Deuteronômio 1
hch (HCH) vs NTLH
1 'Ikɨ niuki kanihɨkɨtɨni Muitsexi muwarutaxatɨa 'ixaheritsixi yunaime, makumawetsie 'uyeikatɨ Kurutani 'akiyaritsie tau manatineika hepatsie, tatsɨari, 'Arawa mayeweritsie Tsupi hɨxie, Parani meta Tuperi watsata Rawani Katseruti meta Ritsahawi.
1 Neste livro estão os discursos que Moisés fez ao povo de Israel no deserto que fica a leste do rio Jordão. Os israelitas estavam no vale do rio Jordão, perto da cidade de Sufe. De um lado ficava a cidade de Parã, e do outro, as cidades de Tofel, Labã, Hazerote e Di-Zaabe.
2 Huré hɨriyaritsie yeyame Karetsi-Waxineya paitɨ mɨye'ani tamamata heimana xeitukariyari petewakai Tsehixi hɨriyaritsie meutiyune huyeyari 'utɨa 'umietɨ.
2 (Do monte Sinai até a cidade de Cades-Barneia são onze dias de viagem, pelo caminho que atravessa a região montanhosa de Edom.)
3 Merikɨtsɨ huta tewiyari wiyari 'aye'aku kepauka 'ixaheritsixi 'Ekipitu memayekɨtsie mexɨakame tukaritsie tamamata heimana xeimetseriyaritsie, Muitsexi 'ixaheritsixi pɨwarutahɨawixɨ Yawé kemɨtiwaruta'aitɨakai hepaɨtsita memeye'atɨanikɨ.
3 Já fazia quarenta anos que o povo de Israel tinha saído do Egito, e no primeiro dia do décimo primeiro mês Moisés disse ao povo tudo o que o Senhor Deus havia mandado que ele falasse.
4 Meta te'aitamete yuhutame puwara'iwakairi 'amuxeutsixi 'ikɨ memɨhɨkɨtɨkai: Tsikuni ti'aitame Hetsiwuni kwieyaritsie mieme, 'Uhuki ti'aitame Watsani kwieyaritsie mieme 'Atsitaruti kiekame meta 'Erurehi kwieyaritsie.
4 Isso aconteceu depois que Moisés derrotou Seom, o rei dos amorreus, que morava na cidade de Hesbom, e Ogue, rei de Basã, que morava em Astarote e em Edrei.
5 Muitsexi pɨwarutaxatɨa 'inɨari niukiyari kepauka 'akuxi Muhawi kwieyaritsie Kurutani 'akiyaritsie taumanatineika hepatsie memɨtitekai 'ixaheritsixi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
5 Quando os israelitas estavam no território de Moabe, no lado leste do rio Jordão, Moisés começou a explicar ao povo a lei de Deus. Moisés disse:
6 «Kepauka 'akuxi Huré hɨriyaritsie temɨtitekai, Yawé Takakaɨyari mɨpaɨ pɨtatiuta'aitɨa: “Xeme mɨixa xekaniyurieka 'ikɨ hɨritsie xe'u'uwatɨ,
6 — Quando estávamos ao pé do monte Sinai, o Senhor , nosso Deus, nos falou assim: “Vocês já ficaram bastante tempo neste lugar.
7 Xekeneyukuha'aritɨaka xekenehu muhɨriyatsie 'amuxeutsixi mematiteitsie, meta kiekari 'auriena mamanetɨkatsie 'Arawa, mɨhɨriyatsie, muyemuriyatsie tau makayuyuipike hepatsie, Nekexi meta haramara tetsita kananeutsixi wakwieyaritsie Riwanu meta 'Eupɨrate hatɨayari 'amɨpatsie paitɨ xemɨye'axɨani.
7 Agora saiam daqui e vão caminhando na direção da região montanhosa dos amorreus e de todas as regiões vizinhas no vale do rio Jordão, e na direção das montanhas, da planície de Judá, da região sul e da costa do mar Mediterrâneo. Tomem posse de toda a terra de Canaã até os montes Líbanos, no Norte, e até o grande rio Eufrates, no Leste.
8 Ne nekanixeyetuirieka 'ikɨ kwie xekena'iwa xeyukwitɨwetɨ”. Yawé mɨpaɨ pɨtiwarutahɨawekai xetutsima kename wayetuirienikekai tatsɨari 'Apɨrahami, 'Itsahaki, Kakuwu meta nuiwarimama.
