2 Reis 17
hch (HCH) vs NVI
1 Merikɨtsɨ tamamata heimana huta wiyari ti'aitakaku 'Akatsi Kura kwieyaritsie ti'aitame, 'Utseyaxi 'Eraha nu'aya kanitsutɨani 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitatɨ, Tsamariya kiekariyaritsie katiniuta'aita 'atanauka wiyari.
1 No décimo segundo ano do reinado de Acaz, rei de Judá, Oséias, filho de Elá, tornou-se rei de Israel em Samaria, e reinou nove anos.
2 Hikɨ Yawé kemɨkatinake katiniuyurieni, peru kwinimieme 'axapɨkatiuyuri hipame wahepaɨ 'Ixaheri kwieyaritsie memɨte'uta'aitaxɨ.
2 Ele fez o que o Senhor reprova, mas não como os reis de Israel que o precederam.
3 Tsarimanatsaxi 'Atsiriyatsie ti'aitame, 'Utseyaxi kaniutamieni, hikɨ tiyu'uximayatsiriwame kaneyeitɨani meta katinita'aitɨani mɨrayukatuayanikɨ hetsɨana.
3 Salmaneser, rei da Assíria, foi atacar Oséias, que fora seu vassalo e lhe pagara tributo.
4 'Arikemɨkaketa, 'Atsiriyatsie ti'aitame yakatinetimani 'Utseyaxi kemɨtikwamananekai, 'ikɨtsɨ yutupiritsixi kaniwarenɨ'ani Tsu 'Ekipitutsie ti'aitame hetsɨa, meta katiniuhayewakaitɨni tiyukutuayatɨ xeiwiyari hetsiemieme. 'Ayumieme 'Atsiriyatsie ti'aitame katiniuta'aita mɨwiyarienikɨ hikɨ kanenutahɨani.
4 Mas o rei da Assíria descobriu que Oséias era um traidor, pois havia mandado emissários a Sô, rei do Egito, e já não pagava mais o tributo, como costumava fazer a cada ano. Por isso, Salmaneser mandou lançá-lo na prisão.
5 'Arike naime mɨkɨ kwieyaritsie kanitahani, Tsamariya kiekariyari makuma nuaka hikɨ waritana mekanatetɨkateitɨni haika wiyari.
5 O rei da Assíria invadiu todo o país, marchou contra Samaria e a sitiou por três anos.
6 'Atanaukarieka wiyari 'Utseyaxi ti'aitakaku, 'Atsiriyatsie ti'aitame Tsamariya kiekariyari 'uka'unakari kaniwarehapani 'ixaheritsixi 'Atsiriya kwieyaritsie, kaniwa'atɨani Karaki mɨrakutewatsie, Kutsani mɨrakutewatsie (Kawuxi hatuxameyari manuyehanetsie 'aurie mɨre'ane) meta merutsixi teɨteriyari wakiekaritetsie.
6 No nono ano do reinado de Oséias, o rei assírio conquistou Samaria e deportou os israelitas para a Assíria. Ele os colocou em Hala, em Gozã do rio Habor e nas cidades dos medos.
7 'Ikɨ naitɨ mɨyakatiniuyɨni 'ixaheritsixi 'axamemɨte'uyurikɨ Yawé yukakaɨyari hepaɨtsita, mɨwarayewitɨkai 'Ekipitu kwieyaritsie, Parahuni, 'Ekipitu kwieyaritsie ti'aitame, waɨriyarika tiwa'aitɨakaku. Hipame kakaɨyarixi mewarayexeiyatɨ mekanakɨne
7 Tudo isso aconteceu porque os israelitas haviam pecado contra o Senhor seu Deus, que os tirara do Egito, de sob o poder do faraó, rei do Egito. Eles prestaram culto a outros deuses
8 meta hipame nuiwarite Yawé muwarayeweiyaxɨa wahɨxie wayeiyari me'uweiyatɨ mekanakɨne, metatsiere hipame yeiyari 'Ixaheritsie te'aitamete memɨte'upitɨa.
8 e seguiram os costumes das nações que o Senhor havia expulsado de diante deles, bem como os costumes que os reis de Israel haviam introduzido.
