2 Reis 17
hch (HCH) vs NTLH
1 Merikɨtsɨ tamamata heimana huta wiyari ti'aitakaku 'Akatsi Kura kwieyaritsie ti'aitame, 'Utseyaxi 'Eraha nu'aya kanitsutɨani 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitatɨ, Tsamariya kiekariyaritsie katiniuta'aita 'atanauka wiyari.
1 No ano doze do reinado de Acaz, de Judá, Oseias, filho de Elá, se tornou rei de Israel e governou nove anos em Samaria.
2 Hikɨ Yawé kemɨkatinake katiniuyurieni, peru kwinimieme 'axapɨkatiuyuri hipame wahepaɨ 'Ixaheri kwieyaritsie memɨte'uta'aitaxɨ.
2 Ele fez coisas erradas, que não agradam a Deus, o Senhor , porém não tanto quanto os reis que governaram Israel antes dele.
3 Tsarimanatsaxi 'Atsiriyatsie ti'aitame, 'Utseyaxi kaniutamieni, hikɨ tiyu'uximayatsiriwame kaneyeitɨani meta katinita'aitɨani mɨrayukatuayanikɨ hetsɨana.
3 O rei Salmaneser, da Assíria, fez guerra contra ele; Oseias foi dominado por Salmaneser e lhe pagava um imposto todos os anos.
4 'Arikemɨkaketa, 'Atsiriyatsie ti'aitame yakatinetimani 'Utseyaxi kemɨtikwamananekai, 'ikɨtsɨ yutupiritsixi kaniwarenɨ'ani Tsu 'Ekipitutsie ti'aitame hetsɨa, meta katiniuhayewakaitɨni tiyukutuayatɨ xeiwiyari hetsiemieme. 'Ayumieme 'Atsiriyatsie ti'aitame katiniuta'aita mɨwiyarienikɨ hikɨ kanenutahɨani.
4 Mas certo ano Oseias mandou alguns mensageiros a Sô, rei do Egito, pedindo a sua ajuda, e parou de pagar o imposto anual à Assíria. Quando Salmaneser soube dessa revolta, mandou prender Oseias e colocá-lo na prisão.
5 'Arike naime mɨkɨ kwieyaritsie kanitahani, Tsamariya kiekariyari makuma nuaka hikɨ waritana mekanatetɨkateitɨni haika wiyari.
5 Então Salmaneser invadiu Israel e cercou a cidade de Samaria. No terceiro ano do cerco,
6 'Atanaukarieka wiyari 'Utseyaxi ti'aitakaku, 'Atsiriyatsie ti'aitame Tsamariya kiekariyari 'uka'unakari kaniwarehapani 'ixaheritsixi 'Atsiriya kwieyaritsie, kaniwa'atɨani Karaki mɨrakutewatsie, Kutsani mɨrakutewatsie (Kawuxi hatuxameyari manuyehanetsie 'aurie mɨre'ane) meta merutsixi teɨteriyari wakiekaritetsie.
6 que era o nono ano do reinado de Oseias, o rei da Assíria conquistou a cidade de Samaria e levou os israelitas para a Assíria como prisioneiros. Ele mandou que alguns fossem morar na cidade de Hala, outros, perto do rio Habor, que fica no distrito de Gozã, e ainda outros, nas cidades da Média.
7 'Ikɨ naitɨ mɨyakatiniuyɨni 'ixaheritsixi 'axamemɨte'uyurikɨ Yawé yukakaɨyari hepaɨtsita, mɨwarayewitɨkai 'Ekipitu kwieyaritsie, Parahuni, 'Ekipitu kwieyaritsie ti'aitame, waɨriyarika tiwa'aitɨakaku. Hipame kakaɨyarixi mewarayexeiyatɨ mekanakɨne
7 A cidade de Samaria foi conquistada porque os israelitas pecaram contra o Senhor , seu Deus, que os havia livrado de Faraó, rei do Egito, e os havia tirado para fora daquele país. Eles adoraram outros deuses,
8 meta hipame nuiwarite Yawé muwarayeweiyaxɨa wahɨxie wayeiyari me'uweiyatɨ mekanakɨne, metatsiere hipame yeiyari 'Ixaheritsie te'aitamete memɨte'upitɨa.
