Gênesis 41
hch (HCH) vs NAA
1 Merikɨtsɨ huta wiyari 'anukayaku, Parahuni mɨpaɨ katiniuheinɨni: Niru hatuxameyari tetsita kaniuwekaitɨni.
1 Passados dois anos completos, Faraó teve um sonho e eis que estava em pé junto ao rio Nilo.
2 Yapauka hapa mekanatinexɨani, 'atahuta meyupaɨmetɨ wakaitsixi mewaiyatɨkaitɨ, mekatenikwatɨwekaitɨni makutsiɨraɨyetsie.
2 Do rio subiam sete vacas de boa aparência e gordas e pastavam no meio dos juncos.
3 Hikɨ wa'utɨmata mekanatinexɨani, wahepaɨ meyupaɨmetɨ, mewawakitɨ 'axameteyuxexeiyatɨ, mana mekaniti'uni memɨwaiyatɨka wa'aurie Niru hatetsitayaritsie.
3 Após elas subiam do rio outras sete vacas, de aparência feia e magras; e pararam junto às primeiras, na margem do rio.
4 Wakaitsixi memɨwawaki mekaniwarutikwani memɨwaiyatɨka.
4 As vacas de aparência feia e magras engoliam as sete vacas de boa aparência e gordas. Então Faraó acordou.
5 Hutariekata kaneukuni. 'Ana tawarita pɨtiuheinɨ. Tɨriku xeikɨyeyaritsie 'uye'ukame puxei kɨkɨreme witsi'aneneme.
5 Tornando a dormir, sonhou outra vez. De uma só haste saíam sete espigas cheias e boas.
6 'Utɨmanata kanixeiya, hepaɨna paɨmeme wawakime 'eka mɨxɨkakɨ.
6 E após elas nasciam sete espigas mirradas e queimadas pelo vento leste.
7 'Atahuta tɨriku mɨwawaki kanitikwani tɨriku mɨkɨkɨre witsimɨ'anene.
7 As espigas mirradas devoravam as sete espigas grandes e cheias. Então Faraó acordou. Tinha sido um sonho.
8 Nutuixietɨ yu'iyaritɨatɨ ximeri kananukukeni. Katiniwarutanɨ'airieni 'awie temaiwawemete 'ekipitutari. Katiniwarutaxatɨani kemɨtiuheinɨ, peru nixewitɨ pɨka'itahekɨatɨa heinɨtsikaya.
8 De manhã, ao despertar muito perturbado, mandou chamar todos os magos do Egito e todos os seus sábios. Contou-lhes os seus sonhos, mas não havia ninguém que pudesse dar a interpretação.
9 Hikɨ tewi tekɨxi 'uitɨwamete mɨtiwa'aitɨa, mɨpaɨ Parahuni katiniutahɨawe: «Neuxei, nepaye'eri ke'axanemɨtiuyuri.
9 Então o copeiro-chefe disse a Faraó: — Hoje me lembro das minhas ofensas.
10 Kepauka Parahuni muyeha'a teyu'uximayatsiriwamete wahekɨ, kuyaxi mɨtiwa'aitɨa katananutaxɨrieni ne meta paa wewiwame.
10 Quando Faraó ficou irado com os seus servos e me pôs na prisão, na casa do comandante da guarda, a mim e ao padeiro-chefe,
11 Xeime tɨkaritsie taxexuitɨ tepɨte'uheinɨ, xexuitɨ peixeiyakai heinɨtsika kemɨti'ayumiemetɨkai.
11 tivemos um sonho na mesma noite, eu e ele. Sonhamos, e cada sonho tinha o seu próprio significado.
12 Hikɨ xewitɨ tahamatɨa payekatei, temaikɨtɨtɨ Hepɨrayu tewiyari kuyaxi mɨtiwa'aitɨa mɨparewiekai. Tepitaxatɨa ketemɨte'uheinɨ. Mɨkɨ pɨtatsi'utahekɨatɨa xexuime.