8 Aí está a terra que eu estou dando a vocês. Eu, o Senhor , jurei a Abraão, a Isaque e a Jacó, os antepassados de vocês, que daria essa terra a eles e aos seus descendentes. Portanto, vão e tomem posse dela.”
9 »'Iya tukaritsie mɨpaɨ nepɨtiwarutahɨawixɨ: “Ne neyuxaɨtame yunaime nepɨkaxekema.
9 Em seguida Moisés disse ao povo: — Quando ainda estávamos ao pé do monte Sinai, eu lhes disse: “Eu sozinho não posso cuidar de vocês.
10 Yawé xekakaɨyari kanixe'utimɨiriya, 'ayumieme hikɨ xekaniyuwaɨkawani xurawetsixi muyuawitsie miemete wahepaɨ.
10 O Senhor , nosso Deus, fez com que vocês aumentassem em número, e hoje são tantos como as estrelas do céu.
11 Matsi Yawé, tapaapama wakakaɨyari, kexe'utimɨiriya hikɨ kexemɨyupaɨme xeimiriyarimexɨa tawarita, meta 'aixɨa yemekɨ kexeyurieka mɨkɨ kemutayɨ.
11 E que o Senhor , o Deus dos nossos antepassados, faça com que vocês sejam um povo ainda mil vezes maior do que são agora e que ele os abençoe, como prometeu!
12 ¿Kehepaɨri ne netiyɨwenikeyu naime hepaɨtsita yanetiyurienetɨ ketita 'axaxemɨteyurie, xe'ikakɨ meta xeme kexemɨteyukwitɨwekɨ?
12 Mas como é que eu posso, sozinho, aguentar a carga pesada de resolver todas as causas e todas as questões que aparecem no meio do povo?
13 'Ayumieme yuxexuitɨ yunuiwaritetsie xekeniwarutihɨawi hipame 'ukitsi waɨkawa memɨtemaiwawe, waɨkawa memɨtemate memɨyɨwawe, mɨkɨ memanuyetei memakɨnekɨ”.
13 Portanto, de cada tribo escolham homens sábios, inteligentes e competentes, para que eu os ponha como chefes de vocês.”
14 »Xeme mɨpaɨ xepɨnete'uta'ei: “Kepemaine kepemɨtiku'eriwa 'aixɨa pɨ'ane yemekɨ”.
14 E Moisés continuou: — Vocês responderam que seria bom fazer o que eu tinha dito.
15 'Ayumieme ne nekaniwaruhɨritɨani xenuiwaritsie miemete 'ukitsi memɨtemaiwawe meta memɨtemate, nekaniwaruhɨritɨani heitserie memexeiyanikɨ xehetsiemieme 'itsɨkate wahepaɨ me'anetɨ. Yuxexuime hipame nekaniwaruhɨritɨani xeimiriyari, hipameta xeitsienituyari, hipameta huta tewiyari heimana tamamata, hipameta tamamata, meta hipame yunuiwaritsie teparewiwamete memɨhɨkɨtɨnikɨ.
15 Por isso peguei os líderes de cada tribo, homens sábios e competentes, e os coloquei como seus chefes. Alguns eram responsáveis por mil homens; outros, por cem; outros, por cinquenta; e outros, por dez. Além desses, escolhi também outras autoridades para cada tribo.
16 Meta 'ana, xe'itsɨkate mɨpaɨ nekanitiniwaruhɨritɨani: “Naime tita 'uximatɨarika memɨtehexeiyani heitseriekamekɨ 'aixɨa xeketeneyurieka yu'iwama watsata, yemekɨ xekeniwanɨtɨaka xepɨkatekuhayeikawani, 'ixaheritsixi wahetsie meta teewatari wahetsie.
16 Naquela mesma ocasião dei a seguinte ordem aos juízes: “Julguem todas as causas com justiça, seja entre dois israelitas, seja entre um israelita e um estrangeiro que vive no meio do povo.
17 Yunaime yaxeikɨa xeketeniwaparewieka, memɨkatɨrɨkawi meta memɨtɨrɨkawi. Xeime xepɨkamakaka, matsi Kakaɨyari pɨta 'aixɨa tiyuruwame kanihɨkɨtɨni. Xɨka kwinimieme ti'aneni xeme xemɨka'ikema hɨkɨtɨni, nehetsɨa xekeniwa'atɨa ne 'aixɨa nemɨtiyurienikɨ”.
