta. ¿Titayari xekate'i'inɨatawawe 'ikɨ tukaritsie mieme?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 »¿Titayarita yɨkɨmana xekateheitimaiwawe tita mɨtiheitserie?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Kepauka 'itsɨkame hetsɨa pemanuhanieni, huyeta xe'uhutɨ keneunɨtɨa 'axanetame matsixɨnakɨ, kapa 'itsɨkame hɨxie matsihe'atɨanikɨ, 'itsɨkame kapa matsiyetuanikɨ tupiri hetsɨa, tupiri kapa matsi'anutahɨani katsariyanata.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Mɨpaɨ nepɨmatikɨhɨawe, muwa pepɨkawayeyani kepaukake naimekɨ pemɨti'atuani».
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.