12 Achava-se conosco um jovem hebreu, escravo do comandante da guarda. Contamos a ele os nossos sonhos, e ele nos deu a interpretação, a cada um segundo o seu sonho.
13 Naitɨ yapɨraye'a mɨkɨ kemɨtatiutaxatɨa. Ne hutarieka nepuhɨritɨarie ne'uximayatsika, xewitɨta pumierie kɨyetsie».
13 E tal como nos interpretou, assim aconteceu: eu fui restituído ao meu cargo, e o outro foi enforcado.
14 Hikɨ ti'aitame Kutse katiniutanɨ'airieni. 'Ana kwitɨ kaniwayexɨnarieni katsariyanata. Kwitɨ 'uyutikemaritɨaka, kaninuani Parahuni hɨxie.
14 Então Faraó mandou chamar José, e o fizeram sair às pressas da masmorra. Ele se barbeou, mudou de roupa e foi apresentar-se a Faraó.
15 Ti'aitame mɨpaɨ katinitaxatɨani:
15 Este lhe disse: — Tive um sonho, e não há quem o interprete. Porém ouvi falar a respeito de você que, quando ouve um sonho, é capaz de interpretá-lo.
16 Hikɨ Kutse kanita'eiya:
16 José respondeu: — Isso não está em mim; mas Deus dará resposta favorável a Faraó.
17 Hikɨ ti'aitame Parahuni Kutse mɨpaɨ katiniutaxatɨani:
17 Então Faraó disse a José: — No meu sonho, eu estava em pé na margem do Nilo,
18 Hikɨ yapauka hapa mekanatinexɨani, 'atahuta meyɨpaɨmetɨ wakaitsixi mewaiyatɨkaitɨ, witsime'anenetɨ 'ɨxapa mekatenikwatɨwekaitɨni.
18 e eis que subiam dele sete vacas gordas e de boa aparência e pastavam no meio dos juncos.
19 Yapaukata wa'utɨma mekanatinexɨani wahepaɨ meyupaɨmetɨ, mewawakitɨ 'axameteyuxexeiyatɨ. Hatsuaku kenemɨkatiwaxeiyawekai mɨpaɨ me'aneneme 'Ekipitutsie.
19 Após estas subiam outras vacas, fracas, muito feias e magras. Eu nunca tinha visto vacas tão feias, em toda a terra do Egito.
20 Kwitɨwata 'atahuta wakaitsixi memɨwawaki, mekaniwarutikwani memɨwaiyatɨka.
20 E as vacas magras e ruins devoravam as primeiras sete vacas gordas.
21 Tsepa memɨwarutikwakai, yaxeikɨa mepɨtewawakikai. 'Ana nepanutanierixɨ.
21 E, depois de as terem engolido, não davam aparência de que as tinham devorado, pois o aspecto delas continuava ruim como no princípio. Então acordei.
22 »Hutariekata nepɨtiuheinɨ, 'atahutame nepuxei tɨriku mɨayeyari kɨkɨreme witsi'aneneme, pɨwawerekai xeikɨyeyaritsie tiwiyatɨ.
22 Depois, vi, em meu sonho, que sete espigas saíam da mesma haste, cheias e boas.
23 'Utɨmanata nepixei, hepaɨna paɨmeme tɨriku wawakime 'eka mɨxɨkakɨ.
23 Depois delas nasceram sete espigas secas, mirradas e queimadas pelo vento leste.
24 Tɨriku mɨwawaki 'aixɨa mɨ'anene kaniutikwani. 'Ikɨ naime nepɨwarutaxatɨa 'awie temaiwawemete peru nixewitɨ pɨkanetsi'utahekɨatɨa».
24 As sete espigas mirradas devoravam as sete espigas boas. Contei isso aos magos, mas ninguém foi capaz de me dar a interpretação.