17 Sejam honestos e justos nas suas decisões. Tratem todos de modo igual, tanto os humildes como os poderosos. Não tenham medo de ninguém, pois a sentença que vocês derem virá de Deus. Se algum caso for muito difícil para vocês, tragam para mim, que eu o julgarei.”
18 »'Ana, ne naime nekatinixe'utaxatɨani kehepaɨ xeme xemɨtekahunikekai.
18 — E assim naquele tempo eu lhes dei ordens a respeito de todas as coisas que vocês deviam fazer.
19 »Yatepɨtekakɨ Yawé kemainekai takakaɨyari, tekanayekɨne Huré hɨriyari manuka muhɨriyatsie 'amuxeutsixi wakwiepa te'erietɨ. Mana tekaniukɨne makumawe 'amakuyewatsie makumariwetsie xeme mana xekaniuneniere, mana te'akɨneka Karetsi-Waxineya tekaniu'axɨani.
19 Moisés disse também ao povo: — Nós obedecemos à ordem do
20 Hikɨ ne mana mɨpaɨ nepɨtixehetahɨawixɨ: “'Ari tekaniuta'axɨani mɨhɨriyatsie 'amuxeutsixi wakwieyaritsie, kwie Yawé takakaɨyari mɨtatsiyetuirietsie.
20 Ali eu disse a vocês: “Agora estamos na região montanhosa dos amorreus, a terra que o nosso Deus nos está dando.
21 Xekeneuxeiya, Yawé xekakaɨyari kwie kanixeyetuirieniri. Xekenehu yukwie xekenayeitɨa Yawé kemɨtixehahɨawekai, xetutsima wakakaɨyari. Xepɨkamamaka meta xepɨka'utiweranareni”.
21 Portanto, vão e tomem posse dessa terra que está diante de vocês, como o Senhor , o Deus dos nossos antepassados, mandou. Não tenham medo, nem se assustem.”
22 »Matsi xeme xeyunaitɨ mɨpaɨ xepɨnete'utahɨawixɨ: “Tepɨwaranunɨ'ani hipame ta'iwama meri mɨkɨ kwie memɨxeiyayukɨ, meta memɨtatetaxatɨanikɨ kehepaɨ temɨtekɨne meta kemɨ'ane kiekaritetsie temeye'axɨani”.
22 Aí todos vocês chegaram perto de mim e disseram: “Seria bom que mandássemos na frente de nós alguns homens para espionarem a terra e trazerem informações a respeito do caminho que devemos seguir e das cidades que vamos encontrar lá.”
23 »Kexemutiyua 'aixɨa puyɨ, 'ayumieme tamamata heimana yuhutame nekaniwaranayexeiya xe'iwama, yuxexuime xeinuiwaritsie miemete.
23 Eu concordei com a ideia e escolhi doze homens, um de cada tribo .
24 Tamamata heimana yuhutatɨ mekanekɨne mɨhɨriyatsie, mayeweritsie 'Etsikuri mekaniye'axɨani mana kwie mekaniuxeiya.
24 Eles foram até a região montanhosa e chegaram ao vale de Escol. Depois de verem o que havia no vale,
25 Mana timieme hipame 'ikwaxi mekateniukatɨni, mekatateni'atɨirieni meta mekatateniutaxatɨani kwietsie ke'aixɨa mɨre'anekai Yawé takakaɨyari mɨtatsixatɨa.
25 eles voltaram, trazendo algumas frutas que encontraram lá. E nos contaram que a terra que o Senhor , nosso Deus, nos estava dando era boa.
26 »Matsi, xeme xepɨka'uyuwaɨriyaxɨ mana xemeutiyunekɨ Yawé xekakaɨyari kemɨtixe'u'aitɨakai xepɨka'anu'eni.
26 — Mas vocês desobedeceram à ordem do Senhor e não quiseram tomar posse da terra.
27 Xekaniutiniukixieni yuxamaruta, mɨpaɨ xekaniutiyuani: “Yawé pɨtatsi'uxiwe'erie, mɨkɨ pɨtatsi'ayewitɨ 'Ekipitu kwieyaritsie, 'amuxeutsixi wahetsɨa mɨtatsiyetuanikɨ xeikɨa mɨkɨ memɨtatsihakumaweriyakɨ.
