2 Reis 17
hch (HCH) vs VC
1 Merikɨtsɨ tamamata heimana huta wiyari ti'aitakaku 'Akatsi Kura kwieyaritsie ti'aitame, 'Utseyaxi 'Eraha nu'aya kanitsutɨani 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitatɨ, Tsamariya kiekariyaritsie katiniuta'aita 'atanauka wiyari.
1 No décimo segundo ano do reinado de Acaz, rei de Judá,Oséias, filho de Ela, tornou-se rei de Israel em Samaria. Seu reinado durou nove anos.
2 Hikɨ Yawé kemɨkatinake katiniuyurieni, peru kwinimieme 'axapɨkatiuyuri hipame wahepaɨ 'Ixaheri kwieyaritsie memɨte'uta'aitaxɨ.
2 Fez o mal aos olhos do Senhor, mas não tanto como seus predecessores no trono de Israel.
3 Tsarimanatsaxi 'Atsiriyatsie ti'aitame, 'Utseyaxi kaniutamieni, hikɨ tiyu'uximayatsiriwame kaneyeitɨani meta katinita'aitɨani mɨrayukatuayanikɨ hetsɨana.
3 Salmanasar, rei da Assíria, atacou-o e Oséias ficou-lhe submisso, pagando-lhe tributo.
4 'Arikemɨkaketa, 'Atsiriyatsie ti'aitame yakatinetimani 'Utseyaxi kemɨtikwamananekai, 'ikɨtsɨ yutupiritsixi kaniwarenɨ'ani Tsu 'Ekipitutsie ti'aitame hetsɨa, meta katiniuhayewakaitɨni tiyukutuayatɨ xeiwiyari hetsiemieme. 'Ayumieme 'Atsiriyatsie ti'aitame katiniuta'aita mɨwiyarienikɨ hikɨ kanenutahɨani.
4 Mas tendo o rei da Assíria descoberto uma conspiração tramada por Oséias, o qual enviara mensageiros a Sua, rei do Egito, e cessara de pagar o tributo anual ao rei da Assíria, tomou-o e o pôs em grilhões numa prisão.
5 'Arike naime mɨkɨ kwieyaritsie kanitahani, Tsamariya kiekariyari makuma nuaka hikɨ waritana mekanatetɨkateitɨni haika wiyari.
5 Depois atacou Samaria e assediou-a por três anos.
6 'Atanaukarieka wiyari 'Utseyaxi ti'aitakaku, 'Atsiriyatsie ti'aitame Tsamariya kiekariyari 'uka'unakari kaniwarehapani 'ixaheritsixi 'Atsiriya kwieyaritsie, kaniwa'atɨani Karaki mɨrakutewatsie, Kutsani mɨrakutewatsie (Kawuxi hatuxameyari manuyehanetsie 'aurie mɨre'ane) meta merutsixi teɨteriyari wakiekaritetsie.
6 No ano nono do reinado de Oséias, o rei da Assíria apoderou-se de Samaria e deportou os israelitas para a Assíria, estabelecendo-os em Hala, às margens do Habor, rio de Gozan, e nas cidades da Média. Causas da ruína de Israel
7 'Ikɨ naitɨ mɨyakatiniuyɨni 'ixaheritsixi 'axamemɨte'uyurikɨ Yawé yukakaɨyari hepaɨtsita, mɨwarayewitɨkai 'Ekipitu kwieyaritsie, Parahuni, 'Ekipitu kwieyaritsie ti'aitame, waɨriyarika tiwa'aitɨakaku. Hipame kakaɨyarixi mewarayexeiyatɨ mekanakɨne
7 Assim aconteceu porque os filhos de Israel tinham pecado contra o Senhor, seu Deus, que os tinha tirado do Egito e libertado da opressão do faraó, rei dos egípcios. Eles adoraram outros deuses,
8 meta hipame nuiwarite Yawé muwarayeweiyaxɨa wahɨxie wayeiyari me'uweiyatɨ mekanakɨne, metatsiere hipame yeiyari 'Ixaheritsie te'aitamete memɨte'upitɨa.
8 adotaram os costumes das nações que o Senhor tinha expulsado diante dos israelitas e seguiram os costumes estabelecidos pelos reis de Israel.
