Gênesis 41
hch (HCH) vs NVT
1 Merikɨtsɨ huta wiyari 'anukayaku, Parahuni mɨpaɨ katiniuheinɨni: Niru hatuxameyari tetsita kaniuwekaitɨni.
1 Dois anos inteiros se passaram, e o faraó sonhou que estava em pé na margem do rio Nilo.
2 Yapauka hapa mekanatinexɨani, 'atahuta meyupaɨmetɨ wakaitsixi mewaiyatɨkaitɨ, mekatenikwatɨwekaitɨni makutsiɨraɨyetsie.
2 Em seu sonho, viu sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
3 Hikɨ wa'utɨmata mekanatinexɨani, wahepaɨ meyupaɨmetɨ, mewawakitɨ 'axameteyuxexeiyatɨ, mana mekaniti'uni memɨwaiyatɨka wa'aurie Niru hatetsitayaritsie.
3 Em seguida, viu outras sete vacas saírem do Nilo. Eram feias e magras e pararam junto das vacas gordas à beira do rio.
4 Wakaitsixi memɨwawaki mekaniwarutikwani memɨwaiyatɨka.
4 Então as vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas e saudáveis. Nessa parte do sonho, o faraó acordou.
5 Hutariekata kaneukuni. 'Ana tawarita pɨtiuheinɨ. Tɨriku xeikɨyeyaritsie 'uye'ukame puxei kɨkɨreme witsi'aneneme.
5 Depois, voltou a dormir e teve outro sonho. Dessa vez, viu sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
6 'Utɨmanata kanixeiya, hepaɨna paɨmeme wawakime 'eka mɨxɨkakɨ.
6 Em seguida, apareceram mais sete espigas, mas elas eram murchas e ressequidas pelo vento do leste.
7 'Atahuta tɨriku mɨwawaki kanitikwani tɨriku mɨkɨkɨre witsimɨ'anene.
7 Então as espigas miúdas engoliram as sete espigas cheias e bem formadas. O faraó acordou novamente e percebeu que era um sonho.
8 Nutuixietɨ yu'iyaritɨatɨ ximeri kananukukeni. Katiniwarutanɨ'airieni 'awie temaiwawemete 'ekipitutari. Katiniwarutaxatɨani kemɨtiuheinɨ, peru nixewitɨ pɨka'itahekɨatɨa heinɨtsikaya.
8 Na manhã seguinte, perturbado com os sonhos, o faraó chamou todos os magos e os sábios do Egito. Contou-lhes os sonhos, mas ninguém conseguiu interpretá-los.
9 Hikɨ tewi tekɨxi 'uitɨwamete mɨtiwa'aitɨa, mɨpaɨ Parahuni katiniutahɨawe: «Neuxei, nepaye'eri ke'axanemɨtiuyuri.
9 Por fim, o chefe dos copeiros se pronunciou. “Hoje eu me lembrei do meu erro”, disse ao faraó.
10 Kepauka Parahuni muyeha'a teyu'uximayatsiriwamete wahekɨ, kuyaxi mɨtiwa'aitɨa katananutaxɨrieni ne meta paa wewiwame.
10 “Algum tempo atrás, o senhor se irou com o chefe dos padeiros e comigo e mandou prender-nos no palácio do capitão da guarda.
11 Xeime tɨkaritsie taxexuitɨ tepɨte'uheinɨ, xexuitɨ peixeiyakai heinɨtsika kemɨti'ayumiemetɨkai.
11 Certa noite, o chefe dos padeiros e eu tivemos, cada um, um sonho, e cada sonho tinha o seu significado.
12 Hikɨ xewitɨ tahamatɨa payekatei, temaikɨtɨtɨ Hepɨrayu tewiyari kuyaxi mɨtiwa'aitɨa mɨparewiekai. Tepitaxatɨa ketemɨte'uheinɨ. Mɨkɨ pɨtatsi'utahekɨatɨa xexuime.
