Gênesis 41
hch (HCH) vs NVI
1 Merikɨtsɨ huta wiyari 'anukayaku, Parahuni mɨpaɨ katiniuheinɨni: Niru hatuxameyari tetsita kaniuwekaitɨni.
1 Ao final de dois anos, o faraó teve um sonho: Ele estava em pé junto ao rio Nilo,
2 Yapauka hapa mekanatinexɨani, 'atahuta meyupaɨmetɨ wakaitsixi mewaiyatɨkaitɨ, mekatenikwatɨwekaitɨni makutsiɨraɨyetsie.
2 quando saíram do rio sete vacas belas e gordas, que começaram a pastar entre os juncos.
3 Hikɨ wa'utɨmata mekanatinexɨani, wahepaɨ meyupaɨmetɨ, mewawakitɨ 'axameteyuxexeiyatɨ, mana mekaniti'uni memɨwaiyatɨka wa'aurie Niru hatetsitayaritsie.
3 Depois saíram do rio mais sete vacas, feias e magras, que foram para junto das outras, à beira do Nilo.
4 Wakaitsixi memɨwawaki mekaniwarutikwani memɨwaiyatɨka.
4 Então as vacas feias e magras comeram as sete vacas belas e gordas. Nisso o faraó acordou.
5 Hutariekata kaneukuni. 'Ana tawarita pɨtiuheinɨ. Tɨriku xeikɨyeyaritsie 'uye'ukame puxei kɨkɨreme witsi'aneneme.
5 Tornou a adormecer e teve outro sonho: Sete espigas de trigo, graúdas e boas, cresciam no mesmo pé.
6 'Utɨmanata kanixeiya, hepaɨna paɨmeme wawakime 'eka mɨxɨkakɨ.
6 Depois brotaram outras sete espigas, mirradas e ressequidas pelo vento leste.
7 'Atahuta tɨriku mɨwawaki kanitikwani tɨriku mɨkɨkɨre witsimɨ'anene.
7 As espigas mirradas engoliram as sete espigas graúdas e cheias. Então o faraó acordou; era um sonho.
8 Nutuixietɨ yu'iyaritɨatɨ ximeri kananukukeni. Katiniwarutanɨ'airieni 'awie temaiwawemete 'ekipitutari. Katiniwarutaxatɨani kemɨtiuheinɨ, peru nixewitɨ pɨka'itahekɨatɨa heinɨtsikaya.
8 Pela manhã, perturbado, mandou chamar todos os magos e sábios do Egito e lhes contou os sonhos, mas ninguém foi capaz de interpretá-los.
9 Hikɨ tewi tekɨxi 'uitɨwamete mɨtiwa'aitɨa, mɨpaɨ Parahuni katiniutahɨawe: «Neuxei, nepaye'eri ke'axanemɨtiuyuri.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao faraó: "Hoje me lembro de minhas faltas.
10 Kepauka Parahuni muyeha'a teyu'uximayatsiriwamete wahekɨ, kuyaxi mɨtiwa'aitɨa katananutaxɨrieni ne meta paa wewiwame.
10 Certa vez o faraó ficou irado com os seus dois servos e mandou prender-me junto com o chefe dos padeiros, na casa do capitão da guarda.
11 Xeime tɨkaritsie taxexuitɨ tepɨte'uheinɨ, xexuitɨ peixeiyakai heinɨtsika kemɨti'ayumiemetɨkai.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho tinha uma interpretação.
12 Hikɨ xewitɨ tahamatɨa payekatei, temaikɨtɨtɨ Hepɨrayu tewiyari kuyaxi mɨtiwa'aitɨa mɨparewiekai. Tepitaxatɨa ketemɨte'uheinɨ. Mɨkɨ pɨtatsi'utahekɨatɨa xexuime.
12 Pois bem, havia lá conosco um jovem hebreu, servo do capitão da guarda. Contamos a ele os nossos sonhos, e ele os interpretou, dando a cada um de nós a interpretação do seu próprio sonho.