8 seguiram os costumes dos povos que o Senhor havia expulsado conforme eles avançavam e seguiram também os costumes adotados pelos reis de Israel.
9 Meta 'ixaheritsixi Yawé yukakaɨyari hepaɨtsita 'axameputiyua, metatsiere naitsarie hakewa memetitekai mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme mekanitiwewiwakaitɨni. Tuxiyu neniereme hetsie paitɨ kaniutiwewiyani meta kiekarite yukuraru 'amatitetewa mexeiyatɨka hetsie paitɨ,
9 Os israelitas fizeram coisas que o Senhor , seu Deus, não aprova. Eles construíram lugares pagãos de adoração em todas as suas cidades, desde o menor povoado até a maior cidade.
10 meta naitsarie yemuritetsie, kɨyexi 'amupapa 'etɨriyari hetɨa, tetexi 'amekaniti'uitɨaxɨani patsietɨkaime me'eyeitɨwatɨ, meta 'uka 'Atserá kakaɨyariyari 'ɨkiyari mekaniukuyatsaxɨani,
10 Em todos os morros e debaixo de todas as árvores que dão sombra, eles levantaram colunas do deus Baal e postes da deusa Aserá .
11 naitsarie mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme 'ɨkwa mekanititaiyakaitɨni, mewa'ɨketɨ nuiwarite Yawé mɨwarayeweiyakai wahɨxie. Waɨkawamekɨ yemekɨ 'axamekateniuyurieni, 'ayumieme Yawé mekaniuyehaxɨatɨani.
11 E também queimaram incenso em todos os altares pagãos, seguindo o costume dos povos que o Senhor havia expulsado da Terra Prometida . Eles provocaram a ira de Deus, o Senhor , com todas as coisas más que fizeram;
12 Nenewieri mekaniwapitɨakaitɨni kakaɨyarixi, Yawé waruta'imaiyakutɨtɨ yemekɨ.
12 e adoraram ídolos, coisa que o Senhor havia proibido.
13 'Ayumieme Yawé 'Ixaheri kwieyaritsie kiekatari meta Kura kwieyaritsie kiekatari mɨpaɨ katiniwarayehɨtɨani yuniukamete meta memɨtaneniere Kakaɨyari hetsie timiemekɨ: «Xeketeneuhayewa 'axaxeteyurietɨ. Ne'aitsikate xekenaye'atɨaka meta kenemutayɨ, metatsiere naime ne'inɨari niukiyaritsie yaxeketenekahuni kenemɨtiwaruta'aitɨa xe'ukiyarima, meta xeme nemɨxeyetuiri neniukamete yametexekɨhɨawekaku».
13 O Senhor Deus havia mandado mensageiros e profetas darem o seguinte aviso a Israel e a Judá: “Abandonem os seus maus caminhos e obedeçam aos meus mandamentos, que estão na Lei que eu dei aos seus antepassados e que entreguei a vocês por meio dos meus servos , os profetas.”
14 Tsepa mɨpaɨ memɨte'utahɨawarie, mɨkɨ yamepɨkatekakɨ, matsi kwinimieme meka'enanakutɨ mepakɨ yu'ukiyarima wahepaɨ, mɨkɨ Yawé yukakaɨyari hetsie memɨkate'uwi.
14 Mas os israelitas do Reino do Norte não quiseram obedecer; foram teimosos como os seus antepassados, que não confiaram no Senhor , o Deus deles.
15 Mepɨka'itanaki'eri 'aitsikate meta Yawé kemɨtiwarayehɨtɨwakai, meta tɨratu kemɨtiuwewiekai wa'ukiyarima wahamatɨa mekaniku'eirieni. Kakaɨyarixi memɨwewiyatɨka tixaɨtɨ memɨkatehɨkɨ mewarayexeiyatɨ mepakɨ, yaxeikɨata mɨkɨ tixaɨtɨ mekatehɨmetɨtɨ mepakɨ, nuiwarite wa'aurie memɨtitekai wayeiyari mepanukuwei.
15 Eles não quiseram obedecer aos seus ensinamentos e não guardaram a aliança que ele tinha feito com os seus antepassados e desprezaram os avisos dele. Adoraram ídolos sem valor e desse modo eles mesmos ficaram sem valor. Seguiram os costumes das nações vizinhas, desobedecendo à ordem que o Senhor tinha dado para que não as imitassem.