9 Meta 'ixaheritsixi Yawé yukakaɨyari hepaɨtsita 'axameputiyua, metatsiere naitsarie hakewa memetitekai mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme mekanitiwewiwakaitɨni. Tuxiyu neniereme hetsie paitɨ kaniutiwewiyani meta kiekarite yukuraru 'amatitetewa mexeiyatɨka hetsie paitɨ,
9 Os israelitas ofenderam o Senhor, seu Deus, com ações más, e estabeleceram lugares altos em todas as suas localidades, desde a simples torre de guarda até a cidade fortificada.
10 meta naitsarie yemuritetsie, kɨyexi 'amupapa 'etɨriyari hetɨa, tetexi 'amekaniti'uitɨaxɨani patsietɨkaime me'eyeitɨwatɨ, meta 'uka 'Atserá kakaɨyariyari 'ɨkiyari mekaniukuyatsaxɨani,
10 Erigiram estelas e ídolos Asserás em todos os outeiros e debaixo de toda árvore frondosa.
11 naitsarie mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme 'ɨkwa mekanititaiyakaitɨni, mewa'ɨketɨ nuiwarite Yawé mɨwarayeweiyakai wahɨxie. Waɨkawamekɨ yemekɨ 'axamekateniuyurieni, 'ayumieme Yawé mekaniuyehaxɨatɨani.
11 Queimaram incenso nesses lugares altos, como as nações que o Senhor tinha despojado diante deles, e irritaram o Senhor com suas práticas abomináveis,
12 Nenewieri mekaniwapitɨakaitɨni kakaɨyarixi, Yawé waruta'imaiyakutɨtɨ yemekɨ.
12 adorando ídolos, embora o Senhor lhes tivesse dito: Não fareis tal coisa.
13 'Ayumieme Yawé 'Ixaheri kwieyaritsie kiekatari meta Kura kwieyaritsie kiekatari mɨpaɨ katiniwarayehɨtɨani yuniukamete meta memɨtaneniere Kakaɨyari hetsie timiemekɨ: «Xeketeneuhayewa 'axaxeteyurietɨ. Ne'aitsikate xekenaye'atɨaka meta kenemutayɨ, metatsiere naime ne'inɨari niukiyaritsie yaxeketenekahuni kenemɨtiwaruta'aitɨa xe'ukiyarima, meta xeme nemɨxeyetuiri neniukamete yametexekɨhɨawekaku».
13 O Senhor tinha advertido Israel e Judá pela boca de seus profetas e videntes: Renunciai às vossas más ações; guardai meus mandamentos e minhas leis; observai toda a lei que prescrevi a vossos pais e que vos transmiti pelos meus servos, os profetas.
14 Tsepa mɨpaɨ memɨte'utahɨawarie, mɨkɨ yamepɨkatekakɨ, matsi kwinimieme meka'enanakutɨ mepakɨ yu'ukiyarima wahepaɨ, mɨkɨ Yawé yukakaɨyari hetsie memɨkate'uwi.
14 Mas eles não o quiseram ouvir, e endureceram o seu coração, como o tinham feito seus pais, que se tornaram infiéis ao Senhor, seu Deus.
15 Mepɨka'itanaki'eri 'aitsikate meta Yawé kemɨtiwarayehɨtɨwakai, meta tɨratu kemɨtiuwewiekai wa'ukiyarima wahamatɨa mekaniku'eirieni. Kakaɨyarixi memɨwewiyatɨka tixaɨtɨ memɨkatehɨkɨ mewarayexeiyatɨ mepakɨ, yaxeikɨata mɨkɨ tixaɨtɨ mekatehɨmetɨtɨ mepakɨ, nuiwarite wa'aurie memɨtitekai wayeiyari mepanukuwei.
