2 Reis 17
hch (HCH) vs NVT
1 Merikɨtsɨ tamamata heimana huta wiyari ti'aitakaku 'Akatsi Kura kwieyaritsie ti'aitame, 'Utseyaxi 'Eraha nu'aya kanitsutɨani 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitatɨ, Tsamariya kiekariyaritsie katiniuta'aita 'atanauka wiyari.
1 Oseias, filho de Elá, começou a reinar em Israel no décimo segundo ano do reinado de Acaz, rei de Judá. Reinou em Samaria por nove anos.
2 Hikɨ Yawé kemɨkatinake katiniuyurieni, peru kwinimieme 'axapɨkatiuyuri hipame wahepaɨ 'Ixaheri kwieyaritsie memɨte'uta'aitaxɨ.
2 Fez o que era mau aos olhos do S enhor , mas não tanto quanto os reis que governaram Israel antes dele.
3 Tsarimanatsaxi 'Atsiriyatsie ti'aitame, 'Utseyaxi kaniutamieni, hikɨ tiyu'uximayatsiriwame kaneyeitɨani meta katinita'aitɨani mɨrayukatuayanikɨ hetsɨana.
3 Salmaneser, rei da Assíria, atacou o rei Oseias e o obrigou a lhe pagar tributos.
4 'Arikemɨkaketa, 'Atsiriyatsie ti'aitame yakatinetimani 'Utseyaxi kemɨtikwamananekai, 'ikɨtsɨ yutupiritsixi kaniwarenɨ'ani Tsu 'Ekipitutsie ti'aitame hetsɨa, meta katiniuhayewakaitɨni tiyukutuayatɨ xeiwiyari hetsiemieme. 'Ayumieme 'Atsiriyatsie ti'aitame katiniuta'aita mɨwiyarienikɨ hikɨ kanenutahɨani.
4 Oseias, porém, conspirou contra o rei da Assíria. Deixou de pagar o tributo anual e pediu ajuda a Sô, rei do Egito. Quando o rei da Assíria descobriu a traição de Oseias, mandou colocá-lo na prisão.
5 'Arike naime mɨkɨ kwieyaritsie kanitahani, Tsamariya kiekariyari makuma nuaka hikɨ waritana mekanatetɨkateitɨni haika wiyari.
5 O rei da Assíria ocupou todo o território de Israel e, durante três anos, cercou a cidade de Samaria.
6 'Atanaukarieka wiyari 'Utseyaxi ti'aitakaku, 'Atsiriyatsie ti'aitame Tsamariya kiekariyari 'uka'unakari kaniwarehapani 'ixaheritsixi 'Atsiriya kwieyaritsie, kaniwa'atɨani Karaki mɨrakutewatsie, Kutsani mɨrakutewatsie (Kawuxi hatuxameyari manuyehanetsie 'aurie mɨre'ane) meta merutsixi teɨteriyari wakiekaritetsie.
6 Por fim, no nono ano do reinado de Oseias, o rei assírio conquistou Samaria e exilou os israelitas na Assíria. Criou assentamentos para eles em Hala, ao longo das margens do rio Habor, em Gozã, e nas cidades da Média.
7 'Ikɨ naitɨ mɨyakatiniuyɨni 'ixaheritsixi 'axamemɨte'uyurikɨ Yawé yukakaɨyari hepaɨtsita, mɨwarayewitɨkai 'Ekipitu kwieyaritsie, Parahuni, 'Ekipitu kwieyaritsie ti'aitame, waɨriyarika tiwa'aitɨakaku. Hipame kakaɨyarixi mewarayexeiyatɨ mekanakɨne
7 Isso aconteceu porque os israelitas adoraram outros deuses. Pecaram contra o S enhor , seu Deus, que os havia tirado da terra do Egito e os livrado do poder do faraó, o rei do Egito.
8 meta hipame nuiwarite Yawé muwarayeweiyaxɨa wahɨxie wayeiyari me'uweiyatɨ mekanakɨne, metatsiere hipame yeiyari 'Ixaheritsie te'aitamete memɨte'upitɨa.
8 Seguiram as práticas das nações que o S enhor tinha expulsado de diante deles, bem como as práticas introduzidas pelos reis de Israel.