27 Em vez disso, ficaram nas suas barracas, queixando-se e dizendo: “O Senhor está com ódio de nós; ele nos trouxe do Egito para sermos derrotados e mortos pelos amorreus.
28 ¿Hakewari tepeyehu? Ta'iwama kwinimieme mekatatenimariutani, mɨkɨ mɨpaɨ mekaniutiyuaneni kename mana kiekatari waɨkawa mehetɨrɨkawi meta kwinimieme mehetɨtɨ, kename wakiekari hemamariwawe meta kename wakuraru muyuawitsie paitɨ heye'atɨka. Matsi 'imatɨrieka, mɨpaɨ mekaniutiyuaneni kename mana 'anakitsixi mewarexei”.
28 Que terra é essa que temos de conquistar? Nós ficamos com medo quando os nossos espiões disseram que o povo dessa terra é mais numeroso e mais forte do que nós, e que as suas cidades são enormes e protegidas por muralhas que chegam até o céu! E disseram também que viram gigantes lá!”
29 »Hikɨ 'ana mɨpaɨ nepɨtixe'uta'ei: “Hawaikɨ xepɨkaheumamaka meta mɨkɨ xepɨkawareumakaxeni.
29 — Então respondi: “Não se assustem, nem tenham medo dessa gente.
30 Yawé xekakaɨyari xehɨxie paitɨ 'anuyekaitɨ kaniumieni, mɨkɨ xehetsiemieme kaniyutamiemɨkɨ, 'Ekipitu kexemɨtehenenierixɨ kemɨreyuri hepaɨ
30 Pois o Senhor , nosso Deus, vai adiante de nós e ele combaterá por nós. Ele fará a mesma coisa que vocês o viram fazer em nosso favor no Egito
31 meta makumawetsie. Meta huyeta xemuhukaitsie, meta kemɨtixe'atɨa 'ena paitɨ, xeme xekatenimaika Yawé takakaɨyari kemɨtixe'utɨxime, tewi yuniwe muyurie hepaɨ”.
31 e também no deserto. Vocês viram como o nosso Deus nos levou pelo deserto, como um pai leva o seu filho, e nos guiou o tempo todo até que chegamos a este lugar.”
32 »Mɨyatɨtɨ, xeme nixewitɨ hetsiena pɨkatiuwi Yawé takakaɨyari hetsie,
32 — Mas mesmo assim vocês não confiaram no Senhor ,
33 mɨkɨ panuyekatei xehɨxie xekuwawirienike hakewa xemetiyaxe. Tɨkarikɨ tai hepaɨ 'anetɨ pumiekai xehamatɨa, huye xemɨxeiyanikɨ kexemɨtehu, tukarikɨ hai hepaɨ 'anetɨ pumiekai xehamatɨa.
33 que sempre ia adiante de vocês, na coluna de fogo durante a noite e na coluna de nuvem durante o dia. Ele fazia isso para mostrar o lugar onde vocês deviam armar o acampamento e para indicar o caminho que deviam seguir.
34 »Kepauka Yawé xeme xeniukixiekame mɨxe'u'eni, 'ana kaniuyeha'ani, hikɨ mɨpaɨ kaniutayɨni:
34 Moisés continuou: — Quando o
35 “Nixewitɨ tewi 'ikɨ nuiwari 'axamemɨte'u'iyaritsie mieme mɨkɨ kwie 'aixɨa mɨ'ane pɨkaxeiya watutsima nemɨwayetuirienikekai nemainekai.
35 “Vocês, israelitas, são um povo mau. Por isso nenhum de vocês que é adulto verá a boa terra que eu prometi dar aos seus antepassados.
36 Karewi xeikɨa kanixeiyamɨkɨ Kepune nu'aya. Mɨkɨ meta nuiwarimama nekaniwayetuiriemɨkɨ kwie ke'aneme hetsie make, Yawé hetsie tiwiyatɨ muyuhayewakaikɨ”.
36 Somente Calebe, filho de Jefoné, verá essa terra. Calebe foi sempre fiel e obediente a mim, o Senhor , e por isso darei a ele e aos seus descendentes a terra por onde ele andou.”
37 »Xeme xete'uyurieku Yawé neta kaneniuyeheka, mɨpaɨ kanetiniutahɨawe: “'Ekɨta yaxeikɨa mɨkɨ kwietsie pepɨkaheutahani.