12 Estava conosco na prisão um rapaz hebreu que era escravo do capitão da guarda. Contamos a ele nossos sonhos, e ele explicou o que cada um significava.
13 Naitɨ yapɨraye'a mɨkɨ kemɨtatiutaxatɨa. Ne hutarieka nepuhɨritɨarie ne'uximayatsika, xewitɨta pumierie kɨyetsie».
13 E tudo aconteceu exatamente como ele havia previsto. Fui restaurado ao meu cargo de chefe dos copeiros, e o chefe dos padeiros foi enforcado em público.”
14 Hikɨ ti'aitame Kutse katiniutanɨ'airieni. 'Ana kwitɨ kaniwayexɨnarieni katsariyanata. Kwitɨ 'uyutikemaritɨaka, kaninuani Parahuni hɨxie.
14 Na mesma hora, o faraó mandou chamar José, e ele foi trazido depressa da prisão. Depois de barbear-se e trocar de roupa, apresentou-se ao faraó.
15 Ti'aitame mɨpaɨ katinitaxatɨani:
15 Disse o faraó a José: “Tive um sonho esta noite e ninguém aqui conseguiu me dizer o que ele significa. Soube, porém, que ao ouvir um sonho você é capaz de interpretá-lo”.
16 Hikɨ Kutse kanita'eiya:
16 José respondeu: “Essa capacidade não está em minhas mãos, mas Deus pode revelar o significado ao faraó e acalmá-lo”.
17 Hikɨ ti'aitame Parahuni Kutse mɨpaɨ katiniutaxatɨani:
17 Então o faraó contou o sonho a José: “Em meu sonho, eu estava em pé na margem do rio Nilo
18 Hikɨ yapauka hapa mekanatinexɨani, 'atahuta meyɨpaɨmetɨ wakaitsixi mewaiyatɨkaitɨ, witsime'anenetɨ 'ɨxapa mekatenikwatɨwekaitɨni.
18 e vi sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
19 Yapaukata wa'utɨma mekanatinexɨani wahepaɨ meyupaɨmetɨ, mewawakitɨ 'axameteyuxexeiyatɨ. Hatsuaku kenemɨkatiwaxeiyawekai mɨpaɨ me'aneneme 'Ekipitutsie.
19 Em seguida, vi saírem do rio sete vacas feias e magras que pareciam doentes. Nunca vi animais tão horríveis em toda a terra do Egito.
20 Kwitɨwata 'atahuta wakaitsixi memɨwawaki, mekaniwarutikwani memɨwaiyatɨka.
20 Essas vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas.
21 Tsepa memɨwarutikwakai, yaxeikɨa mepɨtewawakikai. 'Ana nepanutanierixɨ.
21 Contudo, não parecia que haviam acabado de comer as outras vacas, pois continuavam tão magras e feias quanto antes. Então, acordei.
22 »Hutariekata nepɨtiuheinɨ, 'atahutame nepuxei tɨriku mɨayeyari kɨkɨreme witsi'aneneme, pɨwawerekai xeikɨyeyaritsie tiwiyatɨ.
22 “Em meu sonho, também vi sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
23 'Utɨmanata nepixei, hepaɨna paɨmeme tɨriku wawakime 'eka mɨxɨkakɨ.
23 Em seguida, apareceram outras sete espigas, mas elas eram murchas, miúdas e ressequidas pelo vento do leste.
24 Tɨriku mɨwawaki 'aixɨa mɨ'anene kaniutikwani. 'Ikɨ naime nepɨwarutaxatɨa 'awie temaiwawemete peru nixewitɨ pɨkanetsi'utahekɨatɨa».
24 As espigas miúdas engoliram as sete espigas saudáveis. Contei os sonhos aos magos, mas ninguém foi capaz de dizer o que significam”.
