Deuteronômio 1
hch (HCH) vs NAA
1 'Ikɨ niuki kanihɨkɨtɨni Muitsexi muwarutaxatɨa 'ixaheritsixi yunaime, makumawetsie 'uyeikatɨ Kurutani 'akiyaritsie tau manatineika hepatsie, tatsɨari, 'Arawa mayeweritsie Tsupi hɨxie, Parani meta Tuperi watsata Rawani Katseruti meta Ritsahawi.
1 São estas as palavras que Moisés falou a todo o Israel, a leste do Jordão, no deserto, na Arabá, diante de Sufe, entre Parã, Tofel, Labã, Hazerote e Di-Zaabe.
2 Huré hɨriyaritsie yeyame Karetsi-Waxineya paitɨ mɨye'ani tamamata heimana xeitukariyari petewakai Tsehixi hɨriyaritsie meutiyune huyeyari 'utɨa 'umietɨ.
2 É uma jornada de onze dias desde Horebe até Cades-Barneia, pelo caminho dos montes de Seir.
3 Merikɨtsɨ huta tewiyari wiyari 'aye'aku kepauka 'ixaheritsixi 'Ekipitu memayekɨtsie mexɨakame tukaritsie tamamata heimana xeimetseriyaritsie, Muitsexi 'ixaheritsixi pɨwarutahɨawixɨ Yawé kemɨtiwaruta'aitɨakai hepaɨtsita memeye'atɨanikɨ.
3 Aconteceu que, no quadragésimo ano, no primeiro dia do décimo primeiro mês, Moisés falou aos filhos de Israel, segundo tudo o que o Senhor lhe havia ordenado a respeito deles,
4 Meta te'aitamete yuhutame puwara'iwakairi 'amuxeutsixi 'ikɨ memɨhɨkɨtɨkai: Tsikuni ti'aitame Hetsiwuni kwieyaritsie mieme, 'Uhuki ti'aitame Watsani kwieyaritsie mieme 'Atsitaruti kiekame meta 'Erurehi kwieyaritsie.
4 depois que derrotou Seom, rei dos amorreus, que habitava em Hesbom, e Ogue, rei de Basã, que habitava em Astarote, em Edrei.
5 Muitsexi pɨwarutaxatɨa 'inɨari niukiyari kepauka 'akuxi Muhawi kwieyaritsie Kurutani 'akiyaritsie taumanatineika hepatsie memɨtitekai 'ixaheritsixi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
5 A leste do Jordão, na terra de Moabe, Moisés encarregou-se de explicar esta lei, dizendo:
6 «Kepauka 'akuxi Huré hɨriyaritsie temɨtitekai, Yawé Takakaɨyari mɨpaɨ pɨtatiuta'aitɨa: “Xeme mɨixa xekaniyurieka 'ikɨ hɨritsie xe'u'uwatɨ,
6 — O Senhor , nosso Deus, nos falou em Horebe, dizendo: “Vocês já ficaram bastante tempo neste monte.
7 Xekeneyukuha'aritɨaka xekenehu muhɨriyatsie 'amuxeutsixi mematiteitsie, meta kiekari 'auriena mamanetɨkatsie 'Arawa, mɨhɨriyatsie, muyemuriyatsie tau makayuyuipike hepatsie, Nekexi meta haramara tetsita kananeutsixi wakwieyaritsie Riwanu meta 'Eupɨrate hatɨayari 'amɨpatsie paitɨ xemɨye'axɨani.
7 Voltem e sigam viagem. Vão à região montanhosa dos amorreus, a todos os seus vizinhos, na Arabá, à região montanhosa, à Sefelá, ao Neguebe, à costa marítima, terra dos cananeus, e ao Líbano, até o grande rio Eufrates.
8 Ne nekanixeyetuirieka 'ikɨ kwie xekena'iwa xeyukwitɨwetɨ”. Yawé mɨpaɨ pɨtiwarutahɨawekai xetutsima kename wayetuirienikekai tatsɨari 'Apɨrahami, 'Itsahaki, Kakuwu meta nuiwarimama.
8 Eis aqui a terra que eu pus diante de vocês; entrem e tomem posse da terra que o Senhor , com juramento, deu a seus pais, a Abraão, Isaque e Jacó, a eles e à sua descendência depois deles.”