9 Meta 'ixaheritsixi Yawé yukakaɨyari hepaɨtsita 'axameputiyua, metatsiere naitsarie hakewa memetitekai mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme mekanitiwewiwakaitɨni. Tuxiyu neniereme hetsie paitɨ kaniutiwewiyani meta kiekarite yukuraru 'amatitetewa mexeiyatɨka hetsie paitɨ,
9 Os israelitas também fizeram, em segredo, muitas coisas que não eram corretas diante do S enhor , seu Deus. Construíram santuários idólatras em todas as cidades, desde o menor posto de vigilância até a maior cidade murada.
10 meta naitsarie yemuritetsie, kɨyexi 'amupapa 'etɨriyari hetɨa, tetexi 'amekaniti'uitɨaxɨani patsietɨkaime me'eyeitɨwatɨ, meta 'uka 'Atserá kakaɨyariyari 'ɨkiyari mekaniukuyatsaxɨani,
10 Ergueram colunas sagradas e postes de Aserá no alto de todo monte e debaixo de toda árvore verdejante.
11 naitsarie mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme 'ɨkwa mekanititaiyakaitɨni, mewa'ɨketɨ nuiwarite Yawé mɨwarayeweiyakai wahɨxie. Waɨkawamekɨ yemekɨ 'axamekateniuyurieni, 'ayumieme Yawé mekaniuyehaxɨatɨani.
11 Queimaram incenso no topo dos montes, como faziam as nações que o S enhor havia expulsado de diante deles. Os israelitas praticaram muitos atos perversos que provocaram a ira do S enhor .
12 Nenewieri mekaniwapitɨakaitɨni kakaɨyarixi, Yawé waruta'imaiyakutɨtɨ yemekɨ.
12 Adoraram ídolos, apesar das advertências claras do S enhor contra isso.
13 'Ayumieme Yawé 'Ixaheri kwieyaritsie kiekatari meta Kura kwieyaritsie kiekatari mɨpaɨ katiniwarayehɨtɨani yuniukamete meta memɨtaneniere Kakaɨyari hetsie timiemekɨ: «Xeketeneuhayewa 'axaxeteyurietɨ. Ne'aitsikate xekenaye'atɨaka meta kenemutayɨ, metatsiere naime ne'inɨari niukiyaritsie yaxeketenekahuni kenemɨtiwaruta'aitɨa xe'ukiyarima, meta xeme nemɨxeyetuiri neniukamete yametexekɨhɨawekaku».
13 Repetidamente, o S enhor enviou profetas e videntes para advertirem Israel e Judá, com esta mensagem: “Afastem-se de seus maus caminhos. Obedeçam a meus mandamentos e decretos, a toda a lei que ordenei a seus antepassados e que lhes entreguei por meio de meus servos, os profetas”.
14 Tsepa mɨpaɨ memɨte'utahɨawarie, mɨkɨ yamepɨkatekakɨ, matsi kwinimieme meka'enanakutɨ mepakɨ yu'ukiyarima wahepaɨ, mɨkɨ Yawé yukakaɨyari hetsie memɨkate'uwi.
14 Mas os israelitas se recusaram a ouvir. Foram tão teimosos quanto seus antepassados que não quiseram crer no S enhor , seu Deus.
15 Mepɨka'itanaki'eri 'aitsikate meta Yawé kemɨtiwarayehɨtɨwakai, meta tɨratu kemɨtiuwewiekai wa'ukiyarima wahamatɨa mekaniku'eirieni. Kakaɨyarixi memɨwewiyatɨka tixaɨtɨ memɨkatehɨkɨ mewarayexeiyatɨ mepakɨ, yaxeikɨata mɨkɨ tixaɨtɨ mekatehɨmetɨtɨ mepakɨ, nuiwarite wa'aurie memɨtitekai wayeiyari mepanukuwei.
15 Rejeitaram seus decretos e a aliança que ele havia feito com seus antepassados e desprezaram todas as suas advertências. Adoraram ídolos inúteis, de modo que eles próprios se tornaram inúteis. Seguiram o exemplo das nações ao redor e desobedeceram à ordem do S enhor para que não as imitassem.