25 Hikɨ Kutse kanitahekɨatɨani naime kemɨtiuheinɨkai Parahuni. Mɨpaɨ kaniutayɨni:
25 José respondeu: “Os dois sonhos do faraó significam a mesma coisa. Deus está dizendo ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
26 Mɨkɨ matsi 'atahuta wakaitsixi memɨwaiyatɨka, yaxeikɨa tɨriku mɨkɨkɨre, mɨkɨ 'atahuta wiyari pɨ'inɨariyari. Mɨkɨ puyuxewi heinɨtsika.
26 As sete vacas saudáveis e as sete espigas de trigo cheias representam sete anos de prosperidade.
27 Wakaitsixi 'atahuta memɨwawaki 'axamemɨ'anene, memɨwaiyatɨka wa'utɨa mematinexɨa, meta 'atahuta tɨriku 'etsimɨpepe mɨwawaki 'eka mɨxɨkakɨ, mɨkɨta pɨhɨkɨ 'atahuta wiyari. Mɨpaɨ paɨmexa haakaxa payani.
27 As sete vacas feias e magras e as sete espigas miúdas e ressequidas pelo vento do leste representam sete anos de fome.
28 »Kenemɨmarahɨawe Parahuni, yurikɨ Kakaɨyari kemɨmatihekɨatɨa, pɨtihekɨata kemɨtiyurieni.
28 “Acontecerá exatamente como eu descrevi, pois Deus revelou ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
29 'Anari kanaye'amɨkɨ, 'atahuta wiyari waɨkawa mɨtitixuawere 'Ekipitu kwieyaritsie.
29 Os próximos sete anos serão um período de grande prosperidade em toda a terra do Egito.
30 Hepaɨna paɨmetɨ mahu, haakaxa payani, 'anari pɨkatitixuawere, mepɨtehatɨmaiyani waɨkawa kememɨtehexeiyakai meripaitɨ mɨkɨ kwieyaritsie.
30 Depois, haverá sete anos de fome tão grande que toda essa prosperidade será esquecida no Egito, pois a fome destruirá a terra.
31 Yemekɨ waɨkawa haakaxa payani keyamɨkatiyɨwekai meripaitɨ.
31 A escassez de alimento será tão terrível que apagará até a lembrança dos anos de fartura.
32 'Ekɨ Parahuni hutame pemuheinɨ, Kakaɨyari puyumexɨitɨa kwitɨwa mɨpaɨ mɨtiyurienikɨ.
32 Quanto ao fato de terem sido dois sonhos parecidos, significa que esses acontecimentos foram decretados por Deus, e ele os fará ocorrer em breve.
33 »'Ayumieme, hikɨ Parahuni xeime keneutiwawa waɨkawa yɨweme, timaiweme, pemihɨritɨanikɨ 'Ekipitu kwieyari hepaɨtsita.
33 “Portanto, o faraó deve encontrar um homem inteligente e sábio e encarregá-lo de administrar o Egito.
34 'Ekɨ Parahuni mɨpaɨ ketineuyuri, keniwarutihɨawi nenieremete naitsarie 'Ekipitu, 'atahuta wiyari waɨkawa mɨtitixuawere 'itsanari 'auxɨwimexɨa tixeɨriekame, xeime xemɨti'utakɨ Parahuni hetsiemieme, naitsarie 'akwiepa.
34 O faraó também deve nomear supervisores sobre a terra, para que recolham um quinto de todas as colheitas durante os sete anos de fartura.
35 'Ekɨ Parahuni peti'aitakaku, mɨkɨ nenieremete meke'ikuxeɨrieni 'ikwai 'aixɨa mɨtixuaweretsie mieme, meke'iti'uta naitsarie kiekaritetsie, 'ikwai xemexeiyanikɨ mɨtiumawenitsie.
35 Encarregue-os de juntar todo o alimento produzido nos anos bons que virão e levá-lo para os armazéns do faraó. Mande-os estocar e guardar os cereais, para que haja mantimento nas cidades.
36 Mɨkɨ 'ikwai mɨti'utsieni 'Ekipitutsie mieme payani, 'atahuta wiyari mɨhaakaxatɨnitsie, mɨpaɨ teɨteri mɨkɨ kwieyaritsie haakakɨ mepɨkakwini».
