Gênesis 24
hch (HCH) vs NTLH
1 Merikɨtsɨ 'Apɨrahami kani'ukiratsitɨkaitɨniri waɨkawa wiyari kanexeiyakaitɨni, Yawé Kakaɨyari kaniparewiekaitɨni naimekɨ.
1 Abraão já estava bem velho, e o Senhor Deus o havia abençoado em tudo.
2 Hikɨ 'Apɨrahami 'ukiratsi meripaitɨ miparewi kaniuta'inieni, kiena naime mɨti'uximayatsiriekai tita mɨrexeiyakai, mɨpaɨ katinitahɨawe:
2 Um dia ele chamou o seu empregado mais antigo, que tomava conta de tudo o que ele tinha, e disse: — Ponha a mão por baixo da minha coxa e faça um juramento.
3 Yawé hɨxie yurikɨ yakenetineutahɨawi, kemɨ'ane kwie meta muyuawi mutawewi, kename 'uka 'ena kiekame Kanani peka'iwitɨtɨani neniwe
3 Jure pelo Senhor , o Deus do céu e da terra, que você não deixará que o meu filho Isaque case com nenhuma mulher deste país de Canaã, onde estou morando.
4 'Itsahaki, matsi pekaniyemieni nemarema wahetsɨa, muwa neniwe 'ɨyaya mayani pekananuyewaumɨkɨ.
4 Vá até a minha terra e escolha no meio dos meus parentes uma esposa para Isaque.
5 Ti'uximayatame mɨpaɨ katinitahɨawe:
5 O empregado perguntou: — E o que é que eu faço se a moça não quiser vir comigo? Devo levar o seu filho de volta para a terra de onde o senhor veio?
6 'Apɨrahami mɨpaɨ katinitahɨawe:
6 Abraão respondeu: — Não! Não faça o meu filho voltar para lá, de jeito nenhum!
7 Yawé Kakaɨyari muyuawi mutawewi nekie pɨnetseheyewitɨ ne'iwama wahetsɨa, mɨpaɨ netihɨritɨatɨ: «'Anuiwarima nepɨwayetuirieni 'ikɨ kwie», mɨkɨ yuniuki tuayame kananunɨ'amɨkɨ 'ahamatɨa mɨmatsi'anuwitɨnikɨ, 'ekɨ pemeyɨwekaxɨanikɨ 'uka pemawitɨni neniwe 'Itsahaki hetsiemieme.
7 O Senhor , o Deus do céu, me tirou da casa do meu pai e da terra dos meus parentes e jurou que daria esta terra aos meus descendentes. Ele vai enviar o seu Anjo para guiá-lo, e assim você conseguirá arranjar uma mulher para o meu filho.
8 Xɨka 'uka 'a'utɨa mamie kaheyuwaɨriyani, 'ekɨ pepɨxɨne kenemerahɨawe, peru neniwe pepɨkahewitɨkɨni muwa paitɨ.
8 Se a moça não quiser vir, você ficará livre deste juramento. Porém não leve o meu filho de volta para lá, de jeito nenhum.
9 Hikɨ ti'uximayatame 'Apɨrahami teurieyatɨa kaneutameni, mɨpaɨ katinitahɨawe kename yurikɨ yatikayani kemɨtihɨritɨa.
9 Então o empregado pôs a mão por baixo da coxa de Abraão e jurou que faria o que ele havia ordenado.
10 Hikɨ kameyutsixi kaniwarukuha'aritɨani tamamata meyupaɨmeme 'Apɨrahami tewamama, meta waɨkawa 'imikierite katiniukuha'aritɨani, kaneyani Nakuxi manukateitsie Metsuputamiya kwieyaritsie.
10 Em seguida o empregado pegou dez camelos de Abraão e uma porção de presentes e foi até a cidade onde Naor havia morado, na Mesopotâmia.
11 Mana nuaka kiekari warita haputsu 'aurie yukameyutsixi kaniwarukatuani. Hikɨ kaniukutaikaire, kepauka 'ɨimarixi mematihanɨwetsie kanaye'ani.
11 Quando o empregado chegou, fez os camelos se ajoelharem perto do poço, fora da cidade. Era de tardinha, a hora em que as mulheres vinham buscar água.