25 Hikɨ Kutse kanitahekɨatɨani naime kemɨtiuheinɨkai Parahuni. Mɨpaɨ kaniutayɨni:
25 Então José respondeu: — O sonho de Faraó é apenas um; Deus revelou a Faraó o que ele vai fazer.
26 Mɨkɨ matsi 'atahuta wakaitsixi memɨwaiyatɨka, yaxeikɨa tɨriku mɨkɨkɨre, mɨkɨ 'atahuta wiyari pɨ'inɨariyari. Mɨkɨ puyuxewi heinɨtsika.
26 As sete vacas boas serão sete anos; as sete espigas boas, também sete anos; o sonho é um só.
27 Wakaitsixi 'atahuta memɨwawaki 'axamemɨ'anene, memɨwaiyatɨka wa'utɨa mematinexɨa, meta 'atahuta tɨriku 'etsimɨpepe mɨwawaki 'eka mɨxɨkakɨ, mɨkɨta pɨhɨkɨ 'atahuta wiyari. Mɨpaɨ paɨmexa haakaxa payani.
27 As sete vacas magras e feias, que subiam após as primeiras, serão sete anos, bem como as sete espigas mirradas e queimadas pelo vento leste serão sete anos de fome.
28 »Kenemɨmarahɨawe Parahuni, yurikɨ Kakaɨyari kemɨmatihekɨatɨa, pɨtihekɨata kemɨtiyurieni.
28 — Esta é a palavra, como acabo de dizer a Faraó: Deus manifestou a Faraó o que ele vai fazer.
29 'Anari kanaye'amɨkɨ, 'atahuta wiyari waɨkawa mɨtitixuawere 'Ekipitu kwieyaritsie.
29 Eis que vêm sete anos de grande abundância por toda a terra do Egito.
30 Hepaɨna paɨmetɨ mahu, haakaxa payani, 'anari pɨkatitixuawere, mepɨtehatɨmaiyani waɨkawa kememɨtehexeiyakai meripaitɨ mɨkɨ kwieyaritsie.
30 Depois virão sete anos de fome. Toda aquela abundância será esquecida na terra do Egito e a fome consumirá a terra;
31 Yemekɨ waɨkawa haakaxa payani keyamɨkatiyɨwekai meripaitɨ.
31 e não será lembrada a abundância na terra, por causa da fome que seguirá, porque será gravíssima.
32 'Ekɨ Parahuni hutame pemuheinɨ, Kakaɨyari puyumexɨitɨa kwitɨwa mɨpaɨ mɨtiyurienikɨ.
32 O sonho de Faraó foi repetido, porque a coisa é estabelecida por Deus, e Deus se apressa a fazê-la.
33 »'Ayumieme, hikɨ Parahuni xeime keneutiwawa waɨkawa yɨweme, timaiweme, pemihɨritɨanikɨ 'Ekipitu kwieyari hepaɨtsita.
33 — Agora, pois, Faraó devia escolher um homem ajuizado e sábio e encarregá-lo de dirigir a terra do Egito.
34 'Ekɨ Parahuni mɨpaɨ ketineuyuri, keniwarutihɨawi nenieremete naitsarie 'Ekipitu, 'atahuta wiyari waɨkawa mɨtitixuawere 'itsanari 'auxɨwimexɨa tixeɨriekame, xeime xemɨti'utakɨ Parahuni hetsiemieme, naitsarie 'akwiepa.
34 Faraó devia fazer isto: pôr administradores sobre a terra e recolher a quinta parte dos frutos da terra do Egito nos sete anos de fartura.
35 'Ekɨ Parahuni peti'aitakaku, mɨkɨ nenieremete meke'ikuxeɨrieni 'ikwai 'aixɨa mɨtixuaweretsie mieme, meke'iti'uta naitsarie kiekaritetsie, 'ikwai xemexeiyanikɨ mɨtiumawenitsie.
35 Esses administradores deviam ajuntar toda a colheita dos bons anos que virão, recolher cereal por ordem de Faraó, para mantimento nas cidades, e guardá-lo em armazéns.