13 Naitɨ yapɨraye'a mɨkɨ kemɨtatiutaxatɨa. Ne hutarieka nepuhɨritɨarie ne'uximayatsika, xewitɨta pumierie kɨyetsie».
13 E tudo aconteceu conforme ele nos dissera: eu fui restaurado à minha posição e o outro foi enforcado".
14 Hikɨ ti'aitame Kutse katiniutanɨ'airieni. 'Ana kwitɨ kaniwayexɨnarieni katsariyanata. Kwitɨ 'uyutikemaritɨaka, kaninuani Parahuni hɨxie.
14 O faraó mandou chamar José, que foi trazido depressa do calabouço. Depois de se barbear e trocar de roupa, apresentou-se ao faraó.
15 Ti'aitame mɨpaɨ katinitaxatɨani:
15 O faraó disse a José: "Tive um sonho que ninguém consegue interpretar. Mas ouvi falar que você, ao ouvir um sonho, é capaz de interpretá-lo".
16 Hikɨ Kutse kanita'eiya:
16 Respondeu-lhe José: "Isso não depende de mim, mas Deus dará ao faraó uma resposta favorável".
17 Hikɨ ti'aitame Parahuni Kutse mɨpaɨ katiniutaxatɨani:
17 Então o faraó contou o sonho a José: "Sonhei que estava de pé, à beira do Nilo,
18 Hikɨ yapauka hapa mekanatinexɨani, 'atahuta meyɨpaɨmetɨ wakaitsixi mewaiyatɨkaitɨ, witsime'anenetɨ 'ɨxapa mekatenikwatɨwekaitɨni.
18 quando saíram do rio sete vacas, belas e gordas, que começaram a pastar entre os juncos.
19 Yapaukata wa'utɨma mekanatinexɨani wahepaɨ meyupaɨmetɨ, mewawakitɨ 'axameteyuxexeiyatɨ. Hatsuaku kenemɨkatiwaxeiyawekai mɨpaɨ me'aneneme 'Ekipitutsie.
19 Depois saíram outras sete, raquíticas, muito feias e magras. Nunca vi vacas tão feias em toda a terra do Egito.
20 Kwitɨwata 'atahuta wakaitsixi memɨwawaki, mekaniwarutikwani memɨwaiyatɨka.
20 As vacas magras e feias comeram as sete vacas gordas que tinham aparecido primeiro.
21 Tsepa memɨwarutikwakai, yaxeikɨa mepɨtewawakikai. 'Ana nepanutanierixɨ.
21 Mesmo depois de havê-las comido, não parecia que o tivessem feito, pois continuavam tão magras como antes. Então acordei.
22 »Hutariekata nepɨtiuheinɨ, 'atahutame nepuxei tɨriku mɨayeyari kɨkɨreme witsi'aneneme, pɨwawerekai xeikɨyeyaritsie tiwiyatɨ.
22 "Depois tive outro sonho: Vi sete espigas de cereal, cheias e boas, que cresciam num mesmo pé.
23 'Utɨmanata nepixei, hepaɨna paɨmeme tɨriku wawakime 'eka mɨxɨkakɨ.
23 Depois delas, brotaram outras sete, murchas e mirradas, ressequidas pelo vento leste.
24 Tɨriku mɨwawaki 'aixɨa mɨ'anene kaniutikwani. 'Ikɨ naime nepɨwarutaxatɨa 'awie temaiwawemete peru nixewitɨ pɨkanetsi'utahekɨatɨa».
24 As espigas magras engoliram as sete espigas boas. Contei isso aos magos, mas ninguém foi capaz de explicá-lo".
25 Hikɨ Kutse kanitahekɨatɨani naime kemɨtiuheinɨkai Parahuni. Mɨpaɨ kaniutayɨni:
25 "O faraó teve um único sonho", disse-lhe José. "Deus revelou ao faraó o que ele está para fazer.