16 Yawé yukakaɨyari 'aitsikaya naime mepuku'eiri, meta yuhutame kakaɨyarixi mekaniwarutiwewieni tepɨakɨ tsikeru hepaɨ meteyuxexeiyame, xeimeta 'uka 'Atserá kakaɨyariyari 'ɨkiyari. Mekaniukahɨxima'uni tau, metseri meta xurawetsixi wahɨxie meta Wahari mekanayexeiyakaitɨni,
16 Eles desobedeceram a todas as leis do Senhor , seu Deus, e fizeram dois touros de metal para adorar. Também fizeram um poste da deusa Aserá , adoraram as estrelas e serviram o deus Baal.
17 yuniwema mekaniwamawakaitɨni taipa mewareuxɨrɨwatɨ 'ukitsi meta 'ukari, memɨtemaiwawenikɨ mepɨteyu'ɨkitɨakai meta memɨteyukewaiyanikɨ, mɨyameyɨatɨ Yawé kemɨkatinake meteyurietɨ mekanakɨne, hikɨ mɨpaɨ mekateniyehaxɨatɨani.
17 Queimaram os seus filhos e filhas como sacrifício a deuses pagãos, consultaram médiuns e adivinhos e só fizeram coisas erradas, que o Senhor não aprova, e por isso ele ficou irado com eles.
18 'Ayumieme Yawé waɨkawa kaniuyeha'ani 'ixaheritsixi wahetsiemieme, hikɨ hɨxiena memɨka'u'uwanikɨ kaniwarayeweiya. Kura nuiwariyari xeikɨa mekaniuyuhayewa.
18 O Senhor ficou tão irado, que os expulsou da sua presença, deixando somente o Reino de Judá.
19 Peru yaxeikɨa Kura kiekatari Yawé yukakaɨyari 'aitsikayatsie yametekahutɨ mekateniuhayewa, 'ixaheritsixi yeiyari ke'aneme memɨ'atɨakai mɨkɨ mekananukuweiya.
19 Mas mesmo o povo de Judá não obedeceu às leis do Senhor , seu Deus; eles imitaram os costumes adotados pelo povo de Israel.
20 'Ayumieme Yawé yunaime 'ixaheritsixi kaniwarayeweiya: kaniwaruhiweritɨani meta kaniwayetuani memɨwaraye'unie wahetsɨa, mɨpaɨ katiniwarakumaweriya yɨhɨxie.
20 Por isso, o Senhor rejeitou todos os descendentes de Israel; ele os castigou, entregando-os a inimigos cruéis, e no fim os expulsou da sua presença.
21 Metsɨ kepauka Yawé 'ixaheritsixi muwarupataxɨ Rawiri nuiwarimama wahetsɨa, mɨkɨ Keruwuhani ti'aitame mekanayeitɨani Nawati nu'aya. Matsi Keruwuhani kaniwareuyexɨrieni Yawé huyeya hepaɨtsita, hikɨ waɨkawa 'axamemɨteyurienikɨ yakatiniuyurieni.
21 Depois que o Senhor Deus separou Israel de Judá, os israelitas colocaram Jeroboão, filho de Nebate, como seu rei. Jeroboão os fez abandonar o Senhor e os levou a cometer um terrível pecado.
22 Mɨyatɨtɨri, 'ixaheritsixi mekanenukuweiya Keruwuhani naime ke'axamɨtiuyuri, nihatsuaku mepɨkate'uhayewaxɨ 'axamɨti'anekɨ.
22 Os israelitas seguiram Jeroboão e continuaram a praticar todos os pecados que ele havia cometido,
23 Hikɨ 'imatɨrieka Yawé yɨhɨxie kaniwarayeweiya 'ixaheritsixi, yemekɨ kemutayɨkai niukametemama yametekuxatakaku. Hikɨ 'ana, mekanehapanieni 'Atsiriyatsie paitɨ, 'anatɨtɨ hikɨ mana mekane'uwani.
23 até que finalmente o Senhor os expulsou da sua presença, como havia avisado por meio dos seus servos, os profetas. E assim o povo de Israel foi levado para o cativeiro na Assíria, onde eles moram até hoje .
24 Hikɨ 'ixaheritsixi memakutekaitsie Tsamariya mɨrakutewatsie, 'Atsiriyatsie ti'aitame teɨteri kaniwa'atɨani Wawiruniya kiekatari, Kuta, 'Awa, Kamati meta Tsepariwahini. Mɨkɨ Tsamariya kiekariyari yukiekari mekanayeitɨani meta kiekarite 'auriena mumanetɨkatei.
24 O rei da Assíria trouxe gente das cidades de Babilônia, Cutá, Iva, Hamate e Sefarvaim e os fez morar nas cidades de Samaria , em lugar dos israelitas que haviam sido levados como prisioneiros. Esses assírios tomaram posse daquelas cidades e ficaram morando ali.
25 Kepauka memu'axɨatsie matɨari, Yawé mepɨkahayexeiyakai, 'ayumieme Yawé mayetsi kaniwareyenɨ'ani mekaniwarutikwani hipame mɨkɨ kiekaritsie.
25 Quando foram morar lá, eles não adoravam a Deus, o Senhor , e por isso ele mandou leões, que mataram alguns deles.
26 'Ayumieme 'Atsiriyatsie ti'aitame mɨpaɨ mekateniutaxatɨani: «Ti'aitame teɨteri pemɨwarekutua Tsamariya kiekariteyaritsie 'atsimepɨkatehemate kakaɨyari mɨkɨ kwieyaritsie mieme kemɨrayexeiyani. 'Ayumieme mɨkɨ mayetsi puwareyenɨ'a memɨwarekwinikɨ».
26 O rei da Assíria ficou sabendo que as pessoas que ele havia mandado morar nas cidades de Samaria não conheciam a lei do deus daquela terra, e por isso esse deus havia mandado leões, que estavam matando aquelas pessoas.
27 Hikɨ 'Atsiriyatsie ti'aitame mɨpaɨ katiniuta'aita: «Xeime mawari wewiwame mana xemɨwareyehapa, Tsamariya xekenanuwitɨki mana mekanikɨ meta mana memetitei mɨtiwareti'ɨkitɨanikɨ kehepaɨ mɨtinake kakaɨyari mɨkɨ kwieyaritsie kiekame».
27 Então o rei deu a seguinte ordem: “Mandem de volta um dos sacerdotes que nós trouxemos como prisioneiros. Façam com que ele volte e fique morando lá, para ensinar ao povo a lei do deus daquela terra.”
28 Hikɨ xewitɨ mawari wewiwame Tsamariyatsie mɨyehaniekai kaneyani Weteri mɨrakutewa kaniutayerɨni hikɨ mana kanitsutɨani tiwa'ɨkitɨatɨ kehapaɨ Yawé mɨrayexeiyani.
28 Então um sacerdote israelita que havia sido levado da cidade de Samaria foi e ficou morando em Betel, onde ensinava ao povo como adorar a Deus, o Senhor .
29 Peru mɨyatɨtɨ yuxexuitɨ kiekarite mekaniwarutiwewiexɨani yukakaɨyarixima yuhetsiemieme, meta mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme memitiwewiekaitsie 'ixaheritsixi Tsamariyatari mana mekaniwati'uitɨani.
29 Mas o povo que ficou morando no território de Samaria continuou a fazer os seus próprios ídolos e os colocou nos santuários que os samaritanos haviam construído. Cada povo, nas cidades onde estava morando, fez os seus próprios ídolos:
30 Wawiruniya kiekatari kakaɨyari Tsukuti-Wenuti mekaniutawewieni, Kuta kiekatari Nexikari mekaniutawewieni, Kamati kiekatari 'Atsimaha mekaniutawewieni,
30 isto é, o povo de Babilônia fez imagens do deus Sucote-Benote; o povo de Cutá, imagens de Nergal; o povo de Hamate, imagens de Asima;
31 meta 'Awa kiekatari Niwikatsi mekaniutawewieni meta Taritaki. Meta Tsepariwahini kiekatari yuniwema mekaniwatitaiyakaitɨni mawari memayanikɨ kakaɨyarixi 'Aruramereki meta 'Anamereki wahetsiemieme, Tsepariwahinitari wakakaɨyarima,
31 o povo de Iva, imagens de Nibaz e Tartaque; e o povo de Sefarvaim queimava os seus filhos em sacrifício aos seus deuses Adrameleque e Anameleque.
32 metatsiere Yawé mekanayexeiyakaitɨni, peru mɨkɨ yuxaɨta mekaniwaranuka'uitɨani mawari wewiwamete tsepa kemɨ'ane tewiyari memɨteta'uximayatakɨ mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme.
32 Esses povos também adoravam a Deus, o Senhor , mas ao mesmo tempo escolhiam no meio deles todos os tipos de pessoas para servirem como sacerdotes nos lugares pagãos de adoração e para oferecerem sacrifícios por eles naqueles lugares.
33 Tsepa Yawé memayexeiyakai, mekaniwarayexeiyakaitɨnita yukakaɨyarixi, wayeiyari keme'anekai hakewa memeyekɨnekai.
33 E assim eles adoravam o Senhor , mas também adoravam os seus próprios deuses, de acordo com os costumes dos países de onde tinham vindo.
34 'Akuxi hikɨ yaxeikɨa yuyeiyari meripai mieme mekanayexeiyani. Hawaikɨ Yawé mepɨkahayexeiya meta 'inɨari niukiyaritsie yamepɨkatekahu kemɨreuyewetse, Yawé kemɨtiuta'aitaxɨ, Kakuwu nuiwarimama kemɨtiwaru'aitɨatsie, mɨkɨ kemɨ'ane 'Ixaheri mɨtiterɨwaxɨ.
34 Até hoje eles continuam com os seus antigos costumes. Eles não adoram a Deus, o Senhor , nem obedecem às leis e aos mandamentos que ele deu aos descendentes de Jacó, a quem tinha dado o nome de Israel.
35 Kepauka Yawé tɨratu muwewi 'ixaheritsixi wahamatɨa, mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
35 O Senhor havia feito uma aliança com eles e havia ordenado o seguinte: “Não adorem outros deuses; não se ajoelhem diante deles, não os sirvam, nem ofereçam sacrifícios a eles.
36 Yawé yuxewime xeikɨa xekenayexeiyani, kemɨ'ane mɨxe'ayewitɨ 'Ekipitu kwieyaritsie xeparewietɨ tɨrɨkaɨyemekɨ mariwemekɨ tiyurienetɨ. Mɨkɨ pɨta xeikɨa xekenayexeiyani meta mawari xeketenexatɨaka.
36 Obedeçam a mim, o Senhor , que tirei vocês do Egito com grande poder e força; ajoelhem-se diante de mim e ofereçam sacrifícios a mim.
37 Yumarima 'aixɨa xekenaye'atɨaka 'aitsikaya meta 'inɨari niukiyari naime mɨxeyetuiri 'aka'ukame. Tawari hipame kakaɨyarixi xepɨkawarayexeiyani.
37 Obedeçam sempre às leis e aos mandamentos que escrevi para vocês. Não adorem outros deuses,
38 Xepɨkahetɨtɨmaiyani tɨratu kemɨtiuwewi xehamatɨa. 'Ayumieme hipame kakaɨyarixi xepɨkawarayexeiyani,
38 nem esqueçam a aliança que fiz com vocês.
39 matsi Yawé yukakaɨyari yuxaɨtame xeikɨa. Mɨkɨ kanixetawikweitsitɨamɨkɨ hipatɨ mexe'aye'uniekaku».
39 Adorem a mim, o Senhor , o Deus de vocês, e eu os livrarei de todos os seus inimigos.”
40 Peru mɨkɨ yamepɨkatekakɨ, yaxeikɨa meteyurietɨ mekanakɨne meripaitɨ kememɨteyuriekai hepaɨ.
40 Mas esses povos não atenderam e continuaram a seguir os seus velhos costumes.
41 Mɨkɨ teɨteri Yawé mekanayexeiyakaitɨni, peru mekaniwarayexeiyakaitɨnita yukakaɨyarixi. Hikɨtɨtɨ 'akuxi yaxeikɨa mekane'aneni waniwema wanuiwari hetsiemiemete, wa'ukiyarima kememɨteyuriekai meripaitɨ wahepaɨ mekateniyurieka.
41 E assim eles adoravam a Deus, o Senhor , mas também adoravam os seus ídolos; e até hoje os seus descendentes continuam a fazer a mesma coisa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.