9 »'Iya tukaritsie mɨpaɨ nepɨtiwarutahɨawixɨ: “Ne neyuxaɨtame yunaime nepɨkaxekema.
9 — Nesse mesmo tempo, eu disse a vocês: “Sozinho não poderei levá-los.
10 Yawé xekakaɨyari kanixe'utimɨiriya, 'ayumieme hikɨ xekaniyuwaɨkawani xurawetsixi muyuawitsie miemete wahepaɨ.
10 O Senhor , o Deus de vocês, fez com que vocês se multiplicassem e eis que hoje vocês são uma multidão como as estrelas dos céus.
11 Matsi Yawé, tapaapama wakakaɨyari, kexe'utimɨiriya hikɨ kexemɨyupaɨme xeimiriyarimexɨa tawarita, meta 'aixɨa yemekɨ kexeyurieka mɨkɨ kemutayɨ.
11 O Senhor , Deus dos pais de vocês, faça com que vocês sejam mil vezes mais numerosos do que são agora e os abençoe, como prometeu.
12 ¿Kehepaɨri ne netiyɨwenikeyu naime hepaɨtsita yanetiyurienetɨ ketita 'axaxemɨteyurie, xe'ikakɨ meta xeme kexemɨteyukwitɨwekɨ?
12 Mas como poderia eu sozinho suportar o peso e a carga de vocês, e como poderia eu resolver sozinho todas as questões que surgem no meio de vocês?
13 'Ayumieme yuxexuitɨ yunuiwaritetsie xekeniwarutihɨawi hipame 'ukitsi waɨkawa memɨtemaiwawe, waɨkawa memɨtemate memɨyɨwawe, mɨkɨ memanuyetei memakɨnekɨ”.
13 Escolham homens sábios, inteligentes e experimentados, segundo as suas tribos, para que eu os ponha por chefes de vocês.”
14 »Xeme mɨpaɨ xepɨnete'uta'ei: “Kepemaine kepemɨtiku'eriwa 'aixɨa pɨ'ane yemekɨ”.
14 — Então vocês me responderam que era bom fazer o que eu tinha falado.
15 'Ayumieme ne nekaniwaruhɨritɨani xenuiwaritsie miemete 'ukitsi memɨtemaiwawe meta memɨtemate, nekaniwaruhɨritɨani heitserie memexeiyanikɨ xehetsiemieme 'itsɨkate wahepaɨ me'anetɨ. Yuxexuime hipame nekaniwaruhɨritɨani xeimiriyari, hipameta xeitsienituyari, hipameta huta tewiyari heimana tamamata, hipameta tamamata, meta hipame yunuiwaritsie teparewiwamete memɨhɨkɨtɨnikɨ.
15 Assim, peguei os chefes de suas tribos, homens sábios e experimentados, e os fiz chefes sobre vocês, chefes de milhares, chefes de cem, chefes de cinquenta, chefes de dez e oficiais, segundo as suas tribos.
16 Meta 'ana, xe'itsɨkate mɨpaɨ nekanitiniwaruhɨritɨani: “Naime tita 'uximatɨarika memɨtehexeiyani heitseriekamekɨ 'aixɨa xeketeneyurieka yu'iwama watsata, yemekɨ xekeniwanɨtɨaka xepɨkatekuhayeikawani, 'ixaheritsixi wahetsie meta teewatari wahetsie.
16 Nesse mesmo tempo, ordenei aos juízes, dizendo: “Deem atenção às questões que surgem entre os seus irmãos e julguem com justiça entre um homem e seu irmão ou o estrangeiro que está com ele.
17 Yunaime yaxeikɨa xeketeniwaparewieka, memɨkatɨrɨkawi meta memɨtɨrɨkawi. Xeime xepɨkamakaka, matsi Kakaɨyari pɨta 'aixɨa tiyuruwame kanihɨkɨtɨni. Xɨka kwinimieme ti'aneni xeme xemɨka'ikema hɨkɨtɨni, nehetsɨa xekeniwa'atɨa ne 'aixɨa nemɨtiyurienikɨ”.
17 Não sejam parciais no julgamento. Ouçam tanto o pequeno como o grande; não tenham medo de ninguém, porque o julgamento é de Deus. Porém, se a questão for demasiadamente difícil para vocês, tragam para mim, e eu a ouvirei.”