36 Desse modo, quando os sete anos de fome vierem sobre a terra do Egito, haverá comida suficiente. Assim, a fome não destruirá a terra”.
37 Hikɨ Parahuni 'iyarieya 'aixɨa kaniuyɨni Kutse kemɨtitahekɨatɨa, yaxeikɨata 'iparewiwametemama.
37 O faraó e seus oficiais gostaram das sugestões de José.
38 Hikɨ Parahuni mɨpaɨ katiniwaruta'iwawiya memiparewiekai:
38 Por isso, o faraó perguntou aos oficiais: “Será que encontraremos alguém como este homem? Sem dúvida, há nele o espírito de Deus!”.
39 Hikɨ ti'aitame Kutse mɨpaɨ katiniutahɨawe:
39 Então o faraó disse a José: “Uma vez que Deus lhe revelou o significado dos sonhos, é evidente que não há ninguém tão inteligente ou sábio quanto você.
40 'Ekɨ nepɨmatsihɨritɨani nemɨra'aitatsie, neteɨterima yamepɨtekakɨne 'ekɨ petiwa'aitɨakaku. Ne xeikɨa matsi nemɨmariwe nepɨhɨkɨtɨni, nemɨti'aitamekɨ.
40 Ficará encarregado de minha corte, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Apenas eu, que ocupo o trono, terei uma posição superior à sua”.
41 Hikɨ Parahuni mɨpaɨ Kutse katiniutaxatɨani:
41 O faraó acrescentou: “Eu o coloco oficialmente no comando de toda a terra do Egito”.
42 'Ana kwitɨwa Parahuni yuhanira 'anutihɨnaka Kutse 'itɨwameyatsie kanekamanirieni, katiniuta'aita memenakatɨtɨanikɨ kamixa witsimɨ'ane meta huru kukayari mepetitɨtɨa kɨipitɨana.
42 Então o faraó tirou do dedo o seu anel com o selo real e o pôs no dedo de José. Mandou vesti-lo com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro em seu pescoço.
43 Hikɨ yuparewiwame kaxetayatsie kanenutiyeni, teparewiwamete me'utihiwakaku ya'ane mewapitɨakaku yunaitɨ mekaniukatunuma'uwekaitɨni hɨxiena. Kanihɨritɨani 'Ekipitu kwieyaritsie naime.
43 Também o fez andar na carruagem reservada para quem era o segundo no poder, e, por onde José passava, gritava-se a ordem: “Ajoelhem-se!”. Assim, o faraó colocou José no comando de todo o Egito
44 Hikɨ Parahuni mɨpaɨ katinitahɨawe:
44 e lhe disse: “Eu sou o faraó, mas ninguém levantará a mão ou o pé em toda a terra do Egito sem a sua permissão”.
45 Hikɨ kanipata kemɨtitewakai, Tsapenati-Paneha katiniterɨwa. 'Uka kaniwitɨtɨani 'Atsenati titewakame, Putipera niweya mawari wewiwame 'Uni kiekame. Mɨpaɨ katinanukakeni Kutse 'Ekipitu ti'aitatɨ.
45 O faraó deu a José um nome egípcio: Zafenate-Paneia. Também lhe deu uma mulher, que se chamava Azenate. Ela era filha de Potífera, sacerdote de Om. Assim, José recebeu autoridade sobre todo o Egito.
46 Xeitewiyari heimana tamamata kanihɨkaitɨni Kutse kepauka mɨtiukatsutɨa ti'uximayatɨ ti'aitame tsiemieme.
46 Tinha 30 anos quando começou a servir na corte do faraó, o rei do Egito. Depois de sair da presença do faraó, José foi inspecionar toda a terra do Egito.