9 Meta 'ixaheritsixi Yawé yukakaɨyari hepaɨtsita 'axameputiyua, metatsiere naitsarie hakewa memetitekai mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme mekanitiwewiwakaitɨni. Tuxiyu neniereme hetsie paitɨ kaniutiwewiyani meta kiekarite yukuraru 'amatitetewa mexeiyatɨka hetsie paitɨ,
9 Os israelitas praticaram o mal secretamente contra o Senhor seu Deus. Desde torres de sentinela até cidades fortificadas, eles mesmos construíram altares idólatras em todas as suas cidades.
10 meta naitsarie yemuritetsie, kɨyexi 'amupapa 'etɨriyari hetɨa, tetexi 'amekaniti'uitɨaxɨani patsietɨkaime me'eyeitɨwatɨ, meta 'uka 'Atserá kakaɨyariyari 'ɨkiyari mekaniukuyatsaxɨani,
10 Ergueram colunas sagradas e postes sagrados em todo monte alto e debaixo de toda árvore frondosa.
11 naitsarie mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme 'ɨkwa mekanititaiyakaitɨni, mewa'ɨketɨ nuiwarite Yawé mɨwarayeweiyakai wahɨxie. Waɨkawamekɨ yemekɨ 'axamekateniuyurieni, 'ayumieme Yawé mekaniuyehaxɨatɨani.
11 Em todos os altares idólatras queimavam incenso, como fizeram as nações a quem o Senhor havia expulsado de diante deles. Fizeram males que provocaram o Senhor à ira.
12 Nenewieri mekaniwapitɨakaitɨni kakaɨyarixi, Yawé waruta'imaiyakutɨtɨ yemekɨ.
12 Prestaram culto a ídolos, embora o Senhor houvesse dito: "Não façam isso".
13 'Ayumieme Yawé 'Ixaheri kwieyaritsie kiekatari meta Kura kwieyaritsie kiekatari mɨpaɨ katiniwarayehɨtɨani yuniukamete meta memɨtaneniere Kakaɨyari hetsie timiemekɨ: «Xeketeneuhayewa 'axaxeteyurietɨ. Ne'aitsikate xekenaye'atɨaka meta kenemutayɨ, metatsiere naime ne'inɨari niukiyaritsie yaxeketenekahuni kenemɨtiwaruta'aitɨa xe'ukiyarima, meta xeme nemɨxeyetuiri neniukamete yametexekɨhɨawekaku».
13 O Senhor advertiu Israel e Judá por meio de todos os seus profetas e videntes: "Desviem-se de seus maus caminhos. Obedeçam às minhas ordenanças e aos meus decretos, de acordo com toda a Lei que ordenei a seus antepassados que obedecessem e que lhes entreguei por meio de meus servos, os profetas".
14 Tsepa mɨpaɨ memɨte'utahɨawarie, mɨkɨ yamepɨkatekakɨ, matsi kwinimieme meka'enanakutɨ mepakɨ yu'ukiyarima wahepaɨ, mɨkɨ Yawé yukakaɨyari hetsie memɨkate'uwi.
14 Mas eles não quiseram ouvir e foram obstinados como seus antepassados, que não confiaram no Senhor seu Deus.
15 Mepɨka'itanaki'eri 'aitsikate meta Yawé kemɨtiwarayehɨtɨwakai, meta tɨratu kemɨtiuwewiekai wa'ukiyarima wahamatɨa mekaniku'eirieni. Kakaɨyarixi memɨwewiyatɨka tixaɨtɨ memɨkatehɨkɨ mewarayexeiyatɨ mepakɨ, yaxeikɨata mɨkɨ tixaɨtɨ mekatehɨmetɨtɨ mepakɨ, nuiwarite wa'aurie memɨtitekai wayeiyari mepanukuwei.
15 Rejeitaram os seus decretos, a aliança que tinha feito com seus antepassados e as suas advertências. Seguiram ídolos inúteis, tornando-se eles mesmos inúteis. Imitaram as nações ao seu redor, embora o Senhor tivesse lhes ordenado: "Não as imitem".