18 »'Ana, ne naime nekatinixe'utaxatɨani kehepaɨ xeme xemɨtekahunikekai.
18 — Assim, naquele tempo, eu lhes ordenei todas as coisas que vocês deveriam fazer.
19 »Yatepɨtekakɨ Yawé kemainekai takakaɨyari, tekanayekɨne Huré hɨriyari manuka muhɨriyatsie 'amuxeutsixi wakwiepa te'erietɨ. Mana tekaniukɨne makumawe 'amakuyewatsie makumariwetsie xeme mana xekaniuneniere, mana te'akɨneka Karetsi-Waxineya tekaniu'axɨani.
19 — Então partimos de Horebe e caminhamos por todo aquele grande e terrível deserto que vocês viram, pelo caminho da região montanhosa dos amorreus, como o Senhor , nosso Deus, nos havia ordenado; e chegamos a Cades-Barneia.
20 Hikɨ ne mana mɨpaɨ nepɨtixehetahɨawixɨ: “'Ari tekaniuta'axɨani mɨhɨriyatsie 'amuxeutsixi wakwieyaritsie, kwie Yawé takakaɨyari mɨtatsiyetuirietsie.
20 Então eu lhes disse: “Vocês chegaram à região montanhosa dos amorreus, que o Senhor , nosso Deus, nos dá.
21 Xekeneuxeiya, Yawé xekakaɨyari kwie kanixeyetuirieniri. Xekenehu yukwie xekenayeitɨa Yawé kemɨtixehahɨawekai, xetutsima wakakaɨyari. Xepɨkamamaka meta xepɨka'utiweranareni”.
21 Eis que o Senhor , seu Deus, colocou esta terra diante de vocês. Vão e tomem posse dessa terra, como o Senhor , o Deus de seus pais, falou. Não tenham medo e não se assustem.”
22 »Matsi xeme xeyunaitɨ mɨpaɨ xepɨnete'utahɨawixɨ: “Tepɨwaranunɨ'ani hipame ta'iwama meri mɨkɨ kwie memɨxeiyayukɨ, meta memɨtatetaxatɨanikɨ kehepaɨ temɨtekɨne meta kemɨ'ane kiekaritetsie temeye'axɨani”.
22 — Então todos vocês se aproximaram de mim e disseram: “Vamos mandar alguns homens adiante de nós, para que espiem a terra e nos digam por que caminho devemos seguir e a que cidades devemos ir.”
23 »Kexemutiyua 'aixɨa puyɨ, 'ayumieme tamamata heimana yuhutame nekaniwaranayexeiya xe'iwama, yuxexuime xeinuiwaritsie miemete.
23 Isto me pareceu uma boa ideia, de maneira que escolhi, do meio de vocês, doze homens, um de cada tribo.
24 Tamamata heimana yuhutatɨ mekanekɨne mɨhɨriyatsie, mayeweritsie 'Etsikuri mekaniye'axɨani mana kwie mekaniuxeiya.
24 Eles saíram e foram à região montanhosa, e, espiando a terra, foram até o vale de Escol.
25 Mana timieme hipame 'ikwaxi mekateniukatɨni, mekatateni'atɨirieni meta mekatateniutaxatɨani kwietsie ke'aixɨa mɨre'anekai Yawé takakaɨyari mɨtatsixatɨa.
25 Tomaram do fruto da terra nas mãos e o trouxeram até nós. E nos informaram, dizendo: “É boa esta terra que o Senhor , nosso Deus, nos dá.”
26 »Matsi, xeme xepɨka'uyuwaɨriyaxɨ mana xemeutiyunekɨ Yawé xekakaɨyari kemɨtixe'u'aitɨakai xepɨka'anu'eni.
26 — Porém vocês não quiseram ir, mas foram rebeldes à ordem do Senhor , seu Deus.
27 Xekaniutiniukixieni yuxamaruta, mɨpaɨ xekaniutiyuani: “Yawé pɨtatsi'uxiwe'erie, mɨkɨ pɨtatsi'ayewitɨ 'Ekipitu kwieyaritsie, 'amuxeutsixi wahetsɨa mɨtatsiyetuanikɨ xeikɨa mɨkɨ memɨtatsihakumaweriyakɨ.