47 Mɨkɨ 'atahuta wiyaritsie 'aixɨa mɨtiwiyekekaitsie, 'ana waɨkawa katiniutixuawere.
47 Como previsto, durante sete anos a terra produziu fartas colheitas.
48 Hikɨ Kutse katiniuti'uta naime tikwaiwamete, mɨkɨ 'atahuta wiyaritsie mieme katiniuti'uta kiekaritsie.
48 Ao longo desse tempo, José juntou todas as colheitas do Egito e armazenou nas cidades os cereais produzidos nos campos ao redor.
49 Kutse tɨriku puti'utaxɨ xiekari muti'uta hepaɨ, pɨtiyuxexeiyakai mi'inɨatakai pɨtiuhayewaxɨ mɨkayu'inɨatsinɨakaikɨ.
49 Armazenou uma quantidade imensa de cereais, como a areia do mar. Por fim, parou de manter registros, pois havia demais para medir.
50 Mexɨakame ka'anuyeyeiwekaku haakaxa wiyari, Kutse tɨɨri yuhutame mepɨwarayexei 'Atsenati matɨa, Putipera mawari wewiwame niweya 'Uni kiekame.
50 Durante esse tempo, antes do primeiro ano de fome, José e sua mulher, Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om, tiveram dois filhos.
51 Yumatɨari Manatsexi katiniuterɨwa mɨpaɨ 'utayɨka: «Kakaɨyari pɨtiyuriene nemɨratɨmaiyakɨ naime 'uximatɨarikakɨ nekie hakewa nemetinuiwaxɨ».
51 José chamou o filho mais velho de Manassés, pois disse: “Deus me fez esquecer todas as minhas dificuldades e toda a família de meu pai”.
52 Hutarieka mieme 'Epɨrahini pɨtiterɨwaxɨ mɨpaɨ 'utayɨka: «Kakaɨyari pɨnetsi'upitɨa nemɨxiɨkakɨ, 'ikɨ kwieyaritsie hakewa nemɨreka'eniwakai».
52 José chamou o segundo filho de Efraim, pois disse: “Deus me fez prosperar na terra da minha aflição”.
53 Hikɨ 'atahuta wiyari 'aixɨa mɨtiwiyekekaitsie kanaye'ani.
53 Por fim, terminaram os sete anos de colheitas fartas em toda a terra do Egito,
54 Kutse kemutayɨkai haakaxa kaniuyutsutɨani 'atahuta wiyari, haakaxa kanayani naitsarie kwie mumanetɨkateitsie. 'Ekipitu kwieyaritsie xeikɨa puxuawekai, Kutse mɨtiuta'aitakaikɨ mɨtiti'utsienikɨ.
54 e começaram os sete anos de fome, como José havia previsto. A fome também afetou as regiões vizinhas, mas havia alimento de sobra em todo o Egito.
55 Kepauka 'ekipitutari memuhaakakwi, teɨteri Parahuni hetsɨa mekaniye'axɨani 'ikwai mete'iwawirietɨ, hikɨ Parahuni mɨpaɨ katiniwarutahɨawe teɨteri 'ekipitutari: «Xekenehu Kutse hetsɨa yaxeketenekakɨni kemetayɨni».
55 Depois de algum tempo, porém, a fome também se espalhou pelo Egito. Quando o povo clamou ao faraó para que lhe desse alimento, ele respondeu a todos os egípcios: “Dirijam-se a José e sigam as instruções dele”.
56 Kepauka yuwaɨkawatɨ memɨyehaakakwitɨwekai, Kutse katineuyepieni tɨriku mɨwa'utɨkaitsie watuirienike 'ekipitutari.
56 Quando faltou alimento em toda parte, José mandou abrir os armazéns e vendeu cereais aos egípcios, pois a fome era terrível em toda a terra do Egito.
57 Yaxeikɨata 'ateewa paitɨ meheyekɨkatɨ 'Ekipitu mekani'axekaitɨni, tɨriku mekunanetɨwetɨ Kutse hetsɨa, mɨhaakaxatɨkaikɨ kwinimieme naitsarie kwie kemɨyewa.
57 Gente de todos os lugares ia ao Egito comprar cereais de José, pois a fome era terrível no mundo inteiro.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.