12 Hikɨ ti'uximayatame mɨpaɨ katiniuyutanenewieni: «Yawé, 'Apɨrahami neti'aitɨwame Kakaɨyarieya, waɨkawa nepɨmatsiwawirie hikɨ 'aixɨa nemɨtiyurienikɨ, 'Apɨrahami nekutsiyari kepemɨtinaki'erie yaketineuyuri.
12 Aí ele orou assim: — Ó
13 Ne 'ena nepuwe haa matineika newatakwewietɨ, 'ena kiekatari waniwema memayekɨnirɨme metihanɨnike.
13 Eu estou aqui perto do poço aonde as moças da cidade vêm para tirar água.
14 Keneupitɨa 'iya 'uka kemɨ'ane mɨpaɨ nemɨtitahɨawe: “Neuxei 'aye'ɨ kenanakahani 'etsiwa nemanuharenikɨ”, mɨkɨta mɨpaɨ kenetiuta'eiya: “Kenanutihareka, 'akameyutsixita nekaniwatiharitɨamɨkɨ”, mɨkɨ 'uka kehɨkɨtɨni pemenayexei 'Itsahaki hetsiemieme mati'uximayatsiriwame. 'Ana mɨpaɨ nepɨretimani kename yapetiuyuri pe'inaki'erie 'Apɨrahami neti'aitɨwame».
14 Vou dizer a uma delas: “Por favor, abaixe o seu pote para que eu beba um pouco de água.” Se ela disser assim: “Beba, e eu vou dar água também para os seus camelos”, que seja essa a moça que escolheste para o teu servo Isaque. Se isso acontecer, ficarei sabendo que foste bondoso para o meu patrão.
15 Hikɨ yunenewietɨ karanunɨwekaku Xeweka kaniuxeiya, 'akanamiekaitɨni yuye'ɨ 'anakayetɨ. Xeweka Wetueri kaniniweyatɨkaitɨni, Wetuheri kaniwaniwetɨkaitɨni Mirika Nakuxi hamatɨa, Nakuxi 'Apɨrahami 'iwaya.
15 Ele nem havia acabado a oração, quando Rebeca veio, carregando o seu pote no ombro. Ela era filha de Betuel, que era filho de Milca e de Naor, o irmão de Abraão.
16 Mɨkɨ 'uka witsipɨti'ɨimarikai, pɨkawikiekai, 'uki pɨkamaikai 'akuxi. Mɨkɨ haa matineika nuaka kaniutihanɨni. 'Ari pɨyemieximekai
16 Rebeca era uma linda moça, ainda virgem; nenhum homem havia tocado nela. Ela desceu até o poço, encheu o seu pote e subiu.
17 hikɨ ti'uximayatame kaniutanautsa hepana, mɨpaɨ katinitahɨawe:
17 Então o empregado de Abraão foi correndo se encontrar com ela e disse: — Por favor, deixe que eu beba um pouco da água do seu pote.
18 'Uka mɨpaɨ katinita'eiya:
18 — O senhor pode beber — respondeu ela. E rapidamente abaixou o pote e o segurou enquanto ele bebia.
19 Kepauka ti'uximayatame 'anuharekuri, Xeweka mɨpaɨ katinitahɨawe:
19 Depois de lhe dar de beber, a moça disse: — Vou tirar água também para os seus camelos e lhes darei de beber o quanto quiserem.
20 Hikɨ tewaxi mematiharewetsie 'ikatuaka, waɨkawamexɨa kanakunuani hanɨnetɨ memɨte'atiharewetsie 'ikatu'atɨ, yunaitɨ memɨtiharenikɨ kameyutsixi.
20 Rapidamente ela despejou a água no bebedouro e correu várias vezes ao poço a fim de tirar água para todos os camelos.
21 'Apɨrahami ti'uximayatsiriwame kanixeiyakaitɨni, mɨpaɨ tiku'eriwatɨ xɨka'aku Yawé tiyurienekaitɨni, 'aixɨa 'anemekɨ makunuanikɨ.
21 Enquanto isso o homem, sem dizer nada, ficou observando a moça para saber se o Senhor Deus havia ou não abençoado a sua viagem.