27 Ficaram murmurando em suas tendas e disseram: “O Senhor está com ódio de nós e por isso nos tirou da terra do Egito para nos entregar nas mãos dos amorreus e nos destruir.
28 ¿Hakewari tepeyehu? Ta'iwama kwinimieme mekatatenimariutani, mɨkɨ mɨpaɨ mekaniutiyuaneni kename mana kiekatari waɨkawa mehetɨrɨkawi meta kwinimieme mehetɨtɨ, kename wakiekari hemamariwawe meta kename wakuraru muyuawitsie paitɨ heye'atɨka. Matsi 'imatɨrieka, mɨpaɨ mekaniutiyuaneni kename mana 'anakitsixi mewarexei”.
28 Para onde iremos? Nossos irmãos nos deixaram com medo, dizendo: ‘Aquele povo é maior e mais alto do que nós. As cidades são grandes e fortificadas até o céu. Também vimos ali os filhos dos anaquins.’”
29 »Hikɨ 'ana mɨpaɨ nepɨtixe'uta'ei: “Hawaikɨ xepɨkaheumamaka meta mɨkɨ xepɨkawareumakaxeni.
29 — Então eu lhes disse: “Não fiquem apavorados, nem tenham medo deles.
30 Yawé xekakaɨyari xehɨxie paitɨ 'anuyekaitɨ kaniumieni, mɨkɨ xehetsiemieme kaniyutamiemɨkɨ, 'Ekipitu kexemɨtehenenierixɨ kemɨreyuri hepaɨ
30 O Senhor , o seu Deus, que vai adiante de vocês, ele lutará por vocês, segundo tudo o que viram que ele fez conosco no Egito,
31 meta makumawetsie. Meta huyeta xemuhukaitsie, meta kemɨtixe'atɨa 'ena paitɨ, xeme xekatenimaika Yawé takakaɨyari kemɨtixe'utɨxime, tewi yuniwe muyurie hepaɨ”.
31 e também no deserto, onde vocês viram que o Senhor , seu Deus, os levou, como um homem leva o seu filho, por todo o caminho pelo qual vocês andaram, até chegar a este lugar.”
32 »Mɨyatɨtɨ, xeme nixewitɨ hetsiena pɨkatiuwi Yawé takakaɨyari hetsie,
32 — Mas nem assim vocês creram no Senhor , seu Deus,
33 mɨkɨ panuyekatei xehɨxie xekuwawirienike hakewa xemetiyaxe. Tɨkarikɨ tai hepaɨ 'anetɨ pumiekai xehamatɨa, huye xemɨxeiyanikɨ kexemɨtehu, tukarikɨ hai hepaɨ 'anetɨ pumiekai xehamatɨa.
33 que foi adiante de vocês por todo o caminho, para procurar o lugar onde deveriam acampar; de noite, estava no fogo, para mostrar o caminho por onde vocês deveriam andar, e, de dia, estava na nuvem.
34 »Kepauka Yawé xeme xeniukixiekame mɨxe'u'eni, 'ana kaniuyeha'ani, hikɨ mɨpaɨ kaniutayɨni:
34 — O Senhor ouviu o que vocês disseram, ficou irado e jurou, dizendo:
35 “Nixewitɨ tewi 'ikɨ nuiwari 'axamemɨte'u'iyaritsie mieme mɨkɨ kwie 'aixɨa mɨ'ane pɨkaxeiya watutsima nemɨwayetuirienikekai nemainekai.
35 “Nenhum dos homens desta geração perversa verá a boa terra que jurei dar aos pais de vocês,
36 Karewi xeikɨa kanixeiyamɨkɨ Kepune nu'aya. Mɨkɨ meta nuiwarimama nekaniwayetuiriemɨkɨ kwie ke'aneme hetsie make, Yawé hetsie tiwiyatɨ muyuhayewakaikɨ”.
36 com a exceção de Calebe, filho de Jefoné. Ele verá essa terra e darei a ele e aos filhos dele a terra em que ele pisou, porque perseverou em seguir o Senhor .”
37 »Xeme xete'uyurieku Yawé neta kaneniuyeheka, mɨpaɨ kanetiniutahɨawe: “'Ekɨta yaxeikɨa mɨkɨ kwietsie pepɨkaheutahani.