26 Mɨkɨ matsi 'atahuta wakaitsixi memɨwaiyatɨka, yaxeikɨa tɨriku mɨkɨkɨre, mɨkɨ 'atahuta wiyari pɨ'inɨariyari. Mɨkɨ puyuxewi heinɨtsika.
26 As sete vacas boas são sete anos, e as sete espigas boas são também sete anos; trata-se de um único sonho.
27 Wakaitsixi 'atahuta memɨwawaki 'axamemɨ'anene, memɨwaiyatɨka wa'utɨa mematinexɨa, meta 'atahuta tɨriku 'etsimɨpepe mɨwawaki 'eka mɨxɨkakɨ, mɨkɨta pɨhɨkɨ 'atahuta wiyari. Mɨpaɨ paɨmexa haakaxa payani.
27 As sete vacas magras e feias que surgiram depois das outras, e as sete espigas mirradas, queimadas pelo vento leste, são sete anos. Serão sete anos de fome.
28 »Kenemɨmarahɨawe Parahuni, yurikɨ Kakaɨyari kemɨmatihekɨatɨa, pɨtihekɨata kemɨtiyurieni.
28 "É exatamente como eu disse ao faraó: Deus mostrou ao faraó aquilo que ele vai fazer.
29 'Anari kanaye'amɨkɨ, 'atahuta wiyari waɨkawa mɨtitixuawere 'Ekipitu kwieyaritsie.
29 Sete anos de muita fartura estão para vir sobre toda a terra do Egito,
30 Hepaɨna paɨmetɨ mahu, haakaxa payani, 'anari pɨkatitixuawere, mepɨtehatɨmaiyani waɨkawa kememɨtehexeiyakai meripaitɨ mɨkɨ kwieyaritsie.
30 mas depois virão sete anos de fome. Então todo o tempo de fartura será esquecido, pois a fome arruinará a terra.
31 Yemekɨ waɨkawa haakaxa payani keyamɨkatiyɨwekai meripaitɨ.
31 A fome que virá depois será tão rigorosa que o tempo de fartura não será mais lembrado na terra.
32 'Ekɨ Parahuni hutame pemuheinɨ, Kakaɨyari puyumexɨitɨa kwitɨwa mɨpaɨ mɨtiyurienikɨ.
32 O sonho veio ao faraó duas vezes porque a questão já foi decidida por Deus, que se apressa em realizá-la.
33 »'Ayumieme, hikɨ Parahuni xeime keneutiwawa waɨkawa yɨweme, timaiweme, pemihɨritɨanikɨ 'Ekipitu kwieyari hepaɨtsita.
33 "Procure agora o faraó um homem criterioso e sábio e coloque-o no comando da terra do Egito.
34 'Ekɨ Parahuni mɨpaɨ ketineuyuri, keniwarutihɨawi nenieremete naitsarie 'Ekipitu, 'atahuta wiyari waɨkawa mɨtitixuawere 'itsanari 'auxɨwimexɨa tixeɨriekame, xeime xemɨti'utakɨ Parahuni hetsiemieme, naitsarie 'akwiepa.
34 O faraó também deve estabelecer supervisores para recolher um quinto da colheita do Egito durante os sete anos de fartura.
35 'Ekɨ Parahuni peti'aitakaku, mɨkɨ nenieremete meke'ikuxeɨrieni 'ikwai 'aixɨa mɨtixuaweretsie mieme, meke'iti'uta naitsarie kiekaritetsie, 'ikwai xemexeiyanikɨ mɨtiumawenitsie.
35 Eles deverão recolher o que puderem nos anos bons que virão e fazer estoques de trigo que, sob o controle do faraó, serão armazenados nas cidades.
36 Mɨkɨ 'ikwai mɨti'utsieni 'Ekipitutsie mieme payani, 'atahuta wiyari mɨhaakaxatɨnitsie, mɨpaɨ teɨteri mɨkɨ kwieyaritsie haakakɨ mepɨkakwini».