22 Kepauka kameyutsixi memɨte'utahayewaxɨ meharetɨ, ti'uximayatame huru nakɨtsayari hewati'ɨka tsurieyatsie kaniyewirieni 'ataxewime kɨramuyari raheteme, meta huru matsɨwayari kaneimaniriexɨani hutame, xeitsienituyari kɨramuyari raheteme, ti'uximayatame mɨpaɨ katinita'iwawiya:
22 Quando os camelos acabaram de beber, o homem pegou uma argola de ouro, que pesava seis gramas, e colocou no nariz dela. E também lhe deu duas pulseiras de ouro, que pesavam mais de cem gramas.
23 —Neuxei, ¿kemɨ'ane 'ekɨ pepɨraniwe, 'apaapa kie meyekani 'aumɨ reyɨwe?
23 Em seguida perguntou: — Por favor, diga quem é o seu pai. Será que na casa dele há lugar para os meus homens e eu passarmos a noite?
24 Mɨkɨ mɨpaɨ katinita'eiya:
24 Ela respondeu: — Eu sou filha de Betuel, filho de Milca e de Naor.
25 mana xemetiheni peyɨwe meta mɨaxa waɨkawa pexɨawe kameyutsixi wahetsiemieme.
25 Na nossa casa há lugar para dormir e também bastante palha e capim para os camelos.
26 Hikɨ ti'uximayatame kaniutitunumakeni Yawé pamɨpariyutsi kaniupitɨani
26 Então o homem se ajoelhou e adorou a Deus, o Senhor .
27 mɨpaɨ 'utaitɨ: «'Aixɨa pepɨtiuka'iyari Yawé 'Apɨrahami neti'aitɨwame Kakaɨyarieya, pe'inaki'erietɨ pepɨkatihayewa meta 'aixɨa pepɨnetiuye'atɨa 'iwamama wahetsɨa».
27 Ele disse: — Bendito seja o
28 Xeweka kaneyani 'unautsarɨmetɨ yumaama hetsɨa, mana katinitaxatɨani kemɨreiyuriekai.
28 A moça foi correndo para a casa da sua mãe e contou o que havia acontecido. Rebeca tinha um irmão chamado Labão, o qual viu a argola no nariz da irmã e as pulseiras nos seus braços e a ouviu contar o que o homem tinha dito para ela. Labão saiu correndo e foi buscar o empregado de Abraão, que havia ficado de pé, ao lado dos camelos, ali perto do poço.
29 Xeweka xeime yumatsika kanexeiyakaitɨni Rawani titewakame, mɨkɨ 'unautsarɨmetɨ kanayeyani ti'uximayatame heuwaumieka, haa matineika 'akuxi mɨkɨ kaniukateitɨni.
29 — ausente —
30 Rawani yu'iwa nakɨtsa kaniuxeirieni meta matsɨwa metatsiere kani'enieni tikuxatakaku ti'uximayatame kemɨrehɨawekai. 'Ayumieme kanayeyani ti'uximayatame heuwaumieka, haputsu matiniere kanitaxeiya, yukameyutsixi wahamatɨa.
30 — ausente —
31 Mɨpaɨ katinitahɨawe:
31 Labão disse: — Venha comigo, homem abençoado por Deus, o
32 Hikɨ ti'uximayatame kiepa kaniye'ani. Yapauka Rawani kameyutsixi kaniwaruti'ikapieni mɨaxa kaniwarutimini, meta haa kaniwaruhanitɨani ti'uximayatame meta mɨwarawitɨkɨkai yu'ɨkatetsie memauyuhauxixɨanikɨ.
32 Então o homem entrou na casa. Labão tirou a carga dos camelos e lhes deu palha e capim. Depois trouxe água para que o empregado de Abraão e os seus companheiros lavassem os pés.
33 Kepauka memɨtekwanikekai 'Apɨrahami ti'uximayatameya mɨpaɨ kaniutayɨni:
33 Quando trouxeram a comida, o homem disse: — Eu não vou comer enquanto não disser o que tenho para dizer. — Fale — disse Labão.