37 Também contra mim se indignou o Senhor por causa de vocês, dizendo: “Também você não entrará nessa terra.
38 Kutsuhexi Nuni nu'aya matsiparewiwame xeikɨa kaneutahamɨkɨ. Keneuparewi waɨkawa muyuwaɨriyanikɨ, mɨkɨ katiniyurimɨkɨ 'ixaheritsixi mɨkɨ kwieyaritsie mɨwaye'atɨani.
38 Josué, filho de Num, que está diante de você, ele é quem vai entrar; anime-o, porque ele fará com que Israel a receba por herança.
39 Meta xeniwema 'etsimemɨtɨtɨ, 'akuxi 'atsimemɨkatemate tita 'aixɨa mɨti'ane meta 'axamɨti'ane, mɨkɨ menawarienike xemɨwa'eriekai, mɨkɨ hɨrixɨa mepeutahaxɨani mɨkɨ kwieyaritsie meta yukwie mepayeitɨani, ne nekaniwayetuirieniri.
39 E as crianças de vocês, de quem vocês disseram que seriam presa do inimigo, sim, os filhos de vocês, que hoje nem sabem distinguir entre bem e mal, esses ali entrarão, e a eles darei a terra, e eles a possuirão.
40 Xeme matsi hikɨ, xekenakunuaxɨa makumawetsie. Xekeneuhuni Haramara Mɨxeta hepatsie”.
40 Mas vocês voltem e sigam para o deserto, pelo caminho do mar Vermelho.”
41 »Xeme mɨpaɨ xekaniutiyuani: “Tame 'axatepɨte'uyuri Yawé hepaɨtsita. Peru tekanihuni tekaniwakwiyuni Yawé takakaɨyari kemɨtatiuta'aitɨa”. Hikɨ 'ana yuxexuitɨ xeme xekaniyukuha'aritɨani xemɨyukwiyukɨ, mɨpaɨ xeteku'eriwatɨ kename kakwaniwe hɨritsie xemɨtiyunekɨ.
41 — Então vocês responderam: “Pecamos contra o Senhor . Nós iremos e lutaremos, segundo tudo o que o Senhor , nosso Deus, nos ordenou.” Vocês se armaram, cada um com os seus instrumentos de guerra, e pensaram que seria fácil entrar na região montanhosa.
42 »Matsi Yawé mɨpaɨ kanetiniutahɨawe: “Mɨpaɨ ketiniwarutahɨawi mepɨkahekɨkani mepɨkayukwitɨweni, ne wahamatɨa nepɨka'uyeikani. Xɨka meka'ukunuaxɨani, mepɨwarekwini memɨwaraye'unie”.
42 Mas o Senhor mandou que eu dissesse a vocês: “Não vão, nem comecem a lutar, pois não estou no meio de vocês, e vocês serão derrotados pelos seus inimigos.”
43 »Ne mɨpaɨ nepɨtixe'utaxatɨa, peru xeme xepɨka'anu'enana. Yawé kemainekai xepɨka'enu'eni, xeme matsi xekaheu'enanatɨ xekananutikɨne hɨritsie.
43 Isso eu lhes falei, mas vocês não quiseram escutar; pelo contrário, foram rebeldes às ordens do Senhor e, presunçosos, foram na direção das montanhas.
44 Mana 'amuxeutsixi memɨtamakai mekanayekɨne mexe'anukunakeke, mekaxenanukuweiya xietexi wahepaɨ, mekanixeha'iwa Tsehixi memɨyekɨ Kuxima paitɨ mekaniye'axɨani.
44 Os amorreus que habitavam naquela região montanhosa saíram contra vocês e os perseguiram como fazem as abelhas e os derrotaram desde Seir até Horma.
45 Hikɨ xeme xe'u'axɨaka, xekaniutitsuani Yawé hɨxie, matsi mɨkɨ pɨkaxe'u'eni kexemɨteyuhiweriekai.
45 Vocês voltaram e foram se queixar diante do Senhor , porém o Senhor não lhes deu atenção e não inclinou os ouvidos a vocês.
46 'Ayumieme xeme, Karetsi mɨrakutewatsie mɨixa wiyari xekanititekaitɨni.
46 Assim, vocês permaneceram muitos dias em Cades.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Deuteronômio 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.