36 Mɨkɨ 'ikwai mɨti'utsieni 'Ekipitutsie mieme payani, 'atahuta wiyari mɨhaakaxatɨnitsie, mɨpaɨ teɨteri mɨkɨ kwieyaritsie haakakɨ mepɨkakwini».
36 Assim, o mantimento servirá para abastecer a terra nos sete anos da fome que haverá no Egito, para que a terra não seja destruída pela fome.
37 Hikɨ Parahuni 'iyarieya 'aixɨa kaniuyɨni Kutse kemɨtitahekɨatɨa, yaxeikɨata 'iparewiwametemama.
37 O conselho agradou a Faraó e a todos os seus oficiais.
38 Hikɨ Parahuni mɨpaɨ katiniwaruta'iwawiya memiparewiekai:
38 Então Faraó perguntou aos seus oficiais: — Será que poderíamos achar alguém melhor do que José, um homem em quem está o Espírito de Deus?
39 Hikɨ ti'aitame Kutse mɨpaɨ katiniutahɨawe:
39 Depois, Faraó disse a José: — Visto que Deus revelou tudo isto a você, não há ninguém tão ajuizado e sábio como você.
40 'Ekɨ nepɨmatsihɨritɨani nemɨra'aitatsie, neteɨterima yamepɨtekakɨne 'ekɨ petiwa'aitɨakaku. Ne xeikɨa matsi nemɨmariwe nepɨhɨkɨtɨni, nemɨti'aitamekɨ.
40 Você será o administrador da minha casa, e todo o meu povo obedecerá à sua palavra. Somente no trono eu serei maior do que você.
41 Hikɨ Parahuni mɨpaɨ Kutse katiniutaxatɨani:
41 E Faraó disse mais a José: — Eis que eu o constituo autoridade sobre toda a terra do Egito.
42 'Ana kwitɨwa Parahuni yuhanira 'anutihɨnaka Kutse 'itɨwameyatsie kanekamanirieni, katiniuta'aita memenakatɨtɨanikɨ kamixa witsimɨ'ane meta huru kukayari mepetitɨtɨa kɨipitɨana.
42 Então Faraó tirou o seu anel-sinete da mão e o pôs no dedo de José. Mandou que o vestissem com roupas de linho fino e lhe pôs no pescoço um colar de ouro.
43 Hikɨ yuparewiwame kaxetayatsie kanenutiyeni, teparewiwamete me'utihiwakaku ya'ane mewapitɨakaku yunaitɨ mekaniukatunuma'uwekaitɨni hɨxiena. Kanihɨritɨani 'Ekipitu kwieyaritsie naime.
43 E o fez subir na sua segunda carruagem, e clamavam diante dele: “Inclinem-se todos!” Desse modo, deu-lhe autoridade sobre toda a terra do Egito.
44 Hikɨ Parahuni mɨpaɨ katinitahɨawe:
44 Disse ainda Faraó a José: — Eu sou Faraó, mas sem a sua ordem ninguém poderá fazer nada em toda a terra do Egito.
45 Hikɨ kanipata kemɨtitewakai, Tsapenati-Paneha katiniterɨwa. 'Uka kaniwitɨtɨani 'Atsenati titewakame, Putipera niweya mawari wewiwame 'Uni kiekame. Mɨpaɨ katinanukakeni Kutse 'Ekipitu ti'aitatɨ.
45 E Faraó chamou José de Zafenate-Paneia e lhe deu por mulher Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om. E José percorreu toda a terra do Egito.
46 Xeitewiyari heimana tamamata kanihɨkaitɨni Kutse kepauka mɨtiukatsutɨa ti'uximayatɨ ti'aitame tsiemieme.
46 José tinha trinta anos de idade quando se apresentou a Faraó, rei do Egito, e andou por toda a terra do Egito.
47 Mɨkɨ 'atahuta wiyaritsie 'aixɨa mɨtiwiyekekaitsie, 'ana waɨkawa katiniutixuawere.
47 Nos sete anos de fartura a terra produziu com abundância.
48 Hikɨ Kutse katiniuti'uta naime tikwaiwamete, mɨkɨ 'atahuta wiyaritsie mieme katiniuti'uta kiekaritsie.
48 E José ajuntou todo o mantimento que houve na terra do Egito durante os sete anos e o guardou nas cidades; o mantimento do campo ao redor de cada cidade foi guardado na mesma cidade.