34 Ti'uximayatame mɨpaɨ katinitsutɨani:
34 Então ele disse o seguinte: — Eu sou empregado de Abraão.
35 Yawé waɨkawa 'aixɨa kaniyurieka kaniparewieka. Katinikupinirieka muxatsi, wakaitsixi, huru, pɨrata, te'uximayatamete 'ukitsi 'ukari, kameyutsixi, meta puxuri.
35 O Senhor Deus abençoou muito o meu patrão, e ele ficou rico. O Senhor lhe deu rebanhos de ovelhas e cabras, gado, prata, ouro, escravos e escravas, camelos e jumentos.
36 Meta neti'aitɨwame 'ukiratsitɨtɨri yu'ɨya Tsara hamatɨa xeime nunutsi mekanayexeiya, neti'aitɨwame yuniwe naime katiniupitɨani.
36 Sara, a sua mulher, mesmo depois de velha, deu um filho ao meu patrão, e o filho herdará tudo o que o pai tem.
37 Hikɨ neti'aitɨwame mɨpaɨ pɨnerehɨritɨa: “Neniwe pepɨkakuwitɨtɨwani 'ena kiekame kananeutsixi waniwe, nemanukatsie.
37 O meu patrão me fez jurar que eu faria o que ele ordenasse e me disse: “Não deixe que o meu filho case com nenhuma mulher deste país de Canaã, onde estou morando.
38 Matsi pɨta kenemie ne'iwama memanu'uwatsie, mana kenetiwawa 'uka neniwe 'ɨyaya mayanikɨ”.
38 Vá até o lugar onde mora a família do meu pai e no meio dos meus parentes escolha uma mulher para ele.”
39 Ne mɨpaɨ nekatineitahɨawe neti'aitɨwame: “Neuxeitsɨ. ¿Peru xɨka 'uka kaheyuwaɨriyani ne 'utɨma mamie?”
39 Então eu lhe perguntei: “E o que é que eu faço se a moça não quiser vir comigo?”
40 Hikɨ mɨpaɨ nerahɨawe: “Yawé nehamatɨa puyeika, mɨkɨ 'ahamatɨa yuniuki tuayame panunɨ'ani, 'aixɨa 'anemekɨ pemakunuanikɨ pemeikaxeiyakɨta 'uka neniwe hetsiemieme nepaapa tɨɨriyamama wahetsɨa.
40 Ele me respondeu: “Eu tenho obedecido fielmente a Deus, o Senhor . Ele enviará o seu Anjo para estar com você, e tudo dará certo. No meio da minha gente, na família do meu pai, você escolherá uma mulher para o meu filho.
41 Xɨka ne'iwama mekaheitaunieni 'uka, mɨpaɨ 'ekɨri pepɨkaraye'atɨani kepemutayɨ neri waɨriyarika nepɨkamatsipitɨani”.
41 Se você falar com os meus parentes, e eles não quiserem dar a moça, então você ficará livre do juramento que me fez.”
42 »Kepauka haa matineika nemunua mɨpaɨ neputayɨ: “Yawé 'Apɨrahami Kakaɨyarieya, xɨka mɨpaɨ matinakeni, waɨkawamekɨ nepɨmatsiwawirie 'aixɨa ketineuyuri 'aixɨa nemɨrakunuanikɨ.
42 — E foi assim que hoje cheguei ao poço e disse a Deus o seguinte: “Ó Senhor , ó Deus de Abraão, o meu patrão, eu peço que aquilo que vou fazer dê certo.
43 'Ena nepuka, neta'ikwewatɨ haputsu matinieretsie. Xɨka xewitɨ 'ɨimari hayeyani kuhanɨnetɨ, mɨpaɨ nepɨtitahɨawe: ‘Neuxei, 'Etsiwa keneneuharitɨa 'aye'ɨta mieme’,
43 Eu estou aqui ao lado do poço. Quando uma moça vier tirar água, eu vou pedir que me dê de beber da água do seu pote.
44 xɨka kemɨ'ane mɨpaɨ mɨtayɨni: ‘Kenanuhareka 'ekɨ, nekaniwatihanɨimɨkɨta kameyutsixi wahetsiemieme’, mɨkɨ kehɨkɨtɨni 'uka pemanayexei Yawé, neti'aitɨwame nu'aya hetsiemieme”.