37 — E foi por causa de vocês que o Senhor ficou irado comigo também e me disse: “Você também não vai entrar na Terra Prometida .
38 Kutsuhexi Nuni nu'aya matsiparewiwame xeikɨa kaneutahamɨkɨ. Keneuparewi waɨkawa muyuwaɨriyanikɨ, mɨkɨ katiniyurimɨkɨ 'ixaheritsixi mɨkɨ kwieyaritsie mɨwaye'atɨani.
38 O seu ajudante, Josué, filho de Num, é que vai entrar. Anime-o, pois ele vai comandar o povo de Israel na conquista da terra.”
39 Meta xeniwema 'etsimemɨtɨtɨ, 'akuxi 'atsimemɨkatemate tita 'aixɨa mɨti'ane meta 'axamɨti'ane, mɨkɨ menawarienike xemɨwa'eriekai, mɨkɨ hɨrixɨa mepeutahaxɨani mɨkɨ kwieyaritsie meta yukwie mepayeitɨani, ne nekaniwayetuirieniri.
39 — Depois Deus disse a todos nós: “Os seus filhos são crianças e não sabem a diferença entre o que é certo e o que é errado. E vocês estavam pensando que eles iam cair nas mãos dos inimigos. Mas eles, os seus filhos, entrarão na Terra Prometida. Eu lhes darei essa terra, e eles serão donos dela.
40 Xeme matsi hikɨ, xekenakunuaxɨa makumawetsie. Xekeneuhuni Haramara Mɨxeta hepatsie”.
40 Agora continuem caminhando pelo deserto na direção do golfo de Ácaba.”
41 »Xeme mɨpaɨ xekaniutiyuani: “Tame 'axatepɨte'uyuri Yawé hepaɨtsita. Peru tekanihuni tekaniwakwiyuni Yawé takakaɨyari kemɨtatiuta'aitɨa”. Hikɨ 'ana yuxexuitɨ xeme xekaniyukuha'aritɨani xemɨyukwiyukɨ, mɨpaɨ xeteku'eriwatɨ kename kakwaniwe hɨritsie xemɨtiyunekɨ.
41 — Então vocês responderam: “Moisés, nós pecamos contra Deus, o Senhor . Mas agora estamos resolvidos a obedecer às ordens do nosso Deus e atacar o inimigo.” Aí cada um de vocês se aprontou para a batalha, pensando que seria fácil conquistar a região montanhosa.
42 »Matsi Yawé mɨpaɨ kanetiniutahɨawe: “Mɨpaɨ ketiniwarutahɨawi mepɨkahekɨkani mepɨkayukwitɨweni, ne wahamatɨa nepɨka'uyeikani. Xɨka meka'ukunuaxɨani, mepɨwarekwini memɨwaraye'unie”.
42 Mas o Senhor mandou que eu dissesse a vocês: “Não vão lá, nem entrem em nenhum combate, pois eu não irei com vocês, e os seus inimigos os derrotarão.”
43 »Ne mɨpaɨ nepɨtixe'utaxatɨa, peru xeme xepɨka'anu'enana. Yawé kemainekai xepɨka'enu'eni, xeme matsi xekaheu'enanatɨ xekananutikɨne hɨritsie.
43 Porém vocês não me deram atenção; pelo contrário, ficaram cheios de orgulho, desobedeceram às ordens de Deus, o Senhor , e invadiram a região montanhosa.
44 Mana 'amuxeutsixi memɨtamakai mekanayekɨne mexe'anukunakeke, mekaxenanukuweiya xietexi wahepaɨ, mekanixeha'iwa Tsehixi memɨyekɨ Kuxima paitɨ mekaniye'axɨani.
44 Aí os amorreus que moravam naquela região saíram contra vocês, como um enxame de abelhas bravas. Vocês fugiram, e os amorreus os perseguiram até o território de Edom e os derrotaram na cidade de Horma.
45 Hikɨ xeme xe'u'axɨaka, xekaniutitsuani Yawé hɨxie, matsi mɨkɨ pɨkaxe'u'eni kexemɨteyuhiweriekai.
45 Então vocês voltaram e clamaram pedindo ajuda ao Senhor , mas ele não lhes deu atenção, nem os atendeu.
46 'Ayumieme xeme, Karetsi mɨrakutewatsie mɨixa wiyari xekanititekaitɨni.
46 E depois disso ficamos muito tempo em Cades.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Deuteronômio 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.