36 Esse estoque servirá de reserva para os sete anos de fome que virão sobre o Egito, para que a terra não seja arrasada pela fome. "
37 Hikɨ Parahuni 'iyarieya 'aixɨa kaniuyɨni Kutse kemɨtitahekɨatɨa, yaxeikɨata 'iparewiwametemama.
37 O plano pareceu bom ao faraó e a todos os seus conselheiros.
38 Hikɨ Parahuni mɨpaɨ katiniwaruta'iwawiya memiparewiekai:
38 Por isso o faraó lhes perguntou: "Será que vamos achar alguém como este homem, em quem está o espírito divino? "
39 Hikɨ ti'aitame Kutse mɨpaɨ katiniutahɨawe:
39 Disse, pois, o faraó a José: "Uma vez que Deus lhe revelou todas essas coisas, não há ninguém tão criterioso e sábio como você.
40 'Ekɨ nepɨmatsihɨritɨani nemɨra'aitatsie, neteɨterima yamepɨtekakɨne 'ekɨ petiwa'aitɨakaku. Ne xeikɨa matsi nemɨmariwe nepɨhɨkɨtɨni, nemɨti'aitamekɨ.
40 Você terá o comando de meu palácio, e todo o meu povo se sujeitará às suas ordens. Somente em relação ao trono serei maior que você".
41 Hikɨ Parahuni mɨpaɨ Kutse katiniutaxatɨani:
41 E o faraó prosseguiu: "Entrego a você agora o comando de toda a terra do Egito".
42 'Ana kwitɨwa Parahuni yuhanira 'anutihɨnaka Kutse 'itɨwameyatsie kanekamanirieni, katiniuta'aita memenakatɨtɨanikɨ kamixa witsimɨ'ane meta huru kukayari mepetitɨtɨa kɨipitɨana.
42 Em seguida o faraó tirou do dedo o seu anel de selar e o colocou no dedo de José. Mandou-o vestir linho fino e colocou uma corrente de ouro em seu pescoço.
43 Hikɨ yuparewiwame kaxetayatsie kanenutiyeni, teparewiwamete me'utihiwakaku ya'ane mewapitɨakaku yunaitɨ mekaniukatunuma'uwekaitɨni hɨxiena. Kanihɨritɨani 'Ekipitu kwieyaritsie naime.
43 Também o fez subir em sua segunda carruagem real, e à frente os arautos iam gritando: "Abram caminho! " Assim José foi colocado no comando de toda a terra do Egito.
44 Hikɨ Parahuni mɨpaɨ katinitahɨawe:
44 Disse ainda o faraó a José: "Eu sou o faraó, mas sem a sua palavra ninguém poderá levantar a mão nem o pé em todo o Egito".
45 Hikɨ kanipata kemɨtitewakai, Tsapenati-Paneha katiniterɨwa. 'Uka kaniwitɨtɨani 'Atsenati titewakame, Putipera niweya mawari wewiwame 'Uni kiekame. Mɨpaɨ katinanukakeni Kutse 'Ekipitu ti'aitatɨ.
45 O faraó deu a José o nome de Zafenate-Panéia e lhe deu por mulher Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om. Depois José foi inspecionar toda a terra do Egito.
46 Xeitewiyari heimana tamamata kanihɨkaitɨni Kutse kepauka mɨtiukatsutɨa ti'uximayatɨ ti'aitame tsiemieme.
46 José tinha trinta anos de idade quando começou a servir ao faraó, rei do Egito. Ele se ausentou da presença do faraó e foi percorrer todo o Egito.