16 Yawé yukakaɨyari 'aitsikaya naime mepuku'eiri, meta yuhutame kakaɨyarixi mekaniwarutiwewieni tepɨakɨ tsikeru hepaɨ meteyuxexeiyame, xeimeta 'uka 'Atserá kakaɨyariyari 'ɨkiyari. Mekaniukahɨxima'uni tau, metseri meta xurawetsixi wahɨxie meta Wahari mekanayexeiyakaitɨni,
16 Rejeitaram todos os mandamentos do S enhor , seu Deus, e fizeram dois bezerros de metal. Ergueram um poste de Aserá e adoraram Baal e todos os astros do céu.
17 yuniwema mekaniwamawakaitɨni taipa mewareuxɨrɨwatɨ 'ukitsi meta 'ukari, memɨtemaiwawenikɨ mepɨteyu'ɨkitɨakai meta memɨteyukewaiyanikɨ, mɨyameyɨatɨ Yawé kemɨkatinake meteyurietɨ mekanakɨne, hikɨ mɨpaɨ mekateniyehaxɨatɨani.
17 Chegaram a sacrificar os próprios filhos e filhas no fogo. Consultaram adivinhos, praticaram feitiçaria, venderam-se para fazer o que é mau aos olhos do S enhor e provocaram sua ira.
18 'Ayumieme Yawé waɨkawa kaniuyeha'ani 'ixaheritsixi wahetsiemieme, hikɨ hɨxiena memɨka'u'uwanikɨ kaniwarayeweiya. Kura nuiwariyari xeikɨa mekaniuyuhayewa.
18 O S enhor se indignou muito com Israel e o expulsou de sua presença. Com isso, restou somente a tribo de Judá.
19 Peru yaxeikɨa Kura kiekatari Yawé yukakaɨyari 'aitsikayatsie yametekahutɨ mekateniuhayewa, 'ixaheritsixi yeiyari ke'aneme memɨ'atɨakai mɨkɨ mekananukuweiya.
19 Mesmo o povo de Judá, porém, não obedeceu aos mandamentos do S enhor , seu Deus, pois seguiu as práticas perversas introduzidas por Israel.
20 'Ayumieme Yawé yunaime 'ixaheritsixi kaniwarayeweiya: kaniwaruhiweritɨani meta kaniwayetuani memɨwaraye'unie wahetsɨa, mɨpaɨ katiniwarakumaweriya yɨhɨxie.
20 O S enhor rejeitou todos os descendentes de Israel. Como castigo, entregou-os a seus inimigos, até que expulsou Israel de sua presença.
21 Metsɨ kepauka Yawé 'ixaheritsixi muwarupataxɨ Rawiri nuiwarimama wahetsɨa, mɨkɨ Keruwuhani ti'aitame mekanayeitɨani Nawati nu'aya. Matsi Keruwuhani kaniwareuyexɨrieni Yawé huyeya hepaɨtsita, hikɨ waɨkawa 'axamemɨteyurienikɨ yakatiniuyurieni.
21 Pois quando o S enhor arrancou Israel do reino de Davi, os israelitas escolheram Jeroboão, filho de Nebate, como rei. Mas Jeroboão afastou Israel do S enhor e os levou a cometer grande pecado.
22 Mɨyatɨtɨri, 'ixaheritsixi mekanenukuweiya Keruwuhani naime ke'axamɨtiuyuri, nihatsuaku mepɨkate'uhayewaxɨ 'axamɨti'anekɨ.
22 E os israelitas continuaram a seguir todos os caminhos maus de Jeroboão. Não se afastaram desses pecados,
23 Hikɨ 'imatɨrieka Yawé yɨhɨxie kaniwarayeweiya 'ixaheritsixi, yemekɨ kemutayɨkai niukametemama yametekuxatakaku. Hikɨ 'ana, mekanehapanieni 'Atsiriyatsie paitɨ, 'anatɨtɨ hikɨ mana mekane'uwani.
23 até que, por fim, o S enhor os expulsou de sua presença, como todos os seus profetas haviam advertido. Assim, Israel foi deportado de sua terra para a Assíria, onde permanece até hoje.