44 Se ela concordar e também se oferecer para tirar água para os meus camelos, que seja essa a que escolheste para ser mulher do filho do meu patrão.”
45 »'Akuxi nekaranunɨwekaku neyunenewietɨ, Xeweka nekaniuxeiya mana 'amiekame yuye'ɨ 'anakayetɨ. Hikɨ kaniutihanɨni haputsuta, mɨpaɨ nekatineitahɨawe: “Neuxei, keneneuharitɨa”.
45 Eu nem havia acabado de fazer essa oração em silêncio, quando Rebeca veio com um pote no ombro, desceu até o poço e tirou água. Aí eu disse: “Dê-me um pouco de água, por favor.”
46 Mɨkɨ yapauka yuye'ɨ 'anakahanaka mɨpaɨ kanetinetahɨawe: “Kenanutihareka 'ekɨ, meta 'akameyutsixi nekaniwatiharitɨamɨkɨ”. Mexi ne neheharekai mɨkɨta nekameyutsixi kaniwaretiharitɨani.
46 Ela abaixou depressa o seu pote e disse: “Pode beber, e vou dar de beber também aos seus camelos.” Então eu bebi, e ela deu água também aos camelos.
47 Hikɨ nekaneita'iwawiya: “¿Kemɨ'ane pepɨraniwe?” Kepauka mɨkɨ mɨpaɨ mɨnereta'ei: “Wetuheri nepɨniweya, Nakuxi Mirika waniwe”, ne tsurieyatsie nekaneiyewirieni nakɨtsa meta matsɨwa hutame nekaneimini,
47 Em seguida perguntei: “Quem é o seu pai?” Ela respondeu: “Eu sou filha de Betuel, filho de Milca e de Naor.” Então coloquei uma argola no nariz dela e duas pulseiras nos seus braços.
48 hikɨ nekanetitunumakeni Yawé pamɨpariyutsi nekanepitɨani, 'Apɨrahami Kakaɨyarieya, 'aixɨa mɨnetiuye'atɨa 'uka nemɨtaxeiyakɨ 'iwamama waniwetɨme neti'aitɨwame nu'aya hetsiemieme.
48 Eu me ajoelhei e adorei a Deus. E louvei o Senhor , o Deus de Abraão, o meu patrão, que me guiou diretamente aos seus parentes a fim de que eu levasse a filha do irmão do meu patrão para o seu filho.
49 Hikɨ, yaxekeneteneutahɨawi xɨka 'aixɨa xetekakɨnikuni xe'inaki'erietɨ neti'aitɨwame, metatsiere yaxeneteneutahɨawi xɨka katixaɨtɨni. Netari kenemɨyɨaneni».
49 Agora, digam se vocês vão ser bondosos e sinceros com o meu patrão; se não, digam também, para que eu resolva o que fazer.
50 Hikɨ Rawani Wetuheri hamatɨa mɨpaɨ mekaniutiyuani:
50 Labão e Betuel responderam: — Tudo isso vem de Deus, o
51 Mana puka Xeweka kenanuwitɨki mati'aitɨwame nu'aya 'ɨyaya kanayeimɨkɨ, heitseriemekɨ Yawé kemaine.
51 Aqui está Rebeca; leve-a com você. Que ela seja a mulher do filho do seu patrão, como o Senhor Deus já disse.
52 Hikɨ kepauka 'Apɨrahami ti'uximayatsiriwame mɨpaɨ mɨtiutahɨawarie, kaniukatunumakeni kananakatutsire Yawé hɨxie.
52 Quando o empregado de Abraão ouviu essas palavras, ajoelhou-se, encostou o rosto no chão e adorou a Deus, o Senhor .
53 Hikɨ katinewatipini hurukɨ mɨtiwewiyatɨka meta pɨratakɨ metatsiere 'ixurikite mɨraye'atɨka Xeweka katiniupitɨani. Yaxeikɨa matsikaya meta maamaya katiniwayetuirieni 'imikierite.
53 Em seguida pegou vários objetos de prata e de ouro e vestidos e os deu a Rebeca. E também deu presentes caros ao irmão e à mãe dela.
54 'Anari mɨkɨ meta mɨwarawitɨkɨkai mekateniukwani mekateniu'ieni, mana mekanikuheteitɨni wahetsɨa.