15 Desprezaram os seus preceitos e a aliança estabelecida com seus pais, não atenderam às advertências que lhes tinha feito, e seguiram as vaidades, tornando-se eles mesmos vaidades; apesar de ter-lhes o Senhor proibido seguir as pisadas dos povos que os cercavam,
16 Yawé yukakaɨyari 'aitsikaya naime mepuku'eiri, meta yuhutame kakaɨyarixi mekaniwarutiwewieni tepɨakɨ tsikeru hepaɨ meteyuxexeiyame, xeimeta 'uka 'Atserá kakaɨyariyari 'ɨkiyari. Mekaniukahɨxima'uni tau, metseri meta xurawetsixi wahɨxie meta Wahari mekanayexeiyakaitɨni,
16 abandonaram todos os mandamentos do Senhor, seu Deus, fabricaram para si dois bezerros de metal fundido e ídolos Asserás, prostraram-se diante de todo o exército dos céus, prestaram culto a Baal,
17 yuniwema mekaniwamawakaitɨni taipa mewareuxɨrɨwatɨ 'ukitsi meta 'ukari, memɨtemaiwawenikɨ mepɨteyu'ɨkitɨakai meta memɨteyukewaiyanikɨ, mɨyameyɨatɨ Yawé kemɨkatinake meteyurietɨ mekanakɨne, hikɨ mɨpaɨ mekateniyehaxɨatɨani.
17 fizeram passar pelo fogo seus filhos e filhas, entregaram-se à adivinhação, à bruxaria; enfim, abandonaram-se inteiramente a tudo o que desagradava ao Senhor, irritando-o.
18 'Ayumieme Yawé waɨkawa kaniuyeha'ani 'ixaheritsixi wahetsiemieme, hikɨ hɨxiena memɨka'u'uwanikɨ kaniwarayeweiya. Kura nuiwariyari xeikɨa mekaniuyuhayewa.
18 Por isso, o Senhor ficou profundamente indignado contra os israelitas e lançou-os para longe de sua face. Só a tribo de Judá subsistiu.
19 Peru yaxeikɨa Kura kiekatari Yawé yukakaɨyari 'aitsikayatsie yametekahutɨ mekateniuhayewa, 'ixaheritsixi yeiyari ke'aneme memɨ'atɨakai mɨkɨ mekananukuweiya.
19 Mas nem mesmo Judá observou os mandamentos do Senhor, seu Deus, e seguiu os costumes de Israel.
20 'Ayumieme Yawé yunaime 'ixaheritsixi kaniwarayeweiya: kaniwaruhiweritɨani meta kaniwayetuani memɨwaraye'unie wahetsɨa, mɨpaɨ katiniwarakumaweriya yɨhɨxie.
20 O Senhor rejeitou, pois, toda a linhagem de Israel, humilhou-a e a entregou nas mãos dos saqueadores até que fosse completamente banida de sua presença.
21 Metsɨ kepauka Yawé 'ixaheritsixi muwarupataxɨ Rawiri nuiwarimama wahetsɨa, mɨkɨ Keruwuhani ti'aitame mekanayeitɨani Nawati nu'aya. Matsi Keruwuhani kaniwareuyexɨrieni Yawé huyeya hepaɨtsita, hikɨ waɨkawa 'axamemɨteyurienikɨ yakatiniuyurieni.
21 Israel tinha se separado da casa de Davi e tinha proclamado como seu rei a Jeroboão, filho de Nabat, que desviara o seu povo do culto do Senhor e o fizera cair num grande pecado.
22 Mɨyatɨtɨri, 'ixaheritsixi mekanenukuweiya Keruwuhani naime ke'axamɨtiuyuri, nihatsuaku mepɨkate'uhayewaxɨ 'axamɨti'anekɨ.
22 Os israelitas andaram em todos os pecados que Jeroboão tinha cometido, e não se afastaram deles,
23 Hikɨ 'imatɨrieka Yawé yɨhɨxie kaniwarayeweiya 'ixaheritsixi, yemekɨ kemutayɨkai niukametemama yametekuxatakaku. Hikɨ 'ana, mekanehapanieni 'Atsiriyatsie paitɨ, 'anatɨtɨ hikɨ mana mekane'uwani.
23 até o dia em que o Senhor os baniu de sua presença, como tinha anunciado pela boca dos profetas, seus servos. Os israelitas foram, pois, deportados para longe de sua terra, para a Assíria, onde ainda estão atualmente.