16 Yawé yukakaɨyari 'aitsikaya naime mepuku'eiri, meta yuhutame kakaɨyarixi mekaniwarutiwewieni tepɨakɨ tsikeru hepaɨ meteyuxexeiyame, xeimeta 'uka 'Atserá kakaɨyariyari 'ɨkiyari. Mekaniukahɨxima'uni tau, metseri meta xurawetsixi wahɨxie meta Wahari mekanayexeiyakaitɨni,
16 Abandonaram todos os mandamentos do Senhor, do seu Deus e fizeram para si dois ídolos de metal na forma de bezerros e um poste sagrado. Inclinaram-se diante de todos os exércitos celestiais e prestaram culto a Baal.
17 yuniwema mekaniwamawakaitɨni taipa mewareuxɨrɨwatɨ 'ukitsi meta 'ukari, memɨtemaiwawenikɨ mepɨteyu'ɨkitɨakai meta memɨteyukewaiyanikɨ, mɨyameyɨatɨ Yawé kemɨkatinake meteyurietɨ mekanakɨne, hikɨ mɨpaɨ mekateniyehaxɨatɨani.
17 Queimaram seus filhos e filhas em sacrifício. Praticaram adivinhação e feitiçaria e venderam-se para fazer o que o Senhor reprova, provocando-o à ira.
18 'Ayumieme Yawé waɨkawa kaniuyeha'ani 'ixaheritsixi wahetsiemieme, hikɨ hɨxiena memɨka'u'uwanikɨ kaniwarayeweiya. Kura nuiwariyari xeikɨa mekaniuyuhayewa.
18 Então o Senhor indignou-se muito contra Israel e os expulsou da sua presença. Só a tribo de Judá escapou,
19 Peru yaxeikɨa Kura kiekatari Yawé yukakaɨyari 'aitsikayatsie yametekahutɨ mekateniuhayewa, 'ixaheritsixi yeiyari ke'aneme memɨ'atɨakai mɨkɨ mekananukuweiya.
19 mas nem ela obedeceu aos mandamentos do Senhor seu Deus. Seguiram os costumes que Israel havia introduzido.
20 'Ayumieme Yawé yunaime 'ixaheritsixi kaniwarayeweiya: kaniwaruhiweritɨani meta kaniwayetuani memɨwaraye'unie wahetsɨa, mɨpaɨ katiniwarakumaweriya yɨhɨxie.
20 Por isso, o Senhor rejeitou todo o povo de Israel; ele o afligiu e o entregou nas mãos de saqueadores, até expulsá-lo da sua presença.
21 Metsɨ kepauka Yawé 'ixaheritsixi muwarupataxɨ Rawiri nuiwarimama wahetsɨa, mɨkɨ Keruwuhani ti'aitame mekanayeitɨani Nawati nu'aya. Matsi Keruwuhani kaniwareuyexɨrieni Yawé huyeya hepaɨtsita, hikɨ waɨkawa 'axamemɨteyurienikɨ yakatiniuyurieni.
21 Quando o Senhor separou Israel da dinastia de Davi, os israelitas escolheram como rei Jeroboão, filho de Nebate, que induziu Israel a deixar de seguir o Senhor e o levou a cometer grande pecado.
22 Mɨyatɨtɨri, 'ixaheritsixi mekanenukuweiya Keruwuhani naime ke'axamɨtiuyuri, nihatsuaku mepɨkate'uhayewaxɨ 'axamɨti'anekɨ.
22 Eles permaneceram em todos os pecados de Jeroboão e não se desviaram deles,
23 Hikɨ 'imatɨrieka Yawé yɨhɨxie kaniwarayeweiya 'ixaheritsixi, yemekɨ kemutayɨkai niukametemama yametekuxatakaku. Hikɨ 'ana, mekanehapanieni 'Atsiriyatsie paitɨ, 'anatɨtɨ hikɨ mana mekane'uwani.
23 até que o Senhor os afastou de sua presença, conforme havia advertido por meio de todos os seus servos, os profetas. Assim, o povo de Israel foi tirado de sua terra e levado ao exílio na Assíria, onde ainda hoje permanecem.