54 Então ele e os seus companheiros comeram e beberam, e passaram a noite ali. No outro dia de manhã, quando se levantaram, o empregado disse: — Deixem que eu volte para a casa do meu patrão.
55 Peru Xeweka matsikaya meta maamaya mɨpaɨ mekaniutiyuani:
55 Mas o irmão e a mãe de Rebeca disseram: — É melhor que ela fique com a gente alguns dias, talvez uns dez, e depois poderá ir.
56 Ti'uximayatame mɨpaɨ kaniutayɨni:
56 Mas o empregado respondeu: — Não me façam ficar aqui. O
57 Hikɨ mɨkɨ mɨpaɨ mekaniutiyuani:
57 Então eles disseram: — Vamos chamar Rebeca para ver o que ela diz.
58 Mɨkɨ me'ita'inieka mɨpaɨ mekatenita'iwawiya:
58 Eles chamaram a moça e lhe perguntaram: — Você quer ir com este homem? — Quero — respondeu ela.
59 Hikɨ mekanipitɨani Xeweka mɨyemiekɨ, meta 'ukaratsi yamɨti'ɨwiyakai mitaweriyaxɨ 'Apɨrahami ti'uximayatsiriwame 'utɨa meta memeweiyakai.
59 Aí deixaram que Rebeca e a mulher que havia sido sua babá fossem com o empregado de Abraão e os seus companheiros.
60 Hikɨ Kakaɨyari mekaniutawawirieni Xeweka hetsiemieme 'aixɨa miyurienikɨ mɨpaɨ me'utiyuatɨ:
60 E abençoaram Rebeca, dizendo: “Que você, nossa irmã, seja mãe de milhões! Que os seus descendentes conquistem as cidades dos seus inimigos!”
61 Hikɨ Xeweka meta memɨte'ita'uximayatsirieni me'anutiyaxeka kameyutsixi wahetsie mekanekɨne 'Apɨrahami ti'uximayatsiriwame 'utɨa. Mɨpaɨ Xeweka katinewitɨkieni, 'ana kanayeyani.
61 Então Rebeca e as suas empregadas se prepararam, montaram os camelos e seguiram o empregado de Abraão. E assim eles foram embora.
62 Hikɨ 'Itsahaki kaninuakaitɨni haputsu matinieretsie «'Amuyeika Mɨnetsixeiya» mɨtitewatsie, 'anatsɨ Nekexi mɨrakutewatsie kaniuyeikakaitɨni.
62 Isaque tinha vindo ao deserto onde ficava o “Poço Daquele que Vive e Me Vê”, pois morava no sul de Canaã.
63 Merikɨtsɨ taikai kanikuyani yeuta. Hikɨ yapauka kameyutsixi kaniwaruxeiya me'aye'axɨaximeme mematiteitsie.
63 Ele havia saído à tardinha para dar um passeio pelo campo, quando viu que vinham vindo camelos.
64 Yaxeikɨata Xeweka 'Itsahaki kaniuxeiya, 'ixeiyaka kananakayani kameyutsie
64 Rebeca também olhou e, quando viu Isaque, desceu do camelo
65 ti'uximayatame mɨpaɨ katiniuta'iwawiya:
65 e perguntou ao empregado: — Quem é aquele homem que vem andando pelo campo na nossa direção? — É o meu patrão — respondeu ele. Aí ela pegou o véu e cobriu o rosto.
66 Hikɨ ti'uximayatame 'Itsahaki naime katiniutaxatɨani kemɨrakunua.
66 O empregado contou a Isaque tudo o que havia feito.
67 Hikɨ 'Itsahaki Xeweka 'ixuriki kiiyarita kaneutawitɨni maamaya muyehupukaitsie Tsara, kanitiwitɨni waɨkawa 'inaki'erietɨ, 'ɨyaya kanayani. Mɨpaɨ 'Itsahaki yu'iyaritsie katiniuyɨnɨtɨani maamaya mumɨkaikɨri.
67 Então Isaque levou Rebeca para a barraca onde Sara, a sua mãe, havia morado, e ela se tornou a sua mulher. Isaque amou Rebeca e assim foi consolado depois da morte da sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.