24 Hikɨ 'ixaheritsixi memakutekaitsie Tsamariya mɨrakutewatsie, 'Atsiriyatsie ti'aitame teɨteri kaniwa'atɨani Wawiruniya kiekatari, Kuta, 'Awa, Kamati meta Tsepariwahini. Mɨkɨ Tsamariya kiekariyari yukiekari mekanayeitɨani meta kiekarite 'auriena mumanetɨkatei.
24 O rei da Assíria mandou vir gente de Babilônia, de Cuta, de Ava, de Emat, de Sefarvaim, e pô-la em lugar dos israelitas nas cidades da Samaria. Estes colonos tomaram posse da Samaria e instalaram-se em suas cidades.
25 Kepauka memu'axɨatsie matɨari, Yawé mepɨkahayexeiyakai, 'ayumieme Yawé mayetsi kaniwareyenɨ'ani mekaniwarutikwani hipame mɨkɨ kiekaritsie.
25 Mas como eles não prestavam culto ao Senhor, quando começaram a habitar ali, o Senhor mandou leões contra eles que os devoravam.
26 'Ayumieme 'Atsiriyatsie ti'aitame mɨpaɨ mekateniutaxatɨani: «Ti'aitame teɨteri pemɨwarekutua Tsamariya kiekariteyaritsie 'atsimepɨkatehemate kakaɨyari mɨkɨ kwieyaritsie mieme kemɨrayexeiyani. 'Ayumieme mɨkɨ mayetsi puwareyenɨ'a memɨwarekwinikɨ».
26 Foram então avisar o rei da Assíria: Os povos que transferiste para as cidades da Samaria não sabem como honrar o deus daquela terra. Por isso esse deus mandou contra eles leões que os devoram, porque ignoram o culto do deus da terra.
27 Hikɨ 'Atsiriyatsie ti'aitame mɨpaɨ katiniuta'aita: «Xeime mawari wewiwame mana xemɨwareyehapa, Tsamariya xekenanuwitɨki mana mekanikɨ meta mana memetitei mɨtiwareti'ɨkitɨanikɨ kehepaɨ mɨtinake kakaɨyari mɨkɨ kwieyaritsie kiekame».
27 O rei da Assíria ordenou o seguinte: Mandai para lá um dos sacerdotes que deportastes, a fim de que ele se estabeleça ali e ensine {ao povo} a maneira de servir o deus da região.
28 Hikɨ xewitɨ mawari wewiwame Tsamariyatsie mɨyehaniekai kaneyani Weteri mɨrakutewa kaniutayerɨni hikɨ mana kanitsutɨani tiwa'ɨkitɨatɨ kehapaɨ Yawé mɨrayexeiyani.
28 Foi, pois, um dos sacerdotes deportados da Samaria e instalou-se em Betel, onde ensinava ao povo como deviam adorar o Senhor.
29 Peru mɨyatɨtɨ yuxexuitɨ kiekarite mekaniwarutiwewiexɨani yukakaɨyarixima yuhetsiemieme, meta mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme memitiwewiekaitsie 'ixaheritsixi Tsamariyatari mana mekaniwati'uitɨani.
29 {Apesar disso} cada nação conservou o seu próprio deus, que colocou nos santuários dos lugares altos estabelecidos pelos samaritanos; cada povo colocou os seus deuses no lugar em que habitava.
30 Wawiruniya kiekatari kakaɨyari Tsukuti-Wenuti mekaniutawewieni, Kuta kiekatari Nexikari mekaniutawewieni, Kamati kiekatari 'Atsimaha mekaniutawewieni,
30 Os babilônios fizeram uma estátua de Socot-Benot; os de Cuta, uma de Nergal; os de Emat, uma de Ásima;
31 meta 'Awa kiekatari Niwikatsi mekaniutawewieni meta Taritaki. Meta Tsepariwahini kiekatari yuniwema mekaniwatitaiyakaitɨni mawari memayanikɨ kakaɨyarixi 'Aruramereki meta 'Anamereki wahetsiemieme, Tsepariwahinitari wakakaɨyarima,
31 os de Ava, uma de Nebaaz e uma de Tartac; os de Sefarvaim queimavam seus filhos em honra de Adramelec e de Anamelec, seus deuses.