47 Mɨkɨ 'atahuta wiyaritsie 'aixɨa mɨtiwiyekekaitsie, 'ana waɨkawa katiniutixuawere.
47 Durante os sete anos de fartura a terra teve grande produção.
48 Hikɨ Kutse katiniuti'uta naime tikwaiwamete, mɨkɨ 'atahuta wiyaritsie mieme katiniuti'uta kiekaritsie.
48 José recolheu todo o excedente dos sete anos de fartura no Egito e o armazenou nas cidades. Em cada cidade ele armazenava o trigo colhido nas lavouras das redondezas.
49 Kutse tɨriku puti'utaxɨ xiekari muti'uta hepaɨ, pɨtiyuxexeiyakai mi'inɨatakai pɨtiuhayewaxɨ mɨkayu'inɨatsinɨakaikɨ.
49 Assim José estocou muito trigo, como a areia do mar. Tal era a quantidade que ele parou de anotar, porque ia além de toda medida.
50 Mexɨakame ka'anuyeyeiwekaku haakaxa wiyari, Kutse tɨɨri yuhutame mepɨwarayexei 'Atsenati matɨa, Putipera mawari wewiwame niweya 'Uni kiekame.
50 Antes dos anos de fome, Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om, deu a José dois filhos.
51 Yumatɨari Manatsexi katiniuterɨwa mɨpaɨ 'utayɨka: «Kakaɨyari pɨtiyuriene nemɨratɨmaiyakɨ naime 'uximatɨarikakɨ nekie hakewa nemetinuiwaxɨ».
51 Ao primeiro, José deu o nome de Manassés, dizendo: "Deus me fez esquecer todo o meu sofrimento e toda a casa de meu pai".
52 Hutarieka mieme 'Epɨrahini pɨtiterɨwaxɨ mɨpaɨ 'utayɨka: «Kakaɨyari pɨnetsi'upitɨa nemɨxiɨkakɨ, 'ikɨ kwieyaritsie hakewa nemɨreka'eniwakai».
52 Ao segundo filho chamou Efraim, dizendo: "Deus me fez prosperar na terra onde tenho sofrido".
53 Hikɨ 'atahuta wiyari 'aixɨa mɨtiwiyekekaitsie kanaye'ani.
53 Assim chegaram ao fim os sete anos de fartura no Egito,
54 Kutse kemutayɨkai haakaxa kaniuyutsutɨani 'atahuta wiyari, haakaxa kanayani naitsarie kwie mumanetɨkateitsie. 'Ekipitu kwieyaritsie xeikɨa puxuawekai, Kutse mɨtiuta'aitakaikɨ mɨtiti'utsienikɨ.
54 e começaram os sete anos de fome, como José tinha predito. Houve fome em todas as terras, mas em todo o Egito havia alimento.
55 Kepauka 'ekipitutari memuhaakakwi, teɨteri Parahuni hetsɨa mekaniye'axɨani 'ikwai mete'iwawirietɨ, hikɨ Parahuni mɨpaɨ katiniwarutahɨawe teɨteri 'ekipitutari: «Xekenehu Kutse hetsɨa yaxeketenekakɨni kemetayɨni».
55 Quando todo o Egito começou a sofrer com a fome, o povo clamou ao faraó por comida, e este respondeu a todos os egípcios: "Dirijam-se a José e façam o que ele disser".
56 Kepauka yuwaɨkawatɨ memɨyehaakakwitɨwekai, Kutse katineuyepieni tɨriku mɨwa'utɨkaitsie watuirienike 'ekipitutari.
56 Quando a fome já se havia espalhado por toda a terra, José mandou abrir os locais de armazenamento e começou a vender trigo aos egípcios, pois a fome se agravava em todo o Egito.
57 Yaxeikɨata 'ateewa paitɨ meheyekɨkatɨ 'Ekipitu mekani'axekaitɨni, tɨriku mekunanetɨwetɨ Kutse hetsɨa, mɨhaakaxatɨkaikɨ kwinimieme naitsarie kwie kemɨyewa.
57 E de toda a terra vinha gente ao Egito para comprar trigo de José, porquanto a fome se agravava em toda parte.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.