24 Hikɨ 'ixaheritsixi memakutekaitsie Tsamariya mɨrakutewatsie, 'Atsiriyatsie ti'aitame teɨteri kaniwa'atɨani Wawiruniya kiekatari, Kuta, 'Awa, Kamati meta Tsepariwahini. Mɨkɨ Tsamariya kiekariyari yukiekari mekanayeitɨani meta kiekarite 'auriena mumanetɨkatei.
24 O rei da Assíria trouxe gente da Babilônia, de Cuta, de Ava, de Hamate e de Sefarvaim e os estabeleceu nas cidades de Samaria para substituir os israelitas. Eles ocuparam Samaria e habitaram em suas cidades.
25 Kepauka memu'axɨatsie matɨari, Yawé mepɨkahayexeiyakai, 'ayumieme Yawé mayetsi kaniwareyenɨ'ani mekaniwarutikwani hipame mɨkɨ kiekaritsie.
25 Quando começaram a viver ali, não adoravam o Senhor; por isso ele enviou leões para o meio deles, que mataram alguns dentre o povo.
26 'Ayumieme 'Atsiriyatsie ti'aitame mɨpaɨ mekateniutaxatɨani: «Ti'aitame teɨteri pemɨwarekutua Tsamariya kiekariteyaritsie 'atsimepɨkatehemate kakaɨyari mɨkɨ kwieyaritsie mieme kemɨrayexeiyani. 'Ayumieme mɨkɨ mayetsi puwareyenɨ'a memɨwarekwinikɨ».
26 Então informaram o rei da Assíria: "Os povos que deportaste e fizeste morar nas cidades de Samaria não sabem o que o Deus daquela terra exige. Ele enviou leões para matá-los pois desconhecem suas exigências".
27 Hikɨ 'Atsiriyatsie ti'aitame mɨpaɨ katiniuta'aita: «Xeime mawari wewiwame mana xemɨwareyehapa, Tsamariya xekenanuwitɨki mana mekanikɨ meta mana memetitei mɨtiwareti'ɨkitɨanikɨ kehepaɨ mɨtinake kakaɨyari mɨkɨ kwieyaritsie kiekame».
27 Então o rei da Assíria deu esta ordem: "Façam um dos sacerdotes de Samaria que vocês levaram prisioneiro retornar e viver ali para ensinar as exigências do Deus da terra".
28 Hikɨ xewitɨ mawari wewiwame Tsamariyatsie mɨyehaniekai kaneyani Weteri mɨrakutewa kaniutayerɨni hikɨ mana kanitsutɨani tiwa'ɨkitɨatɨ kehapaɨ Yawé mɨrayexeiyani.
28 Então um dos sacerdotes exilados de Samaria veio morar em Betel e lhes ensinou a adorar o Senhor.
29 Peru mɨyatɨtɨ yuxexuitɨ kiekarite mekaniwarutiwewiexɨani yukakaɨyarixima yuhetsiemieme, meta mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme memitiwewiekaitsie 'ixaheritsixi Tsamariyatari mana mekaniwati'uitɨani.
29 No entanto, cada grupo fez seus próprios deuses nas diversas cidades em que moravam e os puseram nos altares idólatras que o povo de Samaria havia feito.
30 Wawiruniya kiekatari kakaɨyari Tsukuti-Wenuti mekaniutawewieni, Kuta kiekatari Nexikari mekaniutawewieni, Kamati kiekatari 'Atsimaha mekaniutawewieni,
30 Os de Babilônia fizeram Sucote-Benote, os de Cuta fizeram Nergal e os de Hamate fizeram Asima;
31 meta 'Awa kiekatari Niwikatsi mekaniutawewieni meta Taritaki. Meta Tsepariwahini kiekatari yuniwema mekaniwatitaiyakaitɨni mawari memayanikɨ kakaɨyarixi 'Aruramereki meta 'Anamereki wahetsiemieme, Tsepariwahinitari wakakaɨyarima,
31 os aveus fizeram Nibaz e Tartaque; os sefarvitas queimavam seus filhos em sacrifício a Adrameleque e Anameleque, deuses de Sefarvaim.