24 Hikɨ 'ixaheritsixi memakutekaitsie Tsamariya mɨrakutewatsie, 'Atsiriyatsie ti'aitame teɨteri kaniwa'atɨani Wawiruniya kiekatari, Kuta, 'Awa, Kamati meta Tsepariwahini. Mɨkɨ Tsamariya kiekariyari yukiekari mekanayeitɨani meta kiekarite 'auriena mumanetɨkatei.
24 O rei da Assíria trouxe povos da Babilônia, de Cuta, de Ava, de Hamate e de Sefarvaim e os estabeleceu nas cidades de Samaria, em lugar dos israelitas. Eles tomaram posse de Samaria e habitaram em suas cidades.
25 Kepauka memu'axɨatsie matɨari, Yawé mepɨkahayexeiyakai, 'ayumieme Yawé mayetsi kaniwareyenɨ'ani mekaniwarutikwani hipame mɨkɨ kiekaritsie.
25 Assim que chegaram, esses estrangeiros não adoravam o S enhor , de modo que o S enhor mandou leões, que mataram alguns deles.
26 'Ayumieme 'Atsiriyatsie ti'aitame mɨpaɨ mekateniutaxatɨani: «Ti'aitame teɨteri pemɨwarekutua Tsamariya kiekariteyaritsie 'atsimepɨkatehemate kakaɨyari mɨkɨ kwieyaritsie mieme kemɨrayexeiyani. 'Ayumieme mɨkɨ mayetsi puwareyenɨ'a memɨwarekwinikɨ».
26 Por isso, enviaram uma mensagem ao rei da Assíria: “O povo que o senhor deportou para as cidades de Samaria não conhece os costumes do deus da terra. Ele mandou leões para destruí-los, porque não conhecem suas exigências”.
27 Hikɨ 'Atsiriyatsie ti'aitame mɨpaɨ katiniuta'aita: «Xeime mawari wewiwame mana xemɨwareyehapa, Tsamariya xekenanuwitɨki mana mekanikɨ meta mana memetitei mɨtiwareti'ɨkitɨanikɨ kehepaɨ mɨtinake kakaɨyari mɨkɨ kwieyaritsie kiekame».
27 Então o rei da Assíria deu esta ordem: “Enviem um dos sacerdotes exilados de volta a Samaria. Ele viverá ali e ensinará aos novos habitantes os costumes do deus da terra”.
28 Hikɨ xewitɨ mawari wewiwame Tsamariyatsie mɨyehaniekai kaneyani Weteri mɨrakutewa kaniutayerɨni hikɨ mana kanitsutɨani tiwa'ɨkitɨatɨ kehapaɨ Yawé mɨrayexeiyani.
28 Um dos sacerdotes exilados de Samaria voltou a Betel e ensinava os novos habitantes a adorarem corretamente o S enhor .
29 Peru mɨyatɨtɨ yuxexuitɨ kiekarite mekaniwarutiwewiexɨani yukakaɨyarixima yuhetsiemieme, meta mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme memitiwewiekaitsie 'ixaheritsixi Tsamariyatari mana mekaniwati'uitɨani.
29 Contudo, cada um desses povos estrangeiros continuou a fazer seus deuses e adorá-los. Em todas as cidades onde habitavam, colocaram seus ídolos nos santuários idólatras que o povo de Samaria havia construído.
30 Wawiruniya kiekatari kakaɨyari Tsukuti-Wenuti mekaniutawewieni, Kuta kiekatari Nexikari mekaniutawewieni, Kamati kiekatari 'Atsimaha mekaniutawewieni,
30 Os da Babilônia adoravam as imagens do deus Sucote-Benote. Os de Cuta adoravam o deus Nergal. Os de Hamate adoravam o deus Asima.
31 meta 'Awa kiekatari Niwikatsi mekaniutawewieni meta Taritaki. Meta Tsepariwahini kiekatari yuniwema mekaniwatitaiyakaitɨni mawari memayanikɨ kakaɨyarixi 'Aruramereki meta 'Anamereki wahetsiemieme, Tsepariwahinitari wakakaɨyarima,
31 Os aveus adoravam os deuses Nibaz e Tartaque. E o povo de Sefarvaim até queimava os próprios filhos como sacrifício aos deuses Adrameleque e Anameleque.