49 Kutse tɨriku puti'utaxɨ xiekari muti'uta hepaɨ, pɨtiyuxexeiyakai mi'inɨatakai pɨtiuhayewaxɨ mɨkayu'inɨatsinɨakaikɨ.
49 Assim, José ajuntou muitíssimo cereal, como a areia do mar, até perder a conta, porque ia além das medidas.
50 Mexɨakame ka'anuyeyeiwekaku haakaxa wiyari, Kutse tɨɨri yuhutame mepɨwarayexei 'Atsenati matɨa, Putipera mawari wewiwame niweya 'Uni kiekame.
50 Antes de chegar a fome, nasceram dois filhos a José, os quais lhe deu Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om.
51 Yumatɨari Manatsexi katiniuterɨwa mɨpaɨ 'utayɨka: «Kakaɨyari pɨtiyuriene nemɨratɨmaiyakɨ naime 'uximatɨarikakɨ nekie hakewa nemetinuiwaxɨ».
51 Ao primogênito José chamou de Manassés, pois disse: “Deus me fez esquecer todo o meu trabalho e toda a casa de meu pai.”
52 Hutarieka mieme 'Epɨrahini pɨtiterɨwaxɨ mɨpaɨ 'utayɨka: «Kakaɨyari pɨnetsi'upitɨa nemɨxiɨkakɨ, 'ikɨ kwieyaritsie hakewa nemɨreka'eniwakai».
52 Ao segundo deu o nome de Efraim, pois disse: “Deus me fez próspero na terra da minha aflição.”
53 Hikɨ 'atahuta wiyari 'aixɨa mɨtiwiyekekaitsie kanaye'ani.
53 Passados os sete anos de abundância que houve na terra do Egito,
54 Kutse kemutayɨkai haakaxa kaniuyutsutɨani 'atahuta wiyari, haakaxa kanayani naitsarie kwie mumanetɨkateitsie. 'Ekipitu kwieyaritsie xeikɨa puxuawekai, Kutse mɨtiuta'aitakaikɨ mɨtiti'utsienikɨ.
54 começaram os sete anos de fome, como José havia predito. E havia fome em todas as terras, mas em toda a terra do Egito havia pão.
55 Kepauka 'ekipitutari memuhaakakwi, teɨteri Parahuni hetsɨa mekaniye'axɨani 'ikwai mete'iwawirietɨ, hikɨ Parahuni mɨpaɨ katiniwarutahɨawe teɨteri 'ekipitutari: «Xekenehu Kutse hetsɨa yaxeketenekakɨni kemetayɨni».
55 Quando toda a terra do Egito começou a sentir a fome, o povo clamou a Faraó por pão; e Faraó dizia a todos os egípcios: — Vão falar com José e façam o que ele disser.
56 Kepauka yuwaɨkawatɨ memɨyehaakakwitɨwekai, Kutse katineuyepieni tɨriku mɨwa'utɨkaitsie watuirienike 'ekipitutari.
56 Havendo, pois, fome sobre toda a terra, José abriu todos os celeiros e vendia aos egípcios; porque a fome aumentava na terra do Egito.
57 Yaxeikɨata 'ateewa paitɨ meheyekɨkatɨ 'Ekipitu mekani'axekaitɨni, tɨriku mekunanetɨwetɨ Kutse hetsɨa, mɨhaakaxatɨkaikɨ kwinimieme naitsarie kwie kemɨyewa.
57 E todas as terras vinham ao Egito para comprar de José, porque a fome aumentava em todo o mundo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.