32 metatsiere Yawé mekanayexeiyakaitɨni, peru mɨkɨ yuxaɨta mekaniwaranuka'uitɨani mawari wewiwamete tsepa kemɨ'ane tewiyari memɨteta'uximayatakɨ mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme.
32 Adoravam também o Senhor, mas constituíram sacerdotes para os lugares altos, tirados dentre o povo, os quais oficiavam por eles nos santuários dos lugares altos.
33 Tsepa Yawé memayexeiyakai, mekaniwarayexeiyakaitɨnita yukakaɨyarixi, wayeiyari keme'anekai hakewa memeyekɨnekai.
33 Desse modo, adoravam o Senhor, e ao mesmo tempo prestavam culto aos seus próprios deuses, segundo o costume das nações de onde tinham sido transportados.
34 'Akuxi hikɨ yaxeikɨa yuyeiyari meripai mieme mekanayexeiyani. Hawaikɨ Yawé mepɨkahayexeiya meta 'inɨari niukiyaritsie yamepɨkatekahu kemɨreuyewetse, Yawé kemɨtiuta'aitaxɨ, Kakuwu nuiwarimama kemɨtiwaru'aitɨatsie, mɨkɨ kemɨ'ane 'Ixaheri mɨtiterɨwaxɨ.
34 Ainda hoje seguem os seus antigos costumes; não temem o Senhor, não observam suas leis, nem suas ordenações, nem a lei e os mandamentos que o Senhor deu aos filhos daquele Jacó, a quem deu o nome de Israel.
35 Kepauka Yawé tɨratu muwewi 'ixaheritsixi wahamatɨa, mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
35 O Senhor tinha feito com eles uma aliança e lhes tinha dado a seguinte ordem: Não adorareis outros deuses, nem vos prostrareis diante deles; não lhes prestareis culto, e não lhes oferecereis sacrifícios.
36 Yawé yuxewime xeikɨa xekenayexeiyani, kemɨ'ane mɨxe'ayewitɨ 'Ekipitu kwieyaritsie xeparewietɨ tɨrɨkaɨyemekɨ mariwemekɨ tiyurienetɨ. Mɨkɨ pɨta xeikɨa xekenayexeiyani meta mawari xeketenexatɨaka.
36 Mas temei ao Senhor que vos tirou do Egito com o poder de seu braço. A ele temereis, diante dele vos prostrareis e a ele oferecereis os vossos sacrifícios.
37 Yumarima 'aixɨa xekenaye'atɨaka 'aitsikaya meta 'inɨari niukiyari naime mɨxeyetuiri 'aka'ukame. Tawari hipame kakaɨyarixi xepɨkawarayexeiyani.
37 Obedecereis sempre, e cuidadosamente, os preceitos, os estatutos, a lei e os mandamentos que ele vos deu por escrito. Não adorareis outros deuses.
38 Xepɨkahetɨtɨmaiyani tɨratu kemɨtiuwewi xehamatɨa. 'Ayumieme hipame kakaɨyarixi xepɨkawarayexeiyani,
38 Não vos esquecereis do tratado que fiz convosco: não adorareis outros deuses.
39 matsi Yawé yukakaɨyari yuxaɨtame xeikɨa. Mɨkɨ kanixetawikweitsitɨamɨkɨ hipatɨ mexe'aye'uniekaku».
39 Ao Senhor, vosso Deus, temereis, e ele vos livrará das mãos de todos os vossos inimigos.
40 Peru mɨkɨ yamepɨkatekakɨ, yaxeikɨa meteyurietɨ mekanakɨne meripaitɨ kememɨteyuriekai hepaɨ.
40 Eles, porém, não obedeceram, e seguiram os seus antigos costumes.
41 Mɨkɨ teɨteri Yawé mekanayexeiyakaitɨni, peru mekaniwarayexeiyakaitɨnita yukakaɨyarixi. Hikɨtɨtɨ 'akuxi yaxeikɨa mekane'aneni waniwema wanuiwari hetsiemiemete, wa'ukiyarima kememɨteyuriekai meripaitɨ wahepaɨ mekateniyurieka.
41 Adoraram o Senhor, mas honravam ao mesmo tempo os seus ídolos. Ainda hoje fazem seus filhos e seus netos como fizeram seus pais.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.