32 metatsiere Yawé mekanayexeiyakaitɨni, peru mɨkɨ yuxaɨta mekaniwaranuka'uitɨani mawari wewiwamete tsepa kemɨ'ane tewiyari memɨteta'uximayatakɨ mawari matitaiyarɨwa kakaɨyarixi wahetsiemieme.
32 Esses novos habitantes adoravam o S enhor , mas também nomeavam qualquer pessoa como sacerdote para oferecer sacrifícios nos lugares de culto.
33 Tsepa Yawé memayexeiyakai, mekaniwarayexeiyakaitɨnita yukakaɨyarixi, wayeiyari keme'anekai hakewa memeyekɨnekai.
33 E, embora adorassem o S enhor , continuavam a seguir seus próprios deuses, de acordo com os costumes de suas nações de origem.
34 'Akuxi hikɨ yaxeikɨa yuyeiyari meripai mieme mekanayexeiyani. Hawaikɨ Yawé mepɨkahayexeiya meta 'inɨari niukiyaritsie yamepɨkatekahu kemɨreuyewetse, Yawé kemɨtiuta'aitaxɨ, Kakuwu nuiwarimama kemɨtiwaru'aitɨatsie, mɨkɨ kemɨ'ane 'Ixaheri mɨtiterɨwaxɨ.
34 Até hoje, continuam com suas antigas práticas em vez de adorar verdadeiramente o S enhor e obedecer aos decretos, estatutos, leis e mandamentos que o S enhor deu aos descendentes de Jacó, cujo nome ele mudou para Israel.
35 Kepauka Yawé tɨratu muwewi 'ixaheritsixi wahamatɨa, mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
35 Pois o S enhor havia feito uma aliança com eles e ordenado: “Não adorem outros deuses, nem se prostrem diante deles, não os sirvam, nem lhes ofereçam sacrifícios.
36 Yawé yuxewime xeikɨa xekenayexeiyani, kemɨ'ane mɨxe'ayewitɨ 'Ekipitu kwieyaritsie xeparewietɨ tɨrɨkaɨyemekɨ mariwemekɨ tiyurienetɨ. Mɨkɨ pɨta xeikɨa xekenayexeiyani meta mawari xeketenexatɨaka.
36 Adorem somente o S enhor , que os tirou do Egito com grande força e com braço poderoso. Curvem-se somente diante dele e ofereçam sacrifícios a ele somente.
37 Yumarima 'aixɨa xekenaye'atɨaka 'aitsikaya meta 'inɨari niukiyari naime mɨxeyetuiri 'aka'ukame. Tawari hipame kakaɨyarixi xepɨkawarayexeiyani.
37 Tomem sempre o cuidado de obedecer aos decretos, estatutos, leis e mandamentos que ele lhes prescreveu. Não adorem outros deuses.
38 Xepɨkahetɨtɨmaiyani tɨratu kemɨtiuwewi xehamatɨa. 'Ayumieme hipame kakaɨyarixi xepɨkawarayexeiyani,
38 Não se esqueçam da aliança que fiz com vocês e não adorem outros deuses.
39 matsi Yawé yukakaɨyari yuxaɨtame xeikɨa. Mɨkɨ kanixetawikweitsitɨamɨkɨ hipatɨ mexe'aye'uniekaku».
39 Adorem somente o S enhor , seu Deus. Ele os livrará de todos os seus inimigos”.
40 Peru mɨkɨ yamepɨkatekakɨ, yaxeikɨa meteyurietɨ mekanakɨne meripaitɨ kememɨteyuriekai hepaɨ.
40 Mas o povo se recusou a ouvir e continuou com suas antigas práticas.
41 Mɨkɨ teɨteri Yawé mekanayexeiyakaitɨni, peru mekaniwarayexeiyakaitɨnita yukakaɨyarixi. Hikɨtɨtɨ 'akuxi yaxeikɨa mekane'aneni waniwema wanuiwari hetsiemiemete, wa'ukiyarima kememɨteyuriekai meripaitɨ wahepaɨ mekateniyurieka.
41 Assim, embora os novos habitantes adorassem o S enhor , também adoravam seus ídolos. E até hoje seus descendentes fazem a mesma coisa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.