32 metatsiere Yawé mekanayexeiyakaitɨni, peru mɨkɨ yuxaɨta mekaniwaranuka'uitɨani mawari wewiwamete tsepa kemɨ'ane tewiyari memɨteta'uximayatakɨ mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme.
32 Eles adoravam o Senhor, mas também nomeavam qualquer pessoa para lhes servir como sacerdote nos altares idólatras.
33 Tsepa Yawé memayexeiyakai, mekaniwarayexeiyakaitɨnita yukakaɨyarixi, wayeiyari keme'anekai hakewa memeyekɨnekai.
33 Adoravam o Senhor, mas também prestavam culto aos seus próprios deuses, conforme os costumes das nações de onde haviam sido trazidos.
34 'Akuxi hikɨ yaxeikɨa yuyeiyari meripai mieme mekanayexeiyani. Hawaikɨ Yawé mepɨkahayexeiya meta 'inɨari niukiyaritsie yamepɨkatekahu kemɨreuyewetse, Yawé kemɨtiuta'aitaxɨ, Kakuwu nuiwarimama kemɨtiwaru'aitɨatsie, mɨkɨ kemɨ'ane 'Ixaheri mɨtiterɨwaxɨ.
34 Até hoje eles continuam em suas antigas práticas. Não adoram o Senhor nem se comprometem com os decretos, com as ordenanças, com as leis e com os mandamentos que o Senhor deu aos descendentes de Jacó, a quem deu o nome de Israel.
35 Kepauka Yawé tɨratu muwewi 'ixaheritsixi wahamatɨa, mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
35 Quando o Senhor fez uma aliança com os israelitas, ele lhes ordenou: "Não adorem a outros deuses, não se inclinem diante deles, não lhes prestem culto nem lhes ofereçam sacrifício.
36 Yawé yuxewime xeikɨa xekenayexeiyani, kemɨ'ane mɨxe'ayewitɨ 'Ekipitu kwieyaritsie xeparewietɨ tɨrɨkaɨyemekɨ mariwemekɨ tiyurienetɨ. Mɨkɨ pɨta xeikɨa xekenayexeiyani meta mawari xeketenexatɨaka.
36 Mas o Senhor, que os tirou do Egito com grande poder e braço forte, é a quem vocês adorarão. Diante dele vocês se inclinarão e lhe oferecerão sacrifícios.
37 Yumarima 'aixɨa xekenaye'atɨaka 'aitsikaya meta 'inɨari niukiyari naime mɨxeyetuiri 'aka'ukame. Tawari hipame kakaɨyarixi xepɨkawarayexeiyani.
37 Vocês sempre tomarão o cuidado de obedecer aos decretos, e às ordenanças, às leis e aos mandamentos que lhes prescreveu. Não adorem a outros deuses.
38 Xepɨkahetɨtɨmaiyani tɨratu kemɨtiuwewi xehamatɨa. 'Ayumieme hipame kakaɨyarixi xepɨkawarayexeiyani,
38 Não esqueçam a aliança que fiz com vocês e não adorem a outros deuses.
39 matsi Yawé yukakaɨyari yuxaɨtame xeikɨa. Mɨkɨ kanixetawikweitsitɨamɨkɨ hipatɨ mexe'aye'uniekaku».
39 Antes, adorem o Senhor, o seu Deus; ele os livrará das mãos de todos os seus inimigos".
40 Peru mɨkɨ yamepɨkatekakɨ, yaxeikɨa meteyurietɨ mekanakɨne meripaitɨ kememɨteyuriekai hepaɨ.
40 Contudo, eles não deram atenção, mas continuaram em suas antigas práticas.
41 Mɨkɨ teɨteri Yawé mekanayexeiyakaitɨni, peru mekaniwarayexeiyakaitɨnita yukakaɨyarixi. Hikɨtɨtɨ 'akuxi yaxeikɨa mekane'aneni waniwema wanuiwari hetsiemiemete, wa'ukiyarima kememɨteyuriekai meripaitɨ wahepaɨ mekateniyurieka.
41 Mesmo enquanto esses povos adoravam o Senhor, também prestavam culto aos seus ídolos. Até hoje seus filhos e netos continuam a fazer o que seus